Claudii Galeni Pergameni Scripta Minora, VoL III

51쪽

Cap. VI. καὶ γαρ αδ καὶ - αλλο προς τοῖς

υγιειας ποι σιν, ου σωτηριαν τε καὶ φυλακὴν υποθε-

μενοις το τελος, τῆς γυμναστικῆς δε τὴν ευεξ αν ccναγκασθησεται γαρ τις, οἰμαι, καθάπερ ἐπὶ της ὐγι-is ειας ουταγ κἀπὶ τ λὶς εὐεξίας ἐτεραν μὲν τὴν φυλακτικὴν αὐτῆς τέχναὶν ἀποφαίνειν, ἐτεραν δε τὴν δημιουργικην. ἀλλ' ει τουτο, δυο ἄλλας τέχνας ἀν*γκγὶς ζητησομεν, ετεραν μεν τλὶς ἰατρικῆς, τὴν τῆς 6, ιείας φυλακτικήν, ἐτεραν δὲ τῆς γυμναστικῆς, τὴν της ευεξίας 10 διασωστικην. καὶ μεν δὴ καὶ διττῆς Ουσης τῆς ευεξίας, ως ἐν ἁλλοις ἀποδεδεικται, ποτέρας αυτον ὴ γυμναστικὴ δημιουργος εστιν, χαλεπον ἔσται διελεῖν, ὰρά γε τῆς κατα φυσιν ij τὴς ἀθλητικῆς ' η δηλον, ος δυο ἄλλας ὴμῖν τεχνας ἀναγκαιον ἐστι ζητεῖν; καὶ δὴ καὶ 15

αἱ συμπασαι τιν ἀριθμον εξ γεν ησονται, τρεῖς μεν814 αι δημιουργουσαι τὰ τέλη, li τρεις δ' αι φυλάττουσαι. τριον γαρ έποκειριενων τελον, υγιειας, εὐεξιας τῆς κατὰ φυσιν, εὐεξίας της τῖν ἀθλητον, εἰς τοσουτον ἀνάγκη τbν αριθμbν ἐξήκειν τὰς τέχνας. καὶ μὴν εἰπερ 20τ0 διαφερειν τὰς ευεξιας ἀλληλων τε καὶ τῆς υγιειας διαφορων δεησεται τον τεχνων, ἀνάγκη πῆσα καὶ τῆς υγιειας ουσης διττης, ἐτερας μεν τῆς καθ' εξιν, ἐτερας δε τῆς κατὰ σχέσιν δνομαζομεν)ης, διττὰς ειναι καὶ τὰς τέχνας. ου γὰρ δη πλέονι μεν ῆ ευεξία τῆς καθ' εξιν 25ὐγιειας, ἐλάττονι δε της κατὰ σχέσιν ὐπερεχει.

1. Verba Καὶ γὰρ αἶ - ἀναφροήσεται post Verba της μεν ἰατρικης - την εὐεξιαν transposuit Ch lj 4. τὴν θ' it 6. φυλακην φυλακτικὴν Ly li 14. ως καὶ in L ante M H rasura est 6,ς Κ li 16. li 22. δεήσεται' δεησονται C li 25. Verba οὐ γαρ δὴ usque ad υπερεχει spuria videntur

52쪽

ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΣ.

Cap. VII. Γνοίης δ' ὰν ἐναργος ἐκάστης αυτον

ἐπιμελος ἀνασκεκαχμενος τὴν φύσιν, ανασκέψli δε τονδε τbν τρόπον. ἐκμω τις εἰς ἔννοιαν σοι νυν ων ἐθεάσω πολλάκις ἀρρώστων ἰσχυραος μὲν διανοσ ησάντων, απηλε λαγμενων δ' αρτι του νοσεῖν, ουτως ἰσχνύς τε καὶ ἀδύνατος εἰς τὰς κινήσεις, δες λέρων δεισθαι τQν μετακομιούντων. οἶτος ἰάσεως μεν ουκετι χρri ι μηκετι γε νοσων, αναθρεψεως δε τινος καὶ ὐώμης, ἶν' ισχυ-

