Nicolai BurgundI ... Historia Belgica, ab anno 1558

81쪽

HIs T. BELG. LIB. II. Nnculorum innocentiam obiiciat. Idem oenius hodierna ingenia non conjungit. ceque olim panari.

metus, sed sui mores 1 emque continuere. irritamenta quidem eadem sectis nascentibus; eum adhuc intra paucorum, vidumque conficientiam concluderenturi tota hodie regiones huic disiciplinae accedunt. up mirum adeo videra non debeat o lenisque Belgis impetus iste novitatisimp suerit. qui ut frangatur, rebriuendus est ibi, inpingu , inertique licentia, ne ad ιnsmora. adF-gatur necestate. Vidimus quantum puria k Iencenis, Tornari, ct usitverpta accenderat.quid futurum luressimulurbes reverentiam exuantpJncertum efε remedium quo ostieetur nobis dentinum Concilium ct ut vanum esie credamin, Vermani non recipiunt. Exemplo eorum mitivi vivendum est cumsectariis; quos ne eatholicι issic

principes cruciatibus serant. si crederem ad eonscientias hominum valere si pbcιum, suaderem exquisitiorem quamque crudelitatem. sed cum per tot annos igne , ferroque nihilprofectum videam; utilius jussico detraheνe aliquid horrori legum,qua palam facere impares ea esse Pijs. Priscorum temporum sedivi gladius non delevit. eruditione,

ct eloquentia, vi que exemplo revocati sunt errones illi ad ecclesiam. His armis hominum ans mis wm inferimus. religio imperium destitit. nemo cogi potest, ut credat invitus. Et haecsoli δο-ra pacis punt consilia , quae tamen Privatae Curia senatores non recipiunt. malunt omnia flagrare

82쪽

NIco LAI BvRGUNDI incenssio, ut in turbidis undis largi-pificentur.Wde enimiustitiae issa corruptela , nsi ab ingentibus illorum vitiis, insatiabili aviditate cuncta prosti tuentium 8 2yon superarent tot divitia i is hominibus eschola ficosuallore in Concilium accitis,si

muneribus nihil conte ferent. Scimus quo condu

cti sint stipendio, nec illud par esse, quod luxum,

ct pompam, ct tam infames sumptus toleret. Vt L. nam tam modesee peccarent ut negari flagitia possent. 7 μnc Hopulo credimus, non aliter reminquam auro tentantur. nec quidquam tam sancte indulgent, ut non accipiantsed utpromisiue om

nes avaritιa non insimulem: accusare certamina,

invidiam multates possum, ct privati oὸν simulos, quibuη adversandi libidine invicem se laces punt , ct miserorum calamitatibus injuriae suae litant. uuis probet intempestivam Cuncellari, Prabantia iurgandi licentiam,st exerceri solitaου cum M seo contentiones e dicerem erupturas in publicamperniciem , nisi quis crederet a me malignim prolata, ad confandam ιnvidiam. Interim scimus quam turbidasint consilia eorum, quibus affectus of icit. Von est igitur quod in discrimen vocent innocentiam Procerum. quoisilucet D-bernatores , ad infamis cujusique lictoris libidinem centura s mibium siubministrare debeant. Ponant illi senatores mobum animo seo. ne tam propi sint ad indulgentias, quaου cum a nobis non ιmpetrave rint rei, in tua curia flatim ressimunt. Hoc est quod rempublicamfunditu trahit. Nemo adremittemia

83쪽

. HI s T. BELG. LIB. II. 73'm ttendis scelera facilis esse potest,qumsemper ab- quida .ciat malo puboco. Nunquam mihi placuit , n tot Concilia curvi imperi, , ct arcana disrahi. Suffcit omnibus Concilium Status. ct hoc Esum Proceres non raro inter se secreto musitarunt: ideoque nunc repeto, ut omnes intelligant,

haust aliter tot malorum finem haberi posse, quam FPrivatae curia, ct mantiarum offcia, in Proceres transferat Rex Thilippus : Concitamque unum , veluti unum corpus, ex omnibu aciat, Po-sulandum hoc es ab eo disertis verbis k nullumasioquistucium legatio habitura est. Tum conceptam a se formulam depromens, in intem pestam noctem sermonem protraxit. Lassa Gubernatrix & attonita ad coenam discessit,

