장음표시 사용
21쪽
de Iustificatione. e Iri,ab ipsoque prognati. Hoc enim & res ipsa, & ratio manifesta,Rhnia
quesanctoriam hominum auctoritas aperie comprobat , praesertim vel Pauli cap. s. ad manos, ubi dicit mortem regnasse etiam in eis, qui non peccaverunt in si litudine peccati Adami, qui fuit forma seu fissura si turi. Quemadmodum enim, quicunque ex Adamo camaliter nascuntur, morti sunt obnoxii, sic t nqnpeccaverint, iit Adamus peccavit, cui propter ipsius peccatum,mortis poena constituta est: Sic, quicumq: ex Christo spiritualiter nascuntur,vitam adipiscuntur: licet non ita obedierint,ut ipse Christus obedivit,cujus obedientiae praemium, vita est constituta. Si quis hoc non intelligit, necesse est eum in magna totius hujus de peccato originis quod vocant) tractationis ignoratione versari, nec,qiud Paulus eo s.cap. ad Rom. sibi velit,prorsus percipere. Iohan.f. s.. Quid hic locus ad rem taciat, non video. Quod enim s. quispiam in peceritis totus sit natus, nihil prohibet, quominus cx parentum peccato c jam contraxerit. Imo sunt, qui in peccato nasci, nihil aliud interpretentur, quam ex parentum peccato culpam contrahere. iquainquam non dubium est , quin Iudaei illi, nequaquam hoc sensu verba ilia protulerint, In nar- es torm. Sed nec ni ton 3 1 Aram ipsi dixerint, nec si vera dixissent, idqι alioqui ad rem pertineret,ad omnes est trahendum,quod de uno tantum est dictum. Caeterum, in initio illiuςl historiae, ejusdemque capitis, Christi verba habentur, quae opinionem ill Iam cor ment, contra quam locus iste v. 34. allatus est. Nam cum ducia Puli interrogent, Num aut caecus ille,aut paretes ejus peccassent,ut is c l cus nasceretur . Christus autem respondeat, nec illum , nec parentes ejusti peccasse, sed ad Dei opera in illo patefacienda id factum esse, tacite videtur Apostolorum opinionem comprobare,fieri scilicet alioqui potuisse, uti Propter neccata parentum caecus nasceretu propterea,ut eam de consequeremur. et hoc aliquanto clarius ape- criendum, si fructum aliquem hinc lector per 'ere debet. . Sed et sm. , rat cre m- , si obedioerimus J Atqui hoc . ipsum,non considentia est revera seu fiducia, scd persuasi'. Itaq. 31 hunc modum dicendum erat: Sed incit re nos, ut obediamus Evangelio, si nucum spe obtinendi pcccatorum veniam, & vitam aeternam. Quanqriam ne sic quidem recte diceretur. Neque enim fides incitat, si formatam fidem intelligamus, ut eam, qua)ustificamur: sed illud ipsum ad quod hic incitari dicimur,quemadmodum paulo ante rectissimc cxplicatum est,ubi' dicitum fuit,Credere in nomen Christi, esse, eum accipere,ejus dicii; fidem habere, ei confidere denique ei obtemperare. Oportuisset nac per praeteriti temporis verba Lenimesare, contempserunt, contra Meiunt. Cum enim ab initio contemnunt& contradicunt, possent non contemnere, nec contradicere, &sic Nondum eis devenerut,ut non possint credere, qui, postmodum; usto Des judicio,cb quod contempserint S contradixerint, devenire coguntur. m , si Praestat haec vel ba non addere. 1 ff.
