장음표시 사용
41쪽
plosi atata sint,neque scio,neque dum colloquerentur,aii diui: sed quae me praesente inquit Dionysio Theodotes renoui de memini.O Plato,ait,Dionysio suadeo huic si Heraclidem huc adducere potero, criminibus in se delatis respo- surum: ac si nolit deinde eunt Dionysius in Sicilia permanere, saltem permittat uxorem filiumq; suscipere, atque in Peloponnesium abire: ibique habitare nihil ibi moliente con tra Dionysium,& bonorum quae hic possidet,fructus percipientem. Hac ergo fiducia Heraclidem iam vocaui:am; iterum vocabo. Sive igitur ex prima vocatione,siue ex secunda huc ille venerit, cum Dionysio costituebam rogabamq; nequid mali Heraclidi inferatur vel extra urbe vel in urbe.tantum vero si videbitur,extra fines mittaturidonec aliter Di nysio videatur. Haec inquit Dionysi, conceditsnee Concedo respondit,neque etiam siquando in aedibus tuis appareat, aliud quicquam mali esse passurum. Sequenti vero die in ipso crepusculo Eurybius & Theodotes ad me mirum in moda perterriti conuolarunt. Confestimque Theodotes, A Plato, inquit, assii isti heri conditionibus, idi quibus de Heraclide Dionysius mecum tecumque conuenit. ASi inqtiam.At ille: nunc,inquit,discurrunt satellites ad Heraclidem comprehedendum atque periculii est,ne ille prope alicubi sit. Sequere ergo nobiscum omni studio ad Dionysum. Ivimus itaque edi ingressi ad ipsum illi quidem silentio stabant lachrymantes: ego vero inquam,veretur hi, Dionysi, ne tu contr1 quam heri conuenerit, noui quicquam agas aduersus Heraclidem. Nam videtur ille mihi prope alicubi diuertisse, manifesteq; adesse. Dionysius vero his auditis exarsit in iras,in variosq; se mutauit colores, quales ira consueuit afferre. Et The dotes apud pedes eius procumbens, manu eius apprehensi multis eum lachrymis,ne quid tale fueret deprecabatur.T ego sermonem suscipiens eum cosolaturus: Bono sis animo, inquam,o Theodotes.Non enim aIiter facere audet Dionysus quam heri promisit. At Dionysius tyranico nimiu vulta me intuitus: Tibi, inquit, promisi nihil, siue magnum siue Parare. Immo vero per deos, inquam, promisisti non facturum,
42쪽
cturium te haee ipse, quae nunc ne facias hie deprecatur. Haec ego locutus egredior. Post haec Dionysius quidem Heraclidem capere conabatur. Theodotes autem haec per nuncios
illi significans ut fugam arriperet,admonuit.Miserat quidem Dionysius de Tisiam quendam cum satellitibus,tubens pata sim Heraelidem insequi.Sed illent fertur,anticipans & pa uo quodam diei spatio satellites deuitans, intra Carthaginiensium fines se recepit. Iam vero ex inimicitiis cotra me exmortis probabilem Dionysius occasionem,quam per insidias diu cretauerat, ne videlicet ad Dionem pecuniae mitteremtur,assecutus fuisse videtur. Ac primum quidem ex arce me amisit,occasionem praeferens quod mulieres sacra decem dierum,in quibus habitabam hortis essent secturae .Itaque me
per eos dies extra arcem apud Archedemum manere iussit. Interea Theodotes me ad se voean multa circa ea quae tunc
secta erant,de Dionysio conquestus est.Dionysius ured cum audisset ad Theodotem me profectum fuisse, nactus de hanc rursus occasione cotra me odii priori simile, misit ad me qui percontaretur, nunquid apud Theodote vocatus aliquando fuissem. Atque ego adfuisse libere confessus sum. Tune ille: Iussit ergo,inquit, Dionysius me tibi edicere, non recte facere te: quod Dionem Dionisq; amicos pluris quam ipsum semper aestinies. Haec dicta fuerut . Nec unquam posthac me in suas aedes vocavit, quasi manifeste Theodotis , Heraclidisque amicum: sibi vero inimicum: ae propterea infensum, qudd res Dionis iam omnino perissent. Habitabam deinde extra arcem inter milites mercede conductos. Adeuntes ured me, & alii quidam,& ministrorum aliqui Athenienses patria, significarunt calumnias aduersus me inter milites fuisse diffusas. Praeterea quosdam comminatos esse, sicubi me nanciscantur interfecturos. Excogito igitur euasionem eiusmodi. Mitto Tarentum ad Archiram,alibsque micos,significas in quo essem discrimine chstitutus. Illi vero occasione quanda legationis patri et nomine excogitates,Sal- miscu eoru unu,vni cu naui ordinis triginta remorii mittiit.
