장음표시 사용
92쪽
τs RHAETIAE ALPINAE a iugis Rhaeticis peruenitur, uocatur Munstensati Vins bis, ad cuius latus sint Engadini,& est sub Rhaetorum imperio usiq; ad fortalitium Chur larg, dc iuxta tractu Athesis usi ad Fursi elaberi. Dioecesis Curiensis indicat in eo loco sicut re alibi
ueros antici uae Rhaetiae limites. Habent Sc duces Austriar modicam terrs portionem iuxta Aenum
stermunt halioquin tota sere terra Rhaetorum est, nempe stiperiora loca VinsterinuntΣ,tota Engadi
Gallan, bchanizen, Tutifers, Laisth, Idarnyen, tota uallis Munsterialens ct omnia loca quae sunt silpra Churberi Jc GlurentT. Caeterum nomen Engadin natum est ab Aeno,que Germani H uocant.Engadini aut habitant prope ortum illius amnis,alioquin uocantur Uinstgoiens es aliue Vinster muninenseS,hoc est, Venno aes.Rhstice Engadinsonat,En code ino,hoc est,in capite Aeni,quae uo cestandem degenerarui in Engadin. Apud hos in iosiummo loco oritur Aenus,ct ex opposito latere in descensu uicini motis emergit Athesis,labunturi in diuersas plagas : nam Aenus petit septentrione, fluens y per Vinstermuninei Intal,tandem eXOeneratur in Danubiu. Athesis uero per Vinsinoiaec Etschland ruens, alluit moenia Veronae, dc ran dem desinit in mare Adriaticu.Item Munstertat et
omnis stuperior regio a Vmst bis ct ab Athesi usque ad Vinstermunita,appellatur una cum Engaedin in uetustis Curiensibus literis,Vallis uenusta, soantiquum Vennonum nonnihil referens nomen.
S: Golia mor. Errat proinde Strabo lib. . ubi sic scribit: Rheni fluminis origo in Diaduella monte, a quo Aduas fluuius in contrariu fluit, lacum implens Larium.
Et eodem libro sic stribit: Mons Adullas, ex quo in septeno
93쪽
i DESCRIPTIO. 77 in sep tentrione Rhenus excurrit,& diuersa ex parte A duas m lacu Larium. Haec non satis quadrantueritati: quoniam distantia fontium utriusin fluuii inuenitur esse maior, quam quod ab uno scaturire queant monte. Nam si reeia ire postes per motium illorum qui interiacent praecipitia, opus tibi esset itinere pedestri unius diei Sc dimid 3,hoc esst,r . horarum spatio,a fonte Rheni ad fontem Aduae.Sed fieri potest quod Strabo eo loco uoluerit loqui de io amne Lyra,qui in contraria a Rheno mundi parte fluit, descendens scilicet per Gampolschin θc Clar uen in Cumanum lacum, unde scilicet Aduas deriuatur. Fuit aut antiquorum historicorum mos, ut designarint sumi noru fontium scaturigines, unde celeber alius emanauit amnis. Verus ergo Aduas Iabitur per Veluin, oriturin non in Adula monte, sed in iugis Rhaeticis, quae hodie Rhetice appellantur mons Braulius, ut paulo superius memoraui mus. Tanta proinde est memoratoru fontium di io stantia,ut inter iuga Rhstica unde Aduas profluit, ad molem Adulam unde Rhenus exit, sint Alpes Iuliae atque Septimς. Sciendum praeterea Engadi nos 5c Munsterialenses omnes loqui Rhaetica lingua,qua Zc Rhaeti Rhenani utuntur, & non Lombardica.Si tamen paululum ab eis te demiseris,oc, currui Intalenses,qui Germanice,'Engadini,qui Lombardice & quidam Germanice loquunt. Sic ec Plinius Vennones mox post Camunos ponit: consnes enim fuerunt,sicut 8c hodie sint. Abum,o dat aut uallis Camunorum aeris fodinis,paret Venetis, ct in hunc usque diem appellatur uallis Ca munien,in qua Ollius fluuius oritur. Strabo lib. . CamunOS perperam uocat Camulos. Est & Velitin in hoc terrae tractu, ubi A duas simit originem:
94쪽
N R Η AE T I AE A L P CN AD omnes inquam hae regiones regentes loca illa oc cupant, montibus duntaxat inter se distinctae.
