In Titum Liuium annotationes per Beatum Rhenanum, & Sigismundum Gelenium

발행: 1555년

분량: 409페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

391쪽

: Sunguine censeri, pictori: ostendere uultus Mai umis flantes tu e ribus emilianos' AEt Curios iam dimidiosi sum: minorem Corvini. Galbam auriculis,nes c carentem' u sfructus generis tabula io Hare capaci Fumosis equitum eum dicitatore maristros. . Si coram Lepido male uiuitur, gies quorbi ιAgatorum, si luditur alea pernox'e c.

Idem ibidem.

Tota licet ueteres exornem undiq; caera inciria nobil lasfola est, atq; unies uirtus.

Idem eadem Satyra, de titulis qui adstriabebantur imaginibus.

aergo ut miremur te,non tu. t. primm aliquid da Vuod possim titula inrideri praeser bonores: s uos icta darn dedimus, quibus omnia debes.

Constiles M. Attilius. Res gestae M.Attilii & Cn. Semita

consulum, contra Annibalem. Carpentes agmen. Diminuentes agmen Annibalis,aliquos subinde ex illo excipici O,aut in erficicndo. .

In casum uniuersae dimicationis. Non depugnabant

omnibus copiis.

Cum ad Gerionem. Munificentia Neapolitanorum in

V t dicerent.Oratiuncula eorundem in offerendo dono. Agrisias sociorum. Neapolitani etiam erant socii Roma

norum

Legatis gratiae.Continentia Romanorum in non accipi do dono,& humanitas, comitasq; in non spernendo toto donoreorundemq; prudentia & animi magnitudo in aliis quibusdam rebus administrandis.

Aeris grauis uiginti millia. Liuius supri libro 4. . Quia

nondum argentum lignatum erat, aes graue plaustris quidam ad aerarium convehentes, lyciosam etiam collationem iaciebant. Aeris grauis, id est nummorum rudium & inimium, autore Budaeo. Illi nummi asses fuerunt, qui libra aeris ualebant, ideoq; as a Cicerone interdum libella nuncupatur. Aes graue dicitur, quia soluendo appendebatur ac ponderabatur,eratq; as nummulus libralis. Hae ergo inassae aeneae ualebant Loo.cororutis. Acris, id cst assium. Centum asses uno coronato, decem astesdenario,duo asses

392쪽

COMMENTARIOLV s.

asses& semissis sestertio nummo, quatuor sestertii donario , de-

rem denarii coronato ualent.

Demetrium Pharium. Is ibit unus e ducibus Teucae mginae Illyriorum, cum qua ante bellum Punicum secundum,L.Ful-- uius Centi malus. A. Posthumius, consules ob interfectum leo' tum Romanum bellauerunt. Hic cum urbem Corcyram, quam cum praesidio reginae nomine teneba , Fuluio tradiisset,inagnis beneficiis a contulibus adfectus, ac plerisque urbibus Illyriorum quas de Teuca coeperant, praeseditus est, ita ut postra rex Illyri rum nominaretur. Sed paucis annis interlactis,ubi Romanis nimxima& dissicilinia bella a Gallis cisalpinis & Carthaginiensi ut

impendere sensit, nesciorum pop. Roin.oblitus, eius sextunam despexit, ac omnem spem suam in regibus Macedoniae repositam habere coepit.Oppidis igitur sectorum populi Rom. in Illyrico expugnatis per eum, ac di reptis, nominatisq; in foedere terminis transiensis , missiis est contra illum L, Acmilitu Paulus consulcum exercitu, proximo anno ante susteptum secundum bellum Punicum, qui deinde iterum consul ad Cannas occubuit. Iste D metrium cum reliquo Illyrico,tum etiam Pharo urbe,loci natura munit istima,quae in insula eiusdem nominis sita fuit, qua ille urbe praecipue confidebat, eiecit, urbemq; euertit. Ab illa Demetrius cognominatur Pharius, quod illinc oriundus esici, non a Psaro Aegyptia. Pulius regno ad PEilippum regem Macedoniura confugit, uitamq; apud eum deinceps exegiumius iussu postremo urbem Messeniorum oppugnans, perfidiae temeritatis poenas morte dependit. Ad Pineum .Hunc existimo succcsiisse Teucae regina Nam illa bedo,de quo diximus, quo a Romanis premebatur, componendo, regnum eis secerat tributarium.

