In Titum Liuium annotationes per Beatum Rhenanum, & Sigismundum Gelenium

발행: 1555년

분량: 409페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

381쪽

id nomen Poenus male pronuntiasset. Per Alifanum. Aliis sunt in Samnitibus, nomen etianum

retinentes.

Calati numin. Calatiam, Casinum, Calenum, ex agro MLatino uel Hernico,uel Labicano denominata cribit Plinius. Calenum. In Campania Calenum nunc Carinula nunc patur. Casilini. Id situm est super Vulturno flumine. In agrum Falernum. Qui Caleno utemus est. Vsque ad aquas Sinuessanas. Aquas, id est balneis. s intellia in littore Campaniae ad linum a Miseno septentrioneni uersus vergentem,sita est. Plinius libro. t. In eadem Campaniae mgione in qua sent Baiae sinuessanae aquae sterilitatem foeminam, de uirorum insaniam abolere produntur. Nec tamen is terror. Perstringit locum communem de dementer imperando. Item iustis,moderatis, continentibus magia stratibus libentius obtemperari. Exurebantur amoenissimus Italiae ager. Occasio nouae insolentiae & leditionis Minutii aduersus dictatorem. De amoenitate agri Campani Cicero contra Rulluin,strabo, Plinius. Campania noltro seculo terra laboris uocatur. Eam appellatione toti regioni a parte eius inditam e istimauerim, id est a Laborianis campis a Plinio celebratis. Speetatum huc. Reprehensio consilii dictatoris de non dimidando. Est autem ista incusatio dictatoris, generis iudicialis, iuridicialis status.Propositio est, Male facit dictator quod non Gnit nos pugnare. Orditur autem Minutius orati cm ab ipsa pro positioue figurata ironia,rapitq; dictatorem in inuidiam, sume do incistus a praesenti calamitate socioruiu,ob oculos uellante. Ad rem fruendam oculis. Ad cUiςndam i luptatem ex

isto spectaculo. ta

Nees nullius. Argumentatur ab inhonesto siue a dedeco re & simul indignationem mouet comparatione. Ab extremis orbis terrarum terminis. Hyper leapta ad exagnerandam indignitatem rei. QPraeter quam oram. Campaως, quae omnium orarum Italiae est a munissima. Saguntum. Procul sitam, quae non est colonia ciuium Ro

manorum.

Deos ciebamus. Tcstabamur. ι, rumus ex incendiis. E largia byperbolicM a undarinuidiae

382쪽

vidiae gratia adhibita. Perastiuos festus. In quibus pecus in aestate oberrans pascitur Conditi nubibus. Quae frequenter obsident cacumina montium,quae quando sublimiora sunt, saepe supra illas extant. Fabius igitur iuga montium cum exercitu peragrar te batur nubibus, ibatque interdum per nubes, ita ut humi per nebulam imus. Hoc ita esse sciunt illi, qui Alpes aut alios moles sublimes transcen

derunt.

Si hoe modo. Ab exemplis contrariis ueterum ducum, deprimum ab exemplo Camilli argumentatur.

Hie nouus Camill us. insignis dictator ae singularis, in

extremo discrimine quaelitus. Antonomasia. Sed uir. Locupletatio exepli a uirtute & celeritate Camilli. Ianiculum. Ianiculus e septem collibus unus, qui ctiam hodierno die sunt intra moenia urbi trans Tyberim est.Is tamen nototus intra muros est,parte per illos exclusa. Nunc uocatur Momtorco,id est mons aureus.

