Aegidii Tschvdi claronensis, viri apvd Helvetios clarissimi, De prisca ac uera Alpina Rhaetia : cum caetero Alpinarum gentium tractu, nobilis ac erudita ex optimis quibusq[ue] ac probatissimis autoribus descriptio

발행: 1538년

분량: 163페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

41쪽

Cani populi, ob percussum foedus Confoedera,

ii cani:quo uocabulo datur uitelligi,illos esse senio, res in natione illa, praesertim cu autores Ptolemaeo

uetustiores test entur,antiquos Rhstos in Alpibus habitaste, summaque iuga occupaue, 6c id nedum iuxta Rhenu, uerum 8c ultra Alpes uersus Italiam ualles inhabitasse, quorum limitum Ptolemaeus in sua descriptione nequast meminit, sed discrimina, ri ait Rhaetia ab Italia Alpium cacuminibus, quae o tamen utrin* Rhaetoru sunt.Sed fieri potest,quod eo tempore Rhaetia nonnihil fuerit alterata,&id per Romanos, exigentibus ita prouinciarum praefecturis: propterea uero Ptolemaica limitatio in hac oc similibus descriptionibus non uidetur imi tanda: nec Ptolemaei insignis illius Cosmographi

propositum fuit,quamlibet paruam regionem aut ciuitatem per suos limites se terminos praecise de scribere,sed totu mundum deliniare,et simul ostendere situm cuiuslibet Ioci, limites uero non exacteao obseruare.Vnde factum est ut nonun* ciuitatem aliqua tribus aut quatuor Germanicis miliaribus locaverita uero suo situ que in terra habet. Sed ii lud nequat est curandum, praesertim cum tam mirabile secerit opus,totum mundu comprehendens in circulo, mare terram per suos terminoS me

tiens'conscribens,& praeterea omniu celebrium gentium & ciuitatu nomina comonstrans. Quod autem prima et antiqua Rhaetia terminos 5c situm habuerit in Alpibus, ut supra ab initio ostedimus, 3o aduerti potest ex supra memoratis antiquis histo ricis,qui Rhaetorum mentionem faciunt,et Omnes

testantur aetos fuisse Alpinos populos,et incoluisse Alpes ipsas. Caeterum regio quae est inter Podamicum lacum et ornim Danubii, uso ad commixtionem Lyci ci Danubii nullas habet Alpes

Iudicium de Pto

lemaeo

42쪽

28 RII ARTIAE ALPINAE Thuribu aut solitudines: ad hoc superior Thurgoia a Iacumemorato usi ad ostia Thuri fluuii, serax est viiii at y frumenti, oc utrun* littus laci decoratur mulsetis oppidis, ciuitatibus, seracitate uini re frumenti, ec amoenitate, tamen non sint Alpinae gentes, sed optimam terram possident. Strabo uero scribit

lib. . in hunc m dum: Ad eum lacum Rhaeti paululum absunt, amplius Helvetii dc Vindelici Zcc. Rhaeti ergo inhabitarunt excelsios uertices Alpisi, Helvetii uero & Vindelici habuerunt planicies in montibus atq; iuxta praedictum lacum. Idem Stra ho lib. . sic scribit: Rhenus magnum in lacum enfunditur, quem Cexeti Jc Vindelici propius attingunt.Et lib. .Lacus Rheni habet insula,qua uelut arce ad inuadendos Vindelicos commodissime ii sitis A c. Haec omnia clare demonstrant, maiorem partem Iaci Podamici attingentium regionum, Rhstora non fuisse, sed portionem aliquam. mssi illorum terra lacum no contigisse quomodoTi- herius ex lacu istos inuadere potuisset Praeterea si *o iuxta mentem Ptolemaei haec omnia ad antiquam

