장음표시 사용
61쪽
DE S c R I P T I O. Q Rhaetiar pars eo tempore subiecta erat Romanis adque procinetu Imperator egressus, in Rhaereas campos p uenit Canino digestis 3 diu conssiliis diom est honestu dc utile omnibus,tit eb cum militis parte Arbetio magister equitum,cum ualidiore exercitus manu relegis margines Iacus Brigantis, Pergeret.Protinus barbaris congressuris Scc. Item Sidonius Apollinaris de irruptione Alemanno'
rum in Italiam sub Maioriano Imp. sic scribit :
Rhaetorum p iugo per longa silentia ductus,
Romano exierat populato truX Alemannu'Perq; Catii dietos quonda de nomine campo In praedam centum novies dimiserat hostes. i m memoratuS Ammianus in Ammam νdicia historia ortum Rheni, figuram ct stum la- de lib.Ristiticus Urigantini, sita ex aliorum relatione,ut mihi ui
Metu nam aberrat plurimu a uero. Tandem refert
quomodo Constantius post huius belli fine redie io rit Mediolanst,reliquam hyemis partem ibi trans acturus. Haec propterea induco, quod Beatus Rhenanus uir insigniter doctus,putarit per campos Ca - 'ninos quos ipse Cauinos appellat in eo Ammiani loco intelligendu oppidu Koumpurn,quod tamen longe aliter habet, id quod ex ipsis Ammiani uer his aduerti potest. Quis enim recta pergens a Me diolano per Rhaetia ad margines Brigantini lacus,
iaceret hunc circuitum, ut prius adiret Kou urnquam lacu ipsium attingeret cum oppidu ipsium 30 longe extra iter rectum sit Is perinde faceret, acsi quispiam a Basilea Lutetiam petiturus, Saxones propinquior est urbi Mediolanensium, unde Constantius prosis eius est, quam Rhaetia Curiensis siue Canoru con toederatorum,ssicut 6c Strabo testatur libro γ.siic
62쪽
inquiens: aeti 5c Norici uis ad Alpium si ma
tenent,& Italiam uersiis inclinant, hinc Insubribus inde Cranis propinqui re Aquileiae tractui. Per Insubres intellige Mediolanenses. Inter hos&Brigantinum lacum medium locum occupant Rhςtu unde si quis recti a Mediolano ad Brigantinum Ia lcum proficisci uelit, is aestiuo tempore eques,duorum dierum spatio attingere poterit Rheni sontes, ec inde una die Curiam, alip a Curia magna sibi opus erit dista uis ad Brigantium,ublinitium est Ia ioci. Nec est aliud iter compendiosius a Mediolano ad initium Brigantini lacus quam istud, quod ne dum aestate, uerum Sc hyeme frequentatur. Extra uero istud iter Kouispurn longinime abest, quippe quod non in regionibus intermedijs,sed ad ortui lis respectu laci situm est, ut magnus circuitus sit faciendus,& penitus a recto deflectenduitinere, retandem regrediendum,si a Mediolano per KouTPuria ad Brigantiu transitus fiat. Et cum ista tan uetatati consiona tueri uelim, ob id nequa* gloriae
D. Beati Rhenani quicquam decerpere cupio,aut illam obfuseare, quem scio feliciter plurima uetusta re obsoleta nomina ex antiquis historicis inluecem protulisse,S cosenis coniecturis rationibus papertis explicasse, in magnam comoditatem eoru quibus historicorum arridet lectio, id quod hacte Dus nemo eo felicius tentauit, quantu attinet ad nostram nationem. Quod autem ipse Cauinos legit, habet ex Sidonio Apollinari, qui prior errauit, lquemadmodum ex latino metro id aduerti potest, 3o
qum sic scribat: Perip caui dictos quondam de no-
mine campos. Habet enim cauus prima breuem, lcanus autem primam longam: deinde lacile error icommitti potest inter n θ canus &cauuS,quae