In religio nem. A cta in urbe,& primum de locanda aede concordiae. Venit in religionum, uulgo dicimus, fecerunt sibi inde

conssentiam.

Locatam. Commissam alicui aedificandam, pro certa pec niae summa. Cui aliquid faciendum,aut statuendum, aut reficiendum,aut praebendum locabatur, is dicebatur Redemptor, id est conductor. Cicero in Verrem: Hoe tu D. millibus locavisti. atque in illis columnis dico esse, quae a tuo redemptorc commotae non sint. It etiam dicuntur ceniores,locare anserib.cibariar id est pacisci cum aliquo certa mercede,ut anserib. cibaria praebeat.

Liuius infra libro xxvij. Caetero auro usiiunt ad uestimenta praesen

393쪽

Waesenti pecunialocvida exercitui. Hac ratione contra conlii tudinem naturamo; locationis δc conductionis, locator mere dem dat conductor accipit.

In arce. Q is suit in colla Capitolino ad aquilonem, ubi nune

est Ara coeli. Ab eodem. secundo de habendis comitiis consulum crea dorum calasa. Comitia. Creandis consulibus. Per interregem .m interregia potestate Fenestella &Αl xander ab Alexandro. Vitio. Contra auspicia. Ad interregnum.opus fuit creare interregem.

Consulibus prorogatum in annum imperium. Ita

tamen in essent sequenti anno non consul essed proconsules. Interreges proditi. Vnus post alium. Quia interregia potestas tantum quinq; dies durabat, do sexto quoq; die creabatur nouin interrex donec consules designaretur. In eius interregno. Contentio de creando Varrone co sile.

Fabii opibus.Post uel propter Fabii opes cocussas.

Aliena inuidia. a iam conflauerat Q. Fabio ad pleboni. Aus:ures. Qui obnuntiando impedivissent comitia. Ab nominibus nobilibus. Oratiuncula Bebit Herennii tribuni plebis, qua criminatur ordinem patritium, dc suadet consulam e plebe facere. Ista criminatio constat enumerati ne causarum finalium falcarum. & amplificationibus inuidiosis. Cum quatuor militum legionibus. Quarum duas tunc habuit Minucius magister equitum, inas Fabius dictator. Vniuersis.omnibus simul,coniunctis. Prosperὸ pugnasset. Quatuor legionibus uniuersis obieetas. 'Fabio, propterea quod non ipse una cum Mi. nutio suas legiones in aciem prodaxit. Id foedus.Vt trahant bellum. Nec finem .Propositio primaria huius oratiunculae. Nam plebeios nobiles. Eos qui e plebe erant facti nobilis consulam,aut aliis currulibus magistratibus gerendis. Eisdem initiatos esse sacris. Proverbialiter, id est plebeios nobiles nouos iam eodem modo inescatos esse dulcedine potentiae & opprimendae plebis,ut patricios nobiles uotcres. Ut in patrum potestate comitia essent. Quin intemrex per Mios patres, non adhibito concilio plabis prodebat reoq; non designabat coosulo,ruli ex sentcntia patrum. Inuitis

394쪽

Inuitis lis. Patributi Expugnatum. Auxesis etiam Ciceroni usitata, pro magna

contentione impetratum & effectum. Expugnatum esse. Per patres. et Ut uiciosus dicitator per augures fieret. Vt augures ifalsa obnuntiatioue,ementiendis auspiciis, dicerent eum dictatomia uitio creatum,qui recte creatus esset.

Abhorrere igitur interregnum eos.ros,id est plebem,

quia interrex tantum patritios esset factimas consules.

