Dominici Cyrilli ... Tractatus de pulsibus. Editio prima

51쪽

Iitate vexantur . & qui syncope assi e Iuntur ;pereunt absque motu febrili, dummodo pulsus Evadat internus . Hujusmodi tamen praesaeium moderari debet in morbis simpliciter convulsi vis in hisce enim casibus pi rumque pulsus

interni a contractione Praeternaturali oriuntur. Verumtamen in convultionibus. arteriae quam .

iis parvae , atque depressae , peculiari tamen duritie donantur . Malum , ac prorsus lethale est in aneurysmaticis put Ium externum , & vi. hratum in parvum , celerrimum , atque inter . num mutari . Pessimum etiam est in acutis

morbis pulsum internum observare ; a tribus xtenim causis oriri potest, scilicet. aut a nimia Iotius corporis debilitate post Iongam defati. gationem , aut a sanguinis dissolutione , vel denique a visceris alicujus perfecta mortifica. tione . Saepe in malignis febribus- videmus pubsum morbi integre fieri internum , verum sine ulla pulsationum inaequalitate quoad quantita. rem dilatationis, atque Uehementiam ictuum . Hoc autem oritur a magna irritabilitatis , &vitalitatis imminutione . Sed dum hepar insi. gni morbo assicitur, pulsus fiunt parvi, celer-ximi , frequentissimi, insigniter inaequales , atque interni . In omnibus siquidem morbis odiganicis pulsuum parvitas periculosum signum . constituit . Atque ut generali definitione pulsus interni characterem complectar , internus Filima pulsus ille est, in quo arteriae admodum paris inter' vae diameter moderatae pressioni statim cedit, atque absconditur . Verum in aegro morti pro-

52쪽

x mo tardissimus, atque intermittens deprehenditur . Observatur constanter in morbis cordis minime adauctis , in gangraenis , & inflammationibus internarum partium , in hepatiti de , colica convulsiva , - & similibus , ac denique 'omnium organorum statum designat .

Corollarii loco valde necessariam reddere conabor descriptionem pulsus suppurationis .

Haec autem uberrima erit ' nam generali nomine comprehenduntur pulsus eruptivi inflam. mationum localium , & praesertim erysipelatis , , pulsus sudoris , & haemorrhagiae ' etenim ad pulsuum externorum classem procul dubio pertinent . Magna profecto animadvertitur analogia inter pulsus morbillorum, Variolarum , ery sipelatis , critici sudoris , & tumorum omnium non solum tempore suppurationis, verum etiam in statu cruditatis , & saepenumero dum nullus febrilis motus animadvertitur . Eiusdem natu rae pulsus observantur in febrium intermittentium declinatione , atque in ulcerum suppuratione. In genere itaque pulsus suppuratorius est: semper externus ' minima enim adhibita presia sone magna p1rs diametri arteriae occurrit atque mobilitas quaedam , sive potius obscurus tremor in diastole adnotatur. Hinc semper putri 1us hic exterior, irregularis, sive inaequalis erit. In culaneorum principio morborum , &magis in ipsa femium exacerbatione nulla re peritur arteriae amplitudo ' siquidem ob spa Gmodicam solidorum contractionem pulsus quam-ὸ is externus, & facile observabilis , attamen D riis

53쪽

solet frequentia , atque celeritas , dum febris evolvitur, ut inaequalitas i a magnitudine ictuum, ruae essentialem hujus pulsus characterem con ituit, nequeat determinari . Tertianarum ideo,& quartanarum, erysipelatis, morbillorum , &variolarum pulsus in principio potius duri , rotundi , admodum resistentes , & externi sunt , explicato tamen, & evoluto labrili paroxysiamo , tanta est copia fluidorum , quae ad vasaculanea seruntur , tantoque impetu circulatio progreditur, ut arteriae pulsationes similes inter se aequales , atque uniformes fieri nequeantis Tune inaequalitas antea abscondita animadvertitue imo potentissima redditur, quia tempote comonis , & criss solidae partes summope- Te relaxatae parvam resistentiam circulationi ponunt . Quemadmodum vero de intermitistentibus febribus sermo incidit, peculiaris observatio debet adnotari. In hujusmodi enim periodicis affectibus tempore persectae intermis sonis, sive apyrexiae , atque octo . aut decem ante novum paroxysmum horis pulsus elevatur sine frequentia , durus sit, rotundus , atque vibratus ' hoc autem certissimum est proximae febrilis exacerbationis signum . Haec arteriae rigiditas sine inaequalitate in principiis mani festa observatur in omnibus febribus. a suppuratione, aut ab ulcere provenisntibus. Etenim