inus enim adhuc conuovcrsum ut peccatum n spiritum au- l
22쪽
nune, oee. tantummodo res ertur,est quidem Iocus, qui citatur,opportuno ac merito allatus. Sed consentaneum est, ut non ad illud tantum membriam superioris ora ionis reseratur sed ad totam orationem, potissimum . vero ad ultimam Dus partem. Atqui in citato loco, nec de contradicendo agnitae veritati, nec de subeunda ista divina poena, ut jam credere quis
nequeat,quidquam legitur,quae tamen in superiore oratione continentur, & pars potissima sunt totius sententiae ea comerehensae. I r. Aufertur Hr. . y Hic potius ita dicendum videbatur: Offertur autem fidei donum per praedicationem Evangelii, quae oblatum hoc dona aspernantibus,id est,credere nolentibus,aufertur,& aliis datur,ut legimus. II. Veram ad qm Donem de si . Ad Quaestionem, utrum fides nostri arbitrii sit, nec ne,omnino pertinet cognoicere, num fides sit Dei donum, α quomodo ι tametsi non simpliciter,ex eo,qudd fides Dei donum sit equitur, illam nulla ratione esse nostri arbitrii, tum ob rationeor superius alta tam, quod libertas accipiendi aut respuendi aliquidi non tollit nec imp dit, quominus illud sit donum, quae ratio tamen indicata potius quam expressa ruit tum etiam ex co, quod subo ungitur, quamlibet rem bonam, Dei donum merito dici posse. I S. Tamen'auditin. Quoniam adversarii obji cere possunt, nullam rem
bonam esse,quae nostri arbitrii sit, propterea haec pars ad hunc modum e plicada videbatur,ut exempli caula de auditu, Tamen mo a bitru est,c e. Sed praeterea animadvertendum cst, hoc exemplum non videri appositum, Praesertim si nomen Auditus, pro addiendi facultate, non autem pro ipsa auditione accipiatur. Sive enim quis audire velit, sive ut ne audiat, aures
obturet, audiendi facultate, & sic isto Dei dono nihilominus semper pe secte erit praeditus. Qubd si pro ipsa auditione,nomen auditu accipiatur, seu pro ipso aetii audiendi, id quod praesenti quaestioni multo est accommodauus,siquidem hic fides, non facultatem, sed ipsum actum crediat ta. gnificat est tamen nihilominus hoc exemplum parum accommodatum, cum, iam ipsi impcdinidium aliquod ponamus,plurima, ne cogitantus quidem, audiamus , imo saepius nolentcs: nemo auicin Evangelio credat, nisi& cogitans & plane volens. i . God Dem omnjbm exhibnit θ Horum verboru sententia mihi non probatur. Christi enim resurrectio, non ad fidei donum exhibendum, sed ad fidem faciendam pertinet, sive ad fidei donum, quod per Evangelii praedicationem exhibetur,confirmandum. Nec locus ille Actor. i7. 3 i. Qui hic 'citatur, quamvis ab aliis quoque ad sententiam istam prob. andam allatus,& a quibusdam, ni fallor, ex Graeco in cundem sensum interpretatus, ad rem facere videtur. cum ejus sententia sit, Deum Christum ex mortuis suscitando,fidem omnibus fecisse,diis,quod proximo dictum suerat,n apeab ipso Deo,eundem Christum juilicem,qui orbem terrarum,quodam aies certo,juste sit judicaturus,constitutum isse, vel, ut aliis placet, Deum, ' cx mortuis Christum excitandose omnibus fidelem praestitisse. Nam idem Paulus, qui hic loquitur. alibi d est supra, cap. 13. 32, 33. ait, Deum, resu
23쪽
verisimύς est,paulum, eum Ethnicis hi minibus praesertim loquentem, &
mrarum rerum ac loquutioisum ignaris, simplici fidei nomine, fiduciam in ipso Deo,sive in Deo per Christum collocandam intelligere voluisse. mira Em. Sunt hi omnino figurati loquendi mo si,qui potius cssent explicandi, quam ita smpliciter inculcandi. Nisi eredat piramis λῆinis. Quamvis hoc recte intellectum verum sit, tamen Z propter ea, quae sequitiuur, & ad totius rei explicationem, haec annotare hic libuit. Fid , qua justificamur, non cli credere promissionibus divinis , sed est,ipsi Deo confidere: quod ut fiat, propterea sunt a Deo proposita pronaiisa, quibus creditis, necesscirio ipsi Deo confiditur. Et idcirco alicubi videtur, fidei ilii, quod Dei promissasunt vera, tribui, quod per eam; ustificemur, cum tamen revera non ista fide, sed fide in ipsum D um, id