Federici Borromaei cardinalis, et archiepiscopi Mediolani De christianae mentis iucunditate libri tres

91쪽

quietem, re pacem sagenerosi spiritus Gria continent Superant sane quodammodo Natura ipsius munera , ef suauitates. O serenum vita genus, do diuinam mentem, o studia, peregrinasque doctrinas, qua facultatem, eae miam inuenere tam apte coniungendi diuersa duo vita genera, eum labore nempe quietem, re sirentia cum tumultu. Neque vero crediderit aequis, diuinos illis calestium rerum interpretes, nulli exemplo proposito , talia commentatos fuisse , fuerunt enim alumni, sectatoresque diligentissimi Listri rarum duinarum, es ad eam normam institutamita direxerunt, illecti nimirum admiranda illarum suauitate. Doctorem, re ma Lirum pracia pue Iuum secuti sunt, qui tot ante secuti prolixius atque diosius,quam abus quisequam in eo genere versatus est , quique creatarum rerum instrumento, diuina consilia demon Brat. Nunc ille potentiam diuinam extollit, nunc sapientiam,

nunc artem Numinis , nunc Natura res mi

ras pandit. Post iobum , idem fecit diuinus Muctor Psalmi centesimi terti, , quo Psalmo

proposita Cali, terrarumque, ex aquarum, sanιmabum creatione , desiumitur inde laudandi Numinis argumentum, es clausula narrationis Universa iucundissima hae est Cantabo Domino in vita mea: psallam Deo meo , quamdiu

92쪽

sum. Neque mirum propterea est, si antiqua hac exempla intuentes aliqua ex iis , ὀ anima contemplatrices, qua pares vobiscum animos, essensus plane eosdem gerunt, caperentur collium desiderio , vallesque concupiscerent opacas, vltroque revirescerent Vsa, mirentium, foremtiumq; arborum a pectu. De Beata Catiari Adorna proditum memoria esit, constueuisse ipsam descendere in hortum subiectum adibus suis , et huiu*οδ alloquiaserere cum plantis. Nonne mos Deus meus instituit, ac creauit Nonne alumna Numinis 3 Nonne Auctori noctro prastatis obsequium est δε talia cum diceret, sussiri, anhelabat ingentibus; cum vero animaduerIeret, mores illas suas ab alijs audiri, graui disimulatione , mem alloquio imponebat.

DE LOCIS AMOENISSIMIS.Caput XIV.

I autem magis, atque magis vectro animo oblectamenta paremus , quacumque per nos licet, amaritudinemque vestra b iritus , qua inieris dum maxima est,suauitate nonnulta mitigemus, adeste paulisper mecum ad contemplanda loca,

secus que amoenos, quo Natura conge flesuas

93쪽

1, DE CHRIST. MENTIS IUCUND.

iucundas opes, ac velut in theatrum cumulassemidetur, Ct pui L ctaculum humano generi e hiberet . Atque ut pulchriorem, a mirabilioremque pompam espceret , oculis simul , umentibus mortalium astudere voluit, collocato deliciarum regno, ubi deferta solitudines Au incaeusti lib. lent. Est apud Vuintum Curtium, quod Alrixander Magnus ad Orientem Solem , Iouis Ammonis Timplum reperit prope AEthiopiam, cum victoriarum suarum cursu , solitudines eas peragraret. Sita ea moles erat insequabda , uarenti planitis,cui frugiferam etim omnem Natura ipsa denegarat, eratque sterilitate melut emortua tellus. In medio uti cemporum aquore, si quis oculorum aciem intendisset, nihil aliud, quam etndique Calum , er undique minutissimi

fabuli quasi pelagus , adpliciebat sime viti erir

ma ora , in qua acies conquiesceret. Torrida, re accense regio nullam arboris irpem, nullumque vestigium humani cultus praeferebat;nullam

aqua scaturigis m, nihilue prorsus humidi illiereperires. Iam tantos inter ardores, incendaque, re caminos, constexere Graci campum op cum vario, densoque ramorum contextu. Duas

eas perennes aqua rigabant pessim emicantibus risis. Perpetua ibi veris facies, semperque renidens Calum, es anni tempora certabant inter

94쪽

, Ilanus variae a M. I. s. a

se , Ut partem illam terrarum unice condecor rent, ac bearent. In Thessalia, Tempe sic deco PliniWa lib.

