Dominici Cyrilli ... Tractatus de pulsibus. Editio prima

21쪽

18U. Iroe Ioeo retensetur pulsus durus , fremens , R longus, cujus micationes rigidissimis, ac valde tensa Inusici instrumenti chordis assimilantur. VI. Pulsus dicitur tremulus, sed parvus , &, brevis , quapropter ea ratione a praecedenti differt, & summam virium imbecillitatem dein

vIL Nempe inflatus, & exundans ille est ,

euius micationes magnopere ele Uantur, ac ve hementes sunt , uti observantur in progressu eryli petatis , atque in externorum tumorum actuali suppuratione. Pulsuum internorum species octo nume.

rantur a

. s. Profundus, 3c sepultus ille est, qui per.

pi nequit absque m xima arteriae compressio- ... ne; hinc admodum generalis est, S summum - .. - morbi periculum ostendit..d I. internorum altera species, nempe pulsus parvus, renui filo simillimus est, fere semper tandissimus proximam mortem designat , atque passim observatur aneurysmaticorum maxim discrimine . in magnis tumoribus abdominis, atque in desperato tabidorum statu. . III. Est lentus , atque remissus , qui tres Iere in unica respiratione pulsationes absolvit . . Iv. Acris , asper , aut rarus est . qui pulsati ibus constat asperrimis, quae similes sunt stridori cannae, dum luperficies eultello abraditur. . F. Dicitur lentus rarus, ac tardus , quia valde absconditur, & occulte incidit.

22쪽

VL Fugitivus ille est, qui decidit, deprimitur , atque quo magis comprimitur, magis occultari videtur.

VIII. Μollis, suidus. vel mollis subtilis

est , qui dum premitur, evanescit, quemadmodum aquae gutta, quae digitis tangitur , Praecedenti valde similis ille enim cum medio criter comprimitur, debiliter micat, in majori pressione omnino evanescit, His postis Sinenses tres partes in arterindistinguunt, de tres digitos arteriae carpi adeo admovent, ut primus carpi initio respondeat, secundus ubi carpi cum Dina articulatio absolvitur, tertius apophysi radiali, quae ipsis vul- go cubiti extremitas appellatur . Pulsationes itaque peculiaribus digitis respondentes inflatu naturali varios charaeteres actioni viscorum , a quibus modificantur, analogos haberctgonsueverunt . Pulsus etiam dexter a sinis rodissert, atque haec disserentia varios sinplices characteres subministrat. Succedunt modo pulissus monstruos, maximi nempe perieuli indices , ut I. Ille est , qui ebullientis vehementer aliis cujus fluidi speciem praebet , atque sulphuris nomine designatur ' in lethalibus internarum partium inflammationibus observatur Vigente morbo ' sed, in hoc casu dum partes affectae in mortificationem transeunt , pulsus parvi , obscurique fiunt . . II. Inter mon sinuosos a Sinensibus piscium

motibus assimilatur i atque est pulsus internus, B a pro

23쪽

profundus. & admodum inaequalis , in quo

micationes modo animadvertuntur, modo evanescunt.

III. Undoso similis dicitur Jeon, atque pulsationibus magnis non tamen perfectis constat, adeo quidem ut unda postrema, praecedentibus superatis quoad magnitudinem, integram dilatationem absolvat.

IV. Admodum rigide , & cum quadam scineitate digitos a meit , semper vero inaequalis

est, appellaturque anima cadaveris. V. Componitur tribus, Vel quatuor frequentissimis pulsationibus , quibus intermittentia brevis succedit . Reliquae hujus classis sunt pulsuum inae

qualium , atque inordinatorum minutissimae varietates , quae dissiculter simplicibus definitionibus complecti possunt . Semper vero in omnibus morbis irregularitas pulsationum vel mortem , vel organicam aliquam laesionem significat. His explicatis ad pulsus organi eos Sinensium illustrandos gradum faciamus ' siquiisdem peculiaris alicujus organi perturbatio ceris tam in pulsu mutationem ostendit , quamvis multum btiam tribuendum sit aetati , temperanae 'o , anni temporibus, sexui , aliisque. In cor re humano juxta Orientalium doctrinam quinque considerari debent viscera naturalia, se. Cor, Hepar, Pulmo, & Renes. Hisce sex minus essentiales partes organicae subjiciuntur. Cordi enim tenuia intestina , hepati vescula fellis , pulmonibus crassa intestina respondedi.