est, fiducia in ipso Deo collocanda , justificemistia quae fides, ob dientiam praec torum Dei, non quidem ut este in suum, sed ut suam substantiam Zoormam continet atque complectitur. Meminisse enim d hemus,ejus,quod surra recte conclusum eis: Fidem,hanc scilicet, qua lustificamu Dei obedientiam esse. Adde, quod credere promissionibus di- vinis,non quidem necessario,& per se ed per accidens, gignit fiduciam in ipsum Deum, & ita ejus praeceptorum obedientiam. Per accidens, i quam, quatenus divinae istae promissiones id continent, quod non desiderare iacino potcst,hoc est, aeternam vitam & felicitatem, ac praetcrea promissiones istae, expressam coditionem habent, G qu, obedierat, P e. Quo
si Deus aliquid promisisset,quod possemus non desiderare,vel nullam com litionem addidisset, certe posset quiςpromissum istud verissimu esse credere,& sibi persuadere: & tamen vel renarromissam spernere, & ita Deo non confidere, vel, re promissa licet,desiderio ac spe accepta, nullam obe- hientiam Deo praestare. Ex qu3 patet,per accidens, ut diximus, id est, non ex eo ipso, quod sint divina promissa, & a nobis credantur esse vera, fieri, tit ex invinis promissis, videlicet per Christum in , si ea vera esse credimus,fiducia in ipsum Deum,dusque praeceptorum obedientia oriatur. Vt initur ad propontum revertamur,cum hic statim subjicitur, neminem ju-viscari,oo assensionem sive persuasionem,si id ita intelli erctur,ut ex ipsa assensione sive persuasione, nemo justificaretur,rem id victum esset. V
i rum se vcntia verba, Alius erin, Papiatarum,o declarant, id hoc loco
i intellissi, quasi possit esse assensio ista & persuasio , sine j ustificatione. idi quod tessum est. cum assensio &persuasio, veritatis promistarum divin - xum,qualia,& quomodo sunt nouis per Christum facta,omnino fiduciam in ipsum Deum,illamque obedientiamsignant, qua justificamur. Quodi igitur hic affirmatur, Papistarum fidem assentiri verbo Dei, minus vcre, aut certe minus proprie aictum est. Siquidem isti levem tantiun quandam opinionem habent veritatis verbi divini, non autem revera ei assentiun- ur, quippe, quod etiam ex parte non intelli mi. Rei autem non inteli
' quomodo quis quaeso,vere & proprie assentiri potest Nam quod additur , cos sibi mortem & passionem Christi applicare, non est haec illa aia sensio seu persuasio,de qua hoc loco quaeredum est. Gaerendum est enim viviscnsione ac penuatione, verilaus divinorum promissorum, qualia, Sci, quo
24쪽
quomodo ea nobis secit Christus , non autem de quilibet assensione ac persuasione rerum , ad Christum & Deum nostri ruione pertine
rs. Hic tacita continetur ea sententis,quam nos supra ab initio attigimus, & non obscure res lavimus ustificationem videlicet,a justo iaciendo dici,S a justitia ac san- :ctitate,qua quis sit praeditus: cum tamen certi stimum si, justificationem . insicris literis aliud nihil significare,quam iustum pronunciare,sive,ut j
I'. Hoc verissimum est, simodbrecte intelligatur, id iest, si spiritus sancti nomine virtus illa divina intelligatur, qua divinae p missiones in cordibus nostris obsignantur. Hac enim id, quod jam audita Evangelii praedicatione, verum esse credidimus, ita se habere sentimus quodammodo, & experimur. At vero si spiritus stincti nomine, quaelibet civina virtus,quae nos ad salutem nostram,ut sic dixerim, efflet, nobisque aspiret,intelligatur, haud verum ceseri debet, nos credere,ante acceptum spiritum sanctum. Quandoquidem misi Deus prior Evangelium suum n bis patefaciato ita hac salutari vi sua nos praeveniat, nobisque aspiret,non generabitur in nobis fides. Saepissime autem in sacris literis spirhus iam. ii nomine,divinam istam vim, quae Evanselii patefactione continetur, re omnibus, quibus Evangelium patefit, cxliibetur, intelligi invenies. inofactum est, ut vulgo creditum ut, fidem non dari, nisi spiritus ille sanetus praecedat,quem non omnibus,quibus Evangelium patent, dat Deus . sed ipsis tantia credentibus, non animadversa ο νυ vis vocis