Claudii Galeni Pergameni Scripta Minora, VoL III

21쪽

ΓΑΛΗNΟΥαυτο οὐδὲν ἀλλοιότερον μεχρι παντbς φαίνεται τον ὰλλαον ελκων πάντως γε κατ' ἀρχάς. επὶ μὲν γὰρ του λυττῖντος κυνις μέχρι παντις ὁμοιον φαίνεται τοῖς ὐπ' hλλου τινις δηχθεῖσι γεγενηιμενω' ἐπὶ δε τον ἐχιδνῖν ἐν μεν ταις πρωταις ημεραις ὁμοιον 5 τοῖς tiλλοις, υστερον δ' - αν ηδη μοχθηραῖς εχωσι, παθηματά τινα περδ τb σῖμα προσγιγνεται αὐτοῖς ολεθρια. τὰ δη τοιαυτα πάνταJ συμπτώματα, oσα

θεραπευόμενα καλως ευρούς εξ ἀρχης ωχατως δλέθρια 10 καθισταται. τις ουν η ὀρθη θεραπείαε, ij δηλον ὁτικενωσαι τιν ἰbν τιν ἄμα τη δηξει τω σώμιατι του δηχθέντος ἐμπεσοντα , ουκουν ἐπ' ουλὴν αγειν δει καὶ κλειειν τὰ τοιαυτα σπεύδειν, ἀλλὰ τουναντίον ἐπιτέμνειν πολλάκις, εἰ σιμικρὰ παντελος, ηδη δε καὶ 15 θερμοις καὶ δριμεσι καὶ δυναμενοις ελκειν τε καὶ ραίνειν τιν ἰδν φαρμάκοις χρησ/θαι διὰ τὴν αὐτην αἰτίαν. τὰ δ' αυτὰ φάρμακα καὶ οἱ ἐμ πειρικοὶ προσφερουσιν Ουχ ὐπb της φυσεως αὐτου του πράγματος ποδηγουμενοι προς την ευρεσιν αὐτον, ἀλλὰ τον διὰ 26της πειρας φανεντων μεμινημενοι. ωσπερ γὰρ ἐπὶ ταῖς ἐλικίαις καὶ ταῖς ωραις καὶ ταῖς χώραις εκάστου των εἰρημενων η θεραπεια δι' ἐμπειριας ἐγιγνώσκετ' αυτοῖς, ουτω καὶ ἐπὶ τοῖς προκαταρκτικοῖς ὀνομαζομενοις αἰτί-

23. δι' ἐμπειριας Om. L

22쪽

οις. ει μεν δὴ ουν συνεχωρουν ἀλλήλοις τὰς οδοὐς της εὐρεσεως αμφοτερας ἀληθεῖς Hναι, οὐδεν αν αὐτοῖς ἔδει μακροτερων λύγων. ilCap. V. 'Eπεὶ δὲ της μεν ἐμπειριας οἱ δογματικοὶ 5 κατηγορουσιν οἱ μὲν ἀσυστατου, οἱ δ' ως ἀτελους, οἱ δ' δες ἀτεχνου, του λόγου δ' οἱ ἐριπειρικοὶ πάλινῶς πιθανου μὲν ουκ ἀληθους δε, διὰ τουτο διπλοῖς εκατεροις ὁ λόγος καὶ μακρος, πάνυ περαίνεται κατηγορουσι τε καὶ ἀπολογουμενοις ἐν μερει. τὰ μεν ουν 1ο υστ' Ἀσκληπιάδου κατὰ της ἐμπειριας εἰρημιμα, δεικνυν- τος op ῶετο μηδεν πλειστάκις καὶ δεσαυτως οφθηναι δυνασθαι, παντά πασιν αυτην ἀσυστατον εἶναι βουλεται μηδὲ τι σμικρότατον ευρεῖν οὐσαν ἱκανήν, τὰ δ' ὐπ' 'Eρασιστράτου, τὰ μεν ἁ τλὰ καὶ εφ' ἁπλοις εὐρισκεσθαι 15 διὰ της ἐμπειριας διιολογουντος, οἷον ὁτι η ἀνδράχνη τῆς αἱμωδίας Γαμά ἐστιν, ου μην τά γε συνθετα καὶ ἐπὶ συνθέτοις ἔτι συγχωρουντος, οὐκ ἀδυνατον μιεναυτὴν τι παράπαν ἐξευρισκειν, ου μην εἰς Eπαντά γ' ικανὴν εἶναι βουλεται, τὰ δ' υπb των τὰ μεν τοι- 20 αυτα συγχωρουντων εὐρίσκεσθαι διὰ της ἐμπειριας, αἰτιωμενων δ' αὐτης τι ἀπεριόριστύν τε καὶ μιακριν καὶ δες αὐτοί φασιν ἀμεθοδον, li εῖθ' ουτω τιν λογον

