장음표시 사용
71쪽
DESCRIPTIO. SI dictus, qui in Tumlesthg Rheno miscetur. Porro domini ec Barones oppidi Vatet seu Vatii, cete hres olim fuerunt, possidentes maiorem eiusde uallis partem, S nonnihil quom de terra Tumlesthgusin ad Rhenum, quod domitatu hodie appellatur
Ortensteinensiudominium. Ultimus illius ditio nis Baro uocatus fuit Donatus a Vatio,vixit , anno diat Relinquens aut duas filias, cum illis tota possessio eius ad aliud translata est dominiuim o Vna enim, unigundis nempe,nupsit Comiti Friderico a Toggenburg, auo ultimi Comitis Fri derici: unde Tasaas, y quae circa illam sunt, iure haereditario peruenerui ad Toggenburgenses. Alteram uero Ursulam nomine, duxit Comes Ru dolias a Derdenberg,dominus in Sarngas,qui abeauus fuit ultimi Comitis Georgia Et hoc pacto di tiones Orienstein, Vatet 8cc. ad illos Comites per uenerui. Hoc dominium Orienstein, possedit iam ultimo frater noster D. Ludovicus I schudi a Glaeto rus,miles auratus, sed subditi redemerunt sese a iu- ruditione eius,liberi facti anno domini tuear.
Ragatio proficiscendo ultra Rhenum in regionem Sanganserorum seu Sarii ' netum,est Rhaetoru oppidulu Meten feld,olim Lupinum,et non Magauella Lupinum uocitatum, id quod testantur antiqua uolumina Meis Mild Curiensis ecclesie. Seniores incois Metenseldensesso aiunt Maiam Mercuri 3 matrem olim in eo loco honoratam, a qua Germani locum illum Metenseldappellauerunt . Supra Metenseld itinere pedestri unius hors fluit Langartis,ex Brettigoia in Rhenu Lau sdestendens: ec ultra eum fluuium itinere pedestri Lanquartirium horarum est ciuitas Curiae,infra aut Cutiam
72쪽
sS R H AB r I At A L P I N ASG utro 3 Rheni latere usiq; ad montem A elberg, qui est e regione Schalbery trans Rhenum, ubi est fluvius Sara, fluitat paululum stupra oppiduluSargans,dc iuxta Schalbergin Rhenu labitur, ibi
inquam Rhiicantiorum est tractus, quorum Stra ho meminit lib. q. in haec uerba : Ferocissimi inter Rhaetos censebantur Rhucanth S Coruant 3 ct c. Coruantiorum paulo stiperius mentione secimuS Extant adhuc uestigia quaeda in ruinosis locis,qus
Rhucantiorum nominiS meminerulas, Praesertim ioa latere Rheni ubi Germani habitant. Nam haud longe infra Curiam est arx quaedam diruta,quae siuRtacbeubeet Perior Rhuchenbem appellatur. Est rursim alia arta no diruta,sed integra, quae Aspermoni & Germanice Rhuchberg uocat. Item destendendo per Iatus illud infra Langarum fluuium, occurrit uestigium alterius arcis demolitae, cuius situs est supra Musonus Malans in monte nemorosio,& haec quo uocatas ait Rhucheberg.Esi: praeterea in loco illo,sed pau in stram tb demissiori,alia integra arx,locata stupra enitas, quae ct ipsa Aspermoni nominatur,habens uillas quasdam, quae una cum arce ipsa uocantur domi nium Asperi montis,sicut et dominium adhuc ex silperioris Rhuchenberg.Cum itaque dominia
comuniter nomina retinuerint a circumiacetibus Populis,et memorare arceS Occupent uerticeS montium,uidetur mihi nomini regionis additum montiret berg, conflatum hinc nomen, quod nedum arcem ipsam, uerum S populis arcis domino sub tectum exprimeret. Sic itaque regio memorata re so
incolae eius Rhucant' dicti,in arcibus Sc fortalitiis suae appellationis reliquet ut uestigium. Est autem uallis ipsa adeo frugifera, ut etiam uinu producat. Et heri potest quod ante Rhaetorum aduentu Germani uallem illa inhabitarint,appellati Rhuchen, quibus