43쪽
Qui veniens ad Dionysiu,rogauit ut me omnino pro volvitate mea saluum abire permitteret.Ille aute assensus, me dimisit commeatum praebens. Pecunias vero Dionis neq;petiimeque quisquam dedit.Post haec cum in Peloponesium peruenissem,ibiq; offendissem Dionem ludos spectante Olympiacos,quae facta fuerant,enarraui.Ille vero Iouem testatus, statim mihi messisque propinquis & amicis edixit: se poenas a Dionysio exacturum: tum quod me illic hospitem decepisset: sic enim ille de dixit de sensit:tum quod ipsam iniuste admodu m expulisset. Haec ego audiens, suasi ut ad haec si
videretur,amicos alios conuocaret. Me autem quonia de suadi aliorum opera quasi violenta impulissent in Dionysii familiaritatem ,habitationis,uictus, sacrorum communione astrictum,putarent quasi medium quendam,aequumq; utrinq; esse debere: praesertim cum iamdiu multis apud Dionysium me calumniantibus quasi tecum ipsi tyrannidiq; eius insidiantem, ipse non occiderit quidem, sed reueritus sit. Ad haec aetatem meam rebus bellicis ineptam esse addidi : simulque medium quendam me inter eos esse, siquando conciliatore quodam opus sit, qui resarcire optantibus amicitiam possit. an diu vero odiis certabitis, ad haec tanquam propugnatores alios aduocabitis. Haec ego inquam , perosus errorem fortunamq; in Sicilia mihi aduersam. Quoniam vero illi rationibus meis non obtemperauerunt, omnium quae sequutae sunt maloru ipsimet sibi causam praebuere. Profecto si Dionysius res Dioni suas restituisset,vel potius si omnino placatus suisset,nihil prout coditio fert humana,accidisset adueris s.Nam Dionem quide pro voluntate mea,& consilio,& auctoritate facile continuissem. Contra verd nunc, in se inuiceimpetum facietes omnia calamitatibus impleuere,Dio cerideandem habebat voluntatem, quam ego dicerem & mihi de iis quicunq; moderati sunt habenda esse. Videlicet ut potestas vel propria,vel amicorum,vel ciuitatis optetur,quo in ipsis honoribus & potentiis quis costitutus prcsertim in maximis,se de suos& patriam beneficiis iustis afficiat. Neq; vero id sit,siqvis ad id taxat incumbat, t diuitijs se ami-
44쪽
coniurationes: ipse pauper videlicet impotens se continere, sed prae animi angustia voluptatibus succumbens: praeterei opulentos homines tanquam inimicos decernes trucidet,rapiatq; pecunias: atque interea sociis, familiaribusq; edicat, sibi quidem in his,cum sit egenus, succensendu non esse .Eodem modo siquis similiter ciuitatem suam beneficiis assicies honoretur ab ipsa: dum multis res paucorum ciuium per sua decreta distribuit: vel siquis magnae praesidens ciuitati pluribus minoribusque ciuitatibus imperanti pecunias minorum ciuitatum iniuste attribuat suae. Hoc enim pacto, neq; Dio, neque alius unquam sponte sua ad potentiam progreditur perniciosam & sibi & posteris perpetuo sutura. Prudens vero ad constituendam accedit Rempub. legesque condendas iustissimas atque optimas: & id quidem absque caedibus,expulsionibusq; ciuilibus Quae modo cum ageret Dio constituens pati prophana potius qu1m facere , cauens quoque ne
ipse pateretur,cecidit tamen cum iam ad summum superandorum hostium peruenisset. Neque mirum alicui quod accidit Dioni,videri debet. Pium enim virum temperatumq; de prudentem omnino quidem in rebus eiusmodi impij nun
fallunt.Sed neq; mirandum est si idem ipsi, qu id probo gubernatori forsan acciderit: quem sutura tempestas haud admodum latet: sed insueta & idcirco improuisa tempestatum magnitudo latere potest: ac vi latendo submergere Hoc utique modo Dionem sors aliquantum sesellisse videtur. Quod enim mali essent,eum non latebat: quamuis quam profunda esset in eis inscitia & iniquitas voracitasque, latuerit.
