Francisci Scacchi Fabrianensis De salubri potu dissertatio

발행: 1622년

분량: 271페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

51쪽

edita cubicula iub quibus inferne multa flamma luceat, transportant. In summa autem ad meridiem, solemo cel-Ias obuemini, in quibus litius maturescant, potui idonea euadant nam quod multo tempore alijs, hoc ijs, quae sic excalefacta sunt, breuissimo aduenit. Potio nihil mirum est, qui de colendis agris memoriae prodiderunt, ob eam, quam de sua Regione habent Xperientiam, audacius,atque inconsideratius de vinis omnibus definiuissis. At Theophrastus, atq; Aristotiles experientiam etiam ulteriorem nacti in prascrutandis naturae rationibus exercitatiores , ac diligentius omnia distinguentes, cum ni ulta huiusmodi, tum vero de vinis nos docuerunt, quod simile illis, atque corporibus nostris accidat quid enim Θnon ipsa corpora prout aut robusta sunt, aut infirma, ab ijsdem tum iuuari , tum laedi conspicimus Etenim ut exercitia valida in sol calida atq; robusta corpora etiam

validiora effciunt prosternunt autem digerunt, refrigerantq; quce non sunt huiusmodi sic vina natura calida motus velut ventilans, sol excalefaciens, flammaeq; iuxta ardentes, celerius cocoquunt; quς Vero frigidiora sunt, dilutiora, eorum arguunt imbecillitatem, celerius Ue- ν perpeti cogunt, qua alioqui post passura essent: Quippe cum ita comparatum sit ut res uetesibet in propria se uetur natura calore proprio corrumpatur autem ab immoderatione eXtrinseca, nempe caloris alieni , aut frigoris exuberantia . Atque quod ab utroque essicitur,vnum est,non tamen tius generationi modus:quare non aque idiotis omnibus facile cognitu est livi corruptionis ratio . Haec omnia Galenus.

Ex his Galeni verbis satis superq; dubitatio soluta -- detur quaestioni tisfactum, ollophora enim vina ob

52쪽

externum calorem facile acescunt, poliphora autem Caeca hum scilicet Falernum, Mas cum , Surrcntinum , Setinu, Thasum, Chium,Lesbium, Uammertinum, o reliqua huiusmodi nobilia vina, quibus antiqui in suis coenis lebantur,in calidis cubiculis, ta sole, igne, sammis precocem maturitatem acquirunt , diuque seruantur, ct huiusmodi calida cubicula in editiori loco posita fuisse , iam ex Galeno con Iat , cui Plinius etiam adsipulatur lib. 2. is I . qua illam suam Laurentinum describit sc inquiens, est alia Turris, in hac cubiculum, in quo sol nascitur, conditurq; lata post apotheca, torreum sub hoc Triclinium , c. Hoc igitur es quod Horatius lib.3. Ode. I. Amphoram

alliquens aiebat. Descende Corvino iubente. Indubitatum itaque remanet ina apud antiquos in

caris, , Amphoris optime picatis iam di1 a calidis, editioribusq; in cessis ad meridiem expositis asseruata fuisse, ut

veterascerent, ex huiusmodi vinis aliquam inquit Plinius lib. I . . IS. in dictis apothecis canis ortu mutantur, postea ipsis restituuntur, sic ia,quae mari trasportantur ob fluctuum aetationem tantum vetustatis acquirunt, quantum habuerint quaedam etiam mina ex eodem Plinio libro pracitato cap. S. O alibi , cadis ii expositis in

ueterabantur

Sed ante dictam inorum dissu onem ea prius condire consueuerant, Ut videre L apud antiquos omnes uectores, qui de re rustica scribere,nempe Πρ , chalce,argilla, marmore Ole, rabulana pice, resina, 'rioris vinisce, pa aqua marina, melle,myrrha , alis aromatibus siue herbis ita puluerem redactis, ct ut Plinius refert lib. I . cap. Ist. Africa gypso vinorum asperitatem mitigabant, nec non ali quibus

