장음표시 사용
122쪽
De Crustatis. Lib. II. u sChela Astaci marini ex Zoographo .
123쪽
OR AB V S insidias faciens ate , ARacutaereissexti Miram cumis, sepasina tarpum.' Oppianus interprete Lippio. Tamen author est h Aristoteles, in leuibus terrenisque locis Astacos prouenire. Locussas in asperis & petrosis, ne tros in caenosis. Quare circa Hellespontum& circa Thasum Astacos nasci; circa Sigaeum vero & Atho Locustas. Quocirca Aristotelem grauis sinium authorem Scstcris fide digniorem secutus Franciscus Massarius in his Plinii ve bis. Locustae degunt petrosis locis, Cancri mollibus: pro Cancrilegit Astaci . Nusquam non in Oceano frequetes in Euxino tamen p5to nulli,quod his versib. cecinit OPpianus.
Noxia non Ponto finis educantur in ι Et pax si 'sses nequidquam hostile timentes Setura degum se .rocul Asia, ingem, smi podes desam magni, di sunt , rasura.
EDS odore inarum allectatos capi, scripsit ' Aristoteles, cum vellet probare Crusta ta onmia odorandi facultate insignita esse. Capiuntur autem codem modo Astaci, quo Carabi.
AEMINA in hoc genere nihil pland disserta mare teste Aristot. Nam& mari & 1aeminae .rceps alti rutor grandior more incerto est parem Verbutrumq; neuter unquam ha bcrc visus. Coeunt eodem modo, quo caetera Gcrusta intem,que caudata sunt, hoc est niore quadrupedum retron ingen- , tium ut lamina caudam supinam exponat, mas suam superponat,& appli- t iam otia ferre incipium. Aristoteles ante Arcturum sua ciccludere:abigere iam absoluta reddete se cibit.
R E excipit mare , ut identatiit hor est . cum Locustae ad branchias trans- . mittant. Sine lunt Ore longius e mari deserti nequit. Quamobrem inquit Bellonius raro uiuus Lutet aevi litur, putrisq; est antequam cO pcruentae Cardanus tam n contra . Astacorum eam esse natui am ait, ut citius p rrcscant 'litam moriamur. Senectam ut tradit' Aristoteles exuunt vere aut post partum, ut Locustae. Tam sitiit loci patri, amatores, ut si, teste Actiano, turna Astacum comprehendisti,eum longi is me exportes, relicto ibi signo vn- FIde i lii incepisti, odein eum ipsi in undo compraehensus fiterit, arrepsisse reperior si modia it. cx Ii MI portaue is, in iacὲnἰ sic prope deposueris, ut ad mare adrepere queat. Quae opianus sic cecinit: θ . Da 3 im mensum thalasaec ρectore amarem Conδι sponteha. mimoaam de sim ne reia , Invitum si quis piscem ἔνεdacareis atium, o propriam se ogestu remeare essen m. D cvir is Paris Husas uere profando, Ex quo piscator cymia uno i fugam ,2 os alios pomi Mn vult baritare retesus, Non rum P tirpatriam,sed λpenates Demsi repeti conseπερ sexa revisit.
124쪽
AsTAC VS Polypum extimescit,ut ait ' Aelianus, proculdubio in Oppiano qui ε. D amia
sunt eadem de Locusta dicta superiori capite ex eisdem authoribtis.
POTEST per Astacum non inepih designari amator patriae, quamuis enim hic in pe Amator paregrinis sit quandoque sedibus,proculque a patrio sumo, tamen veluti Tyses apud tis. Homerum et Post varies casus pes m discrimisa rerum inadem in patrium inuertitur solum.
IN Tarentinorum nummi cuiusdam aenti altera parte Neptunus Nereo insidet, dextera manu tridentem, sinistra iculum tenens. in ira autem Nereum Carabus, aut potius Astacus cernitur,supr. i Nerei caput, & ante N ptuni pectus literae N E inscriptae, a tergore Neptuni TAPΑΣ, altera vero parte Tarantem Neptuni filium videre licet equo insidentem, instaeuius pedes duae conlpieiuntur literae, nimirum Σ A. Quibus omnibus fgnificare volu runt.Neptunum ab eis pro deo tutelari coli, qui non modo belluis illis marinis dominatur, sed etiam omnibus qui in ipse mari continetur, piscibus vilioribus Crustatisq; etiam. Tarantem autem Neptuni filium ab altera parte excudi curarunt, quod ipse nomen urbi. ac nuuio imposuerit.
