Claudii Galeni Pergameni Scripta Minora, VoL III

41쪽

του περιεχομένου λεπτυνομενου τε καὶ πλειονος γιγνο- μενου καὶ σφοδροτερον κινουμενου καὶ et πύ τινος τον

ἐκτις ἐφελκομενου η πρός τινος τον ἐντος ωθουμενου καὶ οἷον αναρροιβδουμενου προς τινος των ἐντος 4. εἰ sδε τις ταυτα πάντα παρεὶς μιαν αἰτίαν ηγοῖτο κενώσεως ειναι τὴν αραιωσιν τον πορων, δοξει μηδὲ τὰ φαινύμενα γιγνωσκειν. εριον'γουν ῆ σπογγιὰν si τι τῖνουτως αραιον ὁρωμεν ἐναργος, ει ολιγον ἐντις ἐαυτον ὐγριν εχει, στεγοντα καὶ μη μεθιεντα, τι io πλεον δ' ἀποχέοντα. τί δηποτ' ουν ουχὶ καπὶ τονδφθαλμων καὶ τῖν μυκτηρων καὶ του στύματος καὶ τον ἄλλων των Ουτως αραιον τb αυτι τουτ' ἐνενόησαν,ος ἐνδεχοιτέ ποτε τω πλήθει τῆς περιεχομενης ἐν αυ- τοῖς ὐγρύτ ητος, ουκ αραιωσει τον πορων ἐκρειν τι; 15

καὶ μεν δη καὶ κεράμους εἰδομεν πολλάκις ἀραιοἰς Ουτως, ως διγὶθεισθαι τι υδωρ. ἀλλ' εἰ μέλιτος ἐγχεοις,

ου διηθεῖται ' παχυτερα η του μελιτος οὐσία τῖντου κεράμου πορων. Oυκουν ουδε τουτ' ἀπεικος ηνεννοησαι, έος διὰ λεπτύτητα πολλάκις ἐκρει τι, κὰν 20101 μηδ' αὐτb τι στε ριεχον σῖμα τετρημενον εκ τῆς φυσεως ρ' ἀλλ' οὐδ' ὁτι πολλάκις η φύσις, ηπερ διοικεῖ τι ζῶον, ὁρμη σφοδροτερα χρησαμεναὶ το περιττον ἄπανεκενωσε δι' αυτου , καθάπερ ἐκθλιηγασά τε καὶ ἀπω- σαμενη, χαλεπον ὴν ἐννοησαι τί γ' ἀκριβος τοῖς της 25 τεχνης εργοις Δμιληκοτι ' τὰ πολλὰ γαρ αι κρισεις τον

42쪽

ΠΕΡΙ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΤΟΙΣ ΕΙΣΑΓΟΜΕNΟΙΣ.

νοσηματων ωδε πως γίγνονται. καὶ παριημι τας λοιπὰς τον κενουμένων αιτίας, ωσαυτως δὲ καὶ τον ἰσχο- μενων ἴσας τὼν αριθμιν ἐναντιας ταέταις ουσας' ου γαρ ἐστι των ἐκεινων ακοον ὁ τοιουτος λογος ακουσμα.

5 ο δε μοι δοκουσι τάχ ὰν ποτε συνησειν, ἐπὶ τουτ' αὐθις ἐπάνειμι, τb δυνασθαί ποτε ρευματιζεσθαι, τbνδφθαλμιν ὴ πολλου του ρεοντος λεπτου γεγονοτος η υπb της φυσεως διὰ τουδε του μέρους ἀπωθουμενου, μηδεν αυτον τον σωμάτων παρα τι κατὰ φυσιν αλλοι- 10 ύτερον ἐχοντων, καὶ χρὴ δ θλονοτι τὶ, μύεν λεπτον ρευμα παχυνειν, τι δε πολυ κενουν, την δ' ορμην τῆς φυσεως, ἐὰν ἐν καιρG γενητια, δέχεσθαα, μηδεν περὶ τὰ σώματατον ὀφθαλμον αυτὰ πραγματευώμενον, οτι μηδε της ρυσεως ὴν αἴτια. τb δ' οἰὸσθαί τινα μεν φλεγμονxiv 10215 στεγνιν εἶναι πάθος, ετεραν δ' ἐπιπεπλεγμενην Ουκοἶδ' ὁπως σωφρονουντων εστί. προτον μεν γαρ επελα- θοντο τῖν σφετερων λογων, ως οὐ τἶὶ κενώσει κριτεον