24쪽

Viscera admodum adnotata propriam achionem naturalem , & praeternaturalem perturbationem in distincto arteriae loco declarant . Cordis enim a tio , si ve imperium in statu naturali percipitur ex pulsu carpi , nempe in parte an . teriori arteriae , atque haec particula arteriae satis magna , plena , & regurgitans . Hinc in cordis affectionibus , syncope, palpitatione, &an eurysmate plerumque deficit, minuitur , vel cum magna imbecillitate dilatatur . Ηepatis pulsus investigandus est in articulo dextero , ubi dum in statu sano versatur , pulsationes longae, ac tremulae observantur. Proprius stomaehi pulsus detegitur in carpo brachii dexte ri, atque moderata tarditate a reliquis distinguitur . Pulmones pullana mutant in arti eulo carpi dexteri , redduntque superficialem , durum , & parvum . Pulsus dexteri renis obserinvatur in cubito brachii dexteri , & renis sini-sri pulsus in oppositis lateris cubito animadvertitur. In statu sanitatis, praesertim hyberno tempore pulsus renates profundi, & fero tremuli sunt. In diversis anni tempestatibus pulsus in-sgniter mutantur, atque pulsuum organicorum characteres magis perspicui, patentesque red duntur . Ita duobus primis veris mensibus pulsus hepatis maxime eminet , atque solito longiores , patentioresque undulationes emcit. Restatis initio cordis imperium observatur quia pulsus organicus turgidus, atque vibratus est . Primis mensibus autumni pulsus pulmo

25쪽

nales magis generales sunt, atque superficiales, breviores, & asperiores redduntur. Initio hyemis renates pulsus praesertim observantur ' sunt enim profundiores , atque tenuiores . Denique ingularum tempestatum tertius menss pulsum reddit stomachalem, in quo non solum moderata tarditas , verum etiam aliqua in dilatagione arteriae amplitudo detegitur . Ab aliis mentis etiam pulsum mutari existimant Sinenses, atque a duplici causa , morbis se. & animi

commotionibus rithmum perturbari contendunt, quandoquidem uniformis tempestatum , elementorum , ac Planetarum actio pulsum in staturaturali retinet. Animi pathemata quoad propriores effectus septem sensibiles in pulsu mu- tiones inducunt ' Laetitia etenim pulsum mediocriter tardum , Misericordia brevem , &Tristitia asperum, sive durum reddit. In summa animi perturbatione pulsus semper inordinatus, sue inaequalis evadit ' in Timore profundus , atque in pavore instantaneo admodum celer redditur . Denique ira pulsum valde celerem rigidumque constituit. Variat rursum pulsus in morbis iuxta asis

sectarum partium naturam , constitutionem , atque ossici iis . In genere vero septem pulsus externi , atque octo interni morborum exteris Dorum , atque . internorum signa , & causam indicant. Aegritudines vero, quae in peculiari

aliquo organo sedem habent, pulsum parti aD sectae, alve affecto lateri respondentem per turbare solent. Pars haec scientiae sphygmicae

26쪽

vd prognosm immediate nos perducit . Aniam advertendum itaque, quod eorpus humaraum nervis, musculis, Venis,& arteriis adeo comis

positum sit , ut musicis instrumentis merita comparari possit quandoquidem partium actiones , uti chordarum mni magnopere inter is differunt οῦ quod quidem pendet a figura , variisque sensationibus , diversaque structitra . Dum Sinenses de puIsu sani hominis loquvntur , Praeter numerum micationum, quae in adulto , uti dictum est , quaruor esse debent unius respirationis tempore , varietatem adji-eiunt in infantili , atque decrepita aetate a modum constareter evenientem . Pulsus itaque

in infantia , idest x tertio usque ad quintam annum , dum bona valetudo viger, octoe pulsa. tiones tempore unius respiratiosis perficere deis her . Si vero pulsationes ad novem, decem,& duodecim perveniant, praesertim si frequen. tiact irreguIaritas accedit , tunc Ε aliqua momi bosa affectione dubitandum est o senio consecte homines pulsum in genere tardum, debilemquo habent ' sed senes aliquando ob universalem partium rigiditatem pulsu gaudent duriusculo , uehementi, celerri r que . In pulla differentia illa , quae a sexd provenit, non est spernenda's quidem in masculo pulsus tarpi maiorem habet Ue mentiam, quam pulsus cubiti, & dummodo contrarium accidit, morbi alicujus, prae sertim in renibus generatio in propinquo est. Rursum pulsas dexter ita semina multa seni. ficat i atque admodum vehemens est , ideoque

27쪽

24 in dextero brachio mulierum , contra in siniis tiro hominum pullus explorandus est . Tempore menstruae evacuationis pulsus dexter sinistro vehementior redditur , certam vibrati nem, atque inaequalitatem assumit . Gravidae

mulieres vario gestationis tempore pulsum ha bent omnino diversum. Primis enim mensibus Parvus est in carpo, celer in cubito ' dum in. fgniter premitur arteria, si pulsus apparet parvus inaequalis, de tertio gestationis mense agitur ' si celeritas augetur, in quinto mense mulier versatur . Hujusmodi pulsus in sinistro brachio marem , in dextero seminam deis clarat. Multa alia ad graviditatem pertinentia adnotantur, quae a nobis brevitatis gratia prae-αermittuntur .