23쪽

ΓΑΛΗΝΟΥ γουμενοι καὶ συστατικην καὶ αυτάρκη καὶ τεχνικὴν επιδεικνυναι πειρονται, ταὶν ἐμπειρίαν καὶ αὐτοὶ δετου αναλογισμου καθαπτονται πολυειδος, δεστε πάλιν ἀπολογεῖσθαι προς εκαστον εἶδος της κατηγοριας τοῖς δογματικοις ἀναγκαῖον. ἐπαγγελλομένοις γὰρ αὐτοις 5του τε σαγιματος την φυσιν ἐπίστασθαι καὶ τον νοσημμάτων απάντων τὰς γενέσεις καὶ τον ἰαμάτων τὰς

δυνάμεις ὁμόσε χωρουντες οἱ ἐμπειρικοὶ πάντα διαμβάλλουσιν, δες ἄχρι μεν του πιθανου καὶ εἰκοτος προ- ιοντα, βεβαίαν δε γνῖσιν οὐδεμιαν ἔχοντα. ἔστι δ' 10οτε καὶ τὴν γνοσιν αυτον συγχωρησαντες τι αχρηστον αυτης ἐπιδεικνυναι πειρονται καὶ τουτο ποτε δύντες

αυθις τb περιττιν ἐξελέγχουσι. Tοιαυτα μεν δη καθολου πρις ἀλλήλους ἀμφισβητουσιν ἐριπειρικοί τε καὶ θογμιατικοί ἐν μέρει δὲ πολλὰ 1577 καθ' εκασζον αὐτων, οἷον ἐν ταῖς περὶ τχὶς οὐρέσεως

τῖν αφανον ζητησεσι, τον μεν την ἀνατομὴν καὶ τηνενδειξιν καὶ τὴν διαλεκτικην θεωριαν ἐπαινουντων' οργανα γαρ αυτοῖς ταυτα τῖν ἀδηλων θηρατικά ' των δ' εμπειρικον uη θ' ευρισκειν τι τλὶν ἀνατομην συγχω- 20ρουντων μήτ', ει καst ευρισκοιτ ἀναγκαῖον εἰς τρην τέχνην ειναι τουτο, ἰλλὰ μηδ' ενδειξιν υπάρχειν τι παράπαν μηδ' ετερον ἐτέρου δυνασθαι γνωσθῆναι .πάντα γαρ δεισθαι τῆς αυτῖν γνωσεως μηδ' εἶναί τι σγὶμειουλὰδ ηλου φυσει πραγματος οὐδενος λὰλλὰ 25 Oiδε διαλεκτικλὶς δεισθαι μωγὶδεμ ιαν τέχνaὶν. εἰτα καὶ προς τὰς υποθέσεις τῆς διαλεκτικῆς λέγουσι τι καὶ

24쪽

τους ορους καὶ ουδε τὴν ὰρχ αποδειξιν εἶναί φασιν Γαι , λου φυσει πυάγματος ουδενός . s δη δὲ καὶ περὶ τον μοχθηρον τροπων της detrod εαεως, οἷς εἰωθασιν οι δογματικοὶ - ώγουσι τι καὶ περὶ παν-5 τις του ἀναλογισμου, κH ως ουτος μεν ἀδυνατος εξευρισκειν, α επαγγέλλεται , καὶ ουτ' αλλη τις τεχνη συνίσταται κατ' αυτον ουθ' ὁ βιος του ανθρωπων