atque in posterum diem Concilium distulit. Ad hanc orationem V igitus diriguit. In se potissimum jaculatam viderat,& fundameta imperii quati senserat. Ergo anxius animo, secremta aestimatione volvebat, quid postridie respo- surus esset calumniis. Inter curam & meditationes insomnem noctem protraxit. Surgen te die habitum corporis componenS, rotanti bus oculis linqui animo coepit. nervisque in stuporem actis , totum corpus sensus destituit. Exspiranti similem minister invenit. cum nec satis com otem mentis amici renunciarent, in ejus locum ad Concilium Status Ioachimus Hoperus accitus suit. Vir

antiquus, & gravis, sanctitate morum, &

84쪽

6 ΝIco LAI BURGUNDI eloquentia excellens. Quaedam de abroganda Inquisitione , derogandisque legibus , Sconfusione Curiarum mandatis adjecit ; non tam volente Gubernatrice, quam non prohibente. Post Calend. Ianu. digredientem Emmondanum Viglius oravit, ut vacationem si bi a Rege peteret. AEgritudinem animi in contemplatione doloris detenti, & fatigatum laboribus corpus praetendens: re vera apud amicos privatae vitae desiderium testabatur; Fervenissese ad extremum fansigi . decidereposse, progressi vero non posse. tempus essesiubducere cer vicem iugo tritam, ct eripere se fortuna fatidio. Raro potentiam diuturnam.nec eodem flatu fortunam con fere; quap satietatem inere de sevit in eos , quospropiore amicitia gradu Trincipibus admovit. Posse reliquum aetatis spientia concedis quod in repubbicaper indignationem, est discordias transimittendum sibi foret proceribuου inviso; non aliqua sua culpa - sed quia flagitiorum ιmpatiens,

μaderet optima. Prosteritare imminentes seditiones,per nimium magnatum m scelin consensium;per

laceratam superfititionibuου regionem, legibu ueparere nesiam. 9 ni benignius aliquod astrum ad fulserit, undaturam brevi civili sanguine. ct haec omnia privata vita se vιtare. Interea Egmondanusi in Hispania magno honore, donisque Rex coluit. Ea tamen quae in Belgio agitarentur tristior accepit. Quem cum Alexandro Farnesio Gubernatricis

85쪽

ΗI s T. BELG. LIB. II. 77natricis filio a se dimittens, perserenda man' Mibiae. data dedit in hanc sententiam. Gratissimis au- Sim. v ribus legationem exre . ex his quae deferebantur 'cognosco solbcitudinem tuam. Histem publicam

Adra tim diligenter commendo. Propter impendentem Turracorum armorum necessitatem arctius in

Heania detineor. nec referre pedem inde possum, tusi ut fugitivo similis Udear , ac desserare de

successu victoriae. ut proximo anno ventam Jumma ope nitemur. Destino interim ad te ingentem vim pecunia, ut nominιbus meis aes alienum exolvas. Se remedio iustitia vos videratis , ct integrum ad me negotium referte. Caeterum rebronis causam perfunctoriam non existimo. multasimul 3n contemplationem veniunt. qua hoc ambus cumram intendunt meam , quo propiori vinculo obtriactabuntfastigia, eateris in rebus in e uni consilia mea ut eligere posism. hujud longe alia est condicio. Rex per leges esse nonpossum , nisiσ catholi