NI pes Iuli quartam Tacitus lib. ro. me- init,caeteris montibus in Rhstia altis
res sitin ummum iuxta Engadin et Bre , geli uersius Italiam tenenteS locum, citra uero ad iurisditione Stallenperringunt.His quo io olim Septimus mons fuit annumeratuS. Porro tractus horum motium ab occidente tangit tractum Adulae montis,unde Rhenus Oritur:ab oriente uero est uallis quaeda profunda intex Engadin SI Bregell,iugis Rhςticis adhaerens, unde Aduas egredi tur fluuius: SI a septentrione est mons Albula,per
quem rectum extenditur iter a Curia ad Engadin. Porro Septimus mons attingit Iulias A lpes,in ca ius sublimitate est uilla, Stalla uocata, sita in loco deserto,qus olim Biuium appellata fuit,sicut et ho Lodie a Rhaetis deum nominatur,quod illic duae uiae ex una consiurgan trans Alpes ducentes, ina ad sinistram vergens,dc altera ad dextram.Sinistra da cit per Iulias Alpes, re dextra per Septimum montem. Iuliae Alpes non semper possunt transscendi, ob nimiam earum celsitudinem S inviam solitu'dinem.Ιn cacumineearu stetit aliquando columna lapidea, sed quae modo fracta humi iacet. Putatur olim erecta per Caesiarem aliquem aut eius praebeoctum. In hoc etiam monte Oritur Aenus iuxta Iae 3. cum quendam paruum,in supremo Engadinae io, co, ad quem Orcum peruenitur quando mons iste perambulatur. Porro ultra Engadin uersus Bree geli,qui locus est illi contiguus, no sunt admodum Uagni montes,sieduallis est ibi inter Iulias Alpes re montem
95쪽
ter Engadin Sc Postlaari hoc est,Pedem Clauium, ubi scilicet iter ducit in Velitin,& est mons ille ualde altus, tractui iugorum Rhaeticorum anneXUS.
Est rursum alius motis inter Engadin et Munster, tal situs, quem Ger ani Bus Falor uocant, olim
autem a Rhaetis fuit Ues Falarius dictus. De Iuliis Alpibus Liuius sic scribit decade prima libri quin,
ti: Ex Tricastinis per Taurinos,hoc est,Pernundi, o saltus* Iuliae Alpis transcenderunt. Et ibidem sic quo scribit: Alia subinde manus Germanorutri Elitonio duce, uestigia priorum secuta,eodem saν tu,sauente Bellueso transcendisset Alpes,ubinunc Brixia ac Verona urbes sunt locos tenuere Libui considunt. Videtur autem hic Liuius sentire,quasi Iuliae Alpes iaceant in tractu illo qui est inter Trse
castinos θί Taurinos, cum mentionem faciat uiae
uergentis intractu illo per Iulias Alpes, id quod
male audit apud alios striptores, qui tractum illa in rum Alpium non Iulias, sed Cotias atque Graias appellant. Fuisset prςterea Germanis montes illos
transcendentibus incomodissimu, sic a recta exor hilare uia,cum longe propinquiori et compendio
fiori itinere potuerint superare Alpes, Alpes inequa Iulias in Rhaetia sitas, quae recta ex Germania in Italiam uiatores transmittui. Videtur igitur Li uius hoc loco deprauatus, id quod δέ doctissi Bea tus Rhenanus deprehendit,qui in sua censura, qua deprauato Liuio adhibuit , Iuliae Alpis hoc loco 3o non meminit, sed legit, intitas Alpes, quomodo in aliis locis Liuius quarundam Alpium men'tione facit, ut infra dicemus. Deinde ueritati quo que consonum est, in eo Livii loco non legendum Germanorum,sed Csnomanorum,id quod affinis noster dominus Henricus Glareanus in suis anno,
96쪽
so R Η ΑΕ r I AS A L P IVAStationibus iam nouissime in Liuiu aedius puIchre ostendit. Horum ital duorum insigniu uirorum testimonio satis puto constabilitam sententiam nostram, qua supra scripsimus Iulias Alpes positas inter Rhaetiam 5c Italiani. Fuit mihi memoratus Liun locus semper suspectus, sed non fui ausus ilitum sine doetiorum uirorum sublidio immutare.
