장음표시 사용
72쪽
Ex ordine Cisterciensi Abbatis
RON arvoriis Pon liseum in meri rendis moribus plena pietatiseu
N ea plena aleae, atque periculi pro vincia, primus Forensis labor, ad meliorem fiugem devios revocare.
Ces, non ut expellerentur, lapsis adhibebant censores; sed ut eorum lucrum constaret, quibus acrior correctionis medicina parabatur . Diu itaque cum consam conestoris putestudine altera natur luctatus Forensis est, adhortari, terrere, circuire verbis, stimulare exemplis, de industria rigorem remittere, laetius porrigere seontem ; sensim modo; modo repente, cumque jucunditate aliqua ad Ievera descendere, ut ejusmodi disparis rei permixtione, amarum desidiosis virtutis nomen, minus displiceret. Et L F a qui Duiligoo by Coos e
73쪽
44. HISTORIAE: SEPTIMI AN AEquidem egregio piam mentem urgebat ejus victoriae laus, ct praemium , gnarus pulcherrimae illius contentionis mercedem praeter animarum salutem , unam Dei majorem gloriam esse . Nec dubito, virum navum, ac promtum, plures ex iis, qui tunc degebant in Septimo ad re-etum virtutis iter traduxisse . Μulti certe , cum ejus administrationis auspicaretur initia, ex primoribus civitatis,
quos aliquando a recto tramite error Vesanus abstulerat,
relicto seculo, Monachum professi sunt. inorum progressiis eo fuerunt feliciores, quo nullis vitae incommodis impellentibus, sed tantum virtutis amore hujusmodi genus vitae fuerant amplexati. Etenim com rerum omnium
egestas semel compulit in Claustra mortales, mirum dictu est, quam facile a vitae illecebris trahi se sinant; eoque impudentiae plerunque labuntur, ut in humilitatis schola quod non soniel Bernardus graviter sane queritur fastidiose superbiant, idque faciunt ardentiori ambitu, quod
his honorum titulis, quos ipsi tanta animi anxietate con sectantur, infimae suae conditionis sordes se posse contegere arbitrentur, quas a nobilitate per summam animi moderationem demirantur amplecti. Itaque non me pigebit semel dixisse, tandiu rem stetisse monasticam, qua diu a vitae commodis ad incommoda Claustri transitum est: tum vero maximε disperiisse, quando inditentia vitae, cum Claustri sagina commutari best coepta. quamquam nec claritudini generis interim sua vitia desinc, si a perfectioris vitae studio semel contingat desciscere. Languet enim N itin ; mox ceteros fastidit superbilis; tum secuit Witentiam ad fastum ostentat,ut exarmatarum in Claustro legum autoritatem desudat. At si utrique suum pondus adsit, . sae ni illa conditionem, unde digressa est, tempet tendat . haec vero semel suscepti propositi nunquans oblivistatur; spes erit sore, ut altera alteri commodo sit, ct saluti; utriusque vero Mortio, monasticares ad mi
74쪽
LIBER SECUNDUs. ' 6sracuIum provehatur. Ergo Septimiana res plerisque sub Forensi nobilibus profitentibus , adaucta S constituta est. linorum modo si velim inire numerum, nullus hujus scriptionis sit finis. Qirando vero id pronum, ac facile esset; ut tamen vitarem, mihi plane persuaderet, quod semel professus sum, illustrium virorum res praeclare ge
stas narrare ; haud vero nudam nobilitatem proferre .
Consulant ordinis Nomenclatores, qui volent; profecto reperient, ad monasticam laudem ita nobilitatem Floremtinam per ea tempora exarsisse, ut vix tepidiori hoc no-sro seculo videatur credibile. His in novo, ac perantiquo Coenobio clarissimae Cisterciensi familiae fundandae jaetis fundamentis , suae praefecturae integrum annum Eorensis vix expleverat, cum importuna, pertinacique
febri extinguitur . Gallus incomparabilis sanctimoniae exemplis, S qui ad Ordinem summa cum Iaude proferendum unice factus videretur.