spiritus sm-seii spiritus Dei. 0heso. Primi versiculi loco, secundus citan .dus est. o. y Haec ratiocinatio valde infirma est. Diccent enim adversarii, sancto spiritu pelli malum, eoque effici, ut quis credat, & porro ejus cor mundetur, & ita malus spiritus ejiciatur. Imb ipsa Dcra icitimonia affercnt,ex quibus probatur,Dei spiritu nos ablui,& sanctificari, ut x Cor. 6. II. Et sime rinil omnino prohibet,quominus in eo, ut ex malo spiritu impurus est, per supervenientem sanctum spirisum fi es gignatur, per quam ejus cor purificetur, malo spiritu videlicet pulso ac fusato, & una cum eo malitia & inyustitia, quae illius cor possidebata Non igitur ratiocinatione ista, sed testimoniis utendum est, quae postmodum afferuntur, quibus probatur, spiritum sanctum non dari, nisi )am credentibus: & interim distinguen in inter utrumque spiritum sm- ctum, de quibus paulo ante mcminimus , & fatendum, sne Dei spiritu ne posse quidem in Christum credi, sed hunc spiritum omnibus dari, quibus ipse Christus ritu annunciatur. Divinum vero spiritum, quo in cordibus nostris veritas divinorum promissorum obsignatur, & pignus futurae nostrae felicitatis & caelestis haereditatis in sanctis literis nunc ratur, hunc, inquam non concedi, nisi iis, qui jam in Iesum Christum
2I. Anter oratione Mei. Aliud est per orationem fides, aliud per fidem
Atqui propo*um in probare, spiritum accipi per fidem, non autem per
25쪽
orationem fidei. euanquam non per oratione sed per auditionem fidei,
in citatoloco ad Galatas,scriptum est. Viae in rem locum, Act. δ. 16 Oportet incribere & sequentia. ipse enim verius i . per se nihil continet, quod ad rem faciat. Praeterea totus hic locus mininie illustris videtur, cum in eo expressum non sit, fidem antecessisse spiritus sancti acoeptionem. Nihil enim vetat , quomincsquis externe praedicato Evangelio adhaereat, & in Iesu Christi nomen bapti se- eur, & tamen interiore, cordisque fide careat, quam fidem sine dubio illi intelligunt, qui eam sine antecedente spiritus sancti acceptione, dati ne gant. Adde, 'ubd locus ille, ad id probandum citatus omnino videtur, quod proxime Hrmatum fuerat, spiritum sanctiim dari per fidem. id euod nullo modo ex eo colligi potest, etiamsi alioqui inde colligeretur. Mem acceptioni spiritus sancti praecessisse. Aliud enim est, Fidem spiritus sancti acceptioni praecedere, aliud, Spiritum sanctum per ipsam G
--babui. Addenda videbantur haec,aut similia verba: Siquidemiate ligendum est, sermonem istum, Fidcm apud eos invenisse, & observandum, Nondum tamen eos spiritum sanctum accepisse.
ru manca, hocque aut simili modo supplenda, Poenitentiam agere,& sancte vivere volantibus. Minime,sed ii seisitio. Hoc Ioco videtur corrigi illud, quod a nobis supra tμite reprehensum est, ubi scilicet absolute negari videbatur,spiritatum sanctum nilei praecedere. verum nec germana, nec vera haec correctio est. Non est germana. nam de spiritu sancto agitiir, quem is, qui credit, accipiat: Correctio vera agit de spiritu sancto, qui quomodo adsit, cum ille credit. Itaque didendum erat, Spiritum quidem sanctum a credente accipi, dum fides in corde credentibus gignitur, sed hunc spiritum omnibus ministrari,quibus verbum Dei annunciatur, quippe, qui necensario ac perpetuo cum ipso verbo sit con; unctus, ut supra a nobis exposiatum est. Non est autem correctio ista vera, 'i' nec ratione, nec sacra auctoritate ulla probabitur unquam, necesse esse, ut is,qui Evangelii praedicatione fidem in audientibus grinere dcbet, Dei spiritu sit praeditus, nec satis esse,quod Evangelium recte anni cici. Spirit- autem sane ι. Non est, ut ante indicavimus, spiritus sanctus,l qui necessario requiritur ad vim & essicaciam, verbo Dei conciliandam. qilippiam diversum ab ipso verbo : imb verbum ipsum recte annunci , tum, est virtus divina ad salutem. Evangelium enim Christi, ut ait Pa
Ius,mi virtus ei ad salutcm omni credenti. . Ita, cuia re-ra in nouera est. Non videntur haec verba opportune dicta.