λύγον εἰναι φασι, χργὶσιμος μεν εἰς ευρεσιν των προσ- 10 καιρίον ἀδήλων ουτω γc ρ αυτοὶ καλουσιν, ὁσα του γενους μέν ἐστι τον αισθητῖν, ου ηδη γε πω πεφ ὶνε' χρήσιμος δε καὶ προς ελεγχον των κατα του φωνομενου τι λεγειν τολμώντων. - δε καὶ τὶ, παρορώμενον ἐν τοῖς φαινομιενοις δεῖξαι καὶ σοφισμα- 15 σιν απαντλμαι μηθαμου των εναργων ἀφισταμενος, ὰλλ' ἐν τουτοις αεὶ διατριβων, οὐ μην ο γ' ανα--γισμος, φασιν, ἀλλ' αρχεται μεν corri, τον φαινομενων, προερχεται δ' επὶ τὰ διὰ παντος ἴδεηλα καὶ διὰ τουτοπολυειδής ἐστιν' cirro γαρ τον αυτον φαινοuενων 26 ὰλλοτ' ἔστ' ἄλλο του ἀδήλων παραγιγνεται. καὶ τγὶν διαφωνιαν ἐνταυθα προχειριζονται την ἀνεπικριτον,

ην δὴ σημειον εἶναι τῆς ἀκαταληψίας φασιν ' ουτω γὰρ αὐτοὶ καλουσι τὴν μεν ἀληθη καὶ βεβαίαν γνοσιν

κατάληχριν, ἀκαταληψιαν δε τουναντίον ταυτηνὶς ' καὶ τὴν 25 μεν ἀκαταληψιαν αιτιαν εἰναι φασι τγὶς διαφωνίας τλὶς ἀνεπικρίτου, τὴν διαφωνιαν δ' αυ πάλιν τγὶς ἀκατα-

25쪽

λων ἀνομολογιαν ειναι φασιν, ου τλὶν περὶ τον φαινο-uενων. ἐνταυθα γαρ εκαστον φανὲν οἷον ἐστι μιαρτυρεῖμεν τοῖς αλγὶθευουσιν, ἐξελεγχει δε τους ψευδομενους. τοιαυτα μυρια προς αλλήλους c μφισβητουσιν ἐριπειρικοί 5τε καὶ δογματικοὶ τλὶν αυτο ν θεραπείαν επὶ τον αυ- τον παθῖν ποιουμενοι, Oσοι γε νύμφ ἐκατεραντλην αῖρεσιν ησκηνται. Cap. VI. Οι δε μεθοδικοὶ καλουμενοι, ουτω γὰρ εαυτους ωνομασαν, ωσπερ ουχὶ καὶ τον εμπροσθεν δογ- 10ματικον tu ε θύδco τλὶν τεχνγὶν μιεταχειρίσασθαι φασκον- των, ου λογου 1μοι δοκουσι ταις παλαιαῖς ἀμφισβητε ιν αίρεσεσιν, ἀλλ' ηδη καὶ τον εργων τι ς τεχν)ης πολλὰ μετακοσμεῖν, οι γ' ουτε τοπον πεπονθότα χρ ήσιμον ουδεν εχειν φασὶν εἰς θεραπειας ενδειξιν ουτ' 15

σουντος τῆς δυνάμεως τὴν επισκεψιν ὴ τχὶς φυσεως ii της

εξεως αυτου. παραιτουνται δε καὶ ἴτας Αρας καὶ τὰς χωρας καὶ τὰ εθη, παρὰ μονων τον παθον τὴν ενδειξιν του συμιφεροντος ἀρκεῖν αυτοῖς φάσκοντες Ουδε 20 παρὰ τουτων κατ' εἰδος, ἀλλὰ κοινη καὶ καθολου τι-80 θεμενοι. li καὶ δη καὶ καλουσι κοινοτητας αυτὰ δὴ ταυτα τὰ διὰ πάντων διηκοντα τον ἐν μιερει καὶ πει- ρονταί γ' οι μεν τον κατὰ δίαιταν νοσημάτων, ενιοι

