장음표시 사용
51쪽
tenatium, Atzmans Alchnoms, V1li Villa, Ra gaiz Ragacium, Visters Vilis terra, ues Filiris ar1tiquitus, Plunta Plontium, Flums Fluminis, Ber, schins Persinium,Prat Pratum,Parnidia Periaidia, Pasichara Pascuaria, Pasicalia Pasicualia, Bestistisis Beliseisia, Mattig Mattigium, d scheriacti Cerne Iacum,unde uideri potest lacus Vitalandia asternseu Castris, Mois Melsum,Tertzen Tertiti, Quarten Quartum,Quinten Qimiatu, Murg Murgum, io Fly Flia,Mur Murum In summa,totus Curiensis
dioecesis circuitus habuit olim usum Rhaetici ser, monis, id quod testantur memoratorum Oppido
rum nomina,ex maior pars nominum montium,
agrorum,pratorum,fluminum, Alpium eccadem asserui incolae a maioribus suis sic instructi. Agnoescunt prsterea hanc dioecesim hi qui habitant ultra Alpes, ut sunt Engadini, ct uersus Italiam Maso pertat us 3 ad Bellizona: item Brigellertat, Vinsh inferius usique ad regionem Athesis: itemiso multae ualles oppida quae pertingunt usque ad dioecesies Tridentinam,Veronensem Θc Comen lem. Quicquid itam est intra circuitu huius episco
patus,totum est Rhaetia antiqua,iuxta ueram Strahonis descriptionem. Colligitur denil ex alijsra, Apro ὀπήpotestionibus quas iam commemorabo,dioecesim Cu, MicWEμm ariensem compleeti ueros limites antiquae Rhaetiar, nempe ex metropoli eius Curia, quae ut in episco patu,ita quom apud ueteres Rhaetos immum in ter oppida tenuit locum, ubi dominus totiUS re
so gionis illius suam habuit residentiam, unde & ser mo uulgaris Churmeluch, 8c terra ipsa Rhaetia Curiensis appellata fuit. Ab initio enim propagati Christianismi, quaelibet regio st late patuit, unum habuit episcopum, per quem ad fidem incolae eius conuertebantur. Cum aut olim I listi et supremus e ue
52쪽
38 R H AE T I AE A L P PN AEterrae eorum dominus fidei catholicae sese ibmitterem, proculdubio tota regio illa coepit parere suo episcopo,in his qtiae de suo erant foro.Quin et ulti, Arma Rhetoru mus Rhaetiae dux seu comes migrans hinc sine legi eum nune co, tima prole, assignauit ecclesiae Curiensi magnam legj curiensis. terrae illius portionem,dedit; p arma sua atque insignia,quibus posteris uteretur temporibus. Dura uit aut hic episcopatus circiter mille oc quinquaginta annis,id quod colligitur ex deseriptione uitae fans. Fri sinus . eti Fridolini, in Sechingen sepulti,cuius descriptio io Noggerus vias nis autor fuit Noggerus abbas sancti Galli, qui ui xit ante Gueo. annos. In ea aut Legenda sic scriptum habetur: Annodni os . uenit sanctus Fridolinus ad episcopum Curiensem, tempore Ludovici priumi Francorii regis, qui etiam Clodo uetis magnus uocatus fuit.Hinc arguitur epi copatu aliquot an senis antea fuisse, cum iam ibi episcopus esset, quem
sanctus Fridolinus perhibet adiitie. Vtunt etiam Rhaetii populi choreis singularibus,quas nostri uo Rhilia cxt Chut mollisch, SI abs, dubio maiores eorum α'
libues edΓhusicia hoc saltationis genus olim in eam in duxerunt regionem.Nunc de Rhaetico uino dicen Meticu uinum dum. Quamuis in terra eorum altissimi et inuti sint monteS,crelicunt tamen in radicibus illorum momtium ais in uallibus uina optimaqpraecipua, potissimu in ualle Rheni, prope Veldhirch, Vadut in Sarganser regione, iuxta Meyenfeld, Curiam, Thumleschg, Velitin, Cleuen e c. Vnde Strabo