phthisicorum hecti ea febris post prandium su-

Perveniens pulsum affert rigidum. cujus vitio

54쪽

xysmi evolutionem ς tune inaequalitates depe

henduntur . In constitutionibus variolarum , di morbillorum dum morbus in vigore est, aegro tantium omnium pulsus eruptivum externum characterem magis observant , quia componuntur tribus. aut quatuor aequalibus , di moderate elevatis pulsationibus , quibus succedit uni. Cus ictus amplior, magis elevatus , & sere lamis per mollior. Deservescente causa generali, atque imminuto impetu circulationis, pulsus se cile ad naturalem aequabilitatem redire solent.1n morbillo praeter pulsum externum eruptiis

um , nempe inaequalem , di post ires, aut quatuor ictus undosum , irritatio insgnis, maior angustia , dc frequentior inaequalitas in a teria dextera deprehenditur. Nam morbillosi faucium inflammatione, di molestissima tussi perturbantur . Hine pulsus modo descriptus mempe gutturalis, & pulmonalis semper obser vatur . In omni erysipelate dum sulis in ali. qua peculiari ioco a causa morbosa inflammatur, eruptionis tempore erit primo durus, externus , atque raro aequalis ' absoluta deinde eruptione permanet inaequalitas , magis manifesta evadit, atque arteria simillima est pulsui sudoris critici. Lateris assem pulsus hac qualitate .utplurimum eminent , quod verum est de omnibus localibus morbis , qui a pulsu arufecti lateris. Depenumero indica Mur . Isoc autem confirmatur vulgari exempχ emplastri vesicatorii ' si enim dextero brachio vescatorium l.pplicatur, arteria carpi dexteri primo pulsum D a essi.

55쪽

emeit irritatum , ae valde concentratum , postea undosas , tremulas , & inaequales pulsationes absolvit. Verum quemadmodum erysipelas

nunquam a bilis degeneratione , stomaehi vitio , & vomitu spontaneo in principiis sejungitur , ideo primis praesertim diebus arteria

dexterae pars media valde parva in minimum arcum elevatur, & pulsus stomachalis characterem constituit. Peculiari etiam adnotatione

digna videtur observatio hujusce pulsus suppuratorii in aegritudine externa non febrili , ut pote hydrosarcocele , tumore scirrhoso , & si, milibus testiculorum affectibus ' testiculo. enim dextero, aut sinistro tumore affecto , semper pulsus brachii sinistri durius euius , magis ele-Vatus , vibrans, & inaequalis , oppositus vero naturalis deprehenditur . Idem accidit in fluκ ii

haemorrhoidali, & fistulis intestini recti , . quemadmodum suo loco. adnotabitur . Ut igitur omnia in unum redigantur , pulsus semper materiam morbosam aliquo in loco collecham indicat, smul declarat naturam magnam cireuis Iationis vim adhibere ad superandam modo majorem , modo minorem in parte affecta reis sistentiam. Si hujusmodi pulsus, nempe eruptio vi , suppuratorii , aut resolutorii omnino existerni sint , & eausam morbi partibus externis haerentem indicent , tunc bonum est. Contra inaequalitas ictuum cum pulsu interno ,& pra sertim organico eonjuncta quo i frequentior , eo

majoris erit momenti, & quo ictus sunt mi . Nores, & erebriores, morbus lethalis est . In