Ο N desuere inquit Iulius Alexandrimis qui calido temperamento si De sis tuere Astacos,coloris argumento, quem ex coctura rubrum contrahunt. I A. . At qui in crusta latum id, stigida quippe, sed cum terrestris alicuius pa te operati caloris qualitatem accipiens detersione multa, rubri id mi ris aspectu manifestatur, ut in iride, ut in sanguine, ut hic in Astaeis, Crustaceisq; omnibus, ut in alij s omnibus, unde detersus appareat in crust ceo tegumenm calor cum rubore. At candor in carne suus atque integer maneat. Hacten ille . Frigidos vero,& humidos esse temperamento testatur Simeon Sethi.
125쪽
ST ACI omnes marini, tam maiores quam minores came praedura sunt prsditi, ut Crustata omnia.Quocirca dii hculter in ventriculo concoquuntur,tardeq; descendunt,ac ventrem reprimunt: At rite consecti cit praepa rati non imbecilliter alunt. Simeon Sethi vix etiam concoqui posse ait preicium magnos:paruos enim facilius cofici lariusq; deseendere:caudas emim hoc est crura dissicilius etiam concoqui, cra: tot iiq; esse lac ci:idcirco condimentis calidis emendari,& ab eorum esu vinum vetus 3c rubullum potari. Interest etiam ubi ea piant ut in Methymna enim optimi perhibentur. Nam Phyllius siuς Phrynicus,sive Aristophanes apud Athenarum in Urbibus haec dicit:
Qui'autem magnos amat,ex Alextaria portari curet, si prope eam degat.sum, inquit GD Frinus,Astaci insipissiores, S duriores e mari, quam c fluminibus: adeo ut in Scotia cun ederem nullius preti, mihi videremur. Forte Cardanus non bene coctis.nec bene conditis Veiccbatur. Nam Marrori Paroduxapud Athenaeum Astacum inter caeteros pisces lautiores,in Attico quodam cohuiuio appositos alti Mnesitheus assos elixis praetulit, & ideo clibano incoqui voluit.Non parum salsi habent succi, & minus tamen quam testata . l iunt IIb.2.c. r. etiam hystia ex Astaris. Eximuntur enun apud ' Apiritim de sua testa & in mortario con Ieruntur cum pipere,& liquamine optimo pulpae, inde hystia platantur di Brmantur ἀ
Rex Leo dictus Leci animal Uu.1drupes quale Serpe1 Le
YM PANICI S Astacum raro.& istius voluptatis gratia osscrre iubet
Trallianus. Podagricis quoq: prohibebitur, prauertim si ex pituitoso hu more ortum ducat. Nam talcm humorem ab Astacis senerari idem Trallianus author est. In Cardialgia autem conuenire ait, quia non licite cor- Μrumpatur,& acribus moidacibusq; humoribus resistat.Actius in curatim 'ne colici affectus ex pituitoso humore Squillas & c aeros intcrdicit, Astaeo autem pro voluptate frui permittit linius medicus de dysenteticorum cibo tractatis. ac de calore nimio,Ostracoderma.& Astagines optimi cibi esse tradit.Putat Bialonius per Astagines eum Astacos intellexi sse. 1ix Porum chelis nautae salina sua conficiunt, in quiabus sal in piscatione reponunt, Apud Belgas talis chelarum usus est. Aedes cum tam amplae sunt,ut habitantes canthari,ant annuli ferret,aut mallei pulsum vix exaudiant.ita que tintinnabula in his locis procul ab ostio sitis tabulato aut inuri eminentiori loco affi- sunt cum loro annexo, aut filo ferreo crassiusculo, per domus penetralia si quae fini obuia deducto ad ostium usque,quo pertuso filo chelam Astac loco manubrio annectunt,quod apprehendit manu,cikn quispiam pulsare tintinnabulum cupit.
E ONIS uocabulum pro rege apud Graecos accipi non reperi vn iam, mirorq; quod scribit Isidorus: Leo Graece rex interpretatur Latine, ebquod sit princeps omnium bestiarum. Est autem Leo animal quadrupes, 'omnium animantium semcissimum di generosissimum, uno excepto h mine,praecipue cuni colla armosi; vestiunt iubae. quod aetate accidit. t stetiam nomen sideris coeli si is apud Latinos' de Graecos,ex numero duode cim Zodiaci signorum. Serpens etiam quidam sc vocatur, alio nomine ανγυινηs dictus Nicandro.