10 γενηται καὶ φερειν ἱκανbς τὰ προσπίπτοντα. δηλον γὰρ Δς δ ουτω διακειμενος, ῶς διάκειται νυν, ὁποτε πρύτερον. απηλλακται του νοσεῖν, ουτε θάλπος ουτε κρύος ουτ' ὰγρυπνιαν ουτ' ἀπεψιαν ουτ' Rλλο τῖν πάντων οὐδεν ἐνεγκεῖν ἱκανύς εστιν, αλλ' ἐκ του ραστου 15 νοσήσει πάλιν, δες αν οὐκ ἀσφαλη τε καὶ μηστω πεπηγυῖαν κεκτημενος τὴν bγιεινγὶν κατάστασιν. αλλ' εἴπερ δυσλυτος γενοιτο καὶ καθ' εξιν, ουπω μεν εστιν εὐεξια - το γαρ εἶ προσλαβουσα τοτ' ὰν ευεξια γενοιτο - του μεντοι μεμπτ η τις εἶναι καὶ ἄχρηστος διάθεσις 20 ἀπήλλακται. τb γαρ μήτ' ενεργεῖν δυνασθαι κατὰ τον βιον ικανῖς ετοιμως τε βλάπτεσθαι μεμιπτη καὶ ἄχρχηστος διάθεσις. εἰ δε μήτ' εἰς τὰς πράξεις εμποδίζοιτοετοίμως βλάπτοιτο, τοιαυτη δ' εστὶν mi καθ' εξιν ὁγίεια, του μεν μηκετ' εἶναι μεμπτη καὶ ἄχρ=ὶστος εἰς 23 τας κατὰ τον βίον ενεργείας απηλλακται, τι δ' επαινετιν Ουπω κεκτγηται, κτησαιτο δ' αν, εἰ καὶ πρ0ς τρο

53쪽

ΓΑΛΗNΟΥ81ε μηκμ' ὰσθενα ς ἐνεργεῖν li δει κα ὶ τιν' αξιόλογον προσλάβοιτο. - ῆ καθ' εξιν ηὐγιειοι ταῖς ἐνεργειαις ἐστὶ της τε κατὰ σχέσιν ὐγιείας καὶ τῆς ευεξίας. ἡ γὰρ κατὰ σχέσιν αρριοστους ἔχει τὰς ενεργείας, qὶ δ' εὐεξια ρωμαλεας, δ' α1, καθ' εξιν εο ἴπω εὐραγστους, ἀρρωστους δ' ουκέτι. καν τωδεδηλον, δες, εἰ καὶ μεσχὶ τέτακται, πλέον τῆς κατὰ σχέσιν ὁγιειας εἰς πάσας του βιου τὰς πράξεις ἐστὶν η καθ' εξιν, ου μῆν. ηδη τι κατ' αρετὴν ἔχουσα ' μόνη

γαρ τουθ' ὐπάρχει τη εχ εξια. καί μιοι νόει κατὰ στίχον 10

τινὰ τb μεν βλάβην ἐνεργείας, ὁπερ εν τω νοσεῖν γίγνεται, ετερον δ' ἔξω μὲν της βλάβης, ἄχρηHrον δ'

ὐπ' ἀσθενειας, οπερ ἐν τω κατὰ σχέσιν ὁγιαίνειν, ἄλλο τρίτον ἀσθενειας μὲν ἀπηλλαγμένον, ευρωστιαν δ'ουπω κεκτημένον, Oπερ ἐν τω καθ' εξιν, ἐφ' οἷ τέταρ- 15τον οἱον αρετη τίς εστι τον ενεργειων h ευεξια. ναὶ τὶ ακροτης τε καὶ τὶ τελειοτης αἰτῖν η ἐπ ἄκρον ἐστὶν αὐ-τῖν εὐεξια.J qὶ τοίνυν εἰς εξιν ὁγιεινὴν ἄγουσα τέχνη 817 τον ἄνθρωπον ετέρα δηλονότι της ἰασαμένης αυτονυπάρξει, συγκεχαγρημένου γ' c παξ του τε δεῖν ἐπὶ δια- 2οφοροις τέλεσι διαφύρους εἶναι τὰς τέχνας του τε δυοκαθ' εκαστον ετέραν μεν την δημιουργουσαν, ετέραντ ῆν διαφυλάττουσαν. ob καὶ δηλον, ως η περι τέ

54쪽

ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΣ.