quidem in re dec. plus occubuit, Siciliam incredibili dolori iubiiciens. Quae igitur post haec quae narrata sunt vobis c5sulo, hactenus quidem dicta sint. Quibus aute de causis ipse
in Siciliam q iasi compulsus redierim, ostendere arbitratus sum oportere, necui reuersio mea absurda, ac praeter ratione suscepta videretur. Quaobre sicut qui nuc dixi probabiliora visa sunt ac sufficietes extitisse occasiones cur ita fieret,vi-
antur: satis quide sufficienterque ia suisse dictu putabimus.
45쪽
PL AT O N IS, L A et o Dionis propinquis & amicis: Epistola g.
v A potissimum vivendi ratione prospere succedat
res et reuera conabor vobis pro viribus enarrare.
Spero autem non vobis solum,quq in rem vestram sint,me consulturum: amquam vobis qui
de maxime:sed de omnibus qui sunt Syracusis: tertio inimi cis etiam vestris de hostibus: praeterquam siquis illorum immpio seipsum scelere polluit. Haec enim insanabilia sunt, neque expiare unquam haec quisquam posset. Considerate vecro quod in praesentia dicam.omni iam vestru circa Siciliam omnem dissoluta tyrannide,consilium atque studium in his versatur.Nempe alis quidem affectant tyrannidem iteru suscitarer alis tyrannidis memoriam omnem prorsus extinguerer consilium vero in eiusmodi rebus apud multos retam ubique videri solet: si ita res consti tuantur, ut hostes quam- maximis afficiantur malis: amicis autem beneficii plurimum afferatur. At vero nequaquam id facile est, ut qui multa aliis inserunt damna, ipsi non multa vicissim ab aliis patiantur. Neque nunc opus est horu exempla longδ perquirere:quippe cum quae nuper in Sicilia acciderunt,satis exemplo nobis esse possint.Cucta enim sic accidisse videntur, dum alii quidem inferre mala: alii vero repellere & ulcisci contenderent. In quibus enarrandis idonei alioru magistri ubiq; esse potestis.Vt this ergo percipiedis nulla ferme sit difficultas .iniae vero aut cuctis tam inimicis quam amicis utilia sint, aut saltem quae his quam minimum obsint,haec certe ipsa,nec facile est perspicere,neque postquam perspexeris,ad votum perficere. Haec igitur consultatio atque inquisitio voto persimilis esse videtur.Ideoque sit nobis ipsa omnino tanqua voctum dc deprecatio quaedam . Omnitas enim in rebus de dicendis & cogitandis principium semper adiis est sumedum. Votum utique eiusnodi absolutum talem nobis significabitrationem, quae vobis simul,inimicssque conducat.Principio ex quo tempore bellum in Sicilia gestum est,familia una c5unuc dominata est: quam publicis rebus praefecerunt vestri
46쪽
maiores in summo tunc periculo constituti, cum a Carthaginiensibus premeretur,venissetque res in extremum discrimen, ne Sicilia quae excolebatur a Graecis, iam ii Barbaris euerteretur atque deuastaretur.Tunc igitur Diony sium quidem elegerunt: ut iuuenem bello strenuum:qui rebus bellicis conuenientibus sibi praeesset: Hipparinu vero utpote seniorem, consilio res moderari voluerunt. Atque pro totius Siciliae salute absolutam his auctoritatem concedentes, tyrannos,ut fertur, appellauerunt Proinde siue quis fortunam quandam diuinam. deumque, siue eorum quibus commissa
res est,ub tutem,siue utrunque una cum temporis illius ciui-uibus, salutis illius causam ex titisse censeat: esto id quidem ut qui uis existimat. Salus certe hoc pacto tunc illis parta est. Quamobrem cum ita se illi gessissent,iustum erat gratiam ab illis qui seruati erant, referri. Siquid autem postea mali tyrannis ipsa munere ciuitatis abutens patrauit, habet quidem sceleris sui iudices: unde de poenas pertatuat. Sed