. . M . Histor. cap. g.

rauere veterum ingenia, prodendo , eae canendo Ouidius a. asei

de loci istius miraculis, Ut certamen cum Natura quoddam habuisse videantur. Sane mirifica reserat. Peneus amnis interfluebat, purissimas aquas vehens, qua ιmminente ramorum umbra cingebantur, atque radiabant. Tenaci gramine

mentiebantur ripa , mollique glacie stratum erat fundum, re hac omnia simul amoenissimum illud Natura opus augebant. Planitiem ipsam inclyti duo colles includebant, re perpetuo virens silua coronabat locum. Palfim assurgebant nitentes hedera tumuli,circa quos horti erant varia dimensione ad ripam usque fluminis pertinentes, scenarum instar, qui viatores blande recipiebant. Hos multiplici fluxu bnes aqua distinguebant;

gratumque murmur alicunde cadentium erat. Mille ad hae auium varietates , qua euntes sequebantur, eae garrulo concentu leniebant itianens labores. Vt autem hanc narraIionem prosequamur, quam de naiurati felicitate locorum institutam sabemus, phne iuxta Antio Iam, nemus erat impenetrabile Solis radijs , in quo Blendidiores vitro fontes, re assurgentes in Caiatam planta , es cantatricum avicularum omne genus, tenebant aures, oculosique morantium.

L a Tanta

strabo de situ orbis lib.a

95쪽

Tanta miique silua iucunditas erat,vt Mntio, chenos homines eloquenti semus ille Factor Ostia gare necesse habuerit, quia nimirum ibi oblectamentorum causa commorarentur. Sed quid illud eris. si narrabo vobis , quomodo oblecta menta periclis , iucunda poenis, cineresque , sci amma foribus , α - is inserantur Z Vera

tamen hac sunt , re talia nonnumquam morta, Bum oculi conspexere s nota enim ent, re vulgata

fama montis Aina , qui simul cum incensis flammisque inexbaustis flores alit perpetuo qui

quovis anni tempore colliguntur. EAc tanta

indae siuauitae odorum a 'LIurim venatici canes capti, re abducti suavitate illa dediscant odorarietestigia ferarum , nativaque es insita virtutis obliviscantur. Haud procul inde canalicub aqua rum cingunt prasa vestua minutissimis herbis fiatque in vicino spelunca tenebricosa cum hiatu retro, qualem esse a pectum oportuit, mi reliquarum partium iucunditas mira magis ante oculos proponatur. Ac ne Sicula isthac miracularam facile transierim, habet eadem terra montes Heraos, qui praterquamquod multiplices aqua

rum venas fundunt, alunt etiam mira proceri tatis arbores, ac precipue quercus, eaque fera q

csima flua e II. Tanta illic et mentia Cati, dolfque , ut Natura opus manu satorum hom

96쪽

torum Ipeciem prasi erat. Vites, re mitiforimia medica mala sponte promeniunt , densaque Iaureta cincta vallis anfractu locum dedere fa- solis, mi Deorum, α Nympharum M. Vox iras Bia,-. sita- atque m unasula collocarent. Verum, Ut mrsius redeamus ad sabulosa quora eAfrica, dicimus,

esse apud Nysam urbem, quam vana fabulositas

haud parum commendat ob Bacchi educationem, re cornu Amasthea, magnam immensamqueρ rorum planitiem , es hortorum miram sedem, uberemque cursu aquarum. Ion ibi vineta manum agricola exposcunt, visnoque Ures gemminant, eae ingentium arborum aquant culmina: neque pedamentis vilis eriguntur. Fiant aspΔὲ Ienes aura , mollissimoque verbere aera percu

riunt; etita spatia illic longi ma mortalibus in tactamque morbis senectam Natura ipse dissetiuit. Per vallis subscura fauces in eam sedem

aditus est, vallem imam inumbrantius ramis stauferentibusque diei partem maiori. Vallis illius longum simum Minosa arbyes tenent onus ta pomis , aba quadam virentes semper , ramquam suscepto erga mortalium oculos obsequio, satiara non possint. Trans mallem, eo citra, eae Undique scatet terra fontibus , qui a fronte , a laterrbus, a tergo circumueniunt etiatores, of-νuntque liquores suos. Praeterea , videtur Nais

97쪽

Pla o In Dialog. Cmtias, ves Λtis lanticus. Firitus lib. 37.in Procem a Cyprianus epist.

tura temperare voluisse tantas illas diuitias, opposuitque Decus obscuros rotundo , G masto hiatu , quem scopuli, re praeacuta cautes ammant f nitet tamen armaIura ima coloribus mari s , alibi purpureo , alibi flavo adjectu, niueas ecies a bi est , alibi caruleus color ; qui etari, colores trahunt quemque in sui admirationem. Iam quietem, es quasi sacra silentia solitudinishtitus nihil aliud interpeliat, quam modulancantus auium, qua ibi nidificant , er fugientis aqua lene murmur, re frondosa arborum cacua mina , qua assidue percussa ventulis, si bilum edunt. Nesito nunc , an fidem abrogari totam

oporteat Poetarum inuentis , atque narratIωι-bus , quibus Alcinoi hortos , re alia pleraque ad eandem formam reprasentare contenderunt,u an

credi possint ea, qua de Atlaniicis populis apud Platonem leguntur. Apparet namque cossiarum fuisse Natura hoc , mi ipsa se mirandis in

terdum operibus nobilitaret, quo etiam conaIu rerum suarum maiestatem contulit in gemmas, atque coarctauit , sicuti curiosissimus talium scriptor refert; in arctum coacta rerum natura maiestas multis nulla sui parte mirabilior. Vasporro gemmas amoenitatum nequaquam contem-

