장음표시 사용
21쪽
P L A T ON i squoad fieri potest probabilib' atq; ipso iure adduci' accessi,
relinquens consuetudines meas satis quide honestas, sub tyrannide nem meis sermonibus,neq; mihi couenientem. Veniens aute me liberaui,ne vel hospitalis Iupiter,uel philosophica sors accusare me posset. Certe philosophiae dederari fuissem,si ob mollitiem timiditatemq; vituperari potuissem. Ccteru cum eo venissem,neq; enim oportet logius evagari, omnia apud Dionysiu seditionis plena offendiratq; caluntarum in Dionem,quasi tyranidem affectaret. Defendi igitur quantu valui: sed parum potui. rio enim fere mense post aduentu meum Dionysius accusans Dionem quali tyranidi
insidiaretur,in paruit coniecit nauigium ac turpiter expulit Amici vero Dionis,quot eramus, cuncti formidabamus, ne ne aliquem nostru Dionysius quasi socium illius criminis supplicio afficeret humor aute exortus est Syracusis,me occisum esse a Dionysio,quasi omniti quae tunc acciderint,auctorem. At ille sentiens nos omnes sic affectos: veritusne ex metu nostro aliquid forsan accideret grauius, benigne admodum omnes recepit. Me certe ipsum consolatus bona habere spem iussit,atq; ut permanere omnino rogauit. Erat enim sibi in suga quide mea nihil honesti: sed in permanendo.Atq;. idcirco precari me maxime simulabat: preces aute tyrann rum necessitati permixtas esse non ignoramus.Cum vero ne abirem machinaretur,collocauit me in arce: atq; his locis habitare voluit, unde nullus posthac nauta non modo prohibente illo,sed nisi iubente atque mittente seret abducturus tneque quisquam siue mercator siue alicuius prouinciae ma gistratus, me solum exeuntem cospexisset, qui non me capta, ad Dionysium repente reduceret: prcsertim cum iam contra quam prius vulgatu esset: Dionysium rursus Platone vehementer coplecti. Et quodam odo ita erat. Neq; enim tacend1
est verum. Coplectebatur ille quidem indies me magis atq; magis,& gaudebat moribus nostris atq; cosuetudine.Cupiebatque a me laudari magis si Dione, & amicu longe magis existimari. Et ad id quide maxime cotendebat. Ratione vero
qu1 id optime fuisset factu, si modo fieri potuisset: neglexit.
22쪽
Haee enim suerat,vi mihi videlicet in audiendis addiscedisq;
philosophiae rationibus liberius adhaereret,nrecuq; couenim reliAt vero ad hoc ille dissidentior erat: timens ne quemata modii asserebant caluntatores, si rationibus illis implicaretur,Dio quae cupiebat,iam esset omnia consecutus. Ego auteomnia pertuli,in eadem sententia perseverans, qua ab initio profectus eram. tetans siquo pacto fieri possit,ut in cupiditatem vitae philosophicae perueniret. At ille contra nitens,nae vicit.Et primum quide tempus meae profectionis in Sicilia, actionumq; illic mearum per haec omnia traductu est: posteris vero temporibus in Sicilia iteru sum reuersus: quo me omni studio Dionysius reuocabat. Qua vero ob causam rur- .susaccesserim,qulave illic egerim,neq; id quide absq; rati
nedunc demit vobis res, am, cum vobis quid potissimu re bus sic se habentibus agendum sit, consuluero. Referam inquam eorum gratia,qui interrogant quonam consilio secundo redierim.Sed ne quae accessoria sunt, praecipuis anteponantur,ad consilium iam deuenio. Reor equidem hominem consulente aegroto & circa victu intemperato, in primis hoc suadere debere ut modu viuendi mutet: ac si aegrotus in hoc
obediat, tunc alia iam illi ad medelam conferre. At si parere nolit,tunc consulentem ipsum virum putabo & medicum, fieu omiserit:quod si consulendo ulterius perseueraueriliconistra putabo: ignauu scilicet,atq; artis expertem.Idem quoque de ciuitate, siue unus eam gubernet, siue plures,existimo. Si enim probabili quadam ratione rectaque via incedenti, populo utile aliquid consulatur,id quide agere, sapientis officium arbitror Sinaute penitus a ciuili ratione desciscat, neq;vestigia quidem eius sequi velint,dicantque consultori,praestare ut Rempub.omittat,neque quicqua in ea c5moueat,vDepote si comouerit perituro: voluptatibus aute libidinibusq; ipsorum indulgeat: atque ea ratione consulat: qua facillime semper celeriterq; satis eorum voluptatibus fiat requidem eum qui in eiusmodi gubernatione perstiterit, nequaquam