26쪽

καὶ πάντων απλως δυο κοινότ λὶτας ἐπιδεικνυνα καί τινα τριτην μικτ λὶν. Oνοματα δ' αυταῖς ε ντο στεγνωσιν καὶ ρυσιν καὶ πὰν νόσ)ὶμα φασιν qὶ στεγνονροωδες εἰναι aj εξ ἀειφοιν ἐπιπεπλεγμενον. ει μενε γαρ αἱ φυσικαὶ τῖν σωμάτων κενωσεις i σχοιντο, στεγνιν καλουσιν, εἰ δε τι φέροιντο, ροωδες' et νικα δεκαὶ ἴσχοιντο καὶ φεροιντο, τὴν ἐπιπλοκὴν ἐν τουτω συνίστασθαι, καθάπερ επ' ὀφθαλμιου φλεγμιαινοντος ο ' λμα καὶ ρευμιατιζοιμένου. τὴν γαρ φλεγμ ονὴν στεγνbν ουσαν 10 πά θος, οτι μη μονγὶ νυν, ἀλλὰ συν τω ρευματι περὶ ενα καὶ τιν αυτιν τοπον ἐγενετο, τι συμ παν ποιεῖν πάθος επιπεπλεγμ ενον. ενδειξιν δε του συμφεροντος επὶ μεντον στεγνῖν τγὶν χάλασιν, επὶ ὁ ε των ροωδῖν τῆν στάλ- σιν υπάρχειν. γονατος ιμεν γάρ, εἰ τυχοι, φλεγμαινοντος 15 χαλαν φασι χρ ληναι, ρεουσαν δε τλην κοιλίαν λὶ τbν ὐφθαλ- 81μιν επεχειν τε καὶ στελλειν, εν δε τοις επιπεπλεγμενοις προς τι κατεπεῖγον ιστασθαι ' τω γαρ μὰλλον ενοχλουντέκαὶ τὼν κίνδυνον επιφεροντι, τουτ' ἔστι τω ἰσχυρο- τερω, εναντιουσθαί φασι δεῖν μὰλλον in θατερφ. τί 20 δη ουν ουχὶ δογματικους εαυτους εκάλεσαν ενὁείξε tτὰ βογὶθηαατα ποριζομενοι , θιοτι, φασίν, οι δογαατέκο τι αδηλον ἐρευνωσιν, si αεῖς θ' εν τοῖς φαινομενοις

διατριβομεν. ἀμελει καὶ ὁλaiν την α ρεσιν εαυτον Ου- τως οριζονται γνωσιν φαινομενων κοινοτητων - καὶ

27쪽

φαινομενων κοινοτήτων, δια τουτο προστι/θέασιν, ἀκολούθων τω τῆς ιατρικῆς τέλει. τινὲς δ' αυτον ουκακολουθίον αλλα συμφώνων προσεθεσαν, οἱ πλεῖστοι δ' αμφω συνθεντες γνωσιν εἰναι φαινομένων κοινοτνὶ- 5των την μέθοδον φασι συμφώνων καὶ ἀκολουθων τω

τῆς ιατρικῆς τελει, τινες δ' ωσπερ καὶ ὁ Θεσσαλις 82 προσεχον καὶ ἀναγκαίων προς υγίειαν. ταυτα δὴ ἀξιουσι ιμητε δογματικοὶ καλεῖσθαι, μηδε γὰρ δεῖσθαι του ἀδήλου, καθάπερ εκεινοι, ἐμπειρικοι, κὰν ὁτι 10 μαλιστα περὶ τb φαινομενον διατριβα σιν, τη γὰρ ἐνδείξει κεχωρίσθαι αυτον. οὐ μὴν ουδ' εν αὐτφ τω τροπω της περὶ τι φαινόμενον διατριβης ὁμολογεῖν

Εαυτοές φασι τοις εμπειρικοῖς εκείνους μεν γὰρ δες ἀγνωστων ἀ ποχωρησαι τον ἀδηλων, εαυτους δ' op 15 ἀχρηστων, καὶ τους μεν ἐμπειρικους τήρησιν επὶ τοις φαινομένοις, αὐτους δ' ενδειξιν εχειν. εν τ' ουν του- τοις διαφερειν εαυτους εκατερων φασὶ καὶ μάλιστ' ενοὶς ωρας καὶ χωρας καὶ ῆλικιας καὶ τὰ τοιαυτα συμ- παντα περικύπτουσιν, ἄχρηστα μεν ὁντα φανερος, ῶς 20 αυτοὶ νομιδουσι, δοξης δε χάριν ἔμπροσθεν ἰατροῖς τετιμημενα. καὶ τουτ' εiναι τι μεγιστον ἀγαθιντης μεθοδικης αιρεσεως φασι καὶ σεμνυνονται γε διὰ τουτο καὶ θαυμιάζεσθαι δικαιουσι καὶ τω γε βραχυν εινα τιν βίον ειποντι, τὴν δε τεχνην μακρὰν επιτι- 25