sere eandem scribendo recipiunt sermam, signifi
63쪽
DESCRIPTIO. 'ratio autem eorum diuersissima est.Poreb quando ii i nuS de campiS Caninis mentionem facit habet hunc sensium. Postqua Constantius ex Me
diolano profectus contenderet ad lacum Briganti num ut Alemanos oppugnaret,propiori uia uenit in Ichstiam alip in campos Caninos,hoc est,in Curiensiem agrum scut etiam incolaeillius terrae olim uocati fueruntpopuli Cani,& iam ob initum foe-
ό Onisderati, re in sitia Rhaetica linqua
risoni, quorum terra in rectissimo itinere inter Mediolanum 5 lacum Brigantinu iacet, ecquam Occupat urbs Curia una cum regione superiori eciniteriori,qus omnes Cans confoederationes hodie appellantur. Cum aut terrae illius habitatores a Iongo tempore usi in hunc diem Rhaetica lingua appellati huerint Grisiones,fieri potest quod Ammianus uocabulum illud fugerittant ineptum Sc latino Iermoni incongruum, loco* eius Canini potiueritnomen.Nam Thusici,unde Rhaeti desicende λο runt,habuerunt olim in usu multa uocabula latinae
linguae incons a.Quare autem populi illi Grisb ni ueu Canini uocati fuerint, ratio ista datur. Cum it Occupassent terras, fuerut pluximi uictiqui ob victoriam et dominium Rhaetorum, sie quoque Ri tos appellabant,abnegantes nomina sua:quales fuerunt quidam Helvetri, Vindelici, Norici,ct aliqui ultra Alpes in Italia.Et hinc quoque faetum est,ut Ptolemaeus S quidam alij Rhaetiam tam amplam secerint.Fieri etiam potest ut dilatatio ista fabio cia hueritper Romanos,auferentes ab alijs terris et Rhaetiar adiicientes,quo ex illa latiore facerent pro
uinciam,in maiorem praesecturae illius comodita
rem, quatenus scilicet populosior esset at* bellico obtentae Sc aliunde adiectae terraeno euent ex uexa reprima Rhaetoru ac eorundem
64쪽
o RHAETIAE A L p INIE sterorum natiorie, retinuerunt antiqui 3c ueri Rhaeti peculiare suae uetustatis nome,appellati Ca lni, quod ipsi a uera oc antiqua Rhaetorum origine descendissent, haud secus quam hodie aliqui Can'tones Helvetiorum, uocantur antiqui confoeder
tionis Cantones, quod ipsi primi fuerint huius De
deris solicitatores 8c inchoatores. Memoratae uero Rhaetiae partes aliunde acquisitae, fuerunt Inse rior, Secunda,lc Campestris uocatae. Cum autem Constantius in campis Caninis cum exercitu suo lomaneret, non fuit in tota regione illa locus aliquis comodior ubi castra ponerentur,quam fundus ille quem hodie occupat Curia, iuxta duas supra me moratas arces,ubi 8c terra uini caeterarum p necessariarum rerum satis ferax est. Et certe uidetur Cae, uer, sarem illic aliquantulum traxisse moram,& amoenitate loci allectum curiam sua ibi interim habuis se,quo militiam exercuit contra Alemannos.Qus
res initium fuit ciuitatis Curiensis, quae postea ibi condita fuit, ec antiqua illa Rhaetia hinc Curiensis lappellata Interim aute cum idem Constantius in campis Caninis,& forsitan in isto loco cum multi
tudine populi quiesceret,misit Arbetione una cum maiori parte exercitus contra hostes, et non in propria sua persona illos adortus est, finito in bello re cta rediit Mediolanum ad diueririum suum hy- hernum. Prope Curiam inter Rhenu oc ciuitatem est collis quidam rotundus in pratis,qui etiam aeuo nostro habet priscum Riamicti uocabulum,nem peTumba de Catiali quod latine sonat tumbam equorum,dc indicium est olim in planicie illa, ubi, hodie Curia collocatur,magnum exercitum quieti operam dedisse, fortassis ex Alpium superatio ἡne plurimos equos desecisse,ex quo euentu illi coliticulo hoc contigit nome. Est quoq; infra Curiam itinere
