장음표시 사용
121쪽
etneminit In quo quam libere, quamque fortiter, tantum non Christiane contra portenta illa religionum quae iam diuinualuerant, disseruerit,i ter insignia latius dialogi fragmenta, quae decimo de undecimo capitibus libri sexti de Ciuitate Dei B. Augustinus inseruit, Tertullianus in Apologetico probat, cuius verba, quia aetiamnunc in editione Pames ij magna lectionis, cra
e que diligentiae Theologi corrupta exstant, subij
ciam, ut in libro P. Pithoe summae eruditionis, doctri-riae morumque sanctitatis viri leguntur. O impiς, inquit, oces , o sacrilega conuicia, infrendite, Upμmate, ijdem suaui Senecam aliquempluribus in amarioribus de vos, a religioneperorantem non reprehendistis Sed quae ipsum fortuitorum nomine ad tolerantiam doloris hortis adhortantia atque animantia scripsisse testatur Tertulialianus, in dialogi formam composita fuisse, illa de re me dijs fortuitorum ad Gallionem qua extant, ex istis
proculdubio fortuitis excerpta satis indicant quorum nollem titulum in Romana editione, inac ipsa quae
Romanam in L. Seneca ad unguem expressit, mutatu, inscribi tantum Excerpta Sic enim titulus potius concipi debuit. EXCERPTA EX FORTvITIS
AD GALLIONE M. Sed ad rem. Librorum etiam Se
netcae De cij idem ille Grammaticus Diomedes, Dematrimonio B. Hieronynuis primo aduersus Iovinianu, temque Exhortationum Lactantius frequentissime in diuinarum institutionum operena eminerunt. Quini ipse Seneca epist C, 111 totam Philosophiam mora' leminose opere complexum scribit Locum quia non Usquequaque in baceditione sanus cst, ut in nacis libris
122쪽
qi scire tantum eo visitas, pertinet. Sed nihilominus quia pertinaciterproperas, nec is expectare libros,quos cum ma-λimo ordine, continentes totam Dralem Philosophia partem, testatim expediam. illudpriiιs, c. Hi sunt fortasse quos idem Lactantius lib. I libros moralis Philoso phia vocat. De prouidentia etiam composuisse quςdam,
ex his quae habentur statim initio tractatus, Cuna mundus prouidentia regatur, quare multa mala bonis viris accidimi δ De immatura morte, ex eiusdem Lactantij
primo libro diuinarum institutionum clarum est sed an opere separato , non liquet. Quae omnia interijsse magno Philosophiae damno, sed grauiore vetustatis inuidia, remo est qui non senetiat. De natura vero multa
praeclara vulgasse constat. Ipse cap. m. lib. vj. Natu. ralium quaestionum, iuuenem adhuc se de terrae motu librum edidisse aestis est Cassiodorus in Astronomiae
compendio libri Senecae e forma, di mentionena facit, in quo videtur formae mundi rotundae rationes
reddidisse. Item Boetius in collectione de Geometria, si non potius ea collectio excerpta ex Cassiodoro censenda sit, quam germanum Boeti opus Alia pra terea vulgasse ad naturalem Philosophiam spectantia, quorum ne nomen quidem exstat, argumento illa esse possunt, quae Plinius c. ij. lib. IX. de aetate murena. rum Vedi Pollionis, iii, XXXVI de marmoribus&lapidibus se a Seneca sumpsisse fatetur Ad haec com mentationem etiani. Desit drine, in qua eius urbes, amnes populosque enumerauerat de Desitu sacris laserptiorum composait 'triusque auctoritate Seruius utitiir in lib. vj. IX. Eneid. alterius idem Pthaius cap. xvii lib. I. Praeter Philosophicos libros multa alia tisin
123쪽
prosa oratione, tum numeris edidit. Sub Cato enim pri cipue causis agendis foroque vacauit, maxime, ut ait Suetonius, placuit, immo exitio paene ei fuit eloquen. tia, parumque abfuit, quina Caio ob hoc solum occi deretur, qud dapud eum causam aliquam disertissime egissetis io lsique Dio l. Lix.Tλον , οια - ανῆ, Δ ἐι- ὰὐnλ ἡ Quo tempore declamationes, praefa tiones, quas no vno loco laudat Quinctilianus, emisiste eum verisimile est. Quaedam etiam de arte dicendi scripssiste videtur Nam quod idem Quinctilianus ain.ix. profert a Seneca eleganter dictum, Iurare patronorum non esse, sed testium, ex quibusdam eloquentia praxe-ptionibus desumptum probabile est. Nerone vero rerum Otiente, quamuis maioribus imperi negotijs o cupatus nullas amplius causas egerit, nihilominus tamen exercendaei publicandae facundia occasionem
