장음표시 사용
161쪽
r 3 a II ISTORIAE SEPTIMI AN Emultuaria illa ope, praesidio essent,& commodo. In eo tempori parco. Plerisque enim juvari dulce est, & videri, digitoque notari jucundum. Amat enim & publicum
probitas, suaque praemia poscit, gestitque laudari. Quid pQi md plerunquC: Major fama sitis est, quam virtutis
Qitare nil mirum, Citarciensem Ordinem infrequentem evasisse hoc tempore, qui illam abditam, hoc est, comtemplantem vitam abhorrentem a publico, praecipue sit
Ruinam hanc, mea quidem sententia, lanestissime cumularunt Monasterioriim Commendatarii, ut vocant, quos ut non videar modo,ex domestico dolore injustis vel
le onerare querelis 3 ipsissimos Pii V. sanctissimi Pontifi
cis minori cum invidia retulero questus, cum patentibus datis literis ad Lateranensis Concilii praescriptum conare tur Commendatarios revocare. Ex innumeris , inquit , curis, quibus sine intermisione meramur, illa nobis durissima ess, quod tot sacrariam Religionum Conventus suis orbati juribus, passim intercidere conspiciuntur et nemque sanὸ quicquam inexpertum relinquimus, quantum
quia fert dissicillima prasentis secuti conditio, quod ad
illorum restitutionem pertinere existimamus. Inter cete ros a titem ordo Cisierciensis longe, lateque per orbem propagatus Nobis freqtientius obversatur 3 cujus tam multa Coenobia υiris tum doctrinis, tum sanctitate elati is olim forentisma, maligno temporum errore, ad nihil propemodum rediguntur: quod cum aliunde ex toto orbe. plus satis Nobis jampridem innotuit, tkm maxime ex recenti vistatione, quam Commissarius, s Procinator
Capituli Generatis Cipereienses in vitraque Sicilia, id Nobis quoque jubentibus, confecit; permoleste intelligismus, quamplurima hujus Regni Monasteria, aut debitis ossiciis destituta, aut Monachis ob non prassitam alimo'
162쪽
mam deserta, aut omnino coliapsa, retecta, reclusa , patentia, cs' ut profana habita , qua Religionis cultrix illa metusas tantis stipendiis evexit. Haec pauca ex Ponti
ficiis literis satis sit adscripsisse; ut inde linor conjectet, sub ejusmodi miseriarum mole, Cisterciensem Ordinem
facile fuisse concidere. Qiue utique oportuit advertisse Scriptores, ne vecordiae, desertique ossicii nos inaudito
Ceterum quoniam per idem tempus sere, quo noster Iulianus lapsus est, e Populeto, etiam nostri Instituti celeberrimo Coenobio, Petrum Μarginet nobilem Μωnachum, juvenilis abstulit error; haud me modo taedebit, hujus a Iuliani longe disparem exitum paucis referre, ut hinc divinae justitiae severitatem perhorrescamus, illinc illius clementiae bonitatem exosculemur; discantque Μο-nachi haud satis murorum custodiae fidere, nisi etiam vocationem illam suam assiduis, improbisque ad virtutem laboribus juvent. Petrus itaque amaenus juvenis, levi impetu qualis saepe adolescentum est,ὶ primum in claustrum rapitur; atque ex quadam inconsulta ι teneraquctimagine, quam de virtutis praemiis forte conceperat, ad
disciplinam accessit monasticam. Sed ut librata fundis saxa, primum quidem in eo stadio immodice fervere coepit : mox, cessante machina, miratus est, se languere. Et languorem quidem excepit taedium, taedioque successiecuriosa cessatio; quae item haud reluctantem compulit ad fugam. Sacra ergo claustii semel ille custodia liber, celebriora oppida circuire effienis, ganeonibus immisceri; amatoriae indulgere vesaniae; pudici thalami jura tentare,
si uentissime jurgia serere, inconsultius prolata verba Promto, paratoque pugione uiscisci, prodigere propria , aliena stiraeissime conseistari: demum is penε repentin lapsu essectus est, qui multiplici stetere plenissimam foceret fidem, nullam aeque netirium, ac perditum hominum
Petri Mara net notillis Monachi Monasterii Popu- leti lapsus planhstupendia . Nullum ae v ne cari ui ac perditum vomia in te u est. ac meum. Qui semel reti lini astati, desciveri s.