126쪽
A Nicandro. A dicta fuit Elephantia sis etiam apud Areteum; At λέω κέα φύλαξ, Leo . . nisu
sentis eustos,dieta Bit Athenis aerea Leonis effgies super sente eo,ex quo aqua essereba- ...tur es' ταῖς πώς πωρ δίπιαμ teste Polluce, i etiam λεω dicta fuit tremendat saltationis species, ab Athenaeo tamen inter ridiculas saltationes recensetur. Denique M'ω est nomen viri proprium, ut Latinis Leo. Similiter Elephantus quadrupes est omnium sere Et primi animalium maximum , Europae incognitum, duobus celebre dentibus, ex quibus opera aeqvi o. fiunt eburnea. Significat ελεφας poculi genus apud Athenarum,itern morbum apud me
dicos illum qui Latinis lepra dicitur.
L ERAEQUE nationes, ut inquit Gillius, etiamnunc Leonem n mi nantes Astacum, arbitrantur Leonem esse Astacum. Massilienses enim &Lconem & Astacum Ligombaudos nominant,& Itali quandoque virosq; Leones,quamuis etiam sint qui distinguant, maiorem Astacum hoc nomi---ne appellantes. Plinius etiam scparatim de Astaco & de Leone tractat: &Atlienarus utrumque distinguit,cum inquit Astaco Leonem maiorem esse. Belgae Leone marinum appellant Ondochi. Neapolitani, inquit Gilius, genus quoddam Crustatorum etiamnunc Elephantum vulgo nominantam hunc ne, an alium appellent, iudicare non possum,cum plicem non viderim, haec ille . Platina a vulgaribus ideo Leonem dictum suspicatur,quod Leonis terrestris animalis colorem similitudinemq; quanda habeat: quam cum ego nullam in eo offendam, ita Ob magnitudinem appellari putem.
LEPHANTVM Plinii eundem facit' Bellonius cum Leone,nec ab
Astaco grandi distinguit, ut ex eius hisce verbis aporti sine declaratur. 1 hPlinius, inquit, Elephantum marinum sic d pinxit, Vinius ectri .catio Elεi,hais Astaco plane conueniat. Inter marina, inquit, sunt Elephanti Locustaru ius usem. generis, nigri, pedibus bisulcis. Ego vero pro pedibus bisulcis quate nos intelligo tuos duo etiam brachia utrinq; subsequuntur. Addit praeterea brachia duo binis articulis, singulisq; Εrficulis deticulata, quae in Astacis cernimus. Nam singula grandia Astaci brachia binis articulis intercipiuntur. & denticulatis larcipibus biiulcis armata sunt. Quamobrem adultum Astacum fi Latinis Elephantum etiain dictum fuisse crediderim nam Astaci quanto maiores exeunt,eo nigriores evadunt.Quod autem ad Leonis appellationem attinet, conij ciendum est Graecos Astacis grandibus nomina immutasse,&Leones potius quam Elephantos appellare maluisse Nam de Aelianus eam deseriptionem tribuit Leoni,quam Plinius Elephanto. oppianus. Tων ητοι-λεω, βλοσυρήτε μασα, Quod sic Lippius vertit. Magno homνe Leo se hos horrenda Ene ., Aelianus Leonem marinum Locultae limilitudinis eme scribit, sed corpore magis tenui ae ' Lb. de vi gracili:brachia ille habere tuin maxima, tum Cancris sitnilia: & meruleo colore esse, sub- mm L i 4. nigris l. distingiti maculis. Constat igitur Leonem eundem esse piscem quem Elephan- 8 9 tum:ac plurimum eos hallucinari, qui nostras Escreuissas Leones esse putant ; haec Bellonius. Sed cpun verba Aeliani integra non adducat de Leone, imo quaedam etiam omittat quae scitu Bre digna iudicaui,ea hie subiungam: Marinum Leonem inquit, Locustae similem esse scio, praeterquam quod tenuioria gracilior apparet, & ex aliqua crustarum se nini parte coeruleus cmilco colore est&subnigris maeulis distinguitur, Gillius. Ignavus est, indi Forcipes illius maximae,Cancrorum larcipibus figura similes sunt. A piscatoribus bone peritis membranas quasdam habere dicitur appetas ex testis & colligatas, sub quas subiectae sint molles carunculae & tenere , quae Leonis adeps appellentur . Hactenus Aelianus. Iouius quoque Leonem Plinij ab Astaco non separauit. Rondeletius vero quidem Aeliani Leonem di Plini, Elephaatum non distinguit i sed Plinil Leonem & Ele-
127쪽
phantum diuerBs esse liquido ostendit, his verbis: Athenςus obiter tant sim ex Diphilo ELeonem inter Malacoderma recensuit , quo in loco pro μαλοωδεραυν perperam legitur ἐρρα δέρμών, ut ex contextu apparet: Tiam δἰ μαλα δε ραων καρὶ e. Aςακου, Κοίρα κ .