τι ροοδες η ταῖς επισχέσεσι τι στεγνον, ἀλλ' εἰς αυτὰς

τῖν σωμάτων τὰς διαθέσεις χρη βλεπειν. ὁταν ουν 20 κατὰ πὰν Oμοιαι τυγχάνωσιν αυται καὶ μηδενὶ φαινη- ται διαφερειν τὶ νυν φλεγμονὴ της προσθεν ἄλλ' γ' η το τῆς μεν ἀπορρεῖν τι, της δ' ου, πῖς ου δεινῖς Rτοπον επιπεπλεγμενην μεν ταυτην, στεγνὴν δ' εκείνην εἶναι νομιζειν; επειτα δε πῖς ουδε τουθ', οπερ ἡν25 προχειροτατον, επηλ/θεν αὐτοῖς λογισασθαι, ὁτι μήτ'

ἐν μητ' ἐν ποδὶ μητ' ἐν πηχει μητ' ἐν βραχίονιμητ' ἐν κνήμη μήτ' ἐν μηρο μητ' ἐν αλλω τινὶ μερει

43쪽

ΓΑΛΗΝΟΥ του σωματος συσταν ἁ φθη ποτὲ φλεγμονῆς εἶδος τοιουτον οἷον ἐκτις αποχεῖν τι, μοναις δὲ ταῖς ἐν τω

στύματι καὶ τοῖς δφθαλμοῖς καὶ ταῖς si ισὶν

τουτο; ποτερον ὁ Ζευς προσεταξε ταῖς κοινότησιν απά- 103 σαις ταῖς επιπεπλεγμεναις, ωστε μηδεπωποτε ' μηδεμιαναυτων εἰς ἁλλο μηδεν αφικνεῖσθαι τον του σάγμ ατος

μοριων, αλλ' δφθαλμοῖς μονον καὶ ρινὶ καὶ στύματι πολεαε , ὴ φλεγμονη μὲν γὰρ ἄπαντα δυναται καταλαμβάνειν, ὁσα γε τὰ της γενεσεως αὐτης αἴτια δεχε- σθαι πεφυκεν. τρο δ' εἶναί τινα μεν αραιὰ τὴν φυσιν, 10 τινὰ δὲ πυκνὰ τον μὲν ἀποχεῖταί τι του ρευματος, εν τοῖς ἴσχεται. καὶ γὰρ εἰ πληρώσειας ἀσκον γῆ

ὰλλο τι τον ουτω στεγανον ουσίας υγρῆς, Ουδεν απορρεῖ σπογγιαν δ' η τι των ουτως αραιον, εὐθυς ἄπαντι περιττου ἀποχεῖται. τί δη ουν - ην ἐννοη- 15σαντας αυτους, Oσω τι ἄλλο δερμα παν στεγανώτερονεστι του κατα τοὐς ὀφθαλμους καὶ τους μυκτηρας καὶ

το στομα, τη τον μορίων φυσει τὴν αἰτίαν ἀναθεῖναι, παρεντας επιπλοκὴν καὶ λήρους μακρούς; ὁτι γὰρ τουθ 'ουτως εχει, δηλουσιν αἱ μεθ' ελκώσεως ἐν τοῖς ἄλλοις 20 μορίοις γιγνομεναι φλεγμοναί. καὶ γαρ καὶ ἐπ' εκείνων ἀπορρεῖ τι λεπτότερον, ωσπερ εν ὀφθαλμοῖς καὶ ρινὶ καὶ στύματι. εως δ' αν ἀπαθες η καὶ πάντη στεγανον τb

44쪽

δερμα, του μηδὲν αποχεῖσθαι τουτ' αιτιον, ου τὼ τὴς jφλεγμονῆς εἶδος ' ωσπερ αυ παλιν, εἰ μελιτι δευσειας 104ῆ 'bγρα πίττ si μὴ πανυ το πληθος ἀμετρω σπογγιανὴ εριον, ουδεν ἀπορρει διὰ το τῆς υγρύτλὶτος παχος,5 η υδατι μεν si τινι των ουτω λεπτων, ἀλλ' ἐλαχιστω, τουτων οὐδὲν πάλιν ἀπορρεῖ δια την ὁλιγότητα του bγρου, κατὰ τιν αυτον οιμαι λόγον ου δια παντὶ, ς ἐκχεῖταί τι τον οφθαλμον ὴ διὰ τἰ, πάχος της ὐγροτητος η τω περιττευειν, ωσπερ γε καὶ επὶ τQυ10 κατὰ φυσιν ἐχοντων. δεστ' ενδεχεται ταυτιν εἶδος της φλεγμονῆς μηδενὶ διαφερον αλλφ γε πλην το παχειτης επιρρεουσης ουσιας ὀφθαλμιαν εργασασθαι χωρὶς