omnit

56쪽

omnibus enim internis inflammationibus dum

summa adest inaequalitas , quae a tremulo ar- teriae motu dignoscitur , lethale : queadmodum constanter observatur in peripneumonia , & h patitide. Si eontra inaequalitates rariores sunt, , & arteriae minus depressae obtervantur , hoc proximae crisis indicium erit. Ab externi, internique pulsus descriptione transeundum modo ad characteres pulsus superioris, & inferioris; hujusmodi namque disterentiae sedem morbi generalem in capite, thoorace , aut abdomine reperiri nobis declarant. Pulsus superior , quo indicantur omnes morbi Pulsus supra diaphragma existentes, ustibus constat du- p ris , & praecipua vibratione praeditis ; diastole enim cum quadam permanenti vehementia perinficitur . Distinguitur primo a pulsu externo , quandoquidem in exteriori pulsu micationes arteriae mollem , inaequalem , & raro duriusculam elevationem, sive amplitudinem habent. Rursum peculiaris durities, & resistentia. pulsus superioris satum irritationis, causae morbosaqactivitatem , semperque dissicultatem judicii Ostendit. Acutus deinde, atque in fine diasto-Ies vibrans pulsus superior celeritate essentialiter donari debet; etenim cum celeritas sit brevissimum integrae expansionis arteriosae tempus, ideo ut arteria celeriter dilatetur, opor tet ut vehementissima sit causa illa , quae citissimam diastolem giqnit. Celeritas vero cum duritie pulsus conjunina semper in morbis acutis Periculum . in chronicis sima mam judicii

57쪽

dissicultatem declarat . Hoe tamen laeulandirintelligitur , s considerantur morbi peculiares, in quibus pulsus superior observatur . Essenti Ies etenim capitis, pulmonum, & cordis asse. cfus a pulsu superiori dignoscuntur , ac deteris minamur & quamvis multum inter se disserant pulsus in diversis hisce morbis, semper

tamen aut nervorum , aut sensationum , aut respirationis, aut denique in circulatorio sangui- immotu insuperabiles laesones . porrendunt. Apoplexiae, comatosi affectus, delirium, epi-Iepsae, gravissimae aliae capitis aegritudines a pulsu superiori capitali dicto distinguuntur . Acuti aut diuturni pulmonum morbi pulsumessiciunt pectoralem , in quo arteriae semper superiores , vibrantes , & saepius vehementes peculiaria attributa inserius describenda assumunt. Cordis actio in an eurysmaticis ad summum labefactata hujus laesionis signa pulsibus communiear , 3c ancurysmata dignoscuntur a pulsu superiori, in quo incredibiles saepe inae.

qualitas animadvertitur . Eadem ratione digno in scimus, nam accideritia nonnulla morbosa , quae eireulationem insigniter perturbant, & cordis molestam admodum palpitationem gignunt , a causa intra thoracem existente , vel contra a morbo abdominali , ut aliquando fieri solet , ortum ducunt . Hoc uberrimis observationibus vermium intestinatium , quorum praesentia comdis palpitationem, & frequentissimam pulsuum Intermittentiam excitat, mox confirmabitur.

In principiis , & vigore morborum Eulsus suin

58쪽

perior characteres suos integre servat, amplior, diuiorque apparet, neque praecipuas inaequalitates ostendit . Siquidem inaequaIitas vel glognitur ob validam , & adauctam virium vitalium actionem adversus causam morbosam , vel fit, quia deficiente valido , aequabilique coris dis impetu influxus sanguinis ob solidorum rein