Consulatum unum certe' plebis Romanae esse

Quanta contentione plebs obtinuerit, ut alter consul semper dplebe creari posset, supra commemoratur libro r. Fuit primus de plebe consul Lucius Sextius Lateranus, anno ab Urbe condita 38s. Hare autem ab Herennio dicuntur s38. anno ab Vobe condita. Liuius insta libro 2 . sic ait: Quia duos patricios creari non liceret, &e. Illud priuilegium plebis saepe impo- diuit nobilitaς,quod Cicero testatur, cum se post Catonem maiorem & QMarium longo intemallo, nouum hominem, consulem falliam ista elaustra nobilitatis, quibus circundederat cons latum perstegisse cribit.

Liberius habiturum. Hullonismus, id est liberiorem fore, animo libero futurum,non metuente aut offensionem patrum, aut gratiam spectante. habiturum neutraliter extulit, sicut Gra ei interdum o ἔχου. Cum his.Creatio consulum AO praetorum.

Duobus nobilibus iam familiaribus plebs. Duo

bus nobilibus plebeis, id est qui nobiles erant, sed non patritii. Ideo autem & nobiles uocantur', quia functi erant aut ipsi aut e rum maiores curruli magistratur & plebei, quia nondum crant cooptati in ordinem patrativin. Interdum senatores nec nobiles erant, nec patritii. Liuius supra libro f. Vt unus ex plebe usu pandi iuris caula, P. Licinius Caluus tribunus militum eonsulari potestate erearetur. Caeteri patritii creata. Ipsa plebes mirabaturie tantam rem obtinuisse, non is modo qui creatus erat, uir nultilis ante honoribus usus, uetus tantum senator, & aetate iam grauis. Caeterum hos duos fuisse nobiles pleboios primium hoc a guit, quod hic patritii seorsim a nobilibus tanquam diuerti ii minantur : deinde illud, quod Bebius Herennius paulo ante disi suasit plebi, ne facerent plebeios nobiles consules. Ex isto dicto Herennii,& ex oratione P. Decii Muris supra libro io. ubi dicit, iam

395쪽

um i e obilitatis quidem sitae plebeios paenitere, tot gestiς m gisti inibus, dictatura, magisterio equitum, consulatu , censura, praetura, tot bellis seliciter consectis, tot partis triumphis colli gitur , nobiles alios fuisse patritios, alios ex ordine plebeio aut equestri. Patritii erant, quos aut reges aut populus in ordinem patritium legerant, aut ipsi patricii in suum numerum adscitis

rant. Liu. supra libro . Quid, hoc si polluit nobilitatem istam uestram, quam plerique oriundi ex Albanis & Sabinis, non genere, nec sanguine, sed per cooptationem in patres habetis, aut ab regi b. lecti, aut post reges exactos iussu populi, M. Ita Sabinum aduenam, Appium Claudium Regillanum , principem Claudiae familiata sexto post exactos reges anno, illi antiqui

patritii in suum numerum acceperunt. Ita a S. Tullio rege gens Octauia in patritias gentes transducta est: quae cum se procedente tempore ad plebem contulisset, rursus magna ui, ut Suetonius narrat, per Iulium Caesarem, in patritiatum rediit. Tacitus an

natium libro undecimo: Iisdem diebus in numerum patriti rum adsciuit Caesar Claudius uetustisiimum quenque Esen tu, aut quibus clari parentes fuerant, paucis iam reliquis famili

rum, quas Romulus maiorum & L. Briatus minorum gentium

appellauerant, exhaustis, ctiam quas dictator Criar lage Casiia, de princeps Augustus lege Senia sublegere. Laetaq; haec in R. P. munia, multo gaudio Caesaris inibantur. . Haec ille. Nobiles fi bant una cum suis posteris, qui populi suffragio curresem magistratum adepti essent. Sed posteri eorum non erant patritii , nisi ipsi in patritium ordinem lecti essent. Hinc Liuius alibi no- miriat consillares plebeios. Hinc Cn. Pompeius, cui postea Magno cognomen fuit, quamuis habuit consubrem patrem, i men ipse non patritia, sed equestri familia fiat. Liuius supra Γ-bro proximo: Quinque equestris ordinis senatorum ferme liaberis. His consentalleum est, quod Augustus equitibus quos in senatum legebat, potestatem lacit, ut essent . uel patritii, uel

si mallent in ordine equestri manerent. Fuerunt igitur apud Romanos omnes patritu nobiles, sed non contra omnes nobia

'Cum M. Laelio.Gloeanus annotauit pro Laelio legendum esse Liuio,& recte. Caula huius damnationis expressa fuit sup

riori decade,quae non extat. εAmbustus.Metaphora etiam Ciceroni familiaris,pro prope perditus temiustus. . .