65쪽
ceriae uestigium, a Rheno usi ad montana ascen dens,muris ec fossis olim diligenter munittim,ut fatis adhuc apparet, sed iam pene totum concidit: ochsc maceria tempore supra memorato munitionis
loco uidetur extructa fuisse. Facit proinde Anto toninus Pius mentionem de hac urbe Curia in suo Itinerario, scribens ueo. miliarus Italicis eam distare' a Brigantio. Haec aut distantia hodie computaturio pro sex Θί dimidio magnis miliaribus, quae conti nuo pedestri itinere confici possunt u . horis.Nam a Brigantio duo miliaria dc dimidium,quae confici
possunt sex horis, sunt ad Ueldhilch: a Veldhilchcomputantur quatuor miliaria ad Curiam,pro quihus superandis opus est itinere decem horarum. Porro inter omnes antiquos scriptores nullus est qui Curiae mentionem faciat,praeter unum iam memoratu Antoninum,qui ut mihi uidetur proximis
temporibus post Constantiu Caesare uixit. Huius o enim Constantii pater, nempe Constantinus, de nominauit a se Byzantium in Thracia situm,Con stantinopolim, quod nomen antea no fuit :&Antoninus illius Constantinopolitane urbis si Pe meminit: unde colligit eum aliquot annis uixisse post illius urbis nouam denominatione. Est etiam Cubria post sui conditione mox ad Christianismu con, uersa,habens suos episcopos,id quod colligi potest ex sancti Fridolini conscripta legenda,quae ita ha
het : Eo tepore quo Clodotieus magnuS rex Fran, 3o corum, qui Ludovicus primuS uocatus est, reegnauit in Gallia ec Alemannia,ati,ut mihi uidet, etiam in Rhaetia, uenit sanctus Fridolinus in Rhaetiae Curiam, adiens urbis illius episcopum,mam si ibi donec extruxit ecclesiam in honorem sancti
Hilarit, quae iam ad S. Martinum appellatur ecc.
66쪽
RHAETIAE ALPINAE Post haec rurium descendit Sc aedificauit monaste coenobiim rium Sectingeniuxta Rhenu,anno scilicet a Chri Sectingen. sto nato lys. Hactenus ex dicta legenda. Ex h1s patet, a memorato ultimo Constantii bello usque ad construetionem ecclesiae qua Fridolinus condidit, intercessisse annos circiter i33. quo tempore nO ROmani, sed magis Franci rebus potitisiunt in Gallia, Alemannia,Germania atque Rhaetia.Contra ista est rumor quidam popularis, Curiam conditam
futue eo tempore quo sanctus Lucius rex Britan niae, quae nunc est Anglia,uixit. Hic aute rex annodni tempore Eleuther 3 Papae, dc ImperatoruMarci Antonini atque Lucq Veri, relicto regno suo, amore plantandae Christianae fidei, uenisse di citur in Bauariam, eamm ad fidem conuertita Post haec secedens in Rhaetiam, transcensim colle qui. est supra arsein Gutenberg,unde S uis ad tempo. Lucis steg. ra nostra clivo illi nomen mansit, Sancti Lucii cli uus,uenit in regionem ubi iam est urbs Curia,unamenta cum saneta Emerita,quae in Trimis, loco scilicet a Curia unius horae spatio distante,ob Christi fidem praedicatam, supplicium extremis passa est. At sanctus Lucius continuit se aliquandiu in quada montis cauerna supra Curiam,prsdicans Christi fidem,
sed qui tandem quo p ab infideli populo ct praese
icto regionis illius, in arce Martiola iuxta Curiam interfectus fuit. Vbi tamen non indicatu Curiam illo tempore conditam fuisse.