ρευματος, ην οι σοφώτατοι μεθοδικοὶ στεγνὴν υνυμ - ζουσι καὶ διαφερειν οέοντω τῆς ἐπιπεπλεγμένης ἐπι- 15 λανθανόμενοι τον ἰδίων λύγων, ους ανω καὶ κάτω μεταφερουσι, σωματικας ἀξιουντες εἶναι τὰς κατασκευας τον παθῖν, ουκ εν τοῖς υγροῖς συνιστασθαι. πῖς

45쪽

32 ΓΑΛΗΝΟΥ ΠΕΡΙ ΑΙΡΕΣΕΩN TΟΙΣ ΕΙΣΑΓΟΜΕNΟΙΣ. των ἐπείσθητε. νυνὶ δ' ἐπεὶ τοῖς εἰσαγομενοις ἱκανὰ καὶ ταυτα, καταπαυσω τηδε τιν παρόντα λύγον. 1. νυν LΜ li 2. κὐ post colloc. A li κ.-Aδε κ. L l

46쪽

Cap. I. Ουκ αλλα μεν, ω Θρασυβουλε, παραχρημος περι του προβληθεντος ὐπο σου ζητήματος ειπον, αλλαδε συγγραψασθαι τοισδε τοῖς υπομνήμασιν εχω ' παν- τως γαρ που γιγνωσκεις, ως ἀει τε τα αυτὰ περι των 5 αυτον διεξερχομαι κοὰ δες εἰς ουδεν επιχειρο λεγειν, ὼν ουτε μεθοδον εμαθον Ουτ' εγυμνασάμην πω κατ'αυτην. ἀρχη τοίνυν ευρεσεως οὐ τουτω μονω τ' νυν

προκειμενω σκεμματι τb γνῖναι, τί j ποτ' εστὶ τb 807τουμενον, ἀλλὰ καὶ τοῖς δελλοις απασιν. αυτὶ, δε ὁ θ10 τουτο τι γνῖναι διττον εστιν ' η γαρ τχὶν εννοιαν μονην του πράγματος 'i καὶ την ουσιαν γιγνωσκομιεν. ὁτέη δ' ἀλλήλων ταυτα διαφέρει, γεγραπται ἐπὶ πλεον εν τοις περι ἀποδειξεως, ιναπερ καὶ τὰς αλλας απάσας μεθοδους εκτιθεμεθα, γενοιτο δ' ὰν καὶ νυν 15 δηλον εξ αυτγὶς τῆς χρησεως. Cap. II. ' οντος γαρ του προβλήματος τουιε, πυτερον εατρικγὶς ὴ γυμναστικῆς ἐστι τι καλουμενου υγι-

47쪽

σταῖς εφησθα παραγεγονεναι διαμφισβητουσιν, αποκρινεσθαι μοι προτερον ηξιωσά σε, τίνα ποτε τηνεννοιαν εκάστου τον ὀνομιάτων εχεις, ιατρικης τε καὶ 5γυμναστικγὶς καὶ ὐγιεινου, μη που συ μεν ὐπερ ἄλλων πραγμάτων ἀκουειν ποθης, εγω δ' υπερ ἁλλων σοι διαλεγωμαι, καπειτα πρις τουνομα μονον ὁ λύγος ημῖν 808 ου προς αυτο γιγνηται τὼ πραγμα. συ μεν ii οὐν προς τουτ' ἀπεσιώπησας οἰομενος ἐμε χρῆναι λέγειν αυτον 10 ὐπὲρ απάντων απαντα, τι δ' αληθες οὐχ

τί ποτ' εστὶν ἰατρική, δευτερον δε τί ποτε γυμναστικὴ καὶ τριτον επὶ τουτοις τί ποτε τb ὐγιεινόν, τὶ τουτοδὴ τι μάλιστα προβεβλημενον, ὁποτερας αυτων εἴη. 15 καίτοι τουτ' αυτb τb τεταρτον οὐχ ἁπλως εφασκον δεῖν