h b. . Vinum Rhaeticum inter Italica egregie commendata,non sane inferius in montanis illorum ra iodicibus nascitur Item Suetonius in Augustu cap. Augustus Caesar maxime delectatus est Rhaetico uino. Idem scribit Plinius lib. decimoquarto,
capite primu oc secundo oc sexto. Quas
53쪽
DE SCRIPTIO. 3'Quia terras illi quisiunt de Cana confoederatione, quos πchuruo enuocant,hodie desiderent ex lin. BIraetiae limitibus. cap. XIII
Memorata antiqua Rhaetia, quam Ca- hodie possident, auulsa Ad septentrioa Bludentz, malgo ,Estnerberg, Vadut quς intra limites domus Austriae sita fiunt. In valle Rheni, id occasi Sax, u)erdenberg, Turtal,Sarngansier regio Gae o steria,Vrseren, quaesiunt in Helueti una diti one. Item ultra Alpes in Vennonum regione infra En Adortumgadinos, Vinstermunita, re infra Munstertat,maeior pars Vini olae S Malsierheid, quae loca Au 'striae dominis parent. Reliquam terram occupant uriensies,praesierum ultra Alpes, stuperior 5 inse rior regio Engadinorum, Muiasteriai, Mais, Fur
dum cathedralis ecclesitae. Item Bergeli, Velitin, ab . origine Ads usque ad Comensem lacum,Claeuen, to ct uallis stuperior, Masio Ruflee ct Galanchen quae loca sunt ultra Alpes. Citra uero per deicen ini Rheni usq; ad Vaduietensium dominium usque ad terram Sarnganser.
De oppidis quae hodie occupant Rhaeti, qui Grampumder, id est, Caniconfoederasi pellantur. Cap. XIIII
Oderna Rhstri,quam Germani uocant Churmalchen &Grampund,ipsi aut sesie sitia lingua appellant Grisino, i late patet Lacramento est coniuneta, diuidi turl in tres confoederationes, quam primam Cathedralem ligam seu confoederationem appellant,
eb quod cathedrali ecclesiae sit deuincta. A ltera uocatur stuperior liga. Tertia,liga decem iudiciorum. Cathedralis ecclesis liga maxima est in numero ho
Maeliis trisfoedera diui si hodie
54쪽
o R H AE T I AS A L P I N Agminum: sed quae constat decem rudic is, minima est. Harum trium ligarum quaelibet habet multas Privatas communitates, 5c sere quaelibet parochia
Proprium iudicij consistorium.
Primi a quaeest cinensis ecclesiae,sec Erno habet communitates seu riuitates.
1 Curia praecipua est huius foederis ciuitas, cuius
praeses uocatur Burgermeister, hoc est, ciuium magister,& haec prima est comunitas. 1γIi Secunda comunitas complectis has uillas, Zi ' Mrs,Υis rimis, at inferior Vat quarum gu- hernator uocatur VOg id est,praesectus. Hae duae comunitates loquuntur Germanice: sequentes uero quae sunt de foedere episcopali,utuntur lingua Rhaetica,quam ipsit Romanam uocant, ex Thustia huc allata. Est Jccomunitas quaedam in regione Thumeieschg, Ortenstein appellata, Sc haec quo P cathedrali ecclesiae est obligata, alioquin libera,quippe
qui pecunia sese redemerunt a domino suo,α prae,ses eorum uocatur Ammai quasi Ampizmai ut insta dicetur. HI Tertia comunitas est Fussinom,sita in Thum Ieschy,Sc horum moderator uocatur praesectus.
Porro hae tres comunitates iam enumeratae locum
habent in planicie,id , iuxta Rhenum. IIII Quarta comunitas est stuperior Vatet, Sc huius moderator uocatur Amman,ct in sua lingua Mi nistrat. 3 v Quinta comunitas est Reambs,habet Iocum supra Stetn:moderatore sitium uocant praesectum,oc ad ipsam pertinet Tinizen. VI Sexta comunitas estTiestencasten,olim Imum
castrum uocata,cuius praeses uocatur Amman.