quaenam illis poenae ob ea quae acta sunt, necessario rectraue
admoueri possunt e Si enim vel vos illorum vim facile propulsi re possetis, & absque magnis periculis laboribusque id
facere,vel illi se dominationem ficile recepturos arbitrarentur: haud sane possemus ea vobis quae nunc dicturi sumus consulere. Nunc verd utrique considerare atque meminisse debetis, quoties iam alterutri in spem prope certam peruenistis consequendi quod optabatis, paulum deesse opinantes ad cuncta pro arbitrio consequenda . Id ipsum tame pau- Ium ingentium plurimorumque malorum ubique causa extitit, neque dum peruenit ad terminum:sed continuata quodam successione,inueterati iam mali appareti termino principium suboritur nouum. Eiusmodi vero circuitus perditu rus videtur tyrannicum genus simul atq; populare: de quantum verisimili ratione formidandum portenditur, tota Sicilia in Graecae linguae obliuione lapsura videtur,ad Phoenicum Opicorumq; potestatem, minationemq; transsua. Quamobrem contra haec Graeci omn, omni prouidentia remedium afferre debent. Siquis igitur rectius meliusque
47쪽
eonsilium ed quod a me dicetur,adducat in medium, merito
Graecorum amator cognominabitur. Quq vero quodamodo sit mea sentetia, conabor nuc libere piorsus comuni ratione, legeque fretus exponere. Ego igitur spersonam mihi arbita assumens, quemadmodum iamdiu consuevi, tam exercentiquam perferenti tyrannidem communiter consulam. Atque in primis omni tyranno: ut appellationem hac, remq; ipsam fugiat: atque in regnum, si potest fieri,transferat. Fieri vero posse,Lycurgus vir bonus de sapiens redem ostrauit. Is enim cum videret genus propriu Argis, & apud Messenios ex regno in tyrannidem iam transsatum, ideoque hos populos Dirosque tam seipsos perdentes qu1m ciuitates utrinq; viralique,timens patriae simul & generi remedium abhibuit, senatum procreans,Ephororumque magistratum in regni salute. Quapropter tot iam tacula seruatur cum gloria: postquam videlicet ex auctoritatis plena hominum regina facta est 5 autem homines legum tyranni. Ad hoc ipsum in praesentia ratio mea omnes homines cohortatur, suadens his qui tyra-nidem affectant, declinare ac fugere indefeta quodam studio eiusmodi famescentium stultorumque hominum felicitatem : atque ad regiam gubernationis formam pro viribus se transferre,legibusq; regiis obtemperare, maximos honores ab hominibus,legibusq; volentibus quandoque reportaturis. Qui vero omnibus vivendi praeferunt libertatem, iugum vero seruile fugitit tanquam malum,ii caueant moneo:
ne insatiabili importunae libertatis auiditate in maioru suorum incidat morbum. Quem quide illi propterea passi sunt, qudd nulli parere volentes libertatis amore intemperanter abusi sunt. Qui enim ante Dionysium & Hipparinu in Sicilia gubernabat,beate sibi viuere videbatur, libidini di soluti,principibus imperantes.Praeterea decem ante Dionysum praefectos depositos profligarunt: neminem secundum legem iudicantes, d nulli subessenthoirini iuste iudicanti, aut dominanti legi,sed omnino in singulis liberi seret. Qua quidem de causa illis tyrannides exortae sunt. Servitus enim ac libertas, si modum excedat, utraque mala est. Si modum observet,
48쪽
obsimret,utraque bona. Moderata quidem semitus est, quae