viru putabo: sed ec potius qui prorsus omiserit. In hac ergo sententia costitutus,quoties aliquis me de rebus grauioribus consulit,
23쪽
e6sulit,sue ad diuitias,sive ad corporis vel animi purgatis
nem pertineat, si quotidiana illius vita modum aliquem ser ulire posse videatur,vel saltem consulenti mihi videatur o temperaturus,libenter cosulo, neque prius desino quam initium pro viribus ad finem usque per sexerim. Si autem aut omnino non petat 1 me consilium: aut qui petit, manifestδappareat consulenti mihi nullo modo obtemperaturus:vltro quidem non accedo ad consultandu: per vim vero,ne si meus quidem sit filius.Seruo tamen etiam inuito cosulerem: ac vi adhibita compellerem. At patrem vel matrem per vim cogere nefas esse arbitror, nisi propter morbum mente alienatos. Quod si suo quodam more vivat, qui mihi nequaquam pro belur,neque infensus aduersarer ibistra monendo, neq; rursus blandiendo eorum cupiditatibus assentarer ea porriges, quibus ego si indulgerem, vivere nolim. Hac eadem mente circa patriam vir prudens esse debet: ut ita reprehedat ciuitatis errores,si neque inistra sit reprehensurus, neque ob reprehensionis studium periturus.vim autem patriae per Reip. mutationem afferet nunquam: quando absque expulsione de caede ciuium emendari non possit. Sed quietem aget votoq; precabitur optima de sibi ac patriae. Hoc igitur pacto ego vobis consulerem. Consulebam similiter Dionysio una cu Dione:ea videlicet ratione quotidie vivere, qua sutipsius copos maxime redderetur: amicosq; de familiares fidos haberet:neidem sibi quod & patri accideret. Qui cum multas in Sicilia magnasq; urbes suscepisset,quondam 1 Barbaris devastatas:
easque restituisset:non potuit in singulis illarum gubernatores Rerumpub.constituere fidos,neq; ex domesticis suis, neque ex aliis undecunque comparatis, neque ex fratribus sitis iunioribus quos ipse educauerat: sed tum ex priuatis homibus praesides,tum ex pauperibus admodu diuites secit. Horatamen nullum fidum sibi gubernationis secium potuit adhibere,vel suadendo,vel docendo,siue largiendo,siue in necessitudinem recipiendo: septies deterior Darior qui neq; se tribus confidens,neq; his qui sub eo educati fuerant, sed s eiii dunturiat Midae eunuchique, captiuitatis partes diuise
24쪽
s m,singulas maiores tota Sicilia: assignausique singulis. Atque eos fidos nactus est regni socios,neq; vel sibi vel inui-eem insidiantes. Praeterea exemplum dedit, qualem oportet seipsum legum latorem regemque bonum praestare: quippe eum leges tulerit, quibus adhuc Persarum seruatur imperita, Aecedit ad haec quod Athenienses cum multas Graecoru --bes non a se quidem sed ab alias constitutas, deinde occupatas a Barbaris in potestatem suam recepissent,annos septuaginra in eas tenuerunt imperium , utpote qui amicos sibi in singulis ciuitatibus comparauerat. Dionysius autem cum in urbem unam uniuersa in Siciliam congregasset, ob sapientia nulli cofidens aegre seruatus est. Carebat enim amicis fidisq; hominibus: quo nullum maius est argumentum, vel improbitatis si desint,vel probitatis si adsint. Haec igitur Dionysio
ego ac Dio consalebamus: postquam paternae res sic se habuissent,ut neque eruditorum virorum familiaritates,neque decentes haberet consuetudines. Admonebamusq; ut animum adhaec intendens,in primis amicos sibi alios ex domestieis ci aequalibus compararet, ad virtutemque concordes.