163쪽
r 3 a III sTORIAE SAPΤIMIANAE multuaria illa ope, praesidio essent, & commodo. In eo tempori parco. Plerisque enim juvari dulce est, & videri, digitoque notari jucundum. Amat enim S publicum
probitas, suaque praemia poscit, gestitque laudari. Quid λ od plerunque: Major fama stis es, quam virtutis
Qitare nil mirum, Citarciensem Ordinem infrequentem evasisse hoc tempore, qui illam abditam, hoc est, comtemplantem vitam abhorrentem a publico, praecipue sit
Ruinam hanc, mea quidem sententia, senestissime cumularunt Monasteriorum Commendatarii, ut vocant, quos ut non videar modo,ex domestico dolore injustis vel
le onerare querelis; ipsissimos Pii V. sanctissimi Pontifi
cis minori cum invidia retulero questus, cum patentibus datis literis ad Lateranensis Concilii praescriptum conare tur Commendatarios revocare. Ex innumeris, inquit, curis, quibus sine intermisione meramur, illa nobis dia rissima ess, quod tot saerariam Retigionum Conventus suis orbati juribus, passim intercidere consputantur e neque sanὸ quicquam inexpertum relinquimus, quantum
quidemseri Asicillima prasientii secuti conditio, quod ad
illorum restitutionem pertinere exi mamus. Inter cete ros autem ordo Cisserciensis longe, lateque per orbem propagatus Nobis frequentius obversatur I cujus tam multa Coenobia viris tum doctrinis, tum sanctitate claris olim forentissima, maligno temporum errore, ad nihil propemodum rediguntur: quod cum aliunde ex toto orbe.
plus satis Nobis jampridem innotuit , ikm maximὸ ex recenti visitatione, quam Commissarius ,-Procurator Capituli Generalis Cipercienses in vitraque Sicilia , id Nobis quoque jubentibus, confecit ri permolese intelligimus, quamplurima hujus Regni Monasteria, aut debitis iciis destituta, aut Monachis ob non prastitam alimo'
164쪽
LIBER QUARTUS. I 33niam deserta, aut omnino collapsa, retecta, reclusa , patentia, ct ut profana habita , qua Religionis cultrix illa vetustas tantis stipendiis evexit. Haec pauca ex Pontificiis literis satis fit adscripsisse; ut inde teistor conjectet, sub ejusmodi miseriarum mole, Cliterciensem Ordinem facile fuisse concidere . ae utique oportuit advertisse Scriptores, ne vecordiae, desertique ossicii nos inaudit
Ceterum quoniam per idem tempus sere , quo noster Iulianus lapsus est, e Populeto, etiam nostri Instituti celeberrimo Coenobio, Petrum virginet nobilem Μωnachum, juvenilis abstulit error; haud me modo taedebit, hujus a Iuliani longe disparem exitum paucis retare, ut hinc divinae justitiae severitatem perhorrescamus, illinc illius clementiae bonitatem exosculemur; discantque Μο-nachi haud satis murorum custodiae fidere, nisi etiam vocationem illam suam assiduis, improbisque ad virtutem laboribus juvent. Petrus iraque amamus juvenis, levi impetu qualis saepe adolescentum est,ὶ primum in claustrum rapitur; atque ex quadam inconsulta ι teneraque imagine, quam de virtutis praemiis serte conceperat, ad
disciplinam accessit monasticam. Sed ut librata fundis saxa, primum quidem in eo studio immodice servere coepit : mox, cessante machina, miratus est, se languere . Et languorem quidem excepit taedium, taedioque successiecuriosa cessatio; quae item haud reluetantem compulit ad fugam. Sacra ergo claustri semel ille custodia liber, celebriora oppida circuire effienis, ganeonibus immisceri , amatoriae indulgere vesaniae; pudici thalami jura tentare,
frequentissime jurgia serere, inconsultius prolata verba Promto, paratoque pugione uiscisci, prodigere propria , aliena seraeissime consectari: demum is penE repentino lapsu effectus est, qui multiplici seelere plenissimam faceret fidem, nullam aequE niurium, ac perditum hominum
165쪽
Petriis Martinet ad saniorem stutem se recipis. Tutenius IV.M
n sterium sepelismiann m mmmeri dat Dominieci Carisainali e municae , cuius p et rae do tes recensentur.