μου; nec proinde ab H quam catholicis imperare.Equide tritu nihil carius habeo elud tame naufragium longe vilius tetigione duco. Imo potius milites moriar si per naturam liceat θ quam ut in hac re

mutationem admittam. Itaque tres epscopos, cum Theologis , ac consiliariis aliquot vocabis in conci-hum.memeto viros edgvi ama consticuos, nec de teriares ingeniis. Inter eos unum tibi Dilomum

pracipio.de caeteris ipsa melius desticies. uuo pacto optimapraecipi possint consituere eos jubeo.nepte beta ingen- vopia doctrinae,posthac trahantur in

errores Diuit ipso by Corale

86쪽

episcopi in confliari,

errores animi. contamnati vero sanitatem debeam

melioribus disciplinis. Deinde quis ordo servandus mscholis ; qua ratione iuventus formanda quam optimis sua is. Multi enim institutionis vitio δε- generant a senseu maiorum , alsa bipersuasio nes induunt. Siscutient denique an pristina legum poena mitigari debeant. Ham utrelictum sibi e

Molae metu licentiam exerceat,mihi non es ani min. Foenam aliquam sanciri voloest quidem va-bdam,ad fanandam istorum hominum amentiam. Ham ut inulti, Grsecuri degant , nec condicio pu-ιάω tranquillitatis, nec divini cultus ministerium posZulat. uuamvisinterim ostentatasunticia nec

mihi satis videantur conducere rationIbin temporum. quia damnatos audio laetantium more canentes , atque invicem se adhortantes, ultimam ne-eesitatem excipere. Haec ergoseumma agentur δά- gentιagrout magnitudo rerum p ostulat.us nos in tentos viderint boni, resumant animum: mali vero de ondeant. integra tamen omnia mιhserva.

Haec reIationis summa erat. quam III. Von. Maii Gubernatrici exhibuit. pronumque Regis in Proceres astectum , sincerumque gaudium testabatur quod ea legatione perceperat. Dein agitatum qu OS ad exequendam Regis voluntatem adhiberent in conci lium. Ex episcopis supra Rythovium, in Natamurcensem & Audomarensem consensum est. His adjuncti Iacobus Martins Flandriae,

Hippolitus Persin Utrajectensium praesides,

Antonius

87쪽

HI s T. BEL G. LIII. Antonius Meuienare consiliarius Mechliniensis, Iodocus I detanus Theologiae, Wilmarus Bernaris Canonum, Professores. Viri eruditione illius temporis exculti , ae divini humanique ajuris scientia praeter caeteros insignes. IV. Cal. Iun. in aulam convenere. sed

ne rei quae agitaretur suspicionem populo facerent , quaesisus est color. Concilium Tridentinum retractaturi fingebantur. Prima die facilis & expedita deliberatio. Quaere batur de recta institutione fidei ; de ex cutiendis sacerdotum ingeniis , non irritata vetustate ad ignaviam prolapsis. sed in eam partem Concilium Tridentinum abunde prospexerat. saluberrima ecclesiae reperta,

Christianisque principibus fere placita , si

ne scelere verti non posse. dandam operam ut in mores venirent. Et in hanc sententiam facta est distessio. Sequens cogni- tio longa contentione, variisque orationibus agitata fuit. Episcopi contumaciter inte cedebant pro legibus , quarum utilitatem prioris temporis innocentia sanxerat. Proceres e diversio , quondam placuisse dicebant acriora remedia, temporibus sicpo talantibus. alia

aetatem, abos mores requirere. ut annorum moes, ' v

ita ct vitiorum esse. V teres saeculi sui inno centiamseprae sientis aevi genium intelligere. in republica idem semper stet lare oportere, non ιdem Iemper conν ita. leg m offort-pater non uno

flatu

88쪽

8o . NIco L AI BvRGvNDI satu eo flere. mutari silere pro temporum moribud atque utilisatum praesentium rationibus inservire. 2 on esse laudatam in unasententiiserpetuam permansionem. Nauim abquando non ab-ter , quam sectendo in portum pervenire. cum homines novo sunt flem debere leges, qu s mortales, ct temporibus aptaου prudentia conridisset.