.: A numero deinde , & aequalitate pulsationum varia oriuntur praesagia . Quinquaginta enim micationes aequales sine ulla intermittentia si obsecvantur , homo optima valetudine , fruitur si deficit una ex quinquaginta puls tionbus, tunc pulsus a statu naturali aberrat, atque eo graviorem ostendit morbum , quo mi. Tor est numerus aequalium pulsationum inter duas intermittentias . Igitur quo frequentior intermittentia , gravior erit morbus , semperque in hisce casibus de visceris alicujus essentiali affectione cogitandum . Inter dogmata Ueato diagnostica fundamentalia adnotandum oris ganorum statum , & constitutionem recte se habere , quando arteria quadraginta quinque

pulsationes aequales absque ulla sensibili inter.

28쪽

nistro carpo observabilis post descriptum pulsationum numerunt per breve tempus fit inaequalis , in periculo non admodum magno aegenversatur. Contra si post trigesimam primammicationem pulsus per longum tempuS pro fundus redditur, mors post paucos menses evenire debet. Si pulsus hepatis post viginti sex

micationes profundus, obscurusque evadit, in- senis deprehenditur in hoc organo obstructio. cujus suppurationem declarabit idem pulsus post decimam nonam pulsationem alternatim elevarus , profundusque . Haec praesagiendi ratio

pulcherrima quidem, sed dissicillima est . Seo

satiS . Anno 1737. Franciscus Solanus de Luque Ingeniosissimus Hispanus Medicus novas, ma gnique momenti observationes de praedietione crisum ex pulsu eonscripsi, atque multorum morborum , ac morbosorum accidentium pro-gnosm facillimam reddidit. Ρrimo itaque lo co exponit signa , & leges pro praedictione

criticae narium haemorrhagiae. Haec autem critica evacuatio . indicatur a pulsu . dichroto antiquorum , qui a Latinis his feriens nuncupatur ' et sere semper cum undoso, seu cum pulsu sudoris confunditur . Dummodo igitu arteria magna cum celeritate bis seriat , tuntana salis haemorrhagia expectanda . Verum eo citius, vel tardius dichrodisimus apparet, quo

duplex, grandior , duriorque pullatio citius , yel tardius deprehenditur inter reliquas regu

29쪽

26 Iares micationes . Quod si post critieam svnguinis evacuationem etiam dichrotus pullus 'superest, denuo haemorrhagia expectanda est.

Si secundus arteriae ictus haec sunt ipsus

Asctoris verba in in uno carpo eminentior sit, quam in altero , sanguis saepe ex nare illius lateris, in quo secundus ictus evidentior est, majori abundantia erumpit . Critica narium

haemorrhagia ex pulsu superiori dichroto diis gnoscitur . Fluxus sanguinis ex aliis sedibus pulsum gignit magnum , & durum . Ira ipsius

languinis menstrui imminens evacuatio pulsum efficit undosum , duriusculum , & inaequalem. Secundo loco simul complectitur praedictio nem diarrhoeae criticae ,& crisis per Vomitum, vel per urinam . Pulsus itaque intermittens virium indicium est suturae diarrhoeae criti- eae , & tune tantum mortem portendit , cum

xobur ad perfieiendam eri sim requisiimn defi- est . Intermissio illa, in qua uiaeum diastoles tempus desideratur , medioerem , vel parciorem alvi evaeuationem indicat . Duplex deficiens diastole eum dimidia profusam significat evacuationem . Tenso sive durities arteriae eum pulsu intermittenti conjuncta certum est non solum dia rhoeae , verum etiam vomitus critici indicium . Non solum circa criti eam satu Tam alvi relaxationem in acutis, verum etiam in chronicis intermittentia occurrit, quamvis Non semper genuina' intermissio , sed summa

inaequalitas intermissioni sere similis deprehem

datur . Major, aut minor arteriae rens. m.

30쪽

jorem ' vel minorem per vomitum evacuatio nem , simulque plures , vel pauciores vomendi conatus denotat. Mollitudo arteriae una cum intermissione certum indicium est crisis per alvum , vel per urinam ' & major , minorque quantitas excretionis per urinam a majori , aut minori mollitudinis gradu in arteria denotatur . Attamen praecipua haec mollitudo , quae a Solano memoratur tamquam signum crisiis per urinam, non est simplex mollitudo, scilicet diminuta arteriae resistentia contra pre. mentes digitos : hoc enim in casu tremoris , sive undulationis eodem tempore sensatio an iis

madvertitur ; quae quidem in omnibus fere

vesicae morbis observatur. Nunquam adnotavit Solanus simplicem crisim per urinam sine ullodi arrhoeae concursu et hinc fgna utrique muta. tioni communia sunt .

In tertio capite progreditur Solanus ad s- Pulmagna, & leges pro praedictione sudoris critici, atque sequenti definitione pulsus sudoris deis scriptionem complectitur ' ait enim : Species est pulsus inaequalis in una, duobus, tribus

quatuorve successivis pulsationibus tam altitu- .dine , quam vigore supra alias diastoles insuris gentibus : sudor vero criticus procul dubio exispectandus, quando undositas haec, sive mollis

arteriae magis protracta dilatatio diutiuε subas inetur,& profundam digitis affert impressio. nem . Sed ut adnotatus sudoris eritiei pulsus

recte constituatur , necesse est , ut tres , vel

quatuor pulsationes sensim majores, di Inser.