73쪽
DESCRIPTIO 'a quibus regio nomen istud Brtita est: dic sepertie nientes Rhaeti, arces ibi condiderunt, illisc, similia nomina,sed in siua lingua, lederur,pro RhachbergAspermoni transferentes. Supra Langaru est arx una Marsilia z,dc duae uillarΥgis oc Zizers, Rhaetica habentes nomina. Porro ultra ista loca inter arces Rhuchasipermoni Sc superiore Rhuchenberg,l est uilla quaedam Trimis nomine, a tribUS mon ticulis Se diruta arce illis imminente sic vocata. Est o re prope urbem Curiae locus quida ubi leprosio i rum aedes sunt, Mastans nominatuS. Caetera urbSCuris ec regio quae infra ipsam est uersius malen fee at* uersus Podamicum lacum,ad Rhaetos spe ctant,licet hodie loquantur Germanice.In Sartinetum terra inter Ragatta Sc Uilters oritur Sara flu/ui Olus,de quo supra Et hucusq; omnia loca qus ab utrossi Rheni latere a Curia ipsa inueniuntur, fue runt olim Rhucantiorum: alludunt enim nomina ipsia Rhuchenberg stuperior, Rhuchas permoni, o Rhuchenberg inferior,ct rursum Aspermoni. Et quamuis Ragaiz, Pseruers oc proximae ualles Sa
ram contingenteS, iam ad Sarviaetum pertineant terram,habent tame ipsae proprium iudicη forum, nec utuntur Sarviaetum moneta,pondere,uina remensura,sed a multis annis ad hunc usi diem ponderibus et monetis utunt uicinorum suorum trans
Rhenum habitantium, ait uectigalia soluunt de mercanti js siuis,his qui habitat in Sariagans,ubi re liqui illius ditionis populi qui infra Saram fluuiuio habitant, liberi sunt ab his grauaminibus. Underbabiliter inserri potest, fluuiu Saram olim distri men fecisse inter duos populos, Rhucatios stilicet
ec Sarvnetes. Rhucanthsiuperiora amnis loca,ct Saxunetes inferiora occuparunt. Extenderunt se
74쪽
Fabanum intra Rhucantiorum ambitum. caput XX
Abarium uulgb Psaeuers, celebre est monasterium ordinis diui Benedicti . supra Ragatium in monte,atq; intra Rhstiam &m Rhucantiorum terra situm,
sed modo Helireths annumeratur. Non procul ab eo intra montium fauces oc ueluti in horrendo ba io--. h. 2 by Qiuntnδtur leSthermae, quae ut monasteri C-F.h Psaeuers uocantur. Monasterium illud prima mi ni comi Q sumpsit a sancto Pirminio, anno circiter σγG. RChristo nato, eo scilicet tempore quando Theodericus rex fuit Galliae,possedit Alemanniam,Helveciam ait R ha tiam. Hic Iocus hodie Pisuers,ariliaria uetustis Rhaetis appellatus fuit Fabarium seu Fa- uariae, habuit* olim priuilegia ab Imperatoribus Gallicis,Ludovico, Lothario,Carolo,re aliis multis,qui fuerunt circa annum dui 31o. Porro insicri toptio priuilegiorum talis fuit: Abbati monasternditiae uirginis Dei genitricis apud Fauarias, quod situ est in Rhaetia Curienti, in pago Chui malacha.
Vt autem mihi uidetur, monasterium illud olim initium 8c incrementa simpsit per notabiles cone tributiones maiorum et ditiorumRhucantiorum, id quod indicant census,decimae, redditus, Sc ludi ch minoris forum,qus habet monasterium per circuitum illius loci. Porro thermae Fauarianae intra trecentOS annoS repertae sunt per uenatorem quen ro ei πα-dam,qui ex familia sua Vogier uocatus fuit: hic in tis secutus pullos corvoru sylvestrium,peruenit in inquium desertum,desicendens* in profundum mon inim hiatum, inuenit aquas calidas. Est aut dominium illarum thermarum abbatis Fauariani.