Iam Septi iniani , importuna morte praerepto PMrenti justa persolverant, cum praesentis doloris lacrymas futuri Praesulis eligendi cogitatio detergebat. Omnium enim animos ea suspenderat cura , quem sibi potissimum in ducem ac praeceptorem deligerent. Siquidem jus eligendi penes cujusque Μonasterii coetum ex praescripto Chartae charitatis per id temporis erat. Est autem apud Cistercienses Charta charitatis dilucida quaedam, ac simplex lex, quae nudis, brevibus, expressisque verbis de eleehionibus ficiendis, deque comitialibus rebus cavebat, que omnia lenissime imperabat, quae purum, illibatum que ordinem vitae sanetioris praestarenti Quae ideo Charta charitatis dicta est, quod in domo Domini plures unius montis Monachos videretur colligare . Haud vero incas εum operam collocaverim, si ipsissima sanctionis verba
i Siqua domus ordinis nostri Abbate proprio fuerit
Apod cisteretenses quid charta chais tuis
75쪽
46 HisTORIAE SAPTIM IANAE destituta r maior Abbas de cujus domo, domus illa eximit, omnem curam habeat ordinationis illius , donec iuea Abbas alius eligatur. Ex praefixa die electionis, etiam ex Abbatibus, si quos domus illa genuit, advocentur ;consilio, ac voluntate P. Abbatis, Abbates, oe Mona. chi domus illius Abbatem eligant. Ex quibus sane verbis liquidissime constat, ad S. Galgani Abbatem destituti Coenobii curam, electi nemque, un cum Μonachis rite celebrandam pertinuisisse . Ceterum ut sibi Abbatem deligerent, privatis Μωnachis is tantus honos per id temporis habebatur, sive ut ei, quem sibi ipsis ultro constituissent in principem, parerent lubentius, sive ut is qui ex toto corpore seligebatur, ut caput deinde, membra plane sua potiori charitate complecteretur; sve denique ne in religioso statu ea pera sectissimae Reipublicae pulcherrima species disperiret,
neve paucorum Potentia Vergeret in tyrannidem 3 si, cujus imperium nunquam experturi essent, privatorum cervicibus, quemcunque voluissent correctorem imp
Ordinationis autem Abbatis is ritus erat. Primum praeibant preces, deinde cum ad subsellia ventum esset, tum is qui praeerat, sui officii monebat electores, orabatque ne aliquid darent gratiae , neve privatis asse stibus obnoxii praecipitarent inconsulto sustragia; ceteras potius spe starent artes, quamque in iis exercendis, opificibusque seligendis curiosi, morosique mortales essent, qui nec navi, qui pulchrior sit, sed qui peritior nauclerum attribuunt , nec ad curationem, amieiorem adhibent medicum , sed qui felicius aegros medendo levet, nec scholae demum ditiorem , sed qui magis doctrina valeat praeficiunt , audiuntque libentius: hoc ipsum requirere princlaram illam aliorum instituendorum artem praecepto rum plenissimam, & in qua periculosius peccatur, ne si
76쪽
LIBER SECUNDUS. 6 contigisset obvio cuique inconsulto, ac sine delectu de. mandari inconsultius pereundo , temeritatis poenas da rent. .mobrem respicerent seipsos , publicam salutem non despicerent. Quη cum seme, dc iterum inculcaret
ardentius, animadverteretque motum esse factum ani
morum; tum demium concionem solvebat; diversique omnes summo silentio dilabebantur, schedulisque inscripta nomina, ut cuique libebat, clavi conclusa, superneque modico foramine hianti confundebant in urna; mox residentibus cunctis, duorum gravium , ac veracium Virorum prodenda scrutinio, in quem scilicet fi equentiora coiissent ad victoriam. Bone Deus t Quis temporum illo rum in eligendo candori Quanta animorum quiest Qui virtuti ubicunque se proderet honorifici occursusi Nullae ibi secessiones, rixae nullae, nulli alteri insidiando habe.bantur conventus, nullae in alterum, ut posthaberetur, jactabantur criminationes, non plus aequo extollebatur ullus ut ad gratiam eligeretur, una Virtutis commemora. tio optimo cuique favori erat, atque praesidio. Ergo cum,
effuso vasculo, sortem nudassent, Abbatem renuntiarunt Iacobum candidissimae probitatis virum, saepeque alias minoribus ordinis exercitum muneribus, cuique tuto pos set tantae molis structura eo tempore demandari . Hunc,
cum diu praefuisset, opinio est, interiorem Septimi structuram ad Cisserciensium usum vili tamen schemate, inelegantique architectonicae ordine intorsisse . Habet siquidem momenti plurimum , ad ordinis munia riteo unda, qua ratione Coenobium quodque constructum sit. Ut enim eae, quae ad bellicum usum excitantur ma chinae, si a regula militari tantisper defleetant, non tam
usui militi, quam impedimento sunt; sic ad alterius instituti exaedificata Coenobia maximum in discrimen Ordinis Cisterciensis peregrinos plerumque mores inVehe re solent. Mores autem priscorum Cisterciensium ad
77쪽
sanctimoniae deis scriptio . At Regregiique entii tetitiosae servatio .