55쪽
D E S c R I P r I o. Septima comum insest Grytanstein, eulusnio VI iderator agit praesectum. Octaua comunitas est Stalla,quae 5c ipsa habet VIII Amman pro gubernatore: haec haud procul abesta monte Setineri Porro olim dictus fiuit locus iste Biuium,eo quod ibi duo itinera divaricentur ultra Alpes, praesertim ultra Setiner in Bergel,5c ultra Iulien in superiori Engadino. Rhaeti ipsi usque in hunc diem uocant Biuium corrupte Beum. io Nona communitas est eis, habens praesecti i X
loco Amman. ' Hae nouem iam comemoratae comunitateSIOλcumhabent citra iuga Alpium uersus Germania: reultra iuga uetitis Italiam locu habent subnotatae comunitates, episcopali ecclesiae confoederatae. Decima comunitas est Bregalien, Vnde orsi π& Oberpori,uersus Cimen extensa: habet ista tu dice praesecti loco, que siua lingua uocant Potestat. Undecima communitas est Zutta insuperiori XI
o Engadino,Zc haec quoque habet praesectum quem
Duodecima comunitas est Sinnada in superio XII ri Engadino, gubernatur. Per Amman. Decimatertia comunitas est Postlaas,olim Pes XIII clauium dicta,sita e regione Velitri: oc hi habent iudicem. Decimaquarta comunitas est Sterisperg in in- π II II seriori Engadino,quibus praesidet Amman. Decimaquintacommunitas est Schuls o insta tauio rius Engadinum: habent autem ct ipsi Amman. Decimasexta comunitas est Remuss, olim He xviremuscia dicta, dc Marinnyen, quorum praeses est .
Decimaseptima comunitas est Μunstertat in xv II Athesis region subditi praesecto Amman.
56쪽
xIX Decimanona comunitas est Schanizem Uingosa,etiam insta GaIsen, et habet quom Amman. 'Churberi tincta Athesim in Unstgoiaseudum Curiensi lia am iuxta Athesim in Viniinoia sepra Glumn sit quSct ipsa annexa est templo Curiensi. r.
III Maera Rhaetorum confoederatis,quaesuperius foedus mis
cupatu habet XIX. comminitates.
I Prima comunitas est Disentissmonasteriss una cum Tanetsicli, Camps, Sumux, Medeis ecc. habent Amman pro praesecto. V E, munitRS est tota Lugnitzer ualIis, α hi habentpraesectum quem Vogi Vocamus. Tertia comunitas est Ilaiam oppidulum, quod ipsi liualingua uocant Iant,una cum loco Grub ha ashenim praesidem Ammam IIII QualiacommunitaSestiperior Sa loquin, tur ibiGermanice,siubiecti Ammanno.., V , Q in comunitaSestinaltersipum unacu Andest Rubis,SephSchlanita re paretes Amman
vI Sexta communitas est Schloemysis: uiuunt au Ammanno, ct dominium habet ille Qui est a Monte. Vuri Septimam comunitatem habent Liberisiupra hyluam, nempe qui sunt in LaaX,Sinalsi,dc percir- tocuitum istorum locorum: habent Ammannum. Ita Nona comunitasest Trumbsct TaminiasIaa,
57쪽
Decima comunitas est Raetzuns, Bonadui
Emptzsuperior Veldspem occ. praesidet illis Am
Vndecima com. est HeliatTenberg una cum Tusis 8c Katet, habenti praesidem Ammannum. Duodecima comunitas est Schamss, re praeest
Decimatertia communitas est Rhinwald in Spiugen et posteriori Rheno, habent 3 Amman xo num,' loquuntur Germanice. Decimaquarta comunitas est Masex, dc tota Maicensium uallis,una cum tota Galancher ual te: ct hi quot habent Ammannum. Decimaquinta communitas est Rufflee,praes deti eis Ammannus. Hae duae iurisditiones sitiat ultra Alpes,reliqua citra. Decimasexta comunitas est Sinen, olim Stuc sauia dicta: habent praesidem Ammaniau,loquimturm Germanice.ao Decimaseptima comunitas est Thaennen,&hi quom habent Ammaniau, et loquunt Germanice. Decimaoctaua communitas est Schopina,ha hent Ammannum 5 loquuntur Germanice. Decimanona communitas est Fals,& praesidet cis Ammannus,loquuntur 3 Germanice. Summa, X I X iudicia sim iurisditiones. Inter has sex loquuntur Germanice,nempe se
34 Tertium canum foedus apud Rhaetos uocatur ista decem iudiciorum ueliurisditionum,hilet, nouem has ubscriptas communitates.
Prima iurisditio est Taseass, amoena quaedam Blitudo,quae re caput existit illius foederis.