396쪽

pe perditus semiustus. ' h e Proximo comitiali die. Primo die quo comis' iterum haberi pollent. Paro magis. Vt magis obsistendo eius temeritati, qtiam

reliquis rebus pari potestate sungeretur. Erat enim Varro omnia pro suo arbitriolae si unus consul Allat,acturus, sicut C ar cum Bibulo consulatum gessit. Peregrinos. Ita uocabantur omnes,non habentes ius esuitatis Romanae. Nouis. Quorum non antea gerendo magistratii cognit uirtus de spectata esset, Aliter hic accipitur τι novis, quam euua

dicimus nomo nouus.

Exercitus quoque. De auctis exercitibus. Caeterum prius. De procuratis prodigiis. Caedis. Futurae. Legati a Pesto, Liberalitas & fides sociosum, & praecipue Hieronis regis Syracusani in Romanos. Magnitudinem. Animi,ita ut nolint sociorum opibus etiain extremo discrimine uti. Latinim nominis. Eorum qui haberent ius Latii, de quo attigimuς sipra libro proxiimo. In ea arce. In Capitolio, metaphories': id est, in illa sede &domicilio imperii. Quinqueremes. De aucta classe. Deleetu perfecto. Acta nouorum consuluin,prius quain

signa ab urbe moueantur.

Nihil praeter sacramentum. sacramentum hoc loco Liuius accipit pro iuramento,aut promissione minus solenni & u luntaria,quam milites cum decuriabantur, ut centuriabantur, inter se sponte faciebant ut rectς hic a Liuio coniurare dicantur. Caesar Iibro septimo de bello Gallico:De senatusque consulto certior fictus,ut omnes Italiae iuniores coniurarent.I ut iurandum sumit Li uius pro iuramento solenni,& lagitimo, quod rite conceptis vc bis praestabatur, iurabaturque per deos in uerba praeeuntis tribuni militum,aut consulis, aut alius magistratus qui exercitui praeesset. Ubi ad decuriatum,aut centuriatum conuenissent. Vbi conuenissent eo nomine, ut equites in decurias, pedites incenturias redigorentur. Decuria decem equites complectitur. De curiatum & centuriatum pro decuriatione & centuriatione, id est pro redactione in decuri s & centurias usurpat.

Ex uoluntario inter ipsos foedere. Α' furamento. uie Liuius sacramentum militare, quale ante illud tempus in usu suit, C C definire

397쪽

des nire describere uidetur. Conciones. Iactantia & serocia Varronis considis. Collegae. Modestia Pauli cosulis. Locatus. Constitutus praecepturum. Se nunc no posse certo praedicere,ouae consilia sibi hoc bello hostes occassonos, loca, tempora suppeditatura sint. Gesta. Suscepta. Ad id locorum. Hactenus: Helleni sinus, cli Trio τωντο και6. Ita etiam Terentius locum pro tempore ponit:Alia multa quae nunc no est narrandi locus. Locus id est lepus.

Si aut collegam. Oratio cohortatoria Fabii Cunctistoris ad L. Aemilium Paulum consulem, ut sortiter temeritati collegae obsistat belli unq; trahat.Orditi ir autem a personis per dilemma. Et te talem uirum. Captatio beneuolentiae. Quem uideo nequicquam. Attentio & docilitas. Si altera parte. Nisi coegeris Varronem tuis consiliis p rere nisi eius ferociae & temeritati sutiama ui restiteris. Malis consiliis, Varronis. Ac bonis, Tuis consillic. Erras enim. Propositio. Varronis tςmeritati obsistas oporret. Nescio an. Amplificatio, aut potius expolitio proposia

tionis per comparationem.