ουτω προβάλλειν, Γοποτέρας ειχὶ αυτον τῖν τεχνων τό Oγιεινον J ἀλλ' εὐθυς προστιθεντας, εἴτ' ωιον εἴτ' οἰκεῖον εἴτε μερος εἴθ''ὁπωσουν ἄλλως ἐθελοι τις 'εσεσθαι γάρ τινα κἀνταυθ' αρχη ν ευρεσεως τω 20 ζητουμενω. προβληθεντος γὰρ αυτου τελέως δεδε πως

καὶ νὴ ἐρωτηθεντος, αρά γε τῆς ἰατρικῆς ἐστιν

η τῆς γυμναστικῆς οἰκεῖον τb υγιεινον, επειδὰν εκάστουτον τριῖν εκείνων δνομάτων εi πωμεν τι σημαινόμενον, ιατρικης τε καὶ γυμναστικ/ῆς καὶ υγιεινου, δεήσει τε- 25ταρτον ἐπ' αὐτοις ἐξε)γο σασθαι τι οἰκειον ο τι σημαίνει

καὶ τίς ὁ κανων αὐτου τῆς διαγνώσεως. ἀλλὰ τουτο

48쪽

ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΣ.

μεν ἴδιον αυτου του προβλήματος et παρχει, τὼ δ' ιατρικην εξηγήσα σ/θαι τι ποτ' εστὶ κῶ γυμναστικὴν κH800ὐγιεινον οὐκ ἐδιον μεν του προβλήματος sim cρχει l, ὁμολογεῖσθαι δ' αναγκαῖον. ὁθεν, ἐπειδλὶ τοOθ' εν ιιύ-5 νον, ο προυβαλες, οὐ διελθεῖν εβουλλήθης τοτε καί σε

κινδυνευειν ἐν ταῖς αποκρίσεσιν εωρων Oκνουντα, τον

τινα γεγυμνασμενων ἐν λογικὴ θ fωρία φιλοσοφων ἐπιφανεντα πως τοῖς λύγοις κατὰ τυχην ἰξίουν αποκρι- νασθαί μοι. προθυμως δ' ἐκεινου τουτο ποι, σαντος

16 καὶ πάντ' ὀρθος ἀποκριναμένου ραδιως, ως οισθα, διεπεράνθη το προβλημα. Cap. IV. KH μγὶν κατάδηλος ησθα καὶ τοτε μεν εὐθυς ἱκανῖς επὶ τη τῖν λύγων μεθοδω ' κδ γὰρ θαττον η κατὰ την προσδοκιαν ευρεθη το ζητου- 15 μενον ' ἐξ ὐστερου δε προσκειμενος ἀεὶ λιπαρος εβιάσω

τε καὶ κατηνάγκασας ου πάνυ τί με πρόθυμον ὁντα γράψασθαι, τους λογους' ουτε γαρ τουτὶ το προβλημα μονον ακριβος ερευνηθεν Δμην διασω- ζειν εν γράμμασιν Ουθ' ὁμοιως τωδε τὰ λοιπὰ πάντα 20 διεξερχεσθαι, σχολὴν ἐγον. οθεν, οπερ αυτος εστ 810εμαυτου πράξας ετυχον, ικανδν Δμην εσεσθαι καὶ προς

υμὰς τοὐς φιλους, δεῖξαι την οδον, ii χρῶ αενος ἄν τις οὐ τουτο ιανον ἀλλὰ καὶ τὰλλα πάντα διαιροῖτο

προβλήματα. 25 Cap. IV. Tην γὰρ λογικὴν ονομαζομεννὶν παρατοῖς φιλοσοφοις θεωρίαν ὁστις αν ικανως ἀσκησ1si, στῆνοἔτος ὁμοίως δυνήσεται μεταχειριζεσθαι ζητημα ' το o'

49쪽

ΓΑΛΗΝΟΥ ανευ ἐκεινης ἀναγιγνώσκειν υπομνηόματα προβλημάτων ωωεν ἄλλ' η χρόνον απολλύειν εστὶν ουτε κρίνειν ει- δύτα, τίνα μ ὲλ ἐν αυτοις ἀληθως εῖρηται, τίνα δὲ

ψευδος, ουτε πάντων των γεγραμ μενων ρινη μονευειν

δυνάμενον. ἀλλ' επειδὴ κατεστην ἄπαξ εις τb λέγειν επερὶ του προβλήματος, ὁθενπερ ὁλίγον. εμπροσθεν ὁ λογος εδειξεν, ἄρχεσθαι δει.