De Aeruatijs Rhaetiae populis. Cap. XVITrabo insignis ille Cosmographus,stri bit de Aetuatns lib. in hunc modum :Rheno autem uicina omnium primi co α fluminis origo ut
cina est in Diaduella monte, quem alij Adulam
67쪽
D E s C R I P Τ I o. uocant,& est Alpium pars. Retinent in hunc uso diem nomen illud incolae loci illius, praesertim quisiiperiora habitat loca Rheni prioris,qui corrupto uocabulo appellantur Tauetier uel Tauet cher. Habet aut Rhenus duos diuersos fontes,et utriussis Meniduosntes ruti appellantur Rhenus, in unum conuenienteS sirpra Curiam spatio unius Germanici miliarii. In Aetuatiorum tractu prope posteriorem Rhenum
locum habent Rhinwalder, Schanaser, Tusis ocRaetzuns Auxta anteriorem uero Rhenum habi tantTauetsther supra memorati, Abbatia Diseria
iis,Trans, Ilantae, Grub, id est, fouea,Rhaetice La-uoppa appellata, Flymsis: atm in locis intermed is S iustafien,uallis Lugnita, oc superior Sax. Porro regio ista pro maiori parte tandem appellata est
Tuuerasta, id est, Thuueratit,corrupto,ut uidetur, Aetuatiorum uocabulo. Notandum praeterea, ab
origine prioris Rheni ad originem Rhodani,si Al Rhod ortus pium iugare praecipitia recto tamite superari pos apud Rheni onao sent, non esse spatium longius quam quod itinere tes. pedestri in tribus horis conficiatur.Recte aut inter has origines ponit mons Gotthard olim Summs Mons Gotthan. Alpes nominatus, ex quo prorumpit Ticinus fili, Ticinus fluuius. uius in meridiem labens, currens p per Leponti nos in Italiam. In opposito uero huius montis Ia,
tere oritur Ursa fluuius, que uulgb Rii, vocamus, Vsήμμὼ
transsiens in regionem Vry,labitur in lacum,quem rursim egrediens apud Lucernam, recta septen trionem petit,donec Rheno misceatur. At Rhodaro nus a sui primordio fluit in occasum, et Rhenus anterior ab origine sua us* ad Curiam,plagam orientalem petit: diffundunturha hi quatuor amnes permodu crucis in quatuor plagas mundi, ut non ine pie montes illi summae uocatae fuerint Alpes. Indicat quot Strabo lib. ubi scribit de origine Rho
68쪽
dani, sontes Rheni non longe esse ab ea,nec mon tem Adulam,ex quo in septentrionem Rhenus excurrit. Porro Rheni fluxus hunc tenet tramitem: ab origine sua currit uersius ortum solis, id . donec attigerit Curiam: hinc continuo curuat se instar lanae,ut etia lactas Podamictas, que intrat, ct rurim exitus Rheni us dum attingat oppidii Rhinfelide plaga occidentale respiciat, tinuet* cursiimillum donec alluerit moenia urbis Basileae : deinde rursium reflectitur in si tentrionem, illo. tenore iocursum siuum tenet donec mare ingreditur, etiamsiim toto cursiusio nonnihil a septentrionis linea ad occidentem deflectat. Quod aut Rhenus anteriora sito sonte per Rhstia fluens,ac deinde Helvetiam sieparans a Germania,uis ad maldsistitit aut Rhinselden semicircularem instar quartae lunae habeat riuum seu cursium, deprehenditur ex diametrali itinere ab eius ortu ad maldsshut ducto: nam nume xantur a fontibus eius uis ad y quatuor miliaria,ac inde usissi ad Zug tria miliaria,a Zim ad Vin is donissam,uulgariter mindisicit,ubi Vrsia Arois miscetur,tria miliaria, ac inde ad Confluentiam quae proxime est supra maldsshut,ubi Arola Rhenum ingreditur, unu miliare:& sic totum illud iter recto limite extensiim habet undecim magna miliaria Germanica, quae mediocri pedestri gressu confici possunt triginta horis. At Rhenus ipsie a si io fonte longum describit circuitum,Sc multum esset defle ctendum a recto tramite, si illius fluxu uelles sequi Basileam usique. Nam ab ortu eius ad Curiam sex socomputatur miliaria: inde ad Brigantium rursim sex numerantur cum dimidio : hinc per lacum ad Constantia,ubi rursius lacum exit,quatuor sitant miliaria dc dimidium:hinc per lacum inferiorem usFad Scbasthusen quatuor miliaria, dc hinc rursus ad Constum