Maxime verd ut seipsum sibi consentientem constantemqueprcstaret: huius enim rei defectum apud euesse quam maxi-ms,ostendebamus, no apertis quide nune verbis: neq; enim tutum fuisset: sed ratione quada latetiore, idem tamen significantet docentes ita demu unumqueq; hominu tam se quam illos quibus imperat posse seruare,si hcc obseruauerit: sinaum tem contra se gesserit,contra prorsus accidere. Quod si ita ut dicebamus se copararet, setque ipsam prudente teperatuque praestaret: si rursus devastatas urbes Siciliae restitueret, ac legibus institutisq; ad Rempub. pertinentibus eas muniret: vidi sibi beneuolae,& inter se inuice contra vim Barbaroru auxilio forent.non duplicaret modd regnu patcrnu vertimetia multiplicaret.Fore quide si ita se gereret: vi Carthaginei es multo magis faciliusq, suae potestati subiiceretur,quam Gelani subditi filissent:contra, quam patri accidit suo.ille enim pendere tributu Barbaris coactus suerat. Haec erant quae dicebamus praecipiebamusq; Dionysio , nos videlicet insidi-D antes
25쪽
intei sibi,ut multi diuulgauerantiqui de eum nos apud Dinnysium superauissent, Dionemquide expulerunt,nos autem in formidinem coiecerunt. Verum ut non pauca paucis coprehendamus,Dio profectus ex Peloponnesso atq; Athenis, rebus iam ipsis Dionysium comonefecit.Cum ergo liberas.set ciuitatem Dio:eamq; iam bis ciuibus reddidisset,eodem pacto affecti fuerunt aduersus Dione Syracusani, quo & antea Dionysius. Nam olim Dionysium Dio educare atq; e-
erudire contenderat: quo eum regem regno redderet digniutilemque se illi per omnem vitam prcstare statuerat. Obtrectatores aute calumniatores li, Dionysio persuaserunt, Dionem quasi tyrannidi insidiante eo tempore haec omnia machinari : ut mens Dionysii disciplinae studiis irretita,dominationem negligeret, eamq; Dioni totam relinqueret: Diovero gubernatione dolo usurpans, illum expelleret. Quead- modii vero tunc apud Dionysium,ita postea inter Syracusanos lite eade dicta iactataq; pervicerunt,infami prorius turpiq; victoria his ipsis qui superauertit.Sed quale id fuerit, audire vos oportet,qui me ad res nunc vestras coponendas vocatis. Veni ergo Atheniensis homo Dionis amicus atq; ad , tutor eius aduersus tyrannum, ut pro bello amicitiam facere: at pugnans contra calumniatores superatus sum. Cum vero
Dionysius conaretur non verbis solum, sed pecuniis etia dc honoribus me sibi cone iliare atq; detinere,ut mea cu ipso samiliaritas testimonio foret Dione non ivturia eapulsum tam isse: nihil apud me hac in re tanto suo conatu cosequei potuit. Posteris vero temporibus Dio rediens domu sit atres duosAthenienses secum duxit: no ex philosophia sic amicos,sed ex hac comuni vulgarsq; familiaritate: quae hospitalitate quadata frequenti inter sacra spectaculaq; cosue: rdine, amicitiam eonvahere cosueuit. Similiter illi tum ex his quae dixi, tum quia redeunti obsequia praestiterunt, amicitiam cum Dione conflauerant. Hi ergo cum in Siciliam profecti essent, intelligerentque calumnias inter illos ipsos qui ab ipso liberati erant, in Dionem coniectas, quasi tyrannidem affectaret, non prodiderunt modo aimcum de hospitem, ceu pro
26쪽
priis manibus ipsi percutares fuerunt.Arma enim tenentes intersectoribus palam auxiliati sunt. Et facinoris quidem il-hus turpitudinem impietatemque neque praetereo equidem