Nter Curiam 5c Bergeli in summis di sere muns motibus iacet uilla Rheticedonnezon,& Germanice Tinizen appella ta,cuius Sc Antoninus Augustus meminit inseo itinerario,sicribes Tinnetion. Μ. p. XX. id est,uiginti miliaribus Italicis plus minusue dista Curia, quod itineris interualla pedestri gressu confici potest sex horarum spatio. Collocatur auteea uilla in resto itinere quo transit a Curia in Ber, gellensium uallem, ubi sicilicet stuperandus est See io Primus monS, cum ultra in Bergaliam quis ire contendat: ad cuius montis pedem sita est Stati olim Biuium ob itineris sectionem appellata, ut supra quoque retulimus. Meminit 5 Ekkardus iunior coenobita S. Galli huius montis Septimi. Est autis mons portio Iuliarum Alpium, quibus scilicet
adhaeret. A memorata uilla Tinizen secundu Antoninum sunt as. mih Italica ad Murum,in quo itinere superandus est Septimus mons. Oppidum Mur m ualle Bergellensium situm,usi ad tempO- ora nostra retinuit uetustum nomen,habens a tergo in monte castellum,quod et ipsum iubie fit oppidi nomen habet : nam uocatur Castelinuro. Fuerunt etiam olim Comites qui titulum habuerunt a Maro. A Muro supputat Antoninus ad Summu lacu,
97쪽
DE sc RIPTIO. si quies lacus Cumanus χο .mit Italica: extenditur enim uallis Brigellicam Italia uersus hunc lacum.
Est aute Brigellia hodie sicut & olim Rhaetica, reterra eius est aspera ait arida. Sunt qui putant ii tam olim appellatam Vall Brunnam.
De Tameside, qui locus hodie vocatur s. Iacobmiusta G posthin in clauennae ratis. cap. XXXSt 5c aliud iter, quod a Curia transmittit ad lacum Cumanum. Nam a Curia itur ad Spelucam, uulgb Splugen, qui locus non procul distat a fonte Rheni poste, rioris, deinde ultra montem . A dulam, qui iba Vrsiler uocat, peruenitur in Gampolschin, in uallem stupra Clauennam sitam, ad uillam quae hodie S. Iacobus appellatur,quam Antoninus in suo iti nerario Taruesede nuncupat, scribens a Curia esse illuc o. Italica mil. quae faciunt quino Germani ast ca: ec ultra signat 15. Italica miliaria ad aruesedeuis ad Clauennam, quae duo efficiunt Germanica miliaria. A Curia uero usi ad Clauennam supputantur p. miL Germanica,quae itinere equestri continuo in 1 . horis cosiciuntur. Mansit autem apud Rhaetos nomen Clauennae, quod nos Claeuen apepellamus,distat* io. miLItalicis,hoc est,itinere pedestri trium horarum a lacu Cumano. Porro me morata loca us , ad lacum Cumanum omnia sunt Rhaetis subiecta. Est Θc hoc hic obiter notandum,so octo miliaria Italica facere unum Helveticum ocGermanicum miliare, quod stilicet duabus horis . equestri itinere confici potest, pedestri autem dua-hus ct dimidia. Italicum uero miliare ab equite mediocriter equitante, quarta parte unius horae supe
98쪽
Dula mons inter Iulias Alpes alip Summas Alpes ponit, Sc ex iugo eius oritur uter' Rhenus In opposito latere poste
rioris Rheni in ualle Gampolschin ori tur amnis Lyra, miscetur Matrae fluuio, qui ex Bergella uenit,ac deinde alluit Clauentiam,& tan, dem desinit in Cumanu lacum. Hunc fluuium Straho arbitratus est Aduam esse:scribit enim,ex mon iere Adula ab uno latere Rhenu,re ab alio Aduam, inCumanu lacum desinente,initium sumere quod tamen uerum non est.Nam Aduas ex Velitin ruit in Curnanu lacum,sinti sontes eius in iugisl he ticis, murmsiser ioch appellatis, de quibus sipd Consentiunt autem Strabo re Ptolemaeus de orta Rheni,asserentes illum in Adula monte oriri. Hic mons aliqua do Diaduella, ic aliquando Adualla appellatus fuit, est 3 per eum triplex uia fatis trita. Nam apud sontem posterioris Rheni duo int . io itinera, unum a Speluca incipit, vergit per Cla uennam ad lacum Cumanum, oc mons interpolyeus uocat Vrssie cuius supra meminimus. A liud a Speluca in Mas Xer,ssea Me auctorum uallem ducit, per quam Muetius amnis duit, quem nostridie Mbusis talita Muefa uocant. Uluit aut paulo 'supra Belliaeqna in Ticinu praeterfluente amnem. Mons uero interceptuS appellatur uulgi, der Voget, Sc Italice, Culmen de Olcello, uel, Culmen de sani Bernardino, id propter uillam in initiolis Masoxer ad basim montis litam. Tertium iterest iuxta priorem Rhenum, a Dissertatis scilicet per uallem MedeIs ultra montes in uallem Palentitum, quae Italice Vall Breunia appellatur. Mons uero 'inter duas intercepta ualles uocas Luchmannier,
99쪽
DESCRIPTIO. sv d est,Lucumonis mons, 5c tum per aestateperagrari potest.In isto mole finitur Adula,incipiunt que Summae Alpes.