1istentiam magnam perturbationem experitur , ct ideo eum irregularitate perficitur. Aliqua do etiam puIsationes per certum tempus omniano interrumpuntur , atque haec intermittentia

characterem constituit . Intermittit profecto pulsus in magno corporis Ianguore , atque in paroxysmi febriIis remissione ' contra dum re deunt vires , & cum febris majorem nanciscitur vehementiam . statim intermissio vel periatus evanescit , vel rarior redditur. Μorbi oris ganorum intra thoracem, veI supra diaphragma existentium si aut proximam mortem , aut magnum periculum minitantur, pulsum antea suis periorem, valde durum, & satis magnum, st intim parvum , attamen durum , irreguIaremque

reddunt . Ita se res habet in phthisi puImonali , in peripneumonia , in aneurysmaticis magnarum arteriarum affectibus , atque in in te nis semper lethalibus capitis Iaesionibus. Quapropter si antea puIsur superior observabatur in memoratis morbis, atque deinde imminuta arteriae amplitudo deprehenditur. aeger in magno vitae discrimine versatur . P vitas enim arteriarum virium vitalium summam debilitatem constanter indicat. Haec de universalibus

59쪽

pulsus superioris proprietatibus satis ς oportet

modo , ut eadem ratione ad generalem puIdus inferioris historiam tradendam gradum sa-ciamus a

Fulsus inserioris nomine designatur. arteria satis parva , non admodum resistens , nequ acuta vibratione praedita, & praecipua illa celeritate, aut frequentia superioris pulsus ulpiu simu in destituta . Haec arteriae conditio orga. norum infra septum transversum existentium

aegrituIines nobis ostendit , atque si recte intelligitur , multum. ad praesagia instituenda ,

multumque pro indicatione curatoria conducit.

Deest primo in diastole pulsus inferioris vehementia illa , validaque durities , quae superio. rem pulsum constituit ; deest praecipua celeritas in .singularum micationum termino , &quamvis inferior pulsus saepe frequentissimus sit , nulla tamen praeternaturalis durities in ictibus animadvertitur . In acutis ventriculi , intestinorum , aut hepatis morbis pulsum in i riores admodum parvi tardi , rarique sunt 'quo vero periculosior morbus, eo magis parvitas, imbecillitasque arteriae augetur . Ubicumque tamen aegritudines , quae ad imum ventrem pertinent , cum aliqua pulmonum laesione conjunguntur , statim essentialis celeritas , frequentia , durities , atque elevatio exurgit ' pulsus tamen in hisce casibus composti evadunt, quandoquidem pulsationibus modo parvis, &inferioribus , modo elevatis , & superioribus componuntur . Attamen s aegritudo essentialis

60쪽

organa abdominalia primario oecupat, semperpullus inferiores frequentius , constanterque

Observantur. Hoc autem hydropicorum eXemplo luculenter confirmatur ' nam dum de ascirite simpliciter agitur , neque aegrotantes tussi. ,

aut praecipua spirandi dissicultate perturbantur, pulsus parvi , tardi humiles , ae debilissimi

sunt. At contra si in morbi progressu superio- Te S cavitates aqua replentur , & praesertim si ob hanc causam cellulae pulmonales aut limplici aquoso latice , aut glutine replentur u eum spirandi dissicultate, & genarum rubore pulsus saepenumero elevati, duri, A Vehemen. tes deprehenduntur. Adnotatae usque adhuς inter superiorem , & inferiorem pulsum differentiae ad crisium , sive evacuationum viam nobis indicandam plurimum conducunt. Siquidem pulsus . sinister, in quo inferioris characleres exurgunt in morbis pectoris, diarrhoeam: hrevi futuram praenunciat uti. saepenumer accidit in pleuritide biliosa , quae morbus e*in calidis regionibus frequentissimus . Dextera deinde arteria in carpo parva, & irritata primariam aegritudinem ventriculi motu dissipandam indicat . Hepatis assee iones a depressi ne, & inaequalitate partis anterioris pulsus mnistri, atque a dexterae arteriae summa parvitate dignoscuntur . Evacuationes intestinales omnino criticae, quae cum intermittentiis eo

junguntur, semper cum pulsu inferiori, & in in testinati copulantur . Uteri ariesiones sempera pulsu inferiori diversa ratione mutato indi

cam. Diuitigod by Corale