μενην ζητησιν, καὶ διὰ τουθ' οσοι τον ὁρισμων αποτου τελους τὴν σύστασιν - οὐ σμικρὰς γεννῖσιν ἀποριας. Cap. VIII., Ισως οἶν ἄμεινον ἐπ' αὐτὴν αφικομε-5 νον - ουσιαν τῆς τέχνης ἀρχὴν της ζητήσεως ἐκει- νην ποιο σασθαι. τί οἶν ἐστιν ἰατρική; εἴποι αν τις ειναι ἐπιστlisi qν ὐγιεινον τε καὶ νοσερῖν. αλλα καντουτω δέξει προχειρως εἰλῆφθαι τb ὐγιεινbν δες μερος δηλονότι της ἰατρικης ὐπάρχον. ὁθεν οἰμαι τον τἀναν- 10 τία τιθεμενων ἔνιοι μονων τον νοσερον ἐπιστ ήμην εἰναι συγχωρ ήσουσι τὴν ἰατρικην. ὰλλ' οἴτοι γε πρωτον μεν αγνοουσιν, δες ἔστι μια τον ἐναντιων ἁπάντων επιστο simi καὶ ὁστις γιγνώσκει τὰ νοσερά, τουτον

ἀνάγκη πῆσα μὴ ἀγνοεῖν τὰ ψγιεινά. τουτὶ μιεν ος 15 μειζον ὴ κατ' εκεινους παρεισθω, λεγέσθω δ' ηδη τb δεύτερον ἁγν li ἀγνοουσιν, es τάχ ὰν ἴσως ακολουθη-81Sσειεν, οτι μὴ περιλαμιβάνεται κατὰ τιν ορον της ἰατρικῆς ἐξ ἀνάγκης το ζητουμενον ἔνεστι γάρ τινι διαστειλαμενω τὴν ὁμωνυμιαν, ειτα δειξαντι σωμάτων μεν 20 τον ἐχόντων ὐγιειαν καὶ σημειων τον δ/qλουντων καὶ αἰτιων τον ποιουντίον ἐπιστήμην εἰναι τὴν ἰατρικην, οὐ τον γε φυλαττοντων αυτην, ὰντιλαμβάνεσθαι κατὰ τἀναντια του προβληματος. ἐοίκασιν οὐν οι τὰ τοιαυτα σοφιζόμενοι μήτε τι ζητούμενον ἀκριβος ἐπί- 25 στασθαι μηθ' Oτι καὶ σημειον υγιεινον τι λέγομεν, δτοῖς νοσουσιν ἐπιφαινομενον ὐγιειας μελλουσγὶς ἐστὶ γνώρισμα, ιι τ' αἴτιον, ο τοῖς νοσουσι προσαγύμενου

55쪽

καλουμεν ὐγιεινόν, ων πάντων ὁ ἰατρος ἐχει μηδεν κοινωνουντων τω προβλήματι πλην δνόματι.

καὶ γὰρ εἰ.της τον ὐγιαινόντων φυλακῆς ὁ ἰατρος sἐπιστάτης ἐστὶν η γυμναστου τb τοιουτον ἴδιον,αρχης προυκειτο ζητεῖν, ὁπερ, δες ὐλίγον ἔμπρο-ε1s σθεν ἐδείχθη, li κρίσιν εν τη του τέλους ἔχει,

μονον ἰατρικης ἐστι, τι φυλάξω δὲ της γυμναστικῆς αὐτῆς); ουτω δὲ καὶ περ4 της γυμναστικῆς, αρά γ' ευεξία τι τελος εστὶν ὴ ὐγιεια η ποίησις ὁποτερας

τουτων η φυλακή. 15

Cap. IX. Kινδυνεέσομεν γάρ, δες ὁ λόγος εδειξεν, ἐὰν ὐπερβῆ μεν τὴν μίαν, επτὰ ποιησαι περὶ τb σῖματας τεχνας, τὴν μεν πρωτην καὶ σαφεστάτην καὶ σχε- δον μονην ἀναμφισβ ητητον ἰωμενην τὰ νοσημιατα, δυοαλλας, την μύεν εκ ταὶς κατὰ σχεσιν έ γιείας εἰς τὴν 20 καθ' εξιν αγουσαν, την δ' εν ταυτλὶ φυλάττουσαν καὶ δυο ἄλλας ὁμοιως περὶ τὴν εὐεξίαν, δημιουργικην μεν τὴν ἔτεραν, φυλακτικην δε την ἐτεραν, ετι τε πρις ταυταις ἄλλας δυο περὶ τγην ἀθλητικην εὐεξίαν. ἀπλος 3. Ap L o Ly li 4. μγηδεν P Α μηδὲ Β δνόμα L 7. πρου-κειται PA ll οπερ ῶς L ωσπερ PA 8. ἐχει' ἔχειν C l 10. δια

56쪽

ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΣ.

γυμναστικοῖσιν αἱ επ' ἄκρον ευεξιαι σφαλεραί' . . .