Busta GaIlica. Ab his nunc Romae nomen habet aedes diui A ndreae cognomento ad busta Gallica:Italice,en porrugalio. Citra Gabios. Α' Gabiis oppido ad uiam Praenestinam, uicino urbi nomen habet porta Gabrufa,quod illuc recta mitteret. Nunc Gallicanum nuncupatur oppidum illud. Quid post multos annos. Secundo ab exemplo L. Papyrii Curioris.De surcis Caudinis, itemque de Papyrii rebus gesti . scribit historicos supra libro nono. Sunt autem ircae & mrculae Caudinae nihil aliud, quam illud iugum sub quod ignominiae cai ci missi sunt Romani a Samnitibus, ad Caudium oppidum in Hierinis, loco undique montibus, saltibus & hostibus cincto depr*ensi. Iugum quemadmodum fieri solitum sit,docet Litasupra litabro 3. Vt exprimatur tandem confestio, subadiam, domitamque esse gentem sub iugum abituros.Tribus hastis iugum fit,humi fixis duabus,superque eas transueria una deligata. Sub hoc iugo diadiator Aequos misit. Luceriam. Haec, & Venusia, coloniae fiant Dauniorum in Apulia autore Plinio. Diuersa est Nuceria in Campania,& in uia Flaminia.

383쪽

Non his sensibus. Cogitationibus, cosiliis, tali assectione animi. Haec uelut contionanti. Eise his orationis. Voluebantur. Audax metaphora. Ferebant Ostendebant,dictitabant, prae se ferebant. Vt Annibal. Effectui cunctationis Fabii. Ab spe summa. Cum uideret se id quod praecipue sper

uera , flectui non posse ut Fab. praelio secum decertaret. Ea regio. Ager Falernus,& reliqua Campania. Arbusta. Arbusta sunt diuersarum arborum uel utilitatis, uel amoenitatis causa, in hortis, aut extra hortos consearum nemuscula & syluulae, ut cum uno in loco consitae sunt Cornus,Populus,Tilia, Acer, Ornus, Carpinus Quercus, Vimus, Atinia. Ea conotio plerimque fit uitium causa,de qua Columella. Hac per exploratores. Occasio,aut potius causa sequemtis naulo infiti uatramenti Annibalis. Rediturum. In Samnium. x Campano agro. N Capuano agro, quia Falernus agmest pars Campaniae. Iugis iisdem. Massici montis. . Qisso exploratum. L. Hostilius Maocinus quadringentis equitibus praei ius,interim suo docet, qui soleat esse exitus timobedientiae & temeritatis. Quam tuto. Pro του quam tulisiame. Recipere sese. Redire in tutum. Ad castra. Annibalis. Omni parte uirium. Vt integritate umui 'in mero equia

Appiae. Appiae uiae, quae Roma initium a porta eiusde nominis capiens , per A lbae& A riciae ruinas ad Pontinam paludem perducit, & ad Tarracinam mari caniungitur: inde per Fundos, Molas, Sinuest , mediumque campum Stellatem, de postrema Brundusium usque protenditur. Inclusus. Quia praelidi a Fabii in monte Callicula & οὐ lini eum prohibebant ex agro Falerno per angustias in Samnium

redis .

Intra sormiana saxa. Saxa id est montes. Metalepsis, aut Catachresis. Vult enim lecta,montes steriles. . . Linterni, i ille postea inuoluntario exilio mortuus Scipio maior sepulcrum habuit.

Nec Annibalem sesellit. Insigne vaframentum Anni lis Id illustri descriptione depingit historicus. . Casilinum. Nunc Castellucium appellatur. Praesidio

384쪽

Praesidio excessere. Deseruerunt locum,cuius tuendi cau- si illic collocati crant. Per sal tum. Calliculam montem. Sub iugo montis. Calliculae. Levem armaturam. Annibalis. In Larinate agro. Larinum oppidum est Reuliae. Inde sacrorum causa. Fabius Romam pronciscens, magistro equitum intercidit,ne se absente pugnet. Principio aestatis. De rebus gestis in Hispania secunda aestate huius belli,inter Asdrubalem & Scipionem, & primum de praelio iuuali ad ostium Iberi fluminis. Carthagine. Noua. Nouorum auxiliorum. Gentium Hispanicarum, quae se

coniunxerant cum Asdrubale.