69쪽
D E s c R I P T I O FConfluentiam et Daldsiliut tri a miliaria, quae Om nia simul collecta cfficiunt 23. magna Germanica miliaria,qus pedestri itinere no facile stiperari possisunt citra σσ. horarum sipatium: tantum exorbitat Rhenus a recta linea. Amnis Rusa oritur apud Rhaetos in Qtitudine Vrstren,sicaturiis p ex monte Gotthari,in regione Uxiensitum. Haec litudo ochabitatores eius habent pro armis insignibus ursium, qui Rhaetice uocatur ursella, ct inde amnis o illic exortus uocat quot Vrsia, licet hodie per me. tathesilia literaru r& u, abusiiue Rusia appelletur. Debis qui stori, rn destiunctores κο gr. Cup. XVII
apud Υlantium, Lugnitiu, re in Fouca, durat adhuc ista getilis stuperstitio, quod
certis quibusdam annis conueniunt, Sclaruis operiunt facies siuas, induentes Omnis gene vis arma bellica,accipi up quilibet baculum seu contum,& sic turmatim proficiscuntur ab una uilla ad aliam, altant simum,& mirabiles exercenigesticulationes.Ιurant deni* siancte N asserunt,se post ar morum depossitione tales et tantos sialtus non posse edere. Concurrui,& sorti impetu congressi mutuo sese sudibus ec contis percutiunt impellunt; p,ut fixagor quidam inde resonet. Ob punctiones aut illas uocantur in regione illa Stopster,id est,punctores, faciun illud hoc superstitioso animo, ut maior stumenti proueniat copia
3o De Cotuant s. Cap. π VIIII Abitarunt olim interAetuatios Cotuan
tii uel Coruant 3,de quibus Strabo ib. q.
sic scribit: Ferocissimi inter Vindelicos II Licatii, Clautenatij Vennones cense
70쪽
s6 RHAETIAS ALPINAS halitur.Rhgtorum autem Rhucanti j et Cotuante, uel ut quaedam exemplaria habent, Coruantist, quire magis relictis uestig is respondere uidentur Certe Longobardi Sc moderni barbari Rhst crihunt et appellant ciuitatem Curis siua lingua Co
ro,id est,corium. Sic enim Paulus Diaconus libro σ.cap.G. de gestis Longobardoru scribit: A spran diis per Coriam Rhstorii ciuitatem uenit ad Theodebertum Baioartorii ducem. Hinc conqcere'quiadam possient,Curiam olim Coriam a Coriantiis de ioductam, sicut remonasteriit Churmald in uallesu Curiam uersus Talaasa situm, Coriantiorum uallis seu Coriouallis dictum putatur. Verum alii sic putent,mihi aliud probatur,quantumlibet indictis nominibus allusio quaedam inueniatur. Mihi
inquam arridet ea opinio quam de Imperatoris curiasiupra recitaui,praesertim cum antiqua isicopalis sedes,Curis nonae semper habuerit.Antoninus
denti Augustus, qui Paulum Diaconu tempore
praecestit etiam Curiae mentionem facit. Et quavis io certa huius nominis ratio haberi nequeat, libuit tamen,conieetura ad hoc motus,urbem Curiae in cotuistinorum tra Cotuantiorum terminos collocare, una cum tocioitus ta superiori regione, iis ad simina AIpium lasti,gia,ab illo Rheni latere,donec peruenias ad limite Transalpinarum populorum Bregellensitu ct Engadinorum. Intra hunc ambitum cotinetur Tum.
Iesichg, in qua sint Ortenstein, Fursinom: item atta, Chur vald, POrpon, Burgunia, Schansi ch, Tasaas, Assenu ,Tumencast e, Grymenstein, Tin io2eia,Stalla, Reamss, Meis &c. Potest etia Talaas Uc totus de censius uallis illius iuxta Vatta usit ad Rhenum, Aetuat is assignari: id enim allusio no