quandoquidem nihil aliud dictum fuerat, quam nobis a Deo sidem pro iustitia imputari, quam fidem in nobis revera esse, quis obsecro dubitabit unquam ρ Sunt autem verba ista dicta, ad excludendam imputationem justitiae Christi,de qua tamen in superioribus verbis ne suspicari quia dem licet. Praeterea certum est, ex Paulo,j ustitiam a Deo nobis imputari, Tom. 6. ubi Davidis tellimonio utitur. Ex quo apraret, Paulum ibi,
26쪽
iultitiae nomine, rectatorem remissionem intelligere, vel potius beres tem; quae in nobis non est,nisi per imputationem, seu ipsius imputationis , ' vi. Quomodo igitur his affiniatur, non imputari nobis a Deo, nisi id,iquod revera in nobis est CisAret. ut recte ad superiora illa verba relatio habeatur, quibus fi- sdes nostra explicatur, quae imputatur nobis ad justitiam, omnino adde dum videtur noc aut simile quippiam, Et propterea scilicet Deo se ob dientem praestis e seseque totum ipsi committere, velle constituere. . Res. Aut non res, sed promissiones, seu promissa, hic scribendum vi- detur: aut sequenti versu,non quibus,sed ouas credamus. Omisia. J Adderem statim tibi ab eo praescripta, au t praescribenda, sive imperanda,vel alioquin illi grata futura. Seo. Iurum,rectius,Facere. Re est. Non enim. Est quidem iste aliquo modo re ipsastus,ides, a Deo pro iusto habitus,& justus pronunciatus: sed non tamen omnino,ncc aeque ac si reipsa jam se obediciatem praestitisset. Multa enim, ut in proverbio est,inter calicem supremaque labra cadere possunt,ueluti ut in hac proverbii similitudine persistamus) si quis aegrotus a morbo luberetur,pharmacum sibi a medico exhibendum quantumvis ingrati saporis & odoris sumere prorsus christituat, fieri tamen potest, ut cum deinde poculum, ut pharmacum exhauriat, ejus labiis admovebitur, & ipse g stare coeperit, tetro odore ac sapore deterritus, exhaurire plane renuat: Sic nobis facile evenire potest, ut antequam experiamur, quam sit caminos e durum atque adeo horribile, Claristi praeceptis obtemperare, M crucem, ut jussi sumus , quotidie serre, promis Deo obedire, ex Christi praescriptione constituamus , sed ubi ad rem ipsam ventum sit, ejus summa acerbitate ac dissicultate deterreamur. Quocirca Deus &ante, Mmulto magis post Christum, tum demum revera ac pleiad justum aliquem pronunciat,cum se jam obedientem ipsius praeceptis praestiterit ι id quod in ipso Abrahamo patuit, qui non omnino iustus est a Deo pronunciaturi nisi cum,preter alia,suae in Deum fiduciae ejusquc praeceptorum obediei ita specimina, tandem ipso ita jubente, unigenitum Filium suum ei immolare non recusavit. Nam de Deus ipse ait, tum demum se cognovisse, subd Abrahamus ipsum timeret, & Iacobus Apostolus ais at,tuna impletam fuisse scripturam,dicentem, Credidit Abraham Deo, σ reput tum
est iri ad Itaque concludendum est Deum quidem praecipue ' irimum & cor hominis spectare, sed tamen de ipso animo & corde nihil
firmiter omnino posse statui,donec ad rem ipsam ventum non fuerit
se or ore ιni. Certe, si jam reipsa iste nulli se subduxit
occasioni,de eo merito dici potest, iam coram Deo plane justum esse . v tum verba praecedentia & sermo institutus postulant, ut hic non quidem se, es , sed subducere scribatur. Etiamsi ei a. Imo Abrahamus, quantum in ipso fuit, mandatum illud perfecit, ram enim cultrum acceperat in manum, ut Isaacum Jugularet, sed divinitus prohibitus est: propterea Deus per angelum illi dicit, lata non teperoctis o tuo unico propter me. Et rursus. Quia hec fericti.nec eperci fiat: iis unico. Perfecta enim dc confirmata hominis voluntas,
27쪽
de Iustificatione, as videlicet ad ipsum actum pervenit,adeo,ut nulla prorsus ex parte per' psum hominem stet,quominus externum factum sequatur,perinde omnia .ro habetur Gud Deum, acsi ipsum externum factum omnino consequutum fuisset,seu mavi' pro ipso facto omnino habetur. Secus est in vo lun- tate hominis nec persccta nec colammata,& ubi ad ipsum actium perveni tum non est: quamvis enim ea in rebus bonis, Deo sine dubio placeat, in malis displiceat, suumque vel praemium vel poenam apud ipsum habeat, non tamen pro ipso facto ab eo habetur. Vitit O. J Videtur hic tacite assimari, Iatronem illum nullam occasonem habuisse fidem ostendendi: quod tamen contra habet, ita ut etiam