neque enarro.Multi enim haec diligentius narrauerunt, atque narrabunt. Sed aduersus infamiam ciuitatis nostrae respondeo. Nam si Athenienses fuerunt illi qui prodiderunt: ille quoque Atheniensis fuit, qui neque pecuniarum neque honorum pollicitatione, ut proderet illum, adduci unquam
potuit. Non enim per vulgarem mercenariamque beneuolentiam factus erat amicus. sed per liberalis disciplinae communionem. Cui certe viai,qui sapit,plus adhibet fidei, quam ulli de animorum coniunctioni & corporum consanguinitati. Itaque non tanti aestimandi sunt illi: vi dedecus ciuitati ob Dionis caedem afferre potuerint:quasi alicuius pretii unquam fuerint. Haec dicta sunt omnia: quo Dionis amicis
propinquisque consuleretur.Consulo autem praeterea S tertio vobis quoque iam terti fidem prorsus eademque ratione et ne Sicilia, neue ciuitas ulla aliquibus hominibus: sed legibus duntaxat subiiciatur, ut nostra seri ratio. neque enim dominatibus ipsis,neque seruientibus id utile est, neque eorum filiis aut natis natorum : sed perniciosorum omnino
hominum est id aggredi. Angusti vero & illiberalis animi est eiusmodi lucra praeripere : nihil vel in praesens vel in maturum tempus bonorum iustorumque vel diuinorum liuia manorumve intelligentis. Haec ego Dioni primum persuadere conatus sum: deinde Dionysio: tertio vero nunc vobis. Ergo pareatis mihi Iouis tertii seruatoris gratia . Prae terea Dionysii Dionisque exitum animaduertite. Dionysius quidem non obtemperans consiliis meis,uiuit etiam nucnon honeste. Dio vero cum obte perauisset, honeste interiit . Et nanque viro qui praeclarissima sibi patriaeque affectat, nihil unquam nisi rectum pulchrumque potest accidere . Nec vero quisquam nostrum natus est immortalis: ne
que sicui id contigerit, esset is propterea felix ut vulgo videtur. Rebus quidem carentibus anima nihil vel bonum. est vel malum existimatione dignum: sed unicuique ani-D et mae
27쪽
mae id accidet, aut dum est cum corpore: aut a corpore s paratae. Credendum est reuera semper antiquis sacrssq, verbis:quae nobis nunciant immortalem esse animam,iudicἀ-que habere,suppliciaque pati maxima: postquam a corpore fuerit separata. Quamobrem minus malum existimandum
est, perpeti grauissimas iniurias a delinquentibus illatas,
quam inferre.Quae quide homo cumulandae pecuniae deditus,& in paupertate animi constitutus non audit: ae si audiuerit,quasi seo iudicio deridenda cotem niti. atq; impudenter
rapit undiq; quicquid existimat sibi veluti bestit,voluptates
ventris suppeditaturu,oblectationemq; venereae seruile certe atque ingratam de absurdam, nec verae voluptatis nomine dignam: de quasi caecus non cernit se frustra contendere inexplebilem explere concupiscentia. Neq; rursus cernit quatum sit impietas malum,quibusq; insit rebus semper iniustitiae mixta. lam quidem necesse est animam quae perpetra ii erit iniusta,secu habere:& dum per terram reuoluitur inter homines: de dum sub terram passim turpiter omnino atquenti sere circunfertur. Cum igitur haec aliaque generis eiusde Dioni dicerem,persuasi. Interfectoribus autem eius iustissi me quidem irascerer,eodem quasi modo atq; Dionysio:virique enim & mihi &aliis , ut ita dixerim, omnibus damna gratiissima intulerunt Illi quidem cum interficerent eum qui volebat iustitia uti. Hic aute cu nullo pacto vellet iuste agererin uniuerso regno maxima potentia obtinuit. In quo si philosophia una cum potentia vere in idem quasi domicilium