75쪽
De Rheticone monte,unde vitis Brettigom appetatione cccepit: item de amne Langum,quem hodie Lunquari uocant, qui unt in Rhucuntiorum terra. cap. XXI
J Allis Brettigoiae in Rhaetia, Rhucantiorum quoque est,in qua amnis Lanquarti oritur,descendit , per tota uallem illam. Et D. quidem Vadianus in hac opinio
ne est, ut putet incolas illius uallis habitare iuxta montem Rheticonem,unde illa uallis denom1nata Rhetico monsio est Brettigoia: nec inepta est allusio. Cum entiri Mela mentionem faciat huius montis, necesse est eum alicubi esse.Scribit autem sic Pomponius lita 3. cap. a. Montium altissimi Taurus & Rhetico. Nec est alius locus in regione illa qui magiS alluedat monti Rheticoni,quam diei a uallis.Sunt prae
terea ibi altissimi montes,Wfacile fieri potuit poepuli incuria, ut additione literae p, ex Rheticone fieret Prettigoia: cum enim Rhaeticum sit uocabulum,& uallis illa iam inhabitet ab hominibus Gerὶo manice loquentibus, quorum consuetudo est, ut Rhaeticis 8c Latinis dictionibus praeponant litera p, cuiusinodi sunt,fundament plamment, nestrapsenster, Θ supradictum monasterium Fauarium Pseruers,& alia huiusinodi,uidetur mihi idem accidisse in Rheticone.Caeterum amnis Lanquari,qui ex Prettigoia fluit,fuit olim Rhstice Langarus appellatus. Vnde cum parochiae Curiensis dioecesis olim distribuerentur in capitula,uso in hunc diem inferiora amnis Lanquari titulum hunc habent, Capitulusub Langaro. Est proinde in Prettigoia arx quaedam Rhaetica, sed diruta, Salauers nomi nata,in qua superioribus annis Fridericus ultimus
Comes ille potens Toggenburgensis natus fui qui ct defunctus est anno 1 3 ultima die Aprilis.
76쪽
Arunetum regio satis frugifera est, ha bens etiam aeris fodinas. Ex ualle quadalaterali descendit fluuius paruus Setta appellatus, lustrans γ Sartinetu regionem
ruit in malensee, id est, lacu Rhaeticu, exordium illi facit. Hi populi qui hodie Sarganseri appellantur, olim Sartinetes nominati fueru a Sara fluuio discriminalite eos a Rhacantioru populo,de quihus stipra. Facit aut PlinitIS lib. 3.Cap.is. mentione x Saxunetu, asseritq3 eos habitare iuxta sontes Rhebni: etiamsi non ignoremus hanc historicos plerunque seruare consuetudinem,ut omneS populOS adenumerent originibus fluuiorum, qui uel tridui spatio ab ipsis dissident. Non igitur haec discrepantia hic magni aestimanda est , potissimum cum a Sara fluuio ad utransi Rheni sontem no sit ultra unius diei ait dimidii spatium.Siquidem Strabo eos qui inter cuctos populos uiciniores sunt fontibus Rheni, uocat Aetuatios, quorum stupra meminimuS. τοVidetur ergo mihi Plinius ebs populos qui infra
somnetum Saram fluuium habitant, uoluisse exprimere no- circuitus. mine SRrUnetum, praesertim Sarnganser, malen,
stat, re quicquid Rhaeti habuerui iuxta lacum malen et in Gasteria,ail a Sara descendendo per Rhenum ultra comitatum merdenberg uscp ad Vor st k. Porro e regione merdetaberg est arx Uadaiz,unde olim tractus illius uallis appellatus fuit Vallis dulcis. Citra centum re quinquagiura annos fuit regio Sarnganserordati merdeberi una soditio, sicut etiam in hunc usi diem appellatur sit periorWinserior ditio, habens nonnulla ditionistiuae iura. Fuit aut olim per duos fratres in duas se cta partes. Caeterum oppidulum Sargans pro cly Pearibus insignibus utitur ansere, quam Germani