suam fidem egregie ostendisse, merito dici possit, ut unicuique vel leviter ejus verba, quae ad alterum latronem & aa Christum fecit, perpendenti,
aperte constabit. Aesiomni. Hoc, ut jam monuimus, minus vere dictum est. Nam nec sano miles,qui nulla oblata pugnandi occasione non pugnavit,quamvis seminime subduxerit, praemium,quod strenue reipsa pugnantibus constitutum fuerit, omnino accipiet; licet, ut hic paulo ante dicitur,militiae praemio non fraudabitur. Aliud est enim militiae, aliud pugnae pri tum, de jam ego sum lassus, bonam hominis voluntatem, quamvis non perfectam nec consummatam,suum apud Deum praemium havere, licet non illi par, quod persecta ac consummata voluntas habet. AP, ore. Rectius. Die -- cis dicere posse,se Deum nόsse, ut, itate, chara te esse Vaditum . 3 oh.a. s. ωρ consequenter hunc minime sal-
- ο O Ciam mihi videatur ibi gratia Lemo Haec quaestio obscure admodum a qu indistincte & proponitur & dissolvitur. Distinguere enim primuim clare; oportet inter peccata,quae respiscEtiam consequuntur,& inter pe cata simpliciter. Deinde, in nis peccatis quae respiscentiam consequuntur, adhibenda rursus est clara diuinctio, liquidem simpliciter & alsolute loquendo,verissimum est non esse locum gratis, ubi nullum est peccatum. Operanti enim, inquit Paulus, id est, legem Dei exacte servanti, merces non tribuitur ex gratia sed ex debito. Necesse est igitur, ut quis alioquin peccaverit, si gratiam, de qua videlicet in tota hac quaestione ac materia agitur, consequuturus est: quod si distinctio adhibeatur,& nominatim de
peccatis agatur consequentibus resipiscentiam, haud verum est, non posse esse locum gratiae, ubi non peccatur. Nec tamen idcirco concludendii irest simpliciter & absolute, peccata post resipiscutitan una cum gratia con silere non polle, sed de iis peccatis tantum in aisrmandum, quae ex deliberata malitia sant,vel quae hominem irreritum lcnent hactenus, ut habitum, si ve unius sive plurium peccatorum, habere meri id dici possit, aut tam frequentia sint, ut is non secundum spiritum, sed secundum carnem vivere, ure aismari queat . & ab huiusmodi peccatis ea separanda & di stingiuenda, quae vel ex ignorantia & incogitatia committuntur, vel etiam prudenter re scienter, nonnunquam ctiam ex humana fragilitate, sed ita
28쪽
Aliisnas.) Iinc recte attingitur distinctio, de qua modo dicebam.
sed proxime non recte dictum est simpliciter, Nensem peccatis. Asdendum enim fuerat, aut tale quippiam in antecerdentibus verbis oplicandum, praesertim si nihil quaestioni a colloquutqre, oropositaeaddatur Nam illam ita simpliciter& indistincte proponi posse
I fateor,du in modo postea in solutione distinctiones,de quibus diximus, . με ruinem. J & pauid post, Permiseram Chrim.
haec verba ex Paeso hic adhibita videntur, ilia tamen est ratio Ioci Paul
ni & alia hujus. Patet mim,quo sensu apud Paulum Fcta suerint, si quis diligenter animadvertat, nempe simpliciter Christi sanguinem tem intervenisse in nobis justificandis ine ulla necessitate de ullum meritum prosectum lisse, & apparet Apostolum ideo istud vixisse,ut inde colligeret,non posse dubitari, quin Deus poChristum nos iit
servaturus. Nam si, csim essemus ejus inimici, ut nos sibi reconciliaret,
Christum Filium suum mori voluit, multd magis jam reconciliatos per eundem redivivum,quemque ad hoc effciendum mori nullo i Q opo tet, omnino servabit. Hic vel ἰν, nec quo sensu dicantur & adhibeamur verba illa,conllare potest,eaque ita accipi possunt,ut Christi morim gratiam istam nobis promeruisse intelligatur,nec cui sint adhibit pervicere Quisquam valeto Quare vel eoru loco, Chri Iuni, simpliciter clidicendii, vel ipsa ita explicanda,iit sc us & lcoeus eoru legenti appareat. , a est. Haec interrogatio non corti t aut tollit vitia, quae mantecedentibus verbis inesse diximus. Semper enim verum erit, mn suo loco & tempore supra dictum fuisse, per sanguinem seu mortem Cluilli, nos gratiam illam Dei adeptos fuisse. Potest autem haec interrogatio al- scribi,etiamsi supra hujus rei nulla fieret mentio, praesertim ii ad hunc modum dicatur, Clodignia est, qued Paulin seris sit, morte,&c. Mod si tamen placet aliquid antecessisse, unde colloquutor ita interrogassi apertam n