Eas quidem Jalubres olim, si que valitas fuisse

ut pernitiosa excluderent. vitiis usqueadeo non ferventibu ; cum malorum initia adhue in . potestate forent: nunc tamen impares esse ad ex- tirpandum virus quodtot simulgentes corripMi. adeo facιbus excludi vitia, quam eiici. Sic dissi sum est negotium. Auriacus vero postridie jus.su Gubernatricis praesentis temporis calamiatatem exposuit. Nec immerito, inquit, commoveor nomine reipublica ; quam circum , intraque sectarij laeessunt, ct penetralia ejud crebris quatiunt motibus. Remedia ista languentis avi modum excedunt.ni ore inLabrinthum curre placet, unde sera nos paenitentia sine pudore, ct damno non eripiat. si nescitis, atroci sima renigionis sunt distata.In Vastupraesens habemus exemplum.nunc

in se acrius, quam in nos obm incurrerunt. tam fisum regnum ita fiatione distractum est, ut videatur auter componi non posse, qu/m aue rius

par is exitio. Uuid si sectarii nostri, quod μὴ n

queunt consequi viribus, excidio patria qua rant, amul quegentesJecie auxι- accersant m laceratum d ordiis imperium ' acerrimuF mor

89쪽

HI s T. BELa. LIB. II. 8rsus est irritata necesitatis. que ignoro adferri mu ta posse , qua a derogandis legibuι nos absterreant. Nam nec sie leges temere pertendas jκdico ; sipares

erunt agitiis; fi condicio seculi inutiles non fecit; β

tempora aliud non demerent. Nunc etiam homorem illarum Judices aversantur, o ad rigorem calculos non porrigunt. Et quid obsecro prosectum tam exquisitis suppliciis p Carcerem, laqueos, cruciatis homines isti ridendo excipiunt. adversus terribiles flammarum a

paratus rectos oculas tenent. nemo tot vexatin tam

mentis poenitentia vestigia exhibuit. Et si verum νο-lumus, cottidianus'ectaculis animatui constantia. u- κω exitiam,plurium es illecebra. Adhac perendum ne laces ita patientia exeat in furorem, ct ad armorum necessitatem de steratio traducatsr. Haec & similia Auriacus. Sed episcopi in contrarium arguebant: Sectarios nullasini ci mentia. patientiam nostram comemptim no imbe- pro teticillitate accipere. Diversum caeteris mortalibus illud h esse genis hominum.reliqua scelera intra confitientiam

latere. hoc unum non ante quiscere,quam regnum occupaverit. ferro opus ut exscindatur tabes, pri quam in plures serpat. nundum eo gradu consistere, unde δε-jici nonpossit. sed ne quid damni coercitio in rempublicam infundat, parnarum gradus flatui posse. Doctoribus , Ministris, relapsis, contumacibus ultima ponantur Applicia. paenitentia sexi , exutis bonis

provincia cedant. perberibus se exilio plectatur nequitia, que non ex alto processit ; sed animorum simplicitatem occupavit. In omni denique auιmadver-

90쪽

81 Nico LAI BURGUNDI sone dignitatis exu atatis rationem Judices habeant. Si publicum exemplum non permiserit iracundia temporis, integrum eis sit repetitis calculis condemnatos ad triremes abjicere. Hac secreto mandari judicibus posse se,ut ipsi cognosicant neque gratia aliquid comedi, neque inexorabiles poena3 conflui. Cum fervescerent studia partium, his pro legibus, illis contra contumaciter nitentibus,justi stat episcopi in codicillos referre sententiam suam. Proceres autem ut subscriberent persuaderi non poterant. Rogati vero torpedini justitiae remedium quaererent, variis dilationibus relationem frustrati, spatio tandem languescere passi sunt: ut fere in republica solent fastidita negotia. Odio praesentium, & ne sine causa mutationem legum postulasse crederentur, turbari cuncta malebant. Et nunquam postea de justitiaquaesitum. Inter quae superveniunt a rege epistolae. Concilii Tridentini publicationem mandantes,cum paucorum Anabaptistarum suppliacio; quorum exitium non ausa Gubernatrix,

ad Philippum detulerat. Tunc demum recruduit ira Procerum. Aususque est Auriacus Egmondanum insimulare, blanditiis ca- , pium , nihil praeter inanem promissorum pompam ex Hispania retulisse. . Et ille non obscure arguebat inconstantiam Philippi Regis, nec verbis ejus fidem constare. Sed

Gubernatrix clincta in mollius flectebat , &