77쪽
D E s C R I P T I O. 6 Ruocant Gans,a quo re a Sara fluuio conflatur terrς illius nomen Sargans. Vetustiores tamen literae, quaS ego uidere potui,ec quae mentione faciunt dominorum a Sarngans comitum P merdenbergensium,distinguunt Sariagans in duaS uoceS,Sarviae gans:ec quaedam recentioreS in unam contrahunt, nempe Saunegans, incuria scilicet quadam omissalitera r.Tandem penitus est uox ipsa deprauata,ut ex Sarviae gansi fieret SarganS et Sangans. Sunt ta o men qui putant Sargans Rheticu esse uocabulum,
olim , terra illam appellatam Sanam casam: cui sententiae minime subscribo, cum id nullis literis antiquis Latine uel Germanice scriptis probari possit, quales ego plurimas legi anno Christi 1 3o.& is3 i. quo tempore egimus praetorem in Sangarrserorum regione, illuc deputati a septem contade, ratoru cantonibus, ct in uetustioribus literis non aliter inueni quam Sarviaegans,ut iam scripsi. Vnde colligitur,liuius gentis genuinum nomen exti io tisse Sartinetes,a Sara flutuo sic appellati Notandupraeterea, ante aliquot annos incolas Gastern ex postulasse cum dominis Sangansis terrae,arbitran
tes se quoque liberos este a licctigalibus & teloneo pendedis in terra Sangansi. Ab antiquis enim temporibus nemo obligatus fuit ad teloneum, qui ha bitauit inter Saram 8c lapideum pontem. Sed nec suo tempore exacstum a quopiam fuit &c. His arbgumentis nihil profecerunt, sed iusi sulat soluere.
Finitur aut ad iam memoratum pontem dioecesisso Curiensis, ultra ripam parochia quaedam est nomine Oberkilch,quae Gasteriasium quidem est , sed sub episcopatu Constantiensi: Zc haec parochia li
hera est ab exactione uectigalium. Haec autem Ii, herias indicium est, olim utrum dominium unum fuisse.
78쪽
ria fluvius64. RHAETIAS ALPINAS XXIII De Scri monte. Capi
Nier Sangans oc mei deliberg iuxta Rhenum est mons quida qui Rhaetice Scala, Germanice uero Schalberg pellat,ubi aliquando difficilis fuit transitus ob accliue ascensiim,unde re scalae obtinuit nomen. Septem Helvetioru cantones,qui dominane huic regioni, fecerunt sculpi magnis impensis iter Per saxosam huius montis basim,anno scilicet diliiso,. Supra Scalam montem, fortalitium ct oppi iodulum Sarngans obtinet pinnaculum montis,ubi superior regio in duas abit ualles,quarum una propinquat Rheno,Jc altera vergit ad lacu malensemati ad lacumTigurinum. Montes quibuS memΟ, ratum fortalitium imminet, re quibus adiacet op pidulum Sarngans, habet ibi in sui initio quadam aciem, aut potius angulu rectum, qui scilicet instar gnomonis in duo extenditur latera:unu descendit ad lacum Tigurinu, re alterum per Rheni descen sium vergit ad lacu Podamicti, re ultra. Inter latera io uero ista montes sunt magni,et ualles no paucs,sed re regio Toggenburgentis, Appenzell, et alia Helvetiora oppida inter ea comprehendunt.Oritur et in interioribus horum montiv,in Tomenburg scilicet, fluuius Taurus uel Durias, alluensque Turemiam,infra Rinoro miscet Rheno.Porrb fluuius Sitteria oritur in Appenzelhae abserbet a Tauro.