αλλ' ἐν τοῖς ἰθλητικοῖς τε καὶ γυμναστικοῖς σώμασιν ἀκουειν γαρ σε χρηὶ γυμναστικὰ σώματα λεγεσθαι νυνου τὰ τον ὁπωσουν γυμναζομενων, Oiον ητοι σκαπτύν- 10 των ῆ ερεσσοντων η ἀμωντων η τι τον ὰλλων, Oσα κατὰ φυσιν ἀνθρωποις εργα, πραττοντων,,αλλ' ο ις αυτb τουτ' εστιν ὰγωνισμα τb γυμνάζεσθαι καταβDὶ-τικχὶν των ἀντιπάλων ἰσχυν ἐπασκουσιν. διὰ τι μεν οὐν η τοιαυτη διάθεσις ου φυσει, δι' ετερων εξ λὶγνὶ - 15 μεθα ' τὼ δ' οἶν εκ του λόγου χρηστιν εις τὰ παροντα τουτ' εστιν αὐτb τι νυν ειρημενον, δες επτὰ γενήσονται περι τb σῖμα τέχναι την μιαν υπερβοσιν ij καὶ

νη υι εννεα. τί γὰρ οὐ χρη δυο ἄλλας τενας τίθεσθαι, ετεραν μεν τῆς ἄκρας εὐεξιας δημιουργον,20 ετεραν δε της αὐτ γῆς ταυτης φυλακτικην; ἐπὶ μεν γαρ 82i

57쪽

καὶ παντὶ τροπιD σπουδαζειν. Oυτως οἶν αι συμπασαι 5γενοιντ' αν ἐννεα περὶ τὼ σῖμα τέχναι καὶ τουτων επτὰ με,, ὰς ὰν καὶ ἐπαινεσειε τις, αι δυο δ' αἱ λοιπαὶ κακοτεχνίαι δηλονοτι καθαπερ καὶ η κομμωτική. ταύτας μεν οἶν, εἰ βουλει, παραλιπωμεν, ἐπέλθωμεν δ' αυθις τὰς επτά, την μιεν πραοτην ἁπασον, ην ἰῶσθαι τὰς 10

νοσους ἐλέγομεν, ἁλλας δ' ἐφεξῆς αυτη, δυο μεν περὶ

τψὶν καθ' εξιν ὐγιειαν, δυο δε περὶ ευεξιαν καὶ δυο ἄλλας περὶ τὴν ἄκραν εὐεξιαν. ηδη μεν ουν κἀκ τουτων ευδηλον, δες, ει μη τις θειχὶ περὶ το σαγμα τέχνην tu εχουσαν δηλονύτι καὶ τb τελος, ἀναγκαῖων 15

ἐστι τουτον μεχρι των επτὰ προιεναι καὶ δες οὐδὲν ἁλλο τι τέλος τουτ' εστι παρα τὴν sγιειαν.

Cap. X. Ἀμεινον δ' χως ἀκριβεστερον ἐπεξελθειντρο λύγω προτον μεν τουτ ὰναμνησαντας, δ μηδεὶς 822 ἀγνοει, li τὰς μεν κακοτεχνιας τι φαινομενον ἀγαθιν 20εκποριζομενας ἐκάστω των ὁντων, τὰς τεχνας δε τοκατ' ἀλήθειαν ἐν αυτοῖς ὐπάρχον, ἐφεξῆς δε τουτωλέγοντας, ῶς, ελερ τὶ κομμωτικὴ καλουμένη νοθου κάλλους εστὶ δημιουργύς, αυτη μεν ὰν εἴη κακοτεχνια τε καὶ κολακεια, τέχνη δέ τις ἔτερα συστησεται περ4 25

58쪽

ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΣ.

τb γνησι ύν τε καὶ οντως ἀληθινιν κάλλος, οπερ εστὶν ευχροια τε καὶ ευσαρκια καὶ συμμετρια τῖν μορίων, α τη κατὰ φυσιν ευεξια συμβεβηκεν, ην καὶ δι' ἄλλου μεν λύγου της γυμναστικῆς - καὶ νυν δ' 5 ὰν i σως ἐπὶ κεφαλαίργν ουδεν ὰν εἴη υπερ αυ- τον εἰπειν αρχην τω λέγω τήνδε ποιησαμενους. Cap. XI. ' μοι γὰρ τb κατὰ φυσιν ἐνεργειν εκάστωτων μοριων ὐγιαινειν εστὶν mi τουτο μεν ἐξ ἀνάγκλὶς