principis non exercitata in dicendo adolescetia pr buit quandoquidem laudationem Claudij, quam in eius
funere pronunciauit, Morationes, quas ad Praetorianos, Senatumque habuit aeneca compositas Tacitus refert. Hanc vero ad Senatum optimam imperandi rationem ita ex sapientiae praeceptis exprimentem inquit
quibus clementia sua Nero obstringebat, Senecatcsi j ficando quam honesta praeciperet, inquit idem ille a citus, O Q principis vulgauii quarum tamenne Ustigium quidem permansit. Nam qua apud Tacitum S-necae ad Neronem habetur, non magis eius est, quam
124쪽
ad illam responsio Neronis. Quinctiam si qua maioris momerui ad Senatum mittebantur epistoli, eas ipse dictauit,&in vulgum emissas, publicatas, ex eo apparet, quod Quinctilianus cap. v. lib. 111. Senecam laudat inscripto quod Nero ad Senatum misi occisa
latre, cum se periclitatum videri vellet Addit mi-philinus sita nλ διν--ἰγκιγμα si fortassis Graecus homo in litteris Latinis parum exercitatus consolationes ad Marciam Polybium, nomine intellexit Epitiolarum etiam libros edidit ad familiares, ex quibus plerasque ad Caesonium Maximum fuisse non male quis colliget ex Epigrammate LIGI lib. vis. Martialis, quod ad Guidium tale est:
Facundi Senecae potens amicus,
sero proximus,autprior Sereno, Hic est maximus ille, que requenti
Felix littera pagina alutat. Cuius Maximi idem Seneca meminit Epistola ad Lucilium LXXX vII. Ego inquit, Maximus meus biduum. iam beatissimum agimus. Hunc etiam Maximum C sonium in exilium Senecam fuisse secutum idem Mattialis Epigrammate L iii eiusdem libri innuere Videtur ad Ouidium Caesoni in exilio comitem , quod ei tali
Quam Pi nian coniurationis conscio indictum a Nerone fuerat. Illud enim pigramma sic conci dit: e quiliet hocpraesens, eηturaqaethri ui se
illi te, Senecae quod fit ille suo. Sunt qui putent historias composuisse illudque quod vulgo L. Aniaco Floro ad scribitur historiae Romanae breuiarium, huic tribuunt, sed leuissimo argumento.
125쪽
Quainui enim dimisi illa aetatum imperi Romani,
Culus auel Orem Senecam Lactantius ait, in illo Flosi bEllo reperiatur, potuit tamen in aliquo suorum operum Philosophicorum haec dixisse ii de Florus desumpserit. Isidorus etiam Originum primo contractis Dionis, Per anni Philargit,4 Amilae Maecenatis liberti notis alias addidisse, opusquc in quinque notarurn milia effecisse prodit cunismodi in Regia, praeclari Se - natoris Claudij Puteani, aliosumque bibliothecis exe-plaria cuiusdam libri exstant L. Seneca adscriptis, cum
hac epigrasse, L. Annaei Senecae liber notarum numero quin-qμemilia. Quae poemata composuerit, non constat. a
luna apud Tacitum legitur, obicctum ei apud Neronem carmina crebrius factitare, pol qua Neroni amor eorum euenisset Ex certe paucula eius quae supersunt
Epigrammata, alia etiam composuisse Ostendunt. Tragoediae quae solae ex Latinis superant, aliquando tri butae sunt. Verum Sidonius Apollinatis contra eis, qui
alium Senecam tragicum a Nemnis praeceptore facit. Et certe Octauia nostri Senecarcsse non potest. Maia,
festum faciunt multa sed ea praecipue, quae Asmppi a in Vmbra loquitur, Qveniet dies, templi cive quo red assuis gnimam noc item chloribus, iurulum hosti M mus destructus,c cun iis egens:&nutrix Poni , , i ali quem tuus cepisdecor, quae de se seu vera vel falsa 5 scripsisset Seneca: illa, qu d Neronis exitio Vaticinatur Agrippina, tuo lotono nisi ab Apolline scribi potuenuit. Pneterea a Cron
126쪽
Manus Maurus eum de versu pastorali tractans, scribit. J tragicis iunxere choris hunc sis disertie κηDeus Seneca, Pomponius ante SecunJus,
satis ostendit Senecam tragoediarum scriptorem, nostro Senecae, quem Pomponio Secundo poeta Tragi- coaequalem fuisse a Tacito didicimus, aetate posteri rem vixisse. Huic tamen Quinctilianus cap. I. lib. X. diserte tribuit Medeam tragoediam inter eas editam. quae L. Senecae iuniori adscribuntur, hemistichium.