num genus esse, ac eorum, qui semel a religioso statu de . sciverint. Denique vis in scelerosa vita audire progressum λ Grassatoribus ducem se praebuit: inde cetera conji.ce . Sed aliquando tandem inevitabilem iram Numinis
cogitatione complexus , quam CCesitus uberior oborta
lux, tenebricosae menti ingerebat subinde: seipsum respexit, ac non sine sui pertimescendo sane horrore resipuit; iterumque claustro inclusus, eam suis vesanis factis, inauditisque sceleribus multam indixit, quae omnibus admirationi potius esset, quam quae a mortali ferri posse videretur . Nec sic tamen divino amore, suique odio exaestuans mens quiescebat. Ubi enim dudum patrata scelera, di .
vinaque calentia adhuc beneficia aegram ex dolore recur. rissent ad mensem I ex utrorumque contentione , quasi
subjectis facibus ita aestuabat, seu furebat verius , ut vix seipsum capiens, e claustro ejulans, pectusque plangens, nudis pedibus, intonso, apertoque capite, lurida facie , incultaque barba prodiret: nullumque celebrius, in quo aliquod admisisset scelus, oppidum praeteribat, cujus in oculis advocata prius per praeconem consertissima comcione , proclamatisque ad singulos verberum ictus, sceleribus, nomineque latentis rei ditissima non subiret flagella . Quam acerbitatibus plenam diu cum exegisset
vitam I longo tandem coronatus martyrio, victor sui, mundi contemptor; Deo charus, coelitibus omnibus ex spectatus evolavit ad praemia .
Interea. ex Iuliani casu Septimiani Monachi, tanquam aliquo fatali torpore omnes inlibrruissent, id unum trepidi, suspensique spectabant, quem, scilicet, distracto, miseroque Coenobio justa Pontificis ira praeseistum destinaret. Sed Eugenius, ut lenissimum, communemque parentem decebat ubi primum ecclesiastico telo perculsum praesectura jusserat abire Iulianum ; Dominico Capranicae Cardinali Firmano Septimianam rem totam
166쪽
LIBER QUARTUS. I 3 Fcommendat. Is ille Capranica est, quem nullae unquam tam ingratae Iiterae silebunt: siquidem ex virtute purpuram consequutus , id totum quod erat, adeo Ecclesiae usi, hus. alienaeque sublevandae addixit inopiae, ut ex Apostoli
sententia factus omnia omnibus videretur. In eo ardens Religionis zelus, literarum amor praecipuus, munificentia vero tam profusas ut ex amplo patrimonio, opulen.
loque sacerdotio nil propemodum in vita attigerit, praeter unam plenam anxietatis, ct solicitudinis procurationem. quo rectius, quicquid illud erat, in egentes, calamito Lque distribueretur . Hic igitur cum Septimianos sibi commendatos haud aegre tulisset ι naetus occasionem
Florentiam proficiscendi quo, Ferraria, ubi primum
coluerat, grassante postea pestisera lue, generale Concilium transerri placuerat ad Septimianos, ubi eo perveni consulto divertens, propius inspicit vulnera, cognoscit causas, solarur moestos, depositos bono animo esse jubet, simulque secum ipse miratur, ad tam nefanda profligatisssimi homini scelera Μonachorum tandiu durare patiemtiam potuisse. Dumque altissimo medendo vulneri consilium explicat, menteque revolvit, cui potissimum Μωnachorum tantum onus demandet, trepido succurrebat in
tantam rem satis vitii allaturum illum, qui praeteritum pessimum exemplum vel oculis ipsis usurpasset. Ergo S Ptimianorum nullum seligere placebat.Dum igitur aestuat
Capranica, itaque in omnem partem se versat, ut colla
piam Septimi disciplinam pro dignitate rei per aliquem
egregium ducem, ac praeceptorem restituat, deleatque foedissimi lapsus nuper acceptam maculam: opportune
monetur, degere in D. Μariae Cassinensis instituti Flo. rentino Coenobio insignis virtutis Μonachos duos, quos Gregorii Tuccii, ac Bartholomati Perii olim Cisteretem sum ad omnem pietatem severior excoluerat disciplina; laetusque ad nuncium: bene habet, inquit Firmanus.