Ad stationem. Navium. Exaudito. Α' classiariis

RGrubalis. Destra ptio tumultuoste festinationis. Oras. Anchoralia.

Haud san f impenetrabiles. in facile possent perfringi. Neque id. Eiectus huius uictoriae.

Sparti. Spartum herba sponte nascens,iunciis proprie est ari di solio ieri non potest. Eius magna copia proueniebat circum Cartbaginem nouam. Vsus eius coeptus est a Poenis, cum primum Hispalia arma intulerunt. Hine Plinius scribit strata rusticis in Hiiymia, hinc ignes facesque, hinc pastorum uestem,llinc calceamenta fieri solita. Funes inde factos non laedi aut corrumpi aquis. In sicco praeferri mnes e canabi. Spartum itaque esse in usu omnibus terris,nauium armamentis machinis aedificationum, abisque desideriis uitae. Ex hac herba puto fieri fitcellas,in quibus nunc ficus ex Hai pania ad nos perferuntur. Sunt tamen qui exi stiment id

fruticem Genistam esse,unde illae fiunt. Plinius dubitat,an genita sit illud quod Graeci Sparton appellant. Qui merum incolunt. Qui incolunt cis Iberum, aut qui

Iberuin accolunt.

Quietum inde. Res gestae terra eadem aestate in Hispania. Legatos obsideso. Legatos, id est uicarios, quos uulgo.

locumtenentes appellamus.

Hoc statu rerum. A duentus P. Scipionis proconsulis in Hispaniam prouinciam suam. Eo ui iaculo. Inlignis perfidiae exemplum,Aceducis factum.

Nunc cis Iberum . illud eis dicitur respectu Sagunti &- B B 3 Carthag

385쪽

Carthaginiensium.Romanis illud cis erat trans Ibem Arcem tutam. Metonymia pro Mu perfugium, quod ipse subiicit.

Obligat Rdem. Vt uicistis habeatur & struetur λ

Non ad caetera Punica Ingenia. Hoe per collati nem dicitur Graeca phrasi, ἡ κώ- ται αλ t-φυ-s id

est non caeterorum Punicorum ingeniorum more.

Haec in Hispania. Concludit de rebus Hispaniaebul eius

aestatis, S redit ad Italicas.

Ita contempta. Fabius dictator apud suos male audit, timbus de causis. Vtique postquam. Prima causa infamiae de inuidiae. Laeto. auia Minutius superior fuit. Quam prospero euentu. Quia prope par clades utrinque accepta est. Annibal enim sex , Minutius quinque millia amisit. Pugnatum fuerat. De ea pugna paulo post conismorabit. una fraude. Secunda causa invida Ager dicitatoris. Quem babuit ad Casilinum,quod comprobant haec uerba Liuii intra in oratione Marci Metelli tribuiret plebis: Campaniam,Calenumque, de Falernum agrum peruastatos esse, sedente Casilini dictatore, & legionibus populi Romani

agrum suum tutante.

Altera ipsius fac'o. Tertia causa inuidiae. Non expectata in eo senatus autoritas est. Vmuri

essent cum Annibale permutandi captiui Iec ne. Permutauit enim eos Fabius inconsulto senatu. Plus reciperet. Captiuorum.

Argenti pondo bina & selibras in militem. Binas

libras liue minas,& dimidiam, hoc est in singulos nullius uiginti quinque coronato Tardius rogaretur. Rogaretur, id est decerneretur. CNcero : Ilio die ni hi pernicies, Gabinio & Pisoni prouincia rogata est.

Inuiolatum ab hoste agrum. Situm ad Casilinum. Fidemus publicam. Quam Annibali dederat de seu uendo arguti. o pro captiuis, quo, ipse plures quam Annibal re cepissα.