Uere sancti homines ; ac meminisse debemus,Cyprianum Episcopum egressum horto , recta ad

98쪽

martyrium tetendisse. Vuod si hac quoque pa

tria, maternaque sedes, quam incolimus, carere merito non debuit generis eius laude , quam

Scriptorum olus impertire is potent, dico ego,

Micinos istos culis sua amoenitate , diuinam Augustini mentem adeo recreare potuisse , ut iucun ima mansionis memoriam multo poctrempore recoluerit ksse versis , Reddes verecundo pro rure illo eius Casilliaco, ubi ab aestu saeculi requievimus in te, amoenitatem sempiternae virentis Paradisii tui, quoniam dimisisti et pec ata super terram in Monte in caseato , Non te tuo, Monte uberi. Idporro Casi acum, quem locum inclyti Doetoris verba celebrant, nos credidimus esse Cossuum ι coniecturamque nostram, re natura loci, re ratio nominιs, re v terum adificiorum reliquia , plurimaque Qestigia antiquitatis adiuuerunt. Sed longe amoenissima fuit suburban i in Silua, qua fugitantipaLI Orales infulas Ambrosio receptaculum fuit. Existimat non obscuri nominis Scriptor, eandem postea Siluam diuino Pastori domicilium prabuisse, ubi nimirum sumtu tuguriolo requiescens, victitando ,scribendoque florida illa violmmna conficit.

99쪽

DE GESTIENTE ANIMALIUM

laetitia. Caput X V.

M Tull. lib. . de ossica

nonnullorum mores , 1mpeiusque

naturales si rejiciemus , insitam nonnullis reperiemus titillam, qua ignaris propemodum ipsis , gestis atque exultat. Atque de ea re philosephari sic licet. Pleraque nobis ad animi voluptatem proposita siunt , e mque nobis in eo similitudo quadam cum animantisus mutis , sed in ea similitudine pracipuum nobis, ac singulare illud est , quod dum oblectrimentis istis fruitur animus noster, agnoscit considerat ipsi bonum suum, eaque res voluptatem auget. Reflexum actum Schola philosophantium appellant, quo actu percepta rei fructui fit maior , ad eum fere modum , quo Solis rasi, luxve, siue color quin iam alius reflectendo augetur. Atque huc respexisse videtur eloquentissimus ille , qui dixit , excepto homine, nullum animal dijudicare quid si conuenientia partium,

quidυe pulchritudo, et venustas. Cernitur a tem gecti ntis latitia motus in auiculis praecipue, qua vari' modis exultant, cantu nimιrum, saeviatu, es agiIatione multiplici. Canunt primo

100쪽

LIBER SECUNDUSIT 8smere non ratione tantum ilia naturali, quam num

tractare supersedemus. βd Immulaute cause, de qua scrimi aliquis. Nam cum eo anni tempore

a Deo creatus Orbis fuerit, ornatusique praeci puis rebus , gestiunt animalia cuncta , campiaque , G colles , voluntque, natales fluos communi pompa, α alacritate, nouisique vestibus celebrais re. Tunc cura, G Ictudium auibus est canere, artem, qua posient, ostentare, illudere que moriatralium itinera volatu suo, quem per cali plagaAlate explicant, finduntque aera cum venustate: etiam quadam, er eum quasi ludum exercent. v apud Plinium amoenissima descriptio mola tus elusemodi apta recreando animo non minus, quam si volucrum agmen occurrat. Ambulatriis,ces alias esse ait, saltatrices alias , alias etiam cursorum instar , re virium ostentatione , patimam quodammodo petentes. Cernere ibi quoque est quassum alarum tum celerem , tum d si incatum interuassis; cernere est alias nobilioribus tantummodo pennis vorare sublime iter, alias torrivetuis per aquor pandere vela : impellunt si μιnonnulla subito, ct mistenti ictu, atque in sublime assurgunt. Vox demittunt se sie pracipites,.

tamquam si caderent, ac ruerent, erigunturque, rMjus , es leuitate mira multiplices implicant Dros. Feruntur immobilibus alis , es requies . . M cendi

Plinius lib. 2 δ caesa.