que quod in ea legitur huius nostri Senecae esse dicit. interrogamus, inquit, aut inuidiagratia, ut Medea apud Senecam peti terras iubes nec dubium est quin hunc ipsum intelligat Philosophu. Nam cum huius unius in reliquo suo opere meminerit, ii eo loco alium animo designasset, exactissimus sobptor aliquam distinctionis notam , qua cognoscereturque; ntelligeret, adposuisset de quo tameI acutiorem riticorum iudicium expectamus. Sane verius est,
ut ἀν- οδι, hoc dicam , quod doctissimis viris placet, hoc tragoediarum corpus non unius esse ingenij Nam Medea ceteris purior soridior, Agamemnon Troas, Hercules furens sententiarumstequentiam, breuitate, declamatoriamque argutiam captant, scholamque magis redolent. Quid quod in solo Oedipi choro Bucoli cos versus exstare obseruauimus, quibus Senecam tragicum sepe in suis horis usum Terentianus dixi: Sunt quidem in Ede Hexametri, sed omnes uno excepto Heroici vidissicillimum sit pronuntiare cui adsignari debeantssit haec delibus Senecae,qui interciderut Qui autem vetustatis iniuriam effugerunt, quemadmodum anilites ex magna: crumta clade fugientes, incompo-
127쪽
siti ad nos peruenerunt, plers que etiam inutili cim perfecti. Quid cuique desit, aptius nobis aliquando suo
quoque loco ostendetur. Interim, quod primum duces solent, palantes&Vagos colligere, in numciosque Mordines digerere conabimur. Fere libri ordine disse ponuntur, vel ratione materiae, quae in his tractatur. vel temporis, quo editi sunt, emissi Materiae ratiori ij quae supersunt Senecae haberi non potes quae
nullam inter I connexitatem habet temporis ergo, quo scripti sun quantum vel certis probationibus, vel coniecturis assequi poterimus, rationem sequemur. Consolatio ad Marciam prima occurrit, quae sub aligula scripta videtur dico videri, quia de ea aliquid ce ti statui non potest Cur tamen ita sentiam, ratio est, quod Tyberi Imperatoris in ea consolatione pietatem erga matrem , captata potius quam Oblata occasione
laudat, quem tamen in ceteris suis scriptis lab Claudio, vel Nerone editis libere perstrinxit. Nec id facit ut Marciae gratiam demereatur, quam non prophthauribus laudes eius audisse par est, cuius crudelitate patre orbata fuerat. Facit igitur V tempori imperantique seruiat cuilis offensionem verebatur Leuior fortasse est ea coniectura, sed fortioribus hac in re deficimur. Certius est quod de con latione ad Heluia sequitur, quam initio sui exiiij ci anno primo Imperi Claudij compostam esse ex eius lectione dignoscimus. Imperi, cro Claudiani initio in eYilium missum, Dio testis est, qu Primum hoc Messallina in principatu malum facinuβrecenset, quodJuliam Germanici filiam in exilium mi scri ιγας αα ἀί; 1 α , s ubiαύα α jκευάσα-- Vxut OAnam υγ.quasi vero latum propudium cuiqui
128쪽
exanimo adulteriit obijcere potuerit,&non color qu situs fuerit, quo nobilem mulierem, domusque e
naanici fautorem Senecam euerteret. Eiusdem temporis est fere consolatio ad Polybium, quae in exiliolcripta est, initio expeditionis Britannicae. Id cognoscere licet ex his verbis quae in ea habentur Sidus hoc, inquit de Claudio, quo praecipitato inprofundum c demerso in tenebras Orbi refulsit semper luceat. Hic germaniampacet,
Britanniam aperiat, patrios triumphos ducat nouos.