Rhaetia pertinuissent, habuissent Rhaeti maiorem dc populosiorem regione in planicie quam in ALPibus, immerito P a Liuio appellati suis ni AI pini populi in asperis habitantes locis,ct ex asperi

tate locorum esteri facit,ut supra dixim us:alioquin quomodo potuissent nobiles illi, quales ab initio fuerunt,in bonis terris degenerare in tantam ferita vindeliconis tem Loquor aute de Thurgoia,Constantia,Lin

urbes daugia,Buchhorn,Rauesipurg,Marchdox'Mers foepum,Vbertingen,Mindelhelm,Pstillendoris Si c. ubi semper et in hunc uis diem fuerunt sint homilam prudentes, negociationibus intere,industrii, honis moribus imbuti,cto alieni ab omni rusticita,

te ais seritate. Vnde colligimus, hanc planam re

43쪽

DEI CRIPTIO. 29 exteram regionem nunt sub Rhaetoru dominio fuisse, quippe qui asperas duntaxat Alpes ec earuualles inhabitarunt, inde feritatem illam, quam adhuc habent, contraxerui. Dicit praeterea Liuius Rhstos linguam suam Thusicanam i etinuis e,licet Ex Rhaetorusin plurimu corruptam. Non aut inuenitur, nec uni gua argumetum est auditum, regiones inter Danubium et Podamicum lacum ait Thurgoiam usias lingua extera ct alia a Germanica,et ob id minime Rhaetis sunt ac, to censendae. Nec obstat, si dicas,barbaram illam 8c EXteram linguam in ciuitate Curiar 8c aliis multis locis abolitam,et Germanicam introduciam,cum

ibi Θc hinc uis ad lacum mallensee, sere omnes uillae,montes,sylvar,ualles, Alpes,flumina,agri et prata,nomina habeant barbara, peregrinae illius lin guae certa uestigia.Similiter licet inuenire quaedam

oppida in descensu Rheni us ad initium laci Po

damici,quae id testant. Hinc aut ad Thurgoiam et uersus Danubiu nullu penitus tale deprehedes in zo dicium,exceptis quibusda locis qus per Romanos fundata,helli occasione aut castroru locatione nomen acceperunt, ut est Arbona,seu Arbor felix, Constantia &c. In summa, latera Constantiensis Iactis termini sunt Helvetiorum et Vindelicorum,

iuxta apertum Strabonis testimoniu,et non Rhae, toru: etiamsi no abnuamus, tempore Ptolemsi aut

etiam ante, Helvetiam 8c Vindelicia Rhaetiae sub tectas fuisse,sed non diu subieetam tenuerunt,quia Alemanni ex utroq; latere Podamici laci Rhaetos Alemanniso expulerunt,et regionemsibi uendicarunt.Fuerunt

etiam Rhaeti ab initio populus a patria expulsus, Argumenta oc absin dubio non multu bellicosiis, alioquin non ueri: M. permisissent se tam facile per Gallos a patria sua expellere: S eadem ratione no ualuerunt Optimam aliquam terram usurpare, quis enim locum eis de

44쪽

36 RHAETIAS ALPINAS disset Verisimila praeterea est bonas regiones citra Alpes,tam Thurgoiam quam tractum ultra lacum usque ad Danubium, tunc habitatas fuisse.Et cum isti aduenae Rhaeti inexercitati suerint ad hebla gerenda, proculdubio nullum populu incognitum in exteris regionibus inuaserunt aut ui obruerunt,sed in agrestibus locis mansionem constituentes, pacem re quietem quaesierunt, praesertim cum Helvetiorum m tunc Helvetiorum potentia tanta fuerit, ut Gallistentia estim Germanis. Omnibus, imb Romanis ipsis aude επι ων caes rent bellum indicere. Id si uerum est, proculdubio non permisissent Rhaetos ultra Alpium septa ueresius siuam ditionem terminos ipsioru dilatare.Postluero Romanoru bellis infestari coeperunt, possi hile est tunc Rhstos transgresses limites suos,et nouam Rhaetiam,hoc est,ampliorem fecisse.Hoc aut non obstante, antiqua ec uera Rhaetia, ut supra a,