Aristoteles nullam omnino mentionem fecit. s Plinius nominauit tantum . Cancrorum genera, Carabi, Astaci, Maes, Paguri, Heracleotici, Leones. Libro 3 a. cap. xx .noram addit,
qua a similibus secerni pollit: Leones, inquit quorum brachia Cancris similia sunt, reliqua pars Locustae. Ex quibus verbis quisnam sit verus Leo, post longam diligentemque omnia
generis Crustatorum inuestigationem corio me cognouisse ex illimo, qui cum minime co- temnendus, imo spectatu dignissimus esse videatur, paulo fusius qualis si exponam. Λεωνa Graecis dicitur, ita a Latinis Leo, a colore flavo, ut arbitror, quo coloratus cst dum vivit, ct e mari captus educitur, & quod hirsutus sit. Astaco corporis specie affinis est, sed br clita longiora habet, forcipes tenues & Iatiusculos, quorum scissura maior quam in ullo fio Crustatorum genere pro corporis ratione. Tuberculorum qui in Elephantis sunt I co brachia villis veitiuntur & aculeata sunt. Pedes tres qui proxime brachia sequuntur. Iongiores sunt, aculeari, in calcaria terminati: vitiinus cxiguus, breuis& tenuis, neque acu - Fleis neque pilis munitus. Praeterea ab Astaco dorsi aculeis differtiquibus cum Locusta co- uenit. Utrinque cornua duo longissima tenuissimaq; habet, item alia in fronte breuia, intcr quae unum in fronte eminet acutum neutra parte serratum: haec sunt oculorum propugnacula, qui cornei sunt& prominent Corpus totum vndulatum est, instar panni ex hircorum canaesorumque pilis contexti camelotum vulgo appellamus. Cauda perinde ac
in Astacis in pinnas quinque desinit, sed lineis in gis distincta. Captus Leo circa Lerinum insulam quς nuc in Itala D. Honorati dicitur no procul ab Antipoli, ad me missus est. H et
qui cum Plinia verbis conseret, ex brach ijs Cancris similibus, Locustae eorpore, Leonem esse,quem depinximus, facile iudicabit. Ex Oncris. enim permulti brachia pro corporis mamitudine longa habent, hirsuta, forcipata: corporis Locustae figura longa est, cauda ex tabellis constat, dorsum aculeatum quae in Leone nostro expressa speoantur. Non minus
absurde de Leone, quam de Astaco loquitur author libri de A quatilibus. Nam quemadmodum Astacum adultum, a Latinis Elephantum dictu in fulta credituta G eos Astacis grandibus nomina immutata . & Leones potius quam Elephantos appellare maluisse. Nam Aelianus, inquit, eam descriptione in tribuit Leoni, quam Plinius Elephanto. Esto Gidem sit Leo Actiani, & Elephantus Plinij, an propterea recte concludetur eundem csse Plinij Elephantum & Leonem P Sic enim ille concludit. Constat igitur Leonem eundem esse piscem quom h lephantum. Non vides Plinium hunc ab illo aperte distinxisse Nam cum Plinius de Elephantis dixisset, paulo post Leones subiunxit ,& notam diuersam ad dit: quoi iam brachia, inquit, Cancris similia sunt, reliqua pars Locustae. Alius est igitur Plian ij Elei hantus alius 1 coquem boc capite expressimus. Haec omnia Rondeletius, ex quibus ut dixi apparet, eum consentire cum Bellonio . quod idem sit Aeliani Leo, & Plinii Elephantus: liud alium esse Plinii Leonem,ab cius Elephanto manifeste declarat. Quid in tanta coiitrouersia senserit Caesar' Scaliger, nobis non aperuit eo in loco ubi Cardanum docet, quot sint Crustatorum genera, & quaenam sed alio in libro suo nobis suam se declaraturum sententiam cst pollicitus. Praedicto tamen loco fatetur, se uidisse As