53쪽

quibus sui partibus chalce Grzecia argilla, aut marmore, aut sales, aut mari lenitatem excitabat Italiae pars aliqua rabulana pice : ac resina condire musta vulgare est ei Prouincijsque finitimis . Nonnunquam prioris vini faece, acetoue condiunt. Necnon ex ipso musto fiunt medi camina . Haec Plinius. Et conditis iam inis, ut superius diHum es, non Hatim disjundebant, dpos aliquod temporis interuallam secundum Regionum varietatem,ac vini naturam,ut plurimum et ero os inorum omnimodam esseruescentiam , vel tempore veris, vel poni duos , vel tres annos , ut ex Galeno δε-

perius dictum fuit. Columella autem , quo ad tempus diffundendi υina lib. I a. cap. a X. haec scribit omne Vinurri tacum condieris, nolito statim diffundere, sed sinito in do- Iij quiescere postea vero cum de dolijs, aut de scrijs dis fundere voles, vere florente rosa desecatum quam limpi dissimum in vasa bene picata pura transferto, si in vetustatem seruare voles, in cado duarum Vrnarum quam , optimi vini sextarium, aut fecis generosae recentis seXtarios tres addito aut si vasa recenti CX quibu Vinuata,eXemptum sit,habebis , in ea confundit, si horum quid feceris, multo melius firmius erit vinum , hae Colu mella citati ad centesimum annum, , vltra peruenire posset, nec huiusmodi vinum c diffusum ex cadis, ac amphoris unquam transferri consuetum erat, donec etsi causa promeretur, vel in publicas Tabernas in eisdem asi ad

venditionem tra portarentur, quarum Tabernarum in

omnibus magnis Vrbibus 9 Romae praesertim tanta fuit multitudo , Ut Suetonius inter res gestas a Claudio taesare cap. o. haec referat e Descripsit abundantiam veterum Tabernarum, unde solitus esset vinum olim ipse pete-

54쪽

3 DE SALUBRI POTV

re. Crba autem, 'etetum tabernarum, ita intelligenda Grex fimo quod scilicet in ipsis elusa , ac nobilia vina in cadis 2 amphoris venderentur , dicuntur etiam, siue dicebantur veteres Tabernae ad earum Tabernarum differentiam, in qu bus nouella ac Iuxilia vina ollaria inquam a plebi, ruabantur, o nobilia illa vina ii omam

sngulis annis ex omibus mundi Prouinci, comportabantur, i nunc etiam mos et I Tabernae autem in quibus vendebantur , et Chiae, vel Lesbiae , vel alio numme nuncupabantur , prout diueres, Pina in eis recondita essent, hinc eni, quod inter vetere, Auctores , apud Varronem pothecae Chiae leguntur , in eius inquam fragmcntis apud Nonium in Matella , habentur vim haec verba Varro Endymionibus Diuitum Apothecas Chias ad commvuem reuocatnaatellam.

Ex die is itaque miru=n non est si veteres Auc res,tum Portae , L nolis, sepe de diffusis in is, ac fumo inueteratu verba a iunt. Horatius piis. J Iib. I. Vina bibes iterum Tauro disrusa, c. Iris Tauro consule inueterari coepta.

I uenalis Sat. F.

Ipse capillato diffusum Consule potat. Ouidius forum puer quondam primis diffuderat annis, Prompsit fumoso condita vino cado. De uiu modi dis si s vinis loquitur etiam Cato de re rustica plurimis in locis , praesertim vero cap. Io S. II Colum. libit pracitato , ct alibi sepe Seneca lib. ..Va: qu. circa ueni, Cicero lib. effutiatιs, haec in Eeni: Quibus vinum

55쪽

rhum diffusum e pleno sit oenophoro, Ut ait Lucilius6 4nihil dempserit nix, saccus abstulerit. Iuris consulti etiam de dissus mino in amphoris, ct cadis loquuntur , inter quos Proculus L. cum vinum de tritico legato,Cum Vinum, inquit, haeres dare damnatus est, quod in amphoris, seu cadis diffusum est, dari debet , etiam si Vasorum mentio facta non est , et vinum eod. tit illud Verum esse puto, cui vinum legatum cum vasis erit,ei amphoras, cados , in quibus vina dissus seruamus , legatos esse . Vinum enim in amphoras cados hac mente dissifundimus,ut in his sit donec usus causa promatur scilicet id vendimus cum his amphoris, cadis,in dolia autem alia mente conij cimus, ut ex his postea in amphoras cados diffundamus , vel si1ne ipsis doli)s veneat, iu-iusmodi inum o in amphoris di usum id Proculus L. n.