48 1lis TORI E SE PTIMI AN Elineam veterum aedistiorum qui fuerint, haud abs re erit
Portam a claustro, brevis ille quidem, sed tamen ita longum porrectus fornix discriminaverat, ne introeuntes claustruin, cujus severiora jura silentii sunt, statim admitteret. Aditui Ianitor perpetuo assixus erat, ne si abes.set, vel adeuntes frustrarentur responso, vel necessitate coaeti majori cum strepitu fores pulsarent . Piaculum erat, ibi cum praestolantibus supervacuos , otiososque habuisse sermones . Leniebat vero responsi moras, ubi protrahi contigisset, Projanitoris opportuna prudentia . Eo accessisse Μonachos, laxati per summam inertiam animi indicium erat, quod ad semitam, quam seculares tererent per noxium otium aspexissent. Apertam, perviamque prostare januam , ubi nulla necessitas cogeret, tam indecorum esse arbitrabantur, quam homini hiantiore esse ubi loquendum, ridendum, vel cibus capiendus
non esset. Nulli mulieri ad id loci, vel colloquendi, vel
corrogandae eleemosinae gratia ullo unquam tempore patebat accessus. Nullae ibi otiosorum coronae, nullae e tri
vio haustae inaudiebantur fabellae : facile enim credebant, coetum omnem infici posse, si quid noxium per Janitoris
neglectum portae limen irrumperet. Ergo duo omnino, quorum alter Vegetioris , alter provectioris aetatis esset ad id munus adhibebantur ; ut dum alter ultro , citroque re sponsa circumferret, altero curante fore nil penitus negligeretur. Cavaedium, quatuor in quadrum se comple-
stentes sepserant fornices. Qui ubi praefinitis spatiis e
formato arcu ad hauriendum diem turbinate desivissent in pedes, ex candido marmore binis, parvisque excipiebantur columnis i Cujus tanta solitudo. religioque erat, ut qui se illuc penetrassent ; admonerentur illic secreto illapsu beatorum requieni, concordiamque morari. Lo cus demum adeo perpetuo silentio consecratus aerat, ut
78쪽
L1BER SECUNDUs. 49 nec ibi vel breviter loqui, vel replicatis gressibus animi gratia inambulare, sed nec hiscere quidem liceret. Vox ibi solum sacrae ieetionis, convenientibus ad audiendum
ceteris, & hoc praefinito a regula tempore, personabat. Siquid accidisset, quod efferri voce oporteret, propion elaustro recessus submisse loquentes excipiebat. Exor dium enim cunctarum virtutum in uno silentio collocandum sapientissime arbitrabantur. Quare nil mirum, si
cum locutioni objecissent unius anguli fines; ceteram Monasterii laxitatem silentii jura tenerent. In ea vero parte claustri, quae vergit ad orientem Solem, subsellia aptissimo loco disposita erant, in i quo 'tanquam monastica in curia certis diebus, statisque illo,ris, post recitatam Instituti legem severissime Monachiseipsos ad calculos revocabant. Siquidem thm rei, ilim actoris personam pulchra commixtione induentes, quae Iminus caute excidissent,prodebant,accusabantque, aequoque animo ab eo, qui praesidebat, tanquam a judice pendebant, erratorum quascunque inflixisset poenas volentes
daturi. Si quid autem , obsistente pudore, aperire omisis sent, vel simulate texissent; si illud ipsum per alium deserretur : instituta illico peremtoria quaestione, occultati criminis poena amplior statuebatur . Persuasum enim illis erat, haud reliquo corpori bene esse posse, ubi aliqquod membrum qualiscunque languor tentaret. Ad hunc etiam locum aliae,quae ad optimum Coeno bii statum spectarent, deferebantur causae 3 ibique summo silentio Μonachi considebant, de quacunque prinposita re dicturi sententiam. Eam vero rogabantur eX ordine; itaut qui in religioso statu praecederet, primus . . etiam quod e publica utilitate esset, decerneret, cum A, bas prius fuisset praelatus, edixissetque conveniendi causas.