επεται τη κατὰ φυσιν του σώματος κατασκεχ)θ, τὼ δ' 10 υγιαινειν αὐτb τουτ' εστι τb κατὰ φυσιν κατεσκεχ)ασθαι. τουτων Oποτερον ὰν εθελ σλὶς υποθεμενος ὐγιειαν, ουδεν γὰρ εἰς τὰ παροντα διαφερει, τῖν εξῆς λογων ουτως ἄκουε προσεχων lj τὼν νουν. ποτερα του 823 κατεσκευάσθαι κατὰ φυσιν εκαστον των μοριων 1ὶ τῆς 15 ενεργειας αυτου-εμοὶ μεν πάντες δοκουσιν

59쪽

τις εἶναι παρα τλὶν τελειαν ὐγίειαν, αλλην μεν τέχνην' υγιείας, ἄλλην δ' εὐεξίας ζητείτω ' εἰ δ', καὶ ταυτόνεστιν ἄμφω, μίαν ἀνάγκη καὶ τέχνην εἶναι. πως ουν 10 καὶ ταυτόν εστιν ευεξια τε καὶ Ψὶ παντελ ρὶς υγμια; πρῖτον εἴπερ τὴν ταύτης αἰτιαν κατασκευὴν τὴν αυτὴν δήπου καὶ της εχ εξίας εἰναι πεπιστευκαμεῖ αμφω τα/ὐτbν εσται' δευτερον δ' εξ αυτῆς τῆς Ουσιας. ευεξία

μεν γὰρ οὐδὲν ἄλλ' ἐστὶν ὴ ευ-εξις, η δ' εξις 15

διάθεσίς εστι μονιμος, ωστε, οὐπερ εξις, τουτου καὶευεξία, πρός τι δ' Kμφω. λεγεται δ' ουν τις εξιν ἔχεινεν γραμματικὴ καὶ ἄλλος ἐν αριθμητικη καὶ ἁλλος ἐν γεωμετρίφ καὶ ἄλλος ἐν αστρονομη καὶ καθ' εκαστοντον ὁντων, Oταν mi διάθεσις δυσλυτος εξις ονομά- 20ζεται. διαφερετω δε ιι ηδεν εν γε τῶ παρόντι διάθεσιν ὀνομάζειν η εi περ ουν, ουπερ εξις, τουτου 825 καὶ ευεξία, τινις δ' η εξις, δηλον, ὁτι καὶ η ε υεξία τινος καὶ του αυτου γε, οὐ καὶ τὶ εξις. ἀλλ' /ῆμῖν νυνου περὶ τῆς γε ομετρικὴς εξεως μουσικῆς η γραμμ α- 25τικης, ἀλλὰ περὶ της ὐγιεινης ὁ λογος ἐστίν. οὐκουν, 5ταν εἴπωμεν εὐεξίαν, ου γραμματικην η μουσικην et

Ei πη ταυτης εἴπερ την ταυτης corr. L

60쪽

ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΣ.

3νομα τω τῆς υγιειας ὁμοίως λέγεσθαι. καίτοι το μεντης υγιείας ὁνομα διαθεσεώς τινος εστι, τὼ οε τῆς 5 εὐεξιας ουχ απλος τὴν διαθεσιν, αλλα τι κατ αυτὴν αριστύν τε καὶ μονιμον ενδείκνυτο ' ἀριστ η γαρ ἐστιυεξις ἐκεινης τῆς διαθεσεως, ὁ ν υγίειαν ονομάζομεν,νὶ εὐεξια. ουκουν - αυθις γαρ που καὶ αυθις ἀνάγκη ταυτιν εἰπεῖν, εἰ μελλοι τις ἐξαιρησεσθω τῖν πολλων

Ψὶ δ' ευεξία πλεον ουδεν αὐτω προστίθησι του ευ. 15 σύγκειται γουν ἐκ του της εξεως ονοματος τἰ, εὐ προσλαβοντος, οπερ εἰώθαμεν επαινουντες απασιν επιπερειν, ὁσα καλος καὶ κατὰ την οἰκείαν αρετην διάκειται. τίνος ουν ορεγομεθα καὶ τί τῶ σώματι διὰ παντὶ,ς υπάρχειν βουλομεθα; ποτερον διάθεσιν et γιειννὶν αυτὶ, τουτο20 μονον ἴσχειν γῆ τουτο γε παραπλήσιον τω ζητειν, αρά γ' οἰκίας μοχθηρῆς καὶ μελλουσqς ὁσον ουπω καταπεσεῖν - ῆ καὶ πρbς την - ῆς ενεκα γε-

διακειμένην ΡΑ corr. Ch l πολυχρονιωτά. L πολυχρονιωτατην