hunde probauimus, obiter attigit lacum Podami cum,id F in superiori eius parte: ulterius uero Helvetii &Lintaegon eum lacu contigerunt.Postea tamen modico elapsb tempore, Helvetioru et Lintae goiorum nonae sere penitus intercidit: de quo in fia. Et tunc Rhaetorum limites Ionge extensi sunt in regiones Helvetioru et Vindelicorum,ut etiam lacum Podamicum intra eos comprehenderint, id quod Plinius, Ptolemaeus, Solinus Sc Claudianus testantur. de Plinius lib.9. cap. t . Lacus Rhaeetiae Brigantius.Et Solinus cap.r3. de Gallia : Rhae, licus ager opimus 8c serax, Brigantino lacu nobi

lis. Item Claudianus in uictoriam Atalarici: - Sublimis in arcton Prominet Hercyniaeconfinis Rhaetia sylaar. Quae se Danubii iactat Rhenim praentem

Sed non diu hanc ampliata ditionem retinuerunt. Nam in tracta illo surrexerunt contra Romanos

quaedam

45쪽

DESCRIPTIO. quaedam conspirationes, Alemannorum usurpantes nomen, Θc Rhaetos Romanis subditos coege runt pedem referre in Alpium prima manssionem, ut etiam contenderint ultra Eligantus arma in eos mouere.Qua re motus Constantius Imperato misit exercitu usi Brigantium, qui cum Vindelicis, hoc est, Linizgo's, qui tunc Lentienses appella-hantur,oc facti fuerant Alemanni,congrederetur: cuius belli Ammianus meminit lib. is. in haec uerio ha: Lentiensibus Alemannicis pagis indictum est hellum.De quo bello oc eius causainfra fusius dicemus. Sic ita , factum est, ut illo tempore regiones Rhaetorum,Helvetiorum et Vindelicorum redie rint ad pristinos limites. Haud dissimilis quaedamnata fuit dissensio ante cyso. annos inter Abbatem monasterii S. Galli,cuius situs est in Thurgoia, in regione Helvetiorum, oc Comitem Linizgoiae, hoc est,Vindelici propter oppida quaedam I in goi id est,Rhaetiar,couenerunt. ad dirimendam litem illam singularum comunitatum gubernatores, pacatalydissensione, literis sigillatis cautu est, ne in posterum taIe quod oriretur dissidium .In hac

autem conuentione declaratur, inferiorem Thur

goiae nyarcam Helvetioru esse, Sc Ringolam Rhaetorum: Zc in hunc usis diem haec uera est inferior marca Ringolae 8c Thurgois, extensia a Schmar tTenec quς est in montibus Appencellensiu,uscpad ingressum Rheni in lacum Podamicu. Descen dit autem Rheni riuus a latere occidentali laci Bri

3o gantini spatio dimidii miliaris Germanici, prius

conuersus Iacum ingrediatur. Hinc aut sic collige re licet: Si inferior Helvetiorum marca termino Sillos quos hodie habet ab annis retroactis σso. ha huit,absurdu non erit dicere,ante illud tempus hos

quos habuisse limites. Et ut iam memorata de re-

Alem mi Lentiensis

comunis limes vindelicorum, Rhaetorum, Helvetiorum,

os tu Rhcni in

46쪽

R H AE T I AE A L P I N AEgionum distinctione declaratio manifestior esset, libuit eam hic de uerbo ad uerba inserere, etiamsi

non omnia in ea colent nostro instituto serviant.

TENOR LITER ARV Μ. Notum sit omnibus, praesentibus scilicet et is turis, quod nos fratres de monasterio Saneti Ruism est in Galli,in pago Rinoive de iustis S publicis tradi

et trans in , tionibus atque legitimis curtilibus,talem usum ha Pic dy πω buimus, qualem unus quin liber homo desia pro io Brigantium est prietate iuste ct legaliter debet habere in campis, sau*no' pascuis, sylvis, lignorum Q succisionibus, aio porcorum pastu,pratiS,ulis,aquis,aquarum F decursi bus, piscationibus, exitibus 5 reditibus. Praeterea in usuS monasterit,prout opus erat ad aquaeductus re ad tegulas, ligna in praedicto pago succidimu re exinde ad monasteriu deferebamus, re nihilo minus naualia ligna ibi succidimus, necessaria no stra per lacum asportanda. Insiper S grex porcoserum de monasterio ad eundem saltum deducebat ad pastum. Pisc omnia de temporibus Ludouuici Imperatoris pq ili mi, et Gosperti Abbatis eiusdem monasterit,et uiccessorti ipsbrum Imperatorum ecAbbatum, antecellores. nostri habuerunt abscupetitione abs conductione, 8c sine ullius pote

statis contradictione:similiter et nos eadem omnia protestatvie absque contradictione habuimus usqtie ad tempora Arnolii regis, exceptis nemori hus subtus adnotatis, quae in regio baiano sunt.