Qui tamen ita rem totam explicabat, ut quod sibi ipsi libuisset, ideo dedita opera supprimeret, dissimularetques
79쪽
Cum anais MonMhi, adahibit . Commune septum an tuam Mona chorum in eodem ioco quiescentium domittoeilian .so His TOMAE SEPTIMIANAE ne ceteris liberius serendi suffragium adimeret libertatem. Quin hortabatur, liberε dicerent. publicam rem opportunis suis juvarent consiliis, omnium rem agi, non
privatam ; quicquid majori, meliorique parti fuisset visum , id optimum judicandum fore , rejiciendum vero quod improbassent plerique. Ceterum religio loci monebat, ut deliberanda tantum, non etiam paucorum privato consilio persecta, stabilitaque asserrentur ; ne ejus simulationis specie quasi pedariae ceterorum sehientiae viderentur deludi. Itaque cum non cogerentur, sed lenissime potius rogarentur animi sensa; flabat ut plurimum, idque magno Μonasterii commodo, ud deliberando , ac ultro, citroque , omni excluso astu, invicem consilia conserendo, assequendae rei scopum selicissime attin
Vestium autem promtuarium , quim instructissi mum habebant. Ibi, qui nova sarcirent, vetera resares Tent, nunquam deerant. Rus officinae, hujusmodi lexerat, ut inde depromerentur, quae usui Μonachorum futura erant, eodem, cum vetustati cessissent, reserenda, alienae indigentiae subservitura. Hinc omnibus una vestium forma, cultusque idem erat ; hinc omnis amor habendi , a claustris aberat, exulabatque; exutique hac etiam cura seliciorem, milioremque cursum experiebam
Communi item, perviaque omnibus ad quiescendum cella utebantur; quam tamen occlusis cubiculis di- singuere non placuerat ; sed lectulis per ordinem stratam ex praescripto regulae esse voluerunt. Videri enim ct videre ; ubi vicissim haurienda, dandaque rectioris vitae
exempla essent, ad omnem moderationem maxima inc, tamenta esse arbitrabantur; secus recessum, plerumque licentiam, dissolutionemque comitari: in se enim experiri quomque, ea in occulto, secretoque audere, quae in est Disiti orat
80쪽
rius otulis vix cogitatione attingeret; multos praeterea solitudine disperiisse , quos ceterorum viva , spirantiaque exempla antea servassent et paucorum admodum osse , seipsum, post Deum, vereri; iisdemque uti severitatis legibus, ubi nulla censura urgeret; gaudere demum etiam inculpatam conscientiam Theatro & Circo, mutuisque nexibus, faustisque acclamationibus coalescere virtutes
solere. Itaque sanetissimi Benedicti ea de re transgredi Iegem non sunt ausi prisci Cistercienses. A medio verocellae, seu dormitorii, ut vocant, unus per gradus, eXitus in Claustrum ducebat, alter qui calcem loci claudebat, ita templo conjungebatur, ut inde in illud ipsum facilis palmret accessus. Lectulos vero ita intervalla distinxerant, ut invicem haud impedimento essent, si quid exposceret humana conditio. Horum supellex, mattula, sagum , Cervical, laena, nihilque praeterea visebatur, quod mollinem, luxumque oleret. Inde ad vigilias omnium unus ardor mirabilis. Vix crepitaculum personuerat, cum
erecti in pedes quippe vestiti, inoinctique cingulis lassa
ex diurno labore membra componebant sopore) ad di Vi ii iiiniuiti. aik;Λ.-
nas laudes celebrandas 1umma celerItate, graVItateque quentulo.
Currebant. In quibus persolvendis quis in voce virilis sonus, quae totius corporis habitus concinnata majestast Non prae lassitudine reclive caput excipiebant scapulae, non e sulchris brachiorum in sella horaria librabatur marcidum corpus, non taedium singula membra torquebat , non hac, illacque versabat oculos mentis vagatio, nec otiosa ad aurem assidentis insusurratio longiorem pia, modiam fallebat. inania vero inerat alacritas, laetitiaque divino conspectui adstantibus, qui mentium ad Deum pernices volatus,quas liquidas inde voluptates non exhauriebant i Tam acre autem pietatis studium Septimiano rum, piorum liberalitas per ea tempora juvare visa est, cum laXare, exornareque templum, aggressa esset. Sum-