in n. de tritico legato, vinum amphorarium appetauit, his Cerbis . Quod si ita esset legatum Vinum amphorarium , Amineum, Graecum, dulcia omnia,&GD us vini meminit etiam Hippocrates lib. de A Dionibus,num. S. inquiens vimina diffusum, ac refrigeratum , excolatum tenuius fit, ac debilius . Ex quo patet, apud Graecos multo prius, qutam apud Latinos vinum disjundendi consuetudinem, uisse. Haec de distri s vinis . . De Dinis autem fumo inuet eratis sepe apud eosdem Auctores erit mentio Horatius lib.3. Ode.S. Hic dies, anno redeuntes Cestus, Corticem adstrictum pice dimouebit Amphora fumum bibere institutae, Consule Tullo. Juvenalis t.F. Cras bibet Albanis aliquid de montibus, aut de Seti-

56쪽

Setinis, cuius patriam, titulumq; senectus Deleuit,multa veteris fuligine testae. Tibullus lib. a flig. I. Nunc mihi fumosos veteris proferte falernos Consulis, chio soluite vincla cado. Per sum os enim falernos intelligit diu fumo inueIeratos. Stalsus lib. . biluarum

Albanoq; cadum sordentem promere sum O. Martialis lib. I Epig. So. Vel cocta fumis musta Massilianis Idem lib. I 2. J pig. Ι .Fumos feret ipse tropin de fece lagenae, Idem lib. I 3. pig Ia. Cum tua centenos eXpugnat portula Cives, Fumea Massilia ponere vina pote S. Idem lib. IV .Epig. I IS. Massilitiae fumum miscere niualibus undis Athenaeus lib. 6. Unos Iuppiter vero nullo fumo condito vino pluet , e lolio ministrabit. Idem lib. I . Vinu tibi verni , album, lulce,lene, sumo inueteratu. Plinius huius ini memini lib. I . c. 1. , lib. I ap. I. licet in ali errimu n, e dicat. Galenus etiam, Ari tiles, ac alij de vinis fumo inueteratis agunt, ut i=serius, dum de forum vinorum cras Pie

remo erit demon,irabimus

it huiusmodi tim a vina , dis fumo in pothecis ,

uo calidis cellis inueterati, quo magis vetustiora erant, eo

etiam pretio, ora existimabantur propterea apud pricos omnes Auctores, iam de lautis uosis coenis

57쪽

co nuiuiis agitur, ac de natalium celebratione , t illis tem poribus mos erat, emper stoli, ct antiquissima Dina commemorantur, eaque nobilia, generosa, sucra , oblitii a nominantur, obliuiosa inquam , quod curas adementia malorum obliuionem inducerent. Unde Martialis lib. S.

Candida nigrescant vetulo cristalla falerno. Idem lib. 13. Diffic ΙΙs. De Suessanis venerunt Massica prcelis, Condita quo quaeris Consules nullus erat Idem eod.lib. Distic ΙΙΙ.Pendula Pomptinos, quae spectat Setia campos Exigua vetulos misit ab urbe cados. Idem eod.libmisi. Ira. Haec fundana tulit foelix autumnus Opimi, EXpressit multum Consul, ipse bibit. Perfundana vina intelligit Opimiana orta Fundis felici

autumno Consulatus Opimi ducentorum fere annorum, ut infra dicetur,nam vini aetasci Consulibus numerabatur, atque consules vino nomen, ct titulum dabant, teHe Plinio lib. I . cap. 3. Hinc Cicero in Bruto scribit ut si quis a Ierno vino delectetur , sed eo nec ita nouo , Ut proYimis consulibus natum velit:nec rursus ita Veteri ut Opimium, aut Anitium Cons. quaerat.

Idem Martialis eod. lib. iis II p. De Spoletinis, quae sunt cariosa lagenis Malueris, quam si musta falerna bibas Idem eod. lib. dis II 6. Amphora Nestorea tibi in amertina senecta Si detur,quodvis nomen habere potest. Horatius lib. I. Ode T.

58쪽

3 DE SALUBRI POTVEst qui nec veteris pocula massici , c.

Idemiat. Iib. 2.

Si possitis intus Chi eieri'. falerni Mille cadiS.

Idem Sat. S. lib. 2. Caecuba vina serens, Alcon,Chium, 1 aris expers Hic Herus: Albantun Mecarnas, siue falernum Te magis appositis delectes,habemus Vtrumque. u. omnia vina vetunissima erant. Idem lib. I.Ode. 2Ι. nata mecum Consule Manlio , c. Quocunq; lectum nomine Massicum Seruas dimoueri digna bono die Descende Corvino iubente, Promere languidiora vina. Languidiora inquit vina, quia ob metu latem adeo lenta, ct crina euaserant, ut e te Ia vix depromi, aut hauriri possent. Idem lib. I. Od . 27. Vultis seueri me quoque sumere Partem alerni. Seuerum falernum vocat Horatius propter eius magni tudinem, quam vetustate sui uerat, alibi vocati perhu=n,indomitum,generosim , quibus etiam r.ecorijs appellare consueuerim veteres caecubum.