Varro dux. Incitabit tuos milites contra te,ut etiam inuitore pugnent. Ominis etiam. Ab exemplo etiam per comparationem aucto. Procellas,praelia, atque acies, synonymia. Sed in

τῶ procellas,au lis est.

Atqui si hie. N periculo impendenti a Varronis audaci fustinatio . Aduersus unum. Apud te unum. Sed ita res, Sucunda propositio deseruiens priori, trahenda esse bellum. Nec euentus. confirmatio secundae propositionis primum

ab euentu stiperiorum praeliorum,deinde a circunstantiis.

In Italia. Congeries rerum quibus superiores sint Romani. Annibal contri. Anti hesii etiam per congeriem. Dubitas ergo. Conclusio specialis secundae propositionis. Qui senescat, Cuius uires minVantur. Quam diu. Ab cxemplis. Sed ne aduersus te. Ne de meo tantum facto glorier, qui illum ita ludificatus suin ad Gerionem. Haec una Epilogus orationis. Quam dissicilem. Repetitio praecipuorum argumentorii. . . ' Resistes

398쪽

. Resistes autem. Subiicit suum consilium, quemadmodum illiu diffleuitatibus obsisti possit.

A' ueritate laborare. Locus communis. Veritas premi potest, opprimi non potest. Bona causi laborat a iteritate iudicantium. id est propterea quod iudicantes habent deprauata iudicia. Sine timidum. Catachreses calumniatoriae. Malo te. Gnome per Muitheton. Omnia audentem. Anti metabole. . Nec ego. Per Anthypophoram subiicit simina consilii siti. Aduersus ea. Responsum Pauli consulis. Ab hoc sermone. Quemadmodum uterque consul iter ingrediem deductus sit. Vt in castra. Consules castra faciunt bifariam. Annibal quanquam. Gaudium Annibalis ob aduentu nouorii consulit. Caeterum temeritati. Causa auctae serociae Varronis tumuli itarium praelium prosperum cum praedatoribus Annibalis. Praepropero. Percito. Materiam. Causam. Ex praeparato. Hellenismus, ἐκ παρασκευὴ , id est data opera,de industria,ex compolito. Itaque locum. Annibal ponit insidias exercitui Romano, sed frustra. Omnis fortunae. Omnium facultatum, Opuna. . Imagine. specie. Paulus etiam. Prudentia Pauli in odorandis, olfaciendis,ani inaduertendis insidiis.

Praefectium. Turinae. Quae ad detinendos. Paulus

impedimento cit,ne Varro cum exercitu ruat in insidias.

Pulli quoque auspicio non addixissent. Addixissent,

id est iussistent. Auspicio ablativi casus est. Ob qntiari. Ei nuntiari tristia euenisse auspicia,eum contra auspicia facturum ii stat. Nam sortet. Deteguntur clarius insidiae. Sidicini equitis. Equitis ex Theano Sidicino urbe Campaniae ad uiani Latinam. Dicitur autem Sidicinum ad differetiam Theani Apuli. Imperii potentes fecit. Essiecit ut eorum imperio parc.

Praua indulgentia maiestatem soluillet. Hoc est

Noema memorabite, prauam indulgentiam imperantis , soluere

eius maiestatem. Hinc Quintilianus de praeceptore praecepit, nectus grauitas trillis, ne distbluta lit comitas.

399쪽

Ibi plures dies. Occasio mouendi castra ab Gerione ad

Fremitus. Murmuratio. Hic habitus animorum. Habitus, id est assectio. Cicero in Tusς ul. quaest. Vitiositas est habitus aut affectio in tota tuta

inconstans.

Cum utriusque. Cum Paulus dissuaderet propius ad Amnibalem dimicandi causaaccedere.

Ad nobilitandas clade Romana Cannas. Cannae,

autore Procopio, distant a Canusio tria millia passuum,ad Aufidum amnem sitae. Pontan. libro secundo de bello Neapolitanor Die quae insecura est, castra trans amnem ueteres ad Cannas pomta, insignem clade quondam Romana uicum,nunc habitatoribus omnino uacuum. Prope eum uicum. situs castrorum utriusque partis ad

Cannas.