167쪽
136 HIs TORIAE SEPTIMI AN Equὁd Cassinenses lac pietatis ipsum, quod e Cisterciensibus pridem abunde suxerunt, in arentes modo, siccosque, vicissim, opportuneque refundent. Hinc rei gerendae omnem captare occasionem; Pontificem consulere , arcessere, orareque quos admovere operi sibi animi erat , pulcherrimum facinus honorificis verbis extollere; proventus denique spem certam ostendere. Quibus aliquando tandem artibus effecit, ut Timotheus, atque Antonius Cassinenses usu rerum roboratae virtutis viri, Cis erciensem Monachum induerent, ac Septimianis parente , duceque orbatis sese rarissimum continentiae exemplum
Praeberent. inorum cum alterum destinasset in Abbatem, ne interim luculenta Septimianis fieri videretur injuria ; si non secus, ac Iulianus, lapsi, alienum imperium
accipere cogerentur; eo nomine extollebat viros, tanquam qui ejusdem cum illis regulae praecepta apprim callerent; quique nullis peregrinis inficerentur moribus: qui suorum in virtute progressuum parentes, ac institutores Cistercienses agnoscerent: qui ab opulentissimi Coenobii commodis, ad incommoda Septimi, atque eo tem pore cum angustissima re familiari luctantis, non nisi evocati transirent. Tum suadebat, tametsi illa abessent, illud esse tempori dandum, sinistrae famae, denique Summi Pontificis arbitrio, atque adeo secundum Pontificem, eorum autoritati in quorum fide, ac potestate deinceps essent suturi: neque futuras virtutum progressiones praetermisit, quas ex hujusmodi virorum regimine dimanare oportebat; cum praesertim tales accederent, qui magis quam verbo aliis, spiranti vellent praeire exemplo: adde batque, absque dubio illos aliorum commodis victuros,
qui ob id ipsum contemsissent, & propria: ac. proinde
studerent impensius, magis amari, quam timeri. Haec cum tumultuario, ac graviter ad omnia sponte paratis semel ingessisset Firmanus; ex Pontificis placito Diuitigod by Corale
168쪽
cito statim omnium ingenti gaudio Τimotheum olim Benedictinum, tunc vero Cisterciensem, Septimi Abbatem
creat. Vir praedicatione omnium, locis, temporibusque percommodus. In paupertate securus, ac fidens erat: in opulentia vero haud dissolutus: prudens in iis,quae ordiretur , sed minus anxius: ita accuratus, ut sine curis esset: circumspectus ubique, nullibi autem, aut ulli molestus, aut gravis. Quod strarum partium erat, ita agebat, ut aliud omnino agere videretur: se ita sibi per intervalla reddere erat solitus, ut haud suos desereret: omnibus idem erat, sed ex prudentia a seipso opportune factus diversus, non iisdem muneribus omnes impertiebat: ex meritis homines, non autem ex hominibvi pensabat merita: idemcomis, ac gravis: facilis, ac severus: subtristis, ac laetus: inque nullam partem declivis, omnibus omnia fieri percupiebat . Itaque cum iis artibus seipsum moderaretur, cetero rum tractaret animos excoleret mores, suorum in cultu pietatis studia succenderet, virtutes proveheret: incit tandem, ut macula ambigui rumoris detersa, in pristinum
sanctimoniae decus, & quidem majori cum gloria Hetru
sci Cis ercienses assererentur. Duo tamen adhuc aegre concoquebat Timotheus, quae vicina casui, haud decora suis olim a rabatur futura; Septimi videlicet admini, strorum frequentiorem ad civitatem accessum, quos implicitae lites, promo verius, quam religioso diversorio, illuc pernoctaturos excipiendos trahebant: tum & tali stelli Μonialium cujusque injuriae pervium, opportu numque pudorem. Locus is est, ut supra meminimus, ad
Pinetiam Florentiae Civitatis Portam , quae in subjectam Fesulis laetam planiciem ducit: latus, amoenus, cujusque laxitatem ipsi praeesti Civitatis muri definiant. Illuc S. Donati Μoniales, nobiles seminae immigraverant. Sed sacro Gynaeceo nulli ad eam diem satis praealti circundati
Timollieus pii. instim Cattinens s . thm Cisteretensis Monachus A carisdinali Dominico C ea aea stra mismi Pontificis pia eteo in Abbatem Septimianum aliis tu a