Annibal pro Gersonis. De rebus gestis nugistri equitsi

aduersus

386쪽

duersus A nnibal in absente dictatore, quae una causa inuidiae ex tribus extitit indictatorem, stetit suptii dictum est. In statione erat. Erat in statione cum expeditis militibus, paratis omni momento ad dimicandum. Callidiora. Temeraria, ferocia. In castra relieta. Cum Annibalemisisset duas partesere

citus frumentatum.

Ipsh autem. Annibal

Per auersa castra. Per portam decumanam auersam a castris hostium.

Iam v artibus Fabii. Fabii cunctatione secutior erat

factus Aiuubal, ut quasi nullo periculo imminente, partem exercitus friunmtatum emitteret. Fabii cunctatio eum prope adduxerat in eam consuetudinem, ut etiam ipse se e sedendo & cum iando belliun gereret nee proelium ab R omanis expectaret. Ratio enim quare non ausus fuerit acie certare, fuit, quod iam moro Iabiano gerebat bellum,& quod pars exercitus ea de causa aberat. Caeterum τώ q;. in Iamq;, pro enim accIpi uidetur. Duo castella. Ambiguum est, utrum hic castella pro odi pidulis, an pro eius generis castellis,qualibus Pompeium Cresar ad Dyrrachium cinxit, quae Liuius interdum praesidia appellat, accipias. Mihi uidentur accipienda pro praesidiis, siue munimentis, siue propugnaculis, siue locis munitioribus, quibus milites custodiae&praesidii causa c1rcum castra dispositi erant. Admodum. Fere,plus minus rac si diceret Ad quinque mitilia Romanoru caela.Nili malis accipere pro omnino, aut adsummum. Prior interpretatio mihi uerior uidetur. Tum M. Metellus. M. Metellus criminandis dictatoris ad plebem, extollendis magistri equitum rebus gestis, efficit ut ei imperium cum dictatore aequetur. Id unum enimuero. Orditur ab occasione. Rei bene gerendae. Per magistrum equitum.

Et in ducendo bello. Res gestas&coni ilia pabit ordine enumerata calumniatur, subiectis inuidiae concitandae auge

daeq; causa, fallis causis finalibus, & breuibus similitudinibus &auxetibus, extollendisq; rebus gestis magistri equitum. Ita hoc Metelli artificium calumniandi in quatuor rebus consistere uia

detur.

Consulum alterum sta acie cecidisse. CTlaminium Alterum specie classis. CR.Seruilium.

387쪽

Prope in custodia habitum. Amesis. Quo iam tanquam. Breuis similitudo. . i - Clausos prope. Alia auxesis. Tanquam hostibus captiuis. Alia breuis similitudo inuidiosa. Vt obsidione. Alia breuis similitudo. Quas ob res. Conclusio de aequando imperio. Ne ita quidem. Vt maxime aequatum fuerit imperium. Dietator concionibus. Excusatio, siue spontum Fabii is

senatu.

In aetione. Habenda oratione. LPopularis. Gratus populo.

Cum plebis concilium esset. Cum eonvenisset ple

in concionem.

Vnus inuentus est. Quibus artibus C. Terentius Varro emerserit, quo contule duce & autore postea pugnatum est ad

Cannas.

Liberalioris. Minus sordidae. Togacu. Metonymia, signum pro nato. Toga, id est, negotia forcnsia. Est enim toga, autore Cicerone in Pisonem, pacis insigne,& ocii. Proclamando. Agendo causidicum & Tabulam. Cicero: Non enim causidicum no cio quem, neque proclamatorem aut rabulam conquirimus. Plebeia. Quae minor aedilitas uocatur. Et curuli. Quae appellatur maior aedilitas. Auram fauorabilis populi. Gratiam fauentis populi Aura pro gratia, metaphorice. ει translatione etiam Germ nice utimur, dicendo: Erhattguoten uvind My dem gemelaen