28쪽

10 γὰρ εν εκείνοις καθολου τινὰς κοινοτὶητας ε ξευρισκειν πειρωνται καὶ σκοπους υποτίθενται του ἰαμύτων ολι-

σιμον η μύνους τι περιττον ὐρθῖς φευγοντας, ii δη

23 ἀλλ' γ τοι μεγήλα βλαπτεσθαι τὰ της τεχνηις εργα πρhς

29쪽

ΓΑΛΗΝΟΥ τῆς μεθοδικῆς αιρε σεως αναγκαῖον ὴ μεγάλ' o φελεῖσθαι. διττῆς δε τῆς ἐν τοις πράγμασι κρισεως ουσης τῆς αεν διὰ του λογου μονου, της ὁ ε διὰ τον φαινομενων ἐναργος, η μεν ἔτερα χὶ διὰ μονου του λογου μειζωνοὶ κατὰ τους εἰσαγομενους εστίν' ουκουν αὐτῆς νυν ὁ εκαιρος σὶ δ' ἐτερα η δια μονου του φαινεσθαι κοινὴ

30쪽

ΠΕΡΙ ΑΙΡΕΣΕΩN TΟΙΣ ΕΙΣΑΓΟΜΕNΟΙΣ. 17σεώς ποτε δεομενου ιι τε του στεγνου στάλσεως; παντως οὐδέν, ῶς γε τb πρὰγμια αὐτι δεικνυσιν. Ῥμοιος δ' ὁ λόγος τοῖς μεθοδικοῖς καὶ περὶ των ἀδήλων καὶ συνεκτικον ονομαζομενων αἰτίων' καὶ γὰρ

5 κἀκεῖνα περιττά φασιν ειναι, του πάθους την οἰκειαν θεραπειαν ἐνδεικνυόμενου καὶ του γνωσθῆναι την αἰτιαν, υφ' ῆς ἐγένετο. τω δ' αυτω τροπω των

λογων ἐπι τε τὰς ορας καὶ τὰς χώρας καὶ τὰς ηλικιας 86

μεταβαινουσι, θαυμάζοντες κἀνταυθα τον παλαιον ad ἰατρων, εἰ μὴ συνιῆσιν ουτως ἐναργους πράγματος ' ἱὶ γάρ τοι φλεγμονη, φασι, πάθος ουσα στεγνύν, ου δη- που, θερους μεν εἰ γένοιτο, των χαλώντων δειται βοηθημάτων, χειμονος δ' ἄλλων τινων, ἀλλ' ἐν ἀμ φο τέραις ταῖς δεραις των αυτον, ουδ' ἐπὶ μεν της των 15 παίδων ηλικίας τον χαλαστικῖν, επὶ δε της τον πρεσβυτερων τον στελλοντων, ουδ' ἐν Αἰγυπτω ριεντῖν χαλωντων, Ἀθηνwι δε τον επεχόντων. ἀνάπαλιν

δὲ τη φλεγμονθ τι ροοδες πάθος ουδεποτε τον χαλῶν- των αλλ' αεὶ τον στελλύντων δεῖται καὶ χειμ ονος καὶ 20 ῆρος καὶ θερους καὶ φθινοπώρου καὶ παιδbς ἰόντος του νοσουντος καὶ ἀκμάζοντος καὶ γέροντος και, εἰ τυχοι, περὶ την Θρακην ij τὴν Σκυθιαν ὴ την 'γωνίαν

μναι 0 ἀρρωστον . ουκουν ουδεν τον τοιουτων εἰς ουδεν χρησιμ ον εἰναι φασιν ἀλλὰ μάτην ταυτα πάντα