cium uisum estdisserere,num etiam mortales alia inhabitarint Alpes ante Rhae torum ingressum: ac deinde, an Alpes ante Gallorum prose 'ionem,quam tempore Tarquinii Romani regis fecerunt, peruiae fuerint necne. Et certe historici,Polybius, Liuius, ec alii qui dam,in his quaestionibus non eius dem sint opinionis,etiamsi in hoc quidam eorum consentiant, illos in iam memorata profectione tempore Tarequinij Alpes peruias secisse, quae antea clauia fiae ab rant, ingrestas , in Italiam,veluti in nouum re in . cognitu orbem. Sunt alij qui aiunt Hannibalem
Alpes primum superasse,peruias' reddidisse, sied
qui a Polybio lib. tertio confutant. Et quanquatri iam memorati autores asserat tempore Tarquinqprimum Alpes peruias factas, colligitur tamen exscriptis eorum,si diligenter examinentur, illis nihil certi de hoc constitiise, quando per Aloes itinera inuenta sint. Id facile credimus eis, prosectionem Gallorum tempore Tarquinii primam intriarum Alpium fuist apertionem, de qua ipsi audierunt: sed ob id no obstat, quin antea homineS pertrantire montes illos potuerint. Vnde oc Liuius no contendit Gallorum profectionem primam fuisse, sedai continentem memoriam sic esse. Scribit aut sic deca,i, lib. s. Alpes Oppositae erant, OuaS inexupe
100쪽
rabiles visas, haud equidem miror nulla dum uia quod quide coimens memoria sit, nisi de Hercule tabulis credere libet superatas Ibi cum uelut septos montiu altitudo teneret Gallos, circuspectarent, quanam per iuncta coelo iuga in alium orbem terraru transirent ΘΓ id putas certi habuisse istos autores de Alpibus, quando Romanis Tarquinii tempore, Galli fuerint populus ignotus et inaudi tus, ut Liuius scribit, etiam cum utra natio mue tuam potuisset inire notitia per mare absis Alpiu
uale qu,ct unus aut alter maris sinus a Latinorum
terra usi ad Gallorum littora fuisset stiperandus
Et certe eo tempore mortalibus non defuit nauigandi usus. Vnde igitur Galli fuerunt Italis,praesertim Romanis, incognitit' ob id fortassis, quod illo empore Romani nondum erant magni nominis re potentiar,nel dilatauerant suae regionis pomeria,sed longe post Gallorum primu hellum increementa accipientes, Alpes ct latas prouincias domantes,cum inter eos historici emergeret qui ipse rum egregia se sta Alpium ait aliarum regionum 11tum describerent, factum est: ut illis omnino ignotum ellet, quado et quo seculo Alpes coeperint prmum perambulari. Id nemo inficiari poterit, cum
olim populi ab utrol latere Alpium, ab Italia sci licet re Gallia, propinquarent montibus illis, resedes ibi constituerent,adinvenerunt proculdubibulas ultra illos, id , longe ante memoratam Gallo rum primam eruptionem.Nisi cnim Alpes ilh in uiae ec horIndae iam perulae saeiae fuissent,quo mO 3odo aula fuillent Galli cum tantis copiis atque cum tanto armorum strepitu θc bellico apparatu sese immittere in tam implicatos, nivosbs, 8c horridos