Vnus gratiam tulit. Vnus ex illis omnibus qui criminabantur dictatorem. Populus enim hunc ideo paulo post co sulem faciet. Omnes eam. Tolerantia de patientia Fabii. In se saeuientis. Aequantis lacti imperiomagistru equitum. Minutius uerδ. Gloriatio Mincitu ob aequatum imperium Itam quo die. Quomodo aequato imperio sint usi. Quaeculam temeritas collegae. Illum enim plus forti m quam consilio contaurum elle. 'Duplex inde. Oecatio ab Annibale quaesita pugnandi cum

388쪽

Liberam. Quae iam non posset amplius coherceri a Fabio. Captaturum. Circumuenturum, illectunim in fraudem, in insidiaS. Tumulus. Topographia. Vestitum. Metaphorice, pro Obsitum. Et erant in anfractibus concauae rupes. Hoc explanant uerba Polybit,sic de eadem re dicentis: Cum enim loca ci cum tumulum nuda, multos S uarios anfractus ac cauernas haberent,emisit nomi in maxime idoneas latebras , ducenos & trec nos, equites quidem quingentos, peditum uero leuis armaturae ad

summuin quinque millia. Egressi. V cauis rupibus. Tam aperta. Nuda lyluis & uepribus. Auertit oculos. Γ cauis rupibus ad tumulum. Primo statim. Pugna improuida Minucii cum Annibale.

Vanis animis. Vana audacia. Conserto agmine. Coniuncto equitum agmine cum p ditibus leuis armaturae,ita ut eos pone sequerentur equites. Praeoccupatum. Α' Poenis. Inferiore loco. Ex inferiore loco. In succedentem. In sequentem in adscensu tumuli. Peditum acies. Gravis armaturae in legionibus. Inter perculsos. Inter pedites leuis armaturae & equites. Tunc Fabi us. Fabius Minutium, eiusq; exercitum eripit ex discrimine. Deprehendit fortuna temeritatem. Deprchendit. id est coarguit, qua significatione Graeci uerbum usurpant. Alludit autem Fabius ad illud quod paulo ante dixit,omnia

fortunam habituram,quaecunq; temeritas collegae habuisset. Velut coelo. Praeter omnem expectatione praesente beniagnitate deorum.

Ad integram aciem. Fabii. Voluentesin orbem. Pupnantes in orbem. Minucius conuocatis. Magister equitum redit sub in

perium, Ulpiciumq; dictatoris. . Saepe ego. Unome Heliodia. Noti sunt uersiculi Hesiodi, quorum lententia hic refertur. Ideo eos lute non adscripsi.

Maiestate. Dictatoria. Prolaeti. Ex castris Minucii,quae mille quingentos pastus a Fabii castris distabant.

389쪽

Tribunal. Quod erat circa praetorium. Oneratus magis, quam honoratus.

Hos ordinibus suis. Vt tribunos,eenturiones,iuilitumq; unumquenque suum locum in exercitu, quem hactenus tenuerunt, retinere sinas. Ne quem exantores, aut inferiore ordine atq; loco militare iubeas, propter nostram contumaciam.

Romae, ut est perlata. Fama de hoc facto Fabii, do R mae , di apud hostes. Cum Romanis. Emphasis, siue epitasis: id est cum gente

bellicosa & acerrima.

Tandem eam nubem. Allegoria, id est Fabium qui

hactenus excrcitum per iuga montium duxit, tandem irritatum ab A nnibale, uim tuam aduersus cum deesarasse. Catacrum qu modo nubes, sine transatione loquendo, procella sollicitatae imbrem dent,discendum est a scriptoribus Meteororum.

D um hare. Servilii consulis res gestae classe,& aduersi fortuna in Africa. Ab incolentibus circa ea. Ab incoletibus uicinas insitic Decem talentis argenti. Sex millibus coronatorum. Literis. Fabii. Fabius exacto iam prope tempore dictaturae, exercitum Ci eruilio, & M.Attilio Regulo consulibus

tradit. .