Idem lib. Dodon de M. Quando repostum caecubum ad festas dapes, Victore latus Caesare Tecum sub alta sic Ioui gratum domo Beate Mecenas bibam. Per Caecubum a senas dapes repositum Horatius, et,

59쪽

tunsimum , ct modis omnibus optima notae vinum Agni sca tantaque victoria dignum. Cibullus lib.a. Elig. T. Temperat annosum martia lympha merum Athenaeus extarche Irato lib. I. inquit Est porro Thasium generosum,& suaue bibenti, Quod multis annis mollivit tarda senectus. Idem ex Alexide lib.a. ait Vino nihil est hominis natura similis: Senescens ille odiosus est, Vini autem vetustissimi maxima est gratia Ei ut fummatim dicam passim apud priscos Auctores, dum de minis agitur , vetusta vinafumo inquam,ct quandoque etiam sole inueterata extolluntur, eaque nobilia , clara dicuntur non solum vini, sed uam etiam fumo inueterabant , propterea Horatius Sat. ib as loquitur. Rectius Albanam fumo duraueris uam. Plinius lib. I . cap. 1.de uis loquens, ait , alijs gratiam

qui vinis fumus affert fabrilis, ijsque gloriam praecipuam in ornacibus Africa Tiberi Caesaris auctoritas

recit. Cum itaque prisci praesertim vero nobiles veturiatem in minis de de arent, ct ut plurimum vetu tissima vina po

tarent nempe Maronea,Pramnia,Caecuba, Falerna,Chia ,

T fa,Lesbia , ut huiusmodi asia diu fumo in pothecis inueterata, nec e erat , ut huiusmodi vina ob nimiam vetustatem crineserent, ct hinc calida aqua ad eorum dilutio

nem, ac attenuationem requirebatur, non autem frigida , ,

nam, frigida cras ora proculdubio reddita fuissent. Hoc igitur e quod dum de antiquorum coenis agitur,calida tam e taminatur ad diluenda scilicet,atque attenuanda cras

60쪽

DE SALUBRI POTV

Ia ina , cum id per frigidam a equi non posent,non autem semper ad calidum potum,ut perius dictu uit,9 infra

clarius elucescet, ad quorum dissusorum vinorum disserentiam , alia vina doliaria, suxilia noua scilicet nuncupabantur , t censuit,9 optime Turnebus lib. I. cap. I. quare Proculus iurisconsultus . vinum S. egost de trit vino, oleo legato,EUo, inquit,etsi dolia in vasis vinarijs non sunt: tamen non concelacrem Trebati, quod in dolijs esset, id est quod in vasis non esset, legatum Illud verum esse puti,cui vinum legatum cum valis,erit: ei amphoras , i dos, in quibus vina diffusa seruamus legatos esse,huiusmodi vina Cicero in Bruto de dolio appellat , dum c loquitur Num igitur qui hoc sentiat , si is de dolio potare clit: de dolio sibi hauriendum putetide xiii autem vino te- satur Athenaeus ex Philoxeno libro fecundo inquiens fluxit vinum omnis arijs vocibus loquax. Huiusmodi autem doliaria suxilia vina apud priscos noua Lmodum erant , ct dura, cum eam vetusalem in apothecis

nota si issent, quo dissus vino auitatem, o maturitatem asserra olebant, ct propterea minimi etiam eriat pre- iij, plebiq; inseruiebant. Guod autem Oina vetusat crasse cerent, ct ad quaaia

cra item deuemrent,docet Plinius lib. I . cap. . haec dicens,

Anno fuit omnium generum bonitas L. Opimio Consule, cum C. Gracchus Tribunus plebis seditionibus agitatis interemptus, ea coeli temperies fulsit, quam cocturam vocant , his opere natali Urbis 63 . durantque adhuc vina in entis sere annis , iam in speciem redactarnellis asperi , etenim haec natura vinis in vetustate est :nec potari per se queunt si non pervincat aqua usque in amaritudinem carie indona ita, hoc idem docet lib. a I.

SEARCH

MENU NAVIGATION