Cap. V. KH νη εἴ τις ερωτηθεις, o τί ποτ'εστιν ἰατρικη, φαίη τεχνην εἶναι θεραπευτικην μεν νοσουντων, φυλακτικὴν δ' ὐγιαινοντων, ἄντικρυς αν 10ουτος δοκοιχὶ τb ζητουμενον εἰληφέναι μερος αυτης 811 ἀποφαινων ii τb fγιεινον δεσπερ αυ και ὁστις ιατικὴν ἀρρωστουντων μύνον εἰναι λεγει την ἰατρικην, ἐτερωτροπω καὶ ουτος εξ ετοιμου λαμβάνει τι ζητουμενον

ἀφαιρον αὐτης τb υγιεινον. ουτω δε καὶ την γυμνα- 15στικνην εἴ τις υγιείας φυλακτικὴν ειναι φησειεν, εκπροχειρου τb ζητουμενον ληχρεται, δεσπερ γε καὶ ος ανευεξίας αυτ ην ἀποφαίνηται δ Vμιουργόν, ετερω τροπωκαὶ οδε τὼ ζητουμενον ως ομολογουμενον θ' ησεται. χρη γάρ, εἴθ' ὁρισιμύν τις τῆς τεχνης εἴ θ' υπογραφην 20 ἐγχειρησειεν αποδιδοναι, μη τι ζητουμενον ἀναποδεικτιος τουτον ἀναιρεῖν η τιθεσθαι ἀλλ' ἐτερωθεν ποθεν ἐξ ὁμ ολογουμ εναγν αρξάμενον ἀποδεικνυναι πειρασθαι. αρ' ουν δεμ εινον ἰατρικὴν μεν ειναι λέγειν, ἐς τέλος

50쪽

ἀλλα τοι καὶ ουτως ἐκ προχειρου μὲν τῆς γυμναστικης ἀφαιρησομεθα το ὐγιεινον, ἐπὶ δ' αυ της ἰατρικὴς kδηλόν τε καὶ ζητουμενον απολειψομεν ' εἰ γαρ δὴ τελος qὶ υγιεια τῆς τεχνης ἐστὶ ταυτης, τάχ ὰν εχοι 5 λαβὴν ὁ λογος li εἰς διορισμύν, ου φυλακχὶν τῆς Ουσης 812αλλα ποίησιν τε καὶ γένεσιν τῆς Ουκ ουσης τελος εἰναι τιθεμενος αὐτῆς. ευπορια γαρ εἰς εκάτερον εν- τευθεν ἐπιχειρεῖν ἐπαγωγαῖς εἰ μὲν ταὶς cet)της τεχνης τύ τε ποιησαί τι προτερον οὐκ ον καὶ 10 το φυλάξαι σαγον, ἐπειδὰν γενηται, δεικνυναι βουληθείημεν, οἰκοδομικῆς τε καὶ ναυαργικῆς καὶ τεκτονικης τε καὶ μνημονευοντας, ει δ' ἴλλης μεν τοδημιουργειν, ἄλλης τι διαφυλάττειν σῖον, ὐφαντικης τε καὶ ραπτικῆς καὶ προς ταυταις σκυτοτομιίας 15 τε καὶ νευρορραφιας' ουτω γὰρ ὁνομάζο Μι την ταπεπονηκοτα τῖν ὐποδυράτων επανορθουμένην. ἄλλου μεν γὰρ εἰναι δοκει τεχνιτου ποιειν ιμιάτιον, ἁλλου δ' ηπησασθαι ραγεν, ωσπερ αυ καὶ υπόδημα δημιουρ γησαι μεν του σκυτοτόμου, πονησαν δ' επανορθώσα 20 σθαι του νευρορράφου. δεδεικται δ' ημιν ευ τοῖς περὶ ἀποδειξεως, ῶς ου-επαγωγαῖς εἰς αποδειξεις επιστημονικάς' ωσθ'' ὁστις ἐν εκεινοις εγυ μνάσατο, 813 καταφρονοήσει μεν της τοιαυτης ὁδου, ζητήσει δ' ετέραν

βελτιω, ὁ μὴ γυμνασάμενος δε θάτερον τον μερον 25 ελομιενος, ὁποτερον ὰν βουληθῆ, δι ολης Miερας ερι