Eldkirch oppidum in Rhaetia situm,
Germanicu habet uocabulum, ct non
uocas Romana lingua Uali circunt,ut doctissi Ioachimus Vadianus in comementains
79쪽
DE sc RIPTIO. Mmentariis luis stima Melam una cum LadistabSunthei menti sentit,propterea scilicet quod moti hus circuscribatur,& intra uallem collocet. Quin magis olim a Rhaetis Campi nomen accepit,& pbstea cu Christiani seret, extrue a est in campo illo ecclesia in honore diui Petri,et inde obtinuit nomeVeldhirch, quod sonat latine Campi ecclesiam: a Cirriesibus hiero oc Italicis mercatoribus appellat S. Pedro,uel campo S. Pedro. Quin oc literae Cu
to rientis eccleesiae uetustiores, prouentuu qui illic te uant mentione facientes, uocant quom locu illum
Campum sane i Petrvin his enim sic scriptum in ueni: De ecclesia sancti Petri ad Campos, id est,
Feldhiricha, beneficium ad terram 8cc. Est autem . Veldhirch oppidum paruu,sed elegans,abundans Sittu velimλui ,re plures habens negociatores, situm iuxta amnem Υli,qui sub Estnerhergruit in Rhenum. Porro supra Veldhirci, sunt Rhaeticae ualles,mal ghm appellatae, quae quidem a Bludentz dein io ceps divaricantur: una uocatur Clostertat, id est, uallis monasterii, δέ extenditur usque ad Almiae montana,& ad montem Artenberg appellatum.
Alia uero in Montaian uocata, attingit montanae
Brettigotae,5c uterin tractus malgoiae habet denominationem. Per Bludentet 8 uallem monasterii itur ultra Aribergin uallem Intal appellatam, ad oppidum Hali, quod iter praecipud frequentantialis uectores dia Montasuia plurimae &co modissi,mae inueniuntur ferri fodinae. Caeterum v algoiaso non habet appellatione ab Alemannis,sed a Rhae, tiS, ut nos exteroS malen appellamus haud secus
quam malastat, de quo supra dirimus Nam cum Veldhirchenses 5 alii exteri R eti olim ualedi
cerent Rhaeticae linguae,usitirparent , Gemaanica,
illi qui ualles habitabant aliquandiu retinuerunti
80쪽
Rhaeticam iam lingua,5c propterea a uicinis Germanica utentibus lingua, appellati sunt malen,ec uallis eorum Baalagoro, sed hodie quoq; loquutur Germanice. Haud secus Algoia in Vindelicia citra montes Baalgoiam contingens, primu propter Alemannos illic nidificantes uocata fuit Almanemia, id quod Vadianus probabili ratione ostediti Ex Montasun per malgoiam iuxta BludentΣct Veldhiuch descendit amnis Υlhortus in Brettuoi
montibus. In vallibus istis nomina locorum pro maiori parte sint extera ait Rhaetica,quippe quarum incolae a Rhstis descenderunt.Habent tamen quaedam castra nomina Germanica,relicta fortaLsis ab antiquis Germanis habitatoribus, qualia sunt Sunnenberg, Blumeneck Zcc. Porro ad latus
Veldhirci, iacet monticulus quidam admodu sta' giser, Estnerberg,id est, Estionu mons appellatus, bc est sub dicione Comitis Sulizensis a Vadutae, quan*ct peculiari uocabulo nominet ditio Est nerbergensis.Haud procul a monte illo iuxta Rhenum est uilla quaedam hodie Benderia, olim uero Rhaetice Benedurum appellata.Est re aliud ibi oppidum quod nostro aeuo Esthens appellatur. Me
minita ut 5c Strabo lib. . horum locorum,nam appellat habitatores eorum Estiones.Sed et antiquς Iatinae litera quae in monasterio Schennis adhuc inueniuntur,mentione faciunt Beneduri & Estioinnum in quibus stilicet locis dictum monasterium annuos leuauit census re prouentus.Certe mihi ui detur Estionum primum δι summu locum fuisse sol Veldkirch,ac deinde circumiacentia loca,ei ualleSBIudentet ais malom,omnia ad Estiones pertienuisse. In his partibus, nempe in Rangmyl, Velde hirch,inalgbin occ. pugnauit olim Drusus contra Rhaetos, ac inde factum est ut tota regio a Rheno