nondum igitur aperuerat, quam tamen constat aggres sum impeti sui anno secundo. Hinc etiam deprehendere licet mendum vel lapsum apud antiquum scriptorem in Iuvenalis Satyram V. Hic inquit de Seneca a sub laudio, quasi οὐ adulteriorumJuliae germanicis , in orsicam relegam,polriennium reuocatus est Le- endum enim, pNoctennium sit quidem non demum anno Claudij, caesa Messallina, reuocatus est.Epigrammata etiam quae huic editioni adiuncta sunt, iri exilio scripta sese ia clamant Ordine procedit ludus is morte aio statim imperii eronis vulgatus nisi fortasse aliquis ibro Dei nsapiemm non cadere imμriam, Cum mundinprout Entia regatur, quare multa ala bonis et iris accidant, dc De tranquillitate animi Velit huic interstitio temporis, quod ab eius reditu ad mortem usque Claudi duxit, tribuere de quibus tamen nisi quod post Caij ccedem editi sunt, nihil liquido affiniare ausim Ludum proxime sequuti sunt De Clementia libri hos
enirn de imo non Maiis Neronis anno conscriptos
au indicar p eius operis citius anni mem si uuacta imperium crisuscepit. De beata vita poli
129쪽
primum quadriennium Neronis scriptus est, cum scilicet auctoritate M lignitate cunctos praetergressus, im- mesisque auctus principis liberalitate diuitijs ab inimicis accusari coepit, quasi contra sed ae praecepta te mitili essestertium intra quadrienni a regiae amicitiae cono essisset, laxius opulentiusque habitaret, lautius atque splendidius cenaret ac viveret, quam deceret modestiam&frugalitatem professum. Hae enim, ut inquit Tacitus, fuerunt Suillij, aliorum improborum hominum de eo voces, a quibus Dio in historiam suam transtulit , in instrumento eum domestico
habuisse, quibus cenaret. Qus sibi a maliuolis obiecta illo libro De beata vita diluit a cap. N II ad XI VIII. docetque semper in summos viros confictum , quod Contra praecepta viuerent , se nec sapientem esse, nec
tantum de se promittere, sibi sufficere si malis ijsque a quibus criminaretur , melior euaderet diuitias tamen bonae menti non officere, meliusque apud sapientes S bonos, quam apud malos&stultos habitare. Haec qui non intellexerunt Senecam de se dicero, foede locam insignem cap. x xv II illius libri, quod adhuc animaduersum non est, corruperunt. Is ita habec auare hic Phil ophus laxiu habitat quare hic lautius cenare papulas φυζημatis ahenas, Uiti plurimis etheribus Hoc tale es,
siquispulcherrimorum corporum naeuos , alit err cas
se ideat, quem foeda seabie, depascitur Objcite Pia ρηiq odpetieritpecuniam ristoteli quod acceperit, D m' crit quod neglexerit , Epicuro quod consumpsierit mi, ipsi Alcibiadem, Phaedrum bibe late quo loci quid' cpQstrema verba sibi velin non video Qui haec mutari
130쪽
NOlimi, aiunt a Socrate, quem paulo superius loquentem finxit, dici. Sed quid Alcibiades LPhaedrus ad di
uitias Praeterea a Socrate no dici vel hinc notum,quod magnificentior habitatio, aut sumptuosior cena numquam Socrati obiecta est nec Seneca adeo vel historiae, vel artis dicendi nescius, ut eum induceret Aristotelis tanto minoris, Epicuri sexaginta demum annis post obductam cicutam nati exempla referente1 de quo ne cogitare quidem potuit. Et sane omnes ante an. num II. I, XXXV M. editiones locum ita exprimuint, mihi ipse iudi ubi adse m Phaedrum obiectate ex qua lectione , quae vulgo habetur, effecta est. Tres manuscripti codices legunt, alicubi essem recipe rum nusῖbne,alicubi essem prodisi, quod lupurum putuar-itror Perassem enim praedium suas opes significan
do extenuat , quas maxime in foenorevi praediis constitisse apud antiquos certum est. ipse auctor suas in his rebus sitas moratione ad Neronem apud Tacitum refert. Vbi est, inquit, animus ille modicis contentus Tales hortos instruit per haec suburbana incedit tantis a torum alijs, tam lato fenore exuberat,&c. nec ampliorem manifes e verae lectionis probati em requiret. qui diligentius totum eum locum pensitarit. Nos reliqua persequamur An succedat libC De breuitate uitae,
quaest ionis est . mihi ita videtur. Pompeio enim Paullino dictus est vestigalium publicorum praeposito Pompeiae Paullinae uxoris, quam ante aliquot annos duxerat patri fortas cte vel fratri. De ea enim intelligo, quod
pus Dio retulit. Id autem ostendunt quae ad Paussin una cap. x vi II. eius libri diriguntur, I inquit mis