Duerit occasonem,satis est proxime antecedentia illa verba,ex Paulo ce- sumpta,retinere, Qui propter peream n- , T c. Quanquam in interrogatione addendum csset, cur Paulus, qui antea mortis Christi climum, a
effectu resurrectionis distinxerat, inquiens,Christum traditum fuisse propter peccata nostra,& resurrexisse propter justificationem nostram,pollea dixerit,ipsa morte seu sanguine Cliristi nos justificatos esse. . Mσuod PMνω dixit. Apparet manifeste, justificari, ita intelligi, ut significet justum, id est, probum & Deo obedientcm fieri, nulla habita ratione remissionis peccatorum & asscriptae justitiae,id est, quod quis a peccatorum suorum reatu liberetur,& justus pronuncietur, seu pro iusto habeatur ; cum iamcn,ut supra dictum est,uerbo justificandi, in sacris literis
haec significentur,non autem illud- . . Imque qui Chractum propterea 2 Verissimum quidem est, Christum inter alias caulas, propicr id mortuum esse,ut nos peccatis morercmur,sed non propterea, proprie loquendo,hoc dicitur a nobis credi,nec usquam,ni ses-lor acrae literae, quamvis id non uno in loco aperte commemorent, ut iac damus,jubent: si si proprie loqui velimus, id potius agnoscimus, sex iis
29쪽
exiis quae de Ctasto credimus, colligimus. Credimus enim de Christo
i qubd nos,peccatis relicii ibi summam vitae innocentiam,aeternae vitae spe propostra, praescribenti, obedire jusserit seque imitari,quem innocentismum,carnisque prorsus peccati labe carentem fuist e,nobis persuademus. At que insuper credimus ac persuasi sumus psum, dum quae Jubet ac pro A mittit,ut nos faciamus & speremus,omni conatu quaerit,per summam in vidiam morti traditum fuisse , quam ipse volens su Dierit, sciens se a Deo Patre tertio post die in vitam revocandum,& omni in caelo & in terra o testate donandum,qua sibi obedientes perpetuo lavere . & beata tan mimmortalitate donare posset; quae & facta fuisse credimus. Ex his isitur, de quorum veritate rinil dubitamus, agnoscimus & videmus, Christum mortuum fuisse, ut nos peccatis moreremur,&c. Itaque, ut dictum est, hoc,propria loquudo,non quidem credere, sed ex iis, quae credimus,me te colligexe dicendi sumus. Multo autem minus dici potest, hoc esse fidem ponere in Christi sanguine,ut hic in margine annotatum video. N que enim cohaerent ista duo decessario,nedum idem sint. Qind enim prohibet,quominus credam, Christum mortuum fuisse, ut ego peccato ni rere nec interim tamen in ejus sanguine fidem ponam vel contra,in ejus sanguine fidem ponam, nec tamen eum mortuum fuisse credam, ut ego peccato morerer Adde, 'ubd niisquam revera in scriptura legitur, nos aut debere aut posse fidem in Christi sanguine ponere,iam etsi Sebast. C stellionis interpretatio id habeat, cap. 3. Rom. v. ubi addidit de suo, verbum Comeis. - , haud intelligens verba illa, in ip sanquine, non ense conjungenda cum voce quam statim sequuntur, sed per se stare,& idem significare, quod, interveniente ipsius suguine, ut Erasini interpretatio habet.
uapropter --- ά -- . Non dubium est, quin illi , imo isti domum nec videlicet alii,dicantur sanguine Christi loti,&c. sed non tamen praecipue propter hoc ipsum, quod desierint a malo, & bonum laciant .
sed propter ia, quod a reatu & poena suorum peccatorum sunt liberati. quod beneficium iis tantum conceditur,qui ejusmodi fuerint. Quomodo enim in Horis. ορο υροα sive aequivocatio est in verbis undari a peccatis. Mundatus' a peccatis is dicitur, cui peccata sunt remissa & hoc sensu utitur potissimum scriptura hac loquutione) non tantum is,qui id cit adeptus,ut jam in peccatis, ut antea,non maneat; nec, si ipsius rei naturam spectes,quippiam prohibet, quominus cuipiam sint remissa peccata,& tamen nihilominus peccare pergat, & sic idem ipse mum datus sit a peccatis suis , & non mundatus. Quodsi nemo tamen mund tus a peccatis est,qui peccare non desistat, id non ex vi ipsius loquutionis, in Histereatis, neque ex ipsa rei natura proficiscitur, sed ex eo, quod Deus nemini peccata condonare ilatuit,qui peccare pergat.