A' Vulturno uento. Addit τὸ uento, ne quis imperitus de Vulturno flumine. ut oppido intelligat. Vulturnus ab oriente hyberno spirat. Eum plerique Graeci hiixto nomine, quod inter Notum dc Eurum sit, ευρήνων appellant. Aduerius Eune Africus uentus occiduus, qui Graece λυ uoc tur, fiat. Vultumus uentus, Oermanice Ost nord osten uuind. Satis exploratis itineribus. Ne praecipitarentur in inm

Annibal spem nactus. Annibal conatus elicere ad pra Ilum Romahos quia hoc dic summa imperii penes Paulum est,i

uito Uarrone uoto non potitur.

Proiectis ae proditis. N se,si non qnpedivisset pugnam

tam periculosam. Ab tumuItuario auxilio. A' Numidis, oui non erant Carthaginiense sed milites aiuiliares.Notu est eruditis. auxilia in exercitibus no constare e ciuibus,sed sociis una militantibusastud auxilium Numidicum ideo nominat tumultuariti, quod ex coli uione Numidarum collectu esset. Apud Romanos tumultuarius miles,& tumultuarius exercitus dici ur,qui non secundum censum aut descriptiope centuriarum,classiumq;,sicut ab Seruio Tullio rege institutu fuit,scribebaturi*d isto discrimine ac plerunq; etia uacationibus sublatis,stibito undecunq; colligebatur. Propterea ipse Liuius alibi tumultuariu milite subitariu appellat, propterea quod uinultus repetinus incude nutiatus usitatu & ordinariu delectum habere

400쪽

sabere non permisit, sed collectitium de primo quoque tempore oblatum milite seribere coegit. Minoris ergo pretii tumultuarius miles fuit, quam qui ordinaria ratione contrahebatur. 1taque Uatho. De pugna Cannensi, & primam quemadmodum utraq; acies instructa fuerit. Signum proposuit. Hoc signum praelii proposuit, cum primum illucesceret dies.Erat autem illud signum, sagulum coccineum, aut purpureum, uel lupra praetorium expansuin, uel ante id propolitum , autore Plutareno primum in Fabi1 Max. deinde in Pompei vita. Flumen. Aufidum, qui in montibus Hirpinorum ortus, tu Adriaticum mare decurrit. Laeuum minu extremi equites. Equites socioru erant

extrema in laeuo cornu.

Ante caeteros armati. Galli & Hispani tetiuerunt primani

frontem siue cuneum,prominentem a prima acie.

Habitus. Germanice, diese riisting. Numerum omnium. Militum Annibalis. Clamore sublato. Initium & descriptio pugnae Cannensis. Frontibus enim. Frons est principium primae aciei. Impulsis. Gallis Hispanisq;. In mediam primam aciem. Quae erat Gallorum de Hispanorum. Reduc his alis. Minus prominentibus quam media acies

promi est. Frontem. Primam aciem.

Quingenti ferme Numidae. Exemplum insigne Puniacae fraudIS. Adequitassent. Antea quam praelium undiq; comittereturi Parmis. Sc iaculis. Hinc apparet Numidas equites i eulatores futile,cum laeulatores alias plerunt fuerint pestes. Alii autem erant iaculatores quam sagittarii. Auersam adoriuntur Romanam aciem. Hanc ue sitiam Numidarum imitati sunt Teutomarti in pugna illa cel berrima, anno M. C c x x v i. In Holiatia,inter secundum Vald marum Danorum regem, & Adolphum comitem a Schauenbur-go,dynastam Holutiorum ad Borno dum uicum facta. Flagrabant hostili odio inter se, Rex & Dynasta Praeterea Lubecenses regio praesidio interfecto,arcem quam rex Lubecae habebat, euerterant. Rege igitur ad plectendum quidem etiam Dynastam, sed

SEARCH

MENU NAVIGATION