acu cuiu brachium puerilis brachii magnitudinem aequaret. Ergo non magnitudine Atacum a Leone aut Elephanto distinxit, quemadmodum Diphilus apud Athenaeum, qui Leonem Astaco maiorem esse sci ipsi, sed aut forma, aut nullo discrimine per Astacum & Leonem idem intelligens. Est apud me Astaeorum genus insigni conspicuum magnitudine , qua Na vulgari differt Astaco. & nonnihil corporis figura; plane a Rodeletij Leone, si eius ic ni, quam nostrς apposuimus fides aliqua sit habcda, magis diuersum, quam ipse Astaeus. cuius imaginem superius spectandam proposui. Is igitur Brundusj captus, ad me missus
est ab Archiepiscopo Brundusino. Leonem vulgus adhuc ibidem vocat, est autem ma gnitudine tredecim palmorum: brach ij dextri ca magnitudine, qua se conspexime rcfert Iulius Sc aliget, sinistrum autem inulto tenuius. Quod miror RondeIcti uni in sua icone . non expressisse; nisi eius Leo hoc in se habeat proprii, ut eadem sit virilisque brachid gran- ditas, quod tamen in animum inducere nequeo, cum sit ex Astacorum genere, qui alterutro brachio semper differunt. Erant etiam nostri Leonis huius chelae tuberculis interius ab utraque parte, tanquam dentibus munitae, q uae in Rondeleti, Leone desunt. De colo- re eius nil certi habeo quod dicam; quandoquidem ausia eius tantum exempta carne ad
me milla silit, qui iucunde rubebat, unde coniIcio, cocia 4nte tuisse. Plinium, ubi Elee
128쪽
129쪽
phantum suum statim esse declMat. aliqui intelligere putant per nigrum violaceum et lorem exsaturatu. Nam xvmes Graece de nigmoti de Acthyope,& caeruleo,ut de mari dixitur, sic violas nigras Virgilio dici. lutem Astaeos indeptirpurei & violacei coloris etae existrinant, rubere autem cum sunt cocti. Non tuppinmendos Oaxi duos alios Astacos. propterea quod sint Rondeletis Leoni valde congeneres. Peditius cium ac bractuIs differunt,itein q, coἔ tribus. Nam lim multo sunt utri Jongioradit ut ultra chelas proicndantur brachia quoq; & pcdes crassiores, tres utrinq; pari tae magnitudine, luippe posterior dimidia parte minor est,quem pictor in secundouuae uessit. Utriusq; etiam brachia admodum aspera,imo aculeata praeisuiu parte intem .sed prioris maxime hirsuta & pii L. His ac iungo Astacum uiarinu, quem Humer vocant Germani,ex descriptione septentrionalium regionum Ulai Magni. ingentem esse sci ibit, inter Orchades di Hebrides insulas,& tam validum, ut hominem natantem chelis apprehensum suffocet.Sed non pro quod pedes omnes bisulcos pinxerit, & caudam tabcllis tam multis construxerit. In eadetabula idem Olaus Magnus depingit Astacum duodecim pedum, qui deuoratur a rno restimes stro marino,Vt hic conspicitur. Forcipibus, inquit Gillius, firmiter Astaci & Leones reti- .ii. nent,quidquid compretarenderunt. Cum enim Mals liae multas Boopes,Maenalum genus,& Lcones de Astacos cepissent, nauiculamq; ubi huiusmodi pisces captiui tenebantur, invisi, , , litus CX Pulsana reliquissent, de vulpe1 in eam ipsam ad exedendos Boopes inuasisset, aec, Liui ZE ε dit ut haec in horum forcipes pedem poneret,ex quo totam noctem retenta, mane a pisca
A V DIVIT aliquando Aesianus terrestrem Leonem summe timere marini Leonis
alacetum absurdum scilicet ac semidabilem; sed neq; odorem eius serre: itemq: illum ipsum terrestrein Leonem) marini extritarum crustarum puluerem in aqua bibentem,a ventris morbo liberatum iri.