concurrisset, per omnes homines & Graecos de Barbaros elucente veramq; opinione sufficienter omnibus ostendisset: neque ciuitatem neque hominem unquam fore felicem,nifi& cum prudelia, de sub iustitia vixerit, siue per se illas poss-deat,sive sub sanctorum principum moribus rite educetur atque erudiatur. In his quidem nocuit Dionysius. Caetera vero si ad haec comparentur, damna perexigua mihi viden tur. At enim qui Dionem interfecit, non intellexit,idem
quod Dionysiusse fecisse. Equide certe scio, quantu homi ni de homine assimare licet, Dionem si regni gubernacul
28쪽
diutius tenuisset,nunquam in aliam dominandi forma suisse
conuersurum,quam cum ab initio patriam suam Syracusas, expulia seruitute,in suo iure constituit libertatis iam splen dore laetissimam: deinde omni studio ciues co uis optimi que legibus ornaturum praeterea omnem diligentiam adhibiturum fuisse:qud tota inhabitaretur Sicilia,liberareturque a Barbaris,aliis quidem expulsis, aliis veta subactis faciliusquam secerat Hieron.Cum uero haec per uirum iustum,fortem,temperatu,vel philosophum, gesta fuissent,eadem apud multos virtutis floruisset opinio: quq & salua re apud omnes, ut ita dixeri,homines viguisset, si Dionysius nobis ab initio paruisset.Nunc autem sue quis dcmon,siue perniciosus aliquis his sese obiiciens,iniquitate de impietate:& quod pessimum est ignoranti audacitaex qua mala omnibus omnia deradicibus haerent, & pullulant, & in posterum producunt fluctum iis qui nascentur amarissimum:cuncta haec peruertit rursus de perdidit. Sed nunc tertio felictu auspiciorsi gratia,bona dutaxat ominemur. Costilo igitur vobis amicis, ut Dione imitemini: amore illius in patria vitetq; temperantia
magis magsim; complectentes. Quibus aute auspiciis cosilia eius perficere conadum vobis sit,& qualia consilia suerint: aperte quide ex me audistis. At siquis est inter vos,qui Dorice nequeat vivere secundum patriae instituta, sequaturq; Siculum vivendi morem,& eos qui Dionem occiderui, neque eum recipere,neque existimare velitis vlla in re fidelem atq;hncerum.Caeteros autem adhortari potius debetis ad habitationem totius Siciliae disponendam,legumque paritatem: tum ex ipsa Cicilia,tum ex omni Pcloponestamec Athenas horrere.Sunt enim & ibi viri virtute omnium praestantissianii,& qui odio habeant eorum crudelitatem , qui hospitum caede se polluant.Verum si haec tardiora iam sunt,urgentque vos quotidianae, multiplicesque seditiones atque discordiae: intelligere unuquenque oportet:cui modo uci paulum recte opinionis sors quaedam diuina largita sit, nullum fore finem seditionum,malorumque ex seditione nascentiu,prius quam
qui vicerint praelio,a cmbus,pulsioniblisque ciuiu,atq;
29쪽
etiam iniuriarum comemoratione vindictaeq; cupiditate teperantes , inimicis concilientur,susq; ipsius compotes sunt: prcterea leges ferant comunes nihilo magis ad voluptate sua
v eoru quos vicerinti. cogatq; illos his legibus uti.Cogat inqua gemina necessitatis via: metu scilicet de pudore:metu de pterea quod potetiores sint,sua vim dem5strates: pudo re vero ex eo,quod rursus potentiores promptioresq; appareant, tum in voluptatibus superadis, tum in legibus obseruandas .Aliter autem nulla prorsus est via finiendoru maloruciuitatis in seipsa seditionibus laborantis: sed seditiones inimicitiae,odia,proditiones in Rep. vi in ciuitatibus ita se habentibus intra se atque vicissim fieri consueuit: temper e xorientur. Quamobrem qui tanqua potentiores Remp.tenent, si salutem exoptant,ipsi inter se eligere