Ainiae Y μ-r Hoc testimonium,non id probat ad qliod probandum fuit allatum, scilicet contraria ista duo est e,& plane inter se pugnantia, Mundatum Me a peccatis, de , Peccare nondum desiisse, ut cxemplum seu similitudo allata ostendit, ejus qui crudelissima febri torquea-
xvi, glorietur, se in clopera a n liberatum esse. Nequc
30쪽
Nedue enim Apostoli mens eo in loco est, docere, vel idem esse, In luce vertari, quod sine dubio sancte vivere significat &, Sanguine Iesu Christi expurgata esse omnia sua peccata, vel certum indicium, quod quis in luce veri tur,esses omnia ejus peccata fuerint cxpurgata, quod nimirum i
Christi sanguine fiat. Non est inquam haec mens Apostoli: sed haec, no
cere,quid iac endum nobis sit si expiationis omnium peccatorum nostro-rum participes esse velimus,quam attulit seu testatur Chri sti sanguis: vel, si malumus,quid utilitatis ex eo habeamus,qubd in lucc vcrsemur,nempe participes nos fieri expiationis omnium peccatorum nostrorum a Christo
allatae, & ipsius sanguine partae Ze continatae , sicut etiam ex eadem re id nos habere ibidem ait, quod cium Deo societatem habeamus. Itaque hic unus ex illis est locis, unde probatur, Mundari, seu expurgari a peccatis, idem esse,quod sua peccata expiari,id est, Ea sibi a Deo remitti de condonari.
in nobis. J Addendum videtur, ,radisi a. Hieriirsus confunduntur,Iustificari,& Iustum esse , quae nis distinguantur,necesse est in tota hac disputatione, de divinorum testimoniorum interpretatione,non leviter hallucinari. Eadem esse cum vis verib-.J Atqui Paulus cap. . ad Rom. assirmat. hominem iustificari a Deo sine operibus,non addita voce legu,idq; exemplo Abrahami, de testimonio Davidis comprobat. Quorum alter non legiturjustificatus fuisse apud Deum operibus,sed fide: Alter vero eos beatos este testatur, quorum remiisse fuerint iniquitates, & tecta peccata, &Quibus Dominus peccata non imputaverit. Addit rationem: Quia in justificatione Abrahami, fides ad iustitiam imputata dicitur. Vnde liquet, . Erat iam & beneficentiam divinam, in eo justificando, id est, pro austo habendo ac praemio assiciendo intervenisse. Gratiar autem locus non est,ubi in operibus justificatio est. Operanti enim, inquit Paulus, melces debetur, non secundum gratiam, sed secundum debitum. Et alibi, quippiam csse ex gratia, plane opponit ei, quod est, Esse ex operibus. Ex ovibus omnibus manifestum fit, Paulum negare, non modo ex operibus legis, sed simpliciter,Ex operibus nos justificari. Itaque alia ratione omnino est hic nodus solvendus,de dicendum,Paulum, operum nomine,non quaelibet pera intelligere,nec quolibet modo accepta, sed quae sua vi hominem justim coram Deo redgere possint, cum negat, nos ex operibus justificari, qualis esset absoluta Se perpetua,per totum vitae curriculum, legis divinae observatio. Hanc Apostoli mentem est e,& operum simplici nomine, mperfectam divinorum praeceptorum conservationem intelligere, declarat
manifeste , quod ait, Operanti dari mercedem, non ex gratia, sed ex debito. Et rursum: Non operanis,sed exedenti in eum, qui Jumficat impium, imputari
idem iura ad luctitiam. Vbi aperid constat, illum operandi, de consequenter, operum, simplici verbo, absolutam ac perpetuam divinae legis conservationem,in tota hac disputatione, significare voluisse. Vnde,nodi solutio patet. Nam, etsi verissimum est, non idcirco nos jultificari, quasi Deo persccie ac perpetuo obediverimus; non tamen sequitur, ad nos justificandos nullam praeceptorum Dei obediciatiam requiri. Ea enim ob