Augendae tituIum imaginis posteris. Vt posteri Fa

bii imaginem cius ut dictatoris, non ut prodictatoris ostent rent. Minus multo erat fuisse prodictatorem, quam dictatorem: sicut multo minus est esse proconsulem, aut propraetorem, quam consulem aut praetorem. Prodictatura, proconsulatus, propraetura, non ordinarii, sed uicarii magistratus erant.Praeterea proco sulis & propraetoris imperium tantum extra urbem, & in prout ciis ualuit: crantq; saepe procon.lsules& propraetores, qui consulatum & praeturam nunquam gesserant. Oa nos currules magistratus ius tribuebant gerenti prodendae imaginis posteris , ut si g rens ellet ignobilis, fieret & ipse S cius posteri nobiles. Sin nobili ut augeret & suam de posterorum nobilitatem. Currules in gistratus tribuisse gerenti ius prodendae ad posteros imaginis, probant uerba Cicoronis libro leptimo in Verrem, ubi asserit, si bi, quod sit iactus aedilis currulis, este datum rus, & imagines ad momoriam posteritatemq; prodendam. Et in priori oratio contra R ullum ad populum, ipse designatus contes dicit in more cile, ut qui beneficio populi imagines familiae suae, hoc est cu rules

390쪽

COMMENTARIOLUS.

rules magistratus consecuti sunt, ii prima concione populo gratias agant. Currules magistratus etiam auxisse nobilitatem e

rum qui antea essent nobiles . indicio est , quod singulae familiae ita se caeteris nobiliores esse demonstrabant, si plures eius generis magistratus gessissent, aut triumphos adepti essent. Ita Suet nius probat gentem Claudiam nobilissimam esse, quod duodetriginta conlulatus, dictaturas quinque, censuras septem, tria osso,duas ouationes adepta fuerit. Eodem etiam modo claritatem Domitiora ostendit.comemorando eos stinctos esse consulatibus

octo, riumpho censuraq; duplici. Fabii igitur posteri,qui alioqui

nobiles futuri erant,cum essent patritii, suam nobilitatem aucturi erant nominando hunc Fabium dictatorem, non prodictatorem, istumq; titulum adiiciendo eius imaginiamaginibus enim clar rum uirorum,splendor & uetustas familiarum significabatur; siere apud nos insignibus iis quae clypeum & galeam vocamus. Imagines Romani &expressas effigies maiorum suorum, adscriptis ti-rulis honorum quibus functi essent, domi in atriis, aut alia celsbri aedium parte, ad decus & ornamentum familiae collocatas habere solebant. Illae pleri que caereae, interdum marmoreae, uel aeneae esse solebant. Has festis diebus laureis sertis,& floribus ornare, illorumq; quorum imagines essent diem natalem qu tannis celebrare, contraq; in tu , quasi conscias moeroris pulla ueste induere, eisdem in funus productas, & longa serie mortuum

comitantibus, pompam exequialem, cum aliquis agnatus decessisset, propterea quod familiae decora repraesentabant, exornara consueucrunt. Propter harum imaginum copiam, & titulorum imaminibus additorum praestantiam & splendorem, nobilitas i mebat. Iuuenalis Satyra ε.

Sis frmo a. decens, diues xeunda, uetusos Poriicibin disponat auossentaelior omni Crinibuι egusis bellum dirimente Subina.

Fa auis in terris tigroq; issima crino, uis siret uxorem,cui conjiant omnia: malo, Malo Venusinam,quiam te Corneli mater

Graechorum,si cum magnis uirtutibus assio Graia gercilium, numeras in dote triumphos. Tolle tum precor --nnibalem,uidiumq: S p como e. seu, eum tota Carthagine migma.

Idem Satyra S. Memmata qui sciunt' qui redis Pontifce longo Sanguine

SEARCH

MENU NAVIGATION