atque in honore prq- ferre eos debent,quos esse audiuerint optimos: primum quidem senes qui filios de uxores habeat, atq; domiciliu:ac maiores eoru quam plurimos,& probatos,& insignes, sufficiesque omnes patrimonium possidentes. Ciuitati vero decem milium virorum,quinquaginta eiusmodi sufficient. Hos ergo precibus honoribusq; quammaximis donio euocare debent: euocatos autem precari, atque iureiurando astringere, ut leges condant,quq neque victoribus,neque victis plus tribuant et sed ius vinuersae ciuitati aequum atque commune.Latis denique legibus in hoc iam omnia consistunt. Si enim victores subesse legibus voluerint,magis etiam quam illi qui victi sunt: omnia iam erunt salutis, felicitat;sque plena: malaque omnia procul aberunt. Sin minus,nec me,nec alium incommune consiliu ad eum vocare oportet, qui praeceptis eiusmodi non acquieuerit. Haec utique germana sunt eorum
quae iamdiu ego ac Dio Syracusis efficere,recto iudicio agressi sumus: posteriora tamen. Nam prima quidem illa su-iisent, quae apud Dionysium ipsum primo, bona omnibus communia agere conati sumus. Sed fortuna quaedam hominibus potentior illa dissoluit.Nunc autem vos ista conemini bona quadam serte diuinaq; fortuna fortunatius agere. Atq;hic finis epistolae de consilio, deque prima in Siciliam nauigatione
30쪽
stlone mea. Quod aute seques prosectio de nauigatio mea, neq; ab re,neq; temere suscepta fuerit: sicui id curae sit,audire iam licet.Primum quidem habitationis in Sicilia meae te- pus mihi transactu fuerat, quemadmodum supr1 dixi, priusquam amicis necessariisque Dionis consilium darem: poste vero quantum potui Dionysio persuasi ut me abire permitteret. Conuenerat autem inter nos: vicum pax facta esset ex bello, quod tunc in Sicilia erat, statusq; illius tutius confirmatus,Dio reuocaretur, atque ego simul accederem. Voluit autem Dionem intelligere atq; existimare se non quasi in exilio,sed in secessu quoda constitutum esse certo tempore re diturum. Ego vero consentiens recepi me ita facturum . Sed eum postea pax sequuta esset:me quide accersivit Dionysius: Dionem vero ad annum insuper hortatus est absentiam tolerare. Me autem,ut omnino ad eum properare,rogauit. Dio igitur ut illuc accedere, & iubebat,& precabatur.Increbuerat enim ex Sicilia fama,Dyonisiu miro quodam rursus philosophiae desiderio affici. Qua re commotus Dio,ne prosectionem omitterem magnopere flagitabat. Ego vero quan sciebam iuuenes plerunq; erga philosophiam affici ita solere,existimaui tamen tutius fore,ut rem totam dimittere,neq; Dionysio neque Dioni parere. Odiosa igitur viriq; respondi: me videlicet idcirco no profecturia, quia senex iam essem, di eoru quae in praesentia fierent,nihil ita ut conuenerat, fieret Audiui autem Architam Tarentinum interini ad Dionysium accessisse. Ego enim illum ante discessum meum non ullosq; alios Tarentinos in Dionysii familiaritate adduxera. Erant & alii quida Syracusis nonniim Dionis auditores: atq; inter hos alii qda,qui alia pluria in philosophia audiuerat: et mihi visi sunt cotedisse de reb' huiusmodi apud Dionysiu disputare: asi ille omnia quq excogitauerim,audiuis set.Ille vero nec hebes est ad perdiscendiiude honoris cupiditate vehemeter incensus. Placuerunt igitur sibi sorte qui dicebantur: manifesteque erubescebat, nihil a me cum ad eum profectus sum,audiuisse. Itaq; partim amor planius audiens minuaserat:partim cupiditas gloriet stimulabat. Quam