58쪽
tum in Brettuoia, uocanir etiam Cinciser iudicia, propter arcem scilicet Castelli. liiii inarta iurisditio appellatur Siniers, 5 est in Brettuoia. In ea quo est Salauers, burgu fractst. Hae aut quatuor enumeratae comunitates, par . tim loquuntur Germanice, Sc partim Rhaetice. v Quinta iurisditio est Churmald abbatia&Por x. pon,re reliqui Conuallenses,qui olim fiserui de dominio Strasisberg,arcis dirutae sic appellatae. vi Sexta iurisditio est Aluenum, olim Aluum nouum dictum, ob thermas illic existentes. Ista inicditio fuit aliquando ab arce hodie diruta appellata dominium Belisori.
etiam in Schaniah. a. Loquuntur autem iam memoratae quatuor tu risditiones Rhaetice.
&Res h. Et hae iam memoratae duae iurisditiones haud procul absunt a Rheno, loquuntur. Germanice.
Trimi confoederationum,communitarum σ
Sequentes ferre vltinui pes versus Baliam 'dis eo tyub dominio trium confaedera rimunt, parent, res i ta uallis tara Veluinius ad Cumanum
lacum Secunda iurisditio appellat zum Cibstedin, saest,ad Monasterilsi,cuius situs est in Brettigoia. Tertia iurisditio appellatur lanam. habens m
59쪽
hina,& alia multa oppida. sem oppidum Ctauen,una cum ualle et regio ne descendente usque ad Cumanum lacum. ItemPIurs, olim Plurium dictum, situm inter Claruen re Bergeli.' Item Drypleuen,nempe Chlara,DOmas,8urg,
Grauedona et Tung,iuxta Cumanum lacum,quae a duce Mediolanensi occupata detinentur. urbs cumperque undata, iton quare Meticam in Gristi
confoederati dicantur,Lombardice Grifori,ab Ammiano aut Marcellino canini. cap. tavVuria ciuitas Rhartis fuit aliquando metropolis totius illius terrae, a qua postea tota Rhartis prouincia Rhaetia Curien, sis fuit appellata. De fundatione huius
ciuitatis obtruduntur multae fabulae, quae etiam Ii hris impressis euulgats,nihil praeter figmenta qua o dam et naenias habent, nempe quod Imperator quidam Romanus nomine Curio,a Romanis expulsus,huic urbi nomen dederit. Id certu est apud omnes qui historiaru uel mediocrem habent peritiam, nunt fuisse Imperatorem Curionem uocatum,Scis imperio repulsum.Μihi proinde uidetur ciuitatem istam temporibus Constantij Caesaris, qui regnare coepit anno a Christo nato 3s . praecessit Iulianum,prima accepisse initia. Antea enim duae
duntaxat munite arces ibi stupra monte extiterunt,3o exabus una hodie episcopali curiae dicata est, satis munitabortibus turribus ct propugnaculis: altera uero stupra eundem sita monte, ruinosa iacet, cuiuScrassissimi muri adhuc ostendunt quam sortis olim fuerit.Sola autem intermedia fossa hanc ab ista di
stinguit. Ruinosia appellatur Rhaetice Spinota,
60쪽
per aut Romas extrudi fiunt,amue sic appellatae, antequam Curia iandari coepisset. Postea uero in subiectam Planiciem urbs collocata est, in cuius medio priusequam urbs conderetur,uetusta qusdam constituta inbine ei Zt imunitio,inburg nominata,in loco ubi iam dou Rppellabatur uero a Rhaetis Planta ira, hoc est Iatine, pIana terra : sita enim est in plana terra. Ex familia huius burgi fueo BRron citra centum annos in Rhaetia, dicti Nobiles de Plantarista,nati ab In Durg:hodie tamen omnes morte interierunt. Pόrfundationem urbis Curiensis,temporeConstant i factam, colligo ex his quaesiequuntur. Ammianus Marcellinus libro decurioquarto qui floruit tempore Constant i Caesaris, filii Con' io stantini Magni,&mulus siua persona interfuit
modum de quibusidam bellis quae dictus Imperator gessit anno post Christum
a Alemannos.Postquam Caesiarseptimo Consul Romς factus,pugnassiet contra Alemannorum reges Condoundum Sc Vademarum, facta cum eis
septata fruiturus quseae ct c.Etprosequens Amminus historiam, dicit Constantium tinuo illo tem topore egisse Mediolanitet tandem siubnectens quomodo rvrsium bello petierit AIemannos, sicribit ii bro decimoquinto: Paulbpost Lentiensibus Ale, mannicis pagis indictum est bellum, collimitia is Pe Romana latius irrumpentibus cmagna enim