Postin autem rex Arnolfus Udatrico cuidam Co, miti de LintΣgo me, in praenominato pago Rintast ibis non Rh e curtem Lustenoma in ius proprietatis dedit, nge ab Emps usius omnes quos prius,ut dictum est in eodem pa'go habuimus, isdem Comes cum sua ditione no bis auferre,& nihil nobis necpin Lustenomanet

circun

47쪽

circunqua I in praescripto pago,misi sub coductio, ne fruendum uoluit concedere.Etiam tegulas quas Sebissensistas habuimus ad tegendam sancti Galli Basilica, ut abstulit, Θc super domum suam in Lustenorea imponere iussit. Tunc uenerabilis Salomon epi, Episcopus coiis scopus, et abbas praelitulati monasterii sancti GaI ire sisIi,ut futura posteris destruerent iurgia, habito pru-l denti cosilio, omnes principes de tribus Comitati hus,id est,de Durome, de Linizome 8c de Rhael so tia Curiensi,cum reliqua populorum multitudine in unum secit conuenire, praesente Thiotolso Cubriensi episcopo, ec praedicto Comite Udatrico, in loco ubi Rhenus lacum influit Podamicu, de uni uersis usibus praestriptis in pago praenotato Rin g)me,quid potestative legaliteri, quid p sub con

ductione ad monasterium deberet habere regia autoritate conquisiturus. Nam Comes praelibatus ocnostris familiis in eodem pago positis, litos usus interdum detraxit,& ea quibus maxime in monaγio sterio opus es uoluit denegare. Tunc uero prima,tes omnes de illis tribus collecti Comitatibus, cum iuramento Zc fide data testificati sunt, se uidisse&hene nosse, quod de legitimis curtilibus usiis om nes isti, ut praedicti sunt,& nobis ad monasterium, nostris φ mansis in nostris territo S, in pago praenuncupato comanentibus cum illis ciuibus, abs cotradictione essent comunes a riuo Eichipach Eseladebad Scrienespach, excepto Hermentines,qui specia- Schrenture, Iis terminus est, Sc exceptis nemoribus, id est, Co bolo,Thiotpoldes uua,lbirines uua et PaIgaa.Et Die Plateono Praeterea gregi porcoru testificati sunt de monaste in Rintario dicto in eodem saltu pastu habere debuisse.Eo, Baegata is Bisdem quippe iuramento oc Comitatus diuiserunt terminum inter Durgeme 5c Ringerae, asserentes Smanetenech de S martTunecha,ubi aquae adhuc ad nos vergunt in Appζηχca

48쪽

3 R II AE T I AE A L P I N AEus p ad Manen,in medium gurgitem Rheni,et In, de uis ad lacum Podamicum. A cta sunt Iazec mloco supradicto, iij. Calend. Septembris,anno in carnationis domini 8so. Indictione vii. regnante rege nostro Arnolso gloriossisimo,praesidente Sa lomone episcopo,& abbate uenerabili. Isti uero sunt qui hoc testificati stinti De Durgb e. Othere VualdpertRuadpertvuslehere

Milo

Andreas

Situs Rhaetiae iuxta Strabonem. Cap. XI

Trabo lib. . breuiter complexus est si mites Rhst quibus tempore Augusti oc Christi includebat. Supra Comum inquit, ad Alpium radice Rhaeti iacenoc Vene