169쪽
133 HisTORIAE SEPTIMI AN Emuri erant. Itaque & muliebris sexus levis, ac loquax, munusculisque dandis , accipiendisque apprime deaetus risim infrequentia loci: quodque rei caput est, Virginum rarissimus coetus, dubiis serendis sermonibus curiose Ci-r. - :., tu,si. Vitati amplam materiem dederat. Angebatur proinde Timotheus . justoque impellente doIore, imminenti utri que periculo obviam ire Constauit. Detulit ergo remcti Donisi, quod carnem Eugenio Pontifici, qui homitatem causae paterne eant. variis de e u- plexus, luculento edito diplomate, & Μoniales e parum tuto Cistello an oancti Donati Cisterciense item
virginale Coenobium extra muros Florentiae, cui in tenuissimum pulverem istiscens solum Pulverosi hael: e. niis nomen secio primo quoque tempore demigrare praecepit ; Septimique administris pro sacro hospitio esse voluis. Crevit successu temporis in illustre Coenobium, itaut jam totius Florentiae nulli, si proprius , ampliorque
census lassiceret, concedere videatur. Μodo vero cum
e divite Septimi penu,sive quae ad cultum, sive quae ad v, ctum sunt, omnia mutuari cogatur, hujusmodi quasi capite censum monasterium, pulchram indotatam puellam antiqui nostri dixere; cui ad dignitatem tuendam aniculae matris, hoc est, senescentis Septimi amplior, ditiorque
Ceterum adaucti S. Donati coetus brevi, & quidem amplissimus constitit fiuctus. Cum enim ex eo tempore in celebri Μonasterio cum sanctimoniae laude semper virginitas floruerit; thm vero maxime Pauli IIII. temporibus , ejus virtutum fiagrantia totam sermo respersit He -- cum Hieronyma Ursina Farnesia Castri, Parmae, Placentiaeque Ducissa insignis pietatis femina, zz.-Te . .. Viterhiἱ sub nomine Visitationis Deiparae Virginis, ado. ν.. praescriptum Regulae D. Benedicti, Μonasterium liberalitate tanta Principe digna vellet erigere, ex uno S. DO nati Florentino, Cisterciensque Coenobio sacra Monia lium Diuitigod by Coral
170쪽
L 1 B E R. in1 ARTU s. I 39 Iium colonia deducta sit, quae nobilium illic Virginum
profitentium mores formaret. Lue abatur interea cum angusta re familiari novus
Abbas Τimotheus, adsuitque aegre luctanti regia plane Capranicae liberalitas. Is enim ingenti pecuniae vi soluta, quae Iuliani scelere, luxuque Septimo disperierant,
tandem redemit, magnoque cum stenore recuperanda curavit . Quin Septimianum Abbatem honorario jure adauxit, ut ex Hetruscis unum, qui in Capranico Romano Collegio a se erecto literis , artibusque excoleretur, quemcunque voluisset, destinaret. Rusdemque munere Septimiano juri subsunt S. Bernardus Antellensis, ac S. Georgius a Ruballe haud ignobilia sacerdotia. Hilarem porro, ac munificum datorem Capranica se praebuit, qui cum alendis, ornandisque Septimianis amplissima, quae possederat, propemodum effudisset; se- sive tamen, ac comiter in divexatum patrimonium suum Iudebat, cum diceretitum se demum Commendatarii personam egregie sustinuisse , cum alienae indigentiae sublevandae gratia &ipse coepisset egere. Vir plane memora. bilis,qui nec divitiarum opulentia diffluere,nec indigentia sangi potuit unquam. Constat ejus nomini debere omnia Septimianos, qui tales ab eo relicti sumus, quales pro dignitate rei vix satis ipsi miramur. Itaque tam generosi Patroni Timotheus adjutus opibus,ornatus beneficiis, sultus consilio, durissimas egestatis enavigavit cotes; atque ad septem annos cum praefitisset, e vivis sublatus est, ingentis spei in Septimo relicta sobole, moribusque ad pri- sinam sanctimoniae laudem restitutis. Exstant non modo apud Cistercienses, sed apud Cassinensium etiam non ignobilem quendam scriptorem, ejus viri immortalibus literis commendata praeconia. Quo vita iuncto; Antonio cura Septimi, nullo re- Bagante, mandatur. Hujus nomen multis nostrorum im S a PO
aere, eedroqued intum captantem Cardinalis dictum de A atibus com mendatariis. rimotheus Abba septimianus mori