49쪽

D E s C R I P T I O. 3 8c Vennones ad orientem uersi. Alia ex parte Lepontii ct Tridentini re Stoni Sc alii complures populi parui Italiam tenentes. Idem lib. . sic scribit: Montana pars in orientem Sc in austrum vergens

a Rhartis Vindelicisin tenetur, Boiis Helvetiis pconfinibus: nam eorum campiS imminent. Caete,

rum Rhaeti ad Italiam usim pertinet, quae supra Veronam Comum est. Ipsi aut ad ea uso loca quae Rhenus secat extenduntur. Idem lib. . Ad lacum

Rheni Rhaeti paululum adsunt, amplius Helvetii ec Vindelici. Magis aute Heluet4 8c Vindelici in

montibus campos habitant. Rhaeti uero dc Noricius in ad Alpium summa tenent, & Italia uersus in clinant,hinc Insubribus, inde Cranis propinqui ScAquileiae tractui.Patet hinc,Rhaetos occupare Alpes iuxta Rhenum, extendi eorum terra uis ad lacum Podamicu, quibus confines sunt ab uno la tere Lepontini,qui sua lingua hodie uocatur Liui ner: postea Insubres, et hi hodie int ducatus Mediolanensis atq; Comensium terra tem Verona et Tridentini, quos hodie uulgb vocamus ab A thesi fluuio Etschlender. Norici uero sint qui ad Aenuiacent.Tridentinos et Noricos, Vennones contingunt, qui etiam inter Rhaetos numerantur, apud

quos Aenus et A thesis oriunt. Porrb hi hodie sunt Engadini, Vinstermuniti,Munsterialeses et V instgon. A Vennonibus denominata est Munstertat, latine Vallis uenus a, id p in antiquis literis quae habentur in cathedrali ecclesia Curiensi. Item se cundum descensium Rheni us ad intium laci Podamici contigerunt Rhaeti ab uno latere Vindeliucos, & ab altero latere Helveticos,& istud latus cendit usque ad Lepontinas Alpes.Scribit 8c Pli nius libro tertio capite uicesimotertio,Rhstos iumctos Noricis.

50쪽

R H AE T 1 AE A L P I N ASDioecesiis Curiensis re complectitur Rhaetiam ut a

Strabone est descripta. cap. XIII conseras dioecesim Curiensem & Iimi

tes eius cum Rhaetia, ut a Strabone est

deisspta, inuenies circuitu eius Omnino

respondere descriptioni Strabonis. EX, tenditur enim ista dioecesis ultra Veldhirci, ad Brigantium atm lacum ipsiam ab uno Rheni latere,oc ab alio latere ad Montiglen,id est,Monticulum in Rintal,& hinc ad Turtali in Gastern. Item ab Vr, id seren, quae in Curiensi dioecesi est, destendendo ad Gestuavn,quae est in terra Vri. Hoc etenim tempore Urseren ec Gestinuia ad Uros,qui et ipsi Helvetii sunt, pertinent. Hic itaq; tractus, ut supra quo pmemorauimus, distinguit dioecesim Curiensem aEx linguis arτι Constantiensi et antiquo Hesuetiorum limite. Sed

mcntum e tran re nomina oppidorum clare ostendunt ibi desiisse linguam Rhaeticam ato Germanicam,ut V1 sellatio itale Rhaetice, εc paululum descendendo,ubi initium est Constantiensis episcopatus, est Gesti nun, Germanica uox,et significat diuersorium hospitum, alludens hospitali Rhattorum. A Gestinodestendendo ad Urorum regionem, omnia loco rum nomina sunt Germanica,ultra aute hospitale sunt Rhaetica. Item ascendendo a lacu Brigantino, sunt omnia sere nomina Rharisca,ut sunt,Bregeta

Briganti Emps Amisium, Montisn Mons sor,tis, Ranchidyl Ranguila, Frastentet Fraxinum,

Montaiol Montaniolus, Benduren Benedurum,

Estinen Estiones,Schan Scana,VadiitzVallis dui lcis. Item in ualle Rheni, Montigien Monticulus: in dominio Vors eo, Saletet Saletium, Sax Saxum, Gamps Campsum. In u erdenherg, Graps Quadrabitum, Euclis Bougum,Sevola Seuola. In Sanganus,Gretzssis Grecinium, Fontenatis Fon,

tenatium

SEARCH

MENU NAVIGATION