deo exhibetur: immoderata vero quae hominibus. Deus quidem hominibus temperatis lex est: intemperatis vero voluptas. Cum igitur haec ita natura se habeant,quae consulo a-do Dionis amicis,ea Syracusanis omnibus promulganda,excommuni Dionis meaque sententia. Equidem vobis exponam quae ille adhuc spirans locutus est. Quam igitur rationem quaeret quispiam, circa praesentia, nobis Dionis consilium affert Hanc vero omnium primam nuc accipite. Principio leges tales sinet quae non ad opes pecuniasque comparandas, neque ad libidines mentes conuertant: sed cum tria sint,anima, corpus, pecunia, virtutem animi maximi ant ponant: Secundo vero loco virtutem corporis virtuti animi seruientem: Tertio ultimoque gradu pecuniarum pretium collocent, animo, corporique ministrans. Quaecunque lex haec efficit,recta est,reuera beatitudinem utentibus afferens. Locupletes vero beatos appellare, sermo amens est, de infelix,mulieribus puerisque conueniens: atque eos qui id credunt,tales efficiens. Quod autem ego nunc ad vera vos bona eohortor, si quae modo dixi de legibus, degustetis, opere
ipso intelligetis :quae quidem examinatio in cunctis verissima esse videtur. Receptis vero huiusmodi legibus,con Sicilia in discrimine posita sit, neque iussicienter vos superetis, neque rursus admodu superemini,iustum forte atq; utile vobis omnibus erit medium incidere,ium vobis dominationis acerbitatem fugientibus, tum aliis dominationem adipisci desiderantibus. Quorum maiores olim,quod maximi faciendum est, Graecos a Barbaris seruauerunt: adeo ut in Haesentia liceat de Repub. consultare. Alioquin si tunc perditae res fuissent, neque nunc de his loqui liceret: neque spes vlla superesset. Nunc igitur aliis quidem libertas sit cum regia potestate : aliis autem potestas regno subiecta,legibus dominantibus non aliis tantum ciuibus,sed ipsis etiam regibus siquid egerint contra leges. In his autem omnibus mente a lis aliena atque sana, cum dijs reges create. Primum qui-
49쪽
idem filium meum duplici gratia, mei scilicet gratia atque
hi sui. Ille enim sua tempestate patriam a Barbaris liberauit: ego vero iam bis a tyrannis. Quorum quidem testes mihi vos ipsi estis. Secundum vero regem create eum qiii idem quod de pater meus nomen habet: Dionysii in quam filium. Atque id facite praesentis eius in patriam officii memores,
piorumque eius morum,qui patre tyranno natus,patria spo-
te liberare aggreditur, pro breuissima iniustaque tyrannide gloria sibi,generri; coparans sempiterna.Tertili denique ad
regnu Syracusanti inuitare oportet volente, ciuitate volete,
Dionysium Dionysii filium, nuc exercitus hostium ducem.
Si velit inquam,regiae dignitatis serma contentus vivere,ii mens videlicet tartunae vices: de patriam miseratus, sacraq;& sepulchra maiorum: ne contentione prorsus omnia perdat, Barbaris ex patriae infelicitate gratificans .Hos verd tres reges,sive illis auctoritatem eandem quam Lacedaemonii reges habent, dederitis: siue quid ademeretis, communi consensu constituetis tali quodam pacto, ut prius dictum est:atque iterum nunc audite.Si Dionysii de Hipparini genus voluerint pro Siciliae salute his calamitatibus,quae nunc urget, finem imponere, honores sibi totique familiae comparantes non ad praesens solum, sed in posterum: hac inquam conditione,quemadmodum & prius dictum est, ad regnum vocate: & legatos quos ipsi velint concordiae gratia,cum publica auctoritate deligite: siue ex vestris ciuibus, siue ex alienis, siue ex utrisque, totque praeterea quot illi concesserint. Qui communi sententia leges condant: atque Rempub. ita constituant, ut in ea reges esse deceat sacrorum dominos, aliarumq; rerum quascunq; decet his concedi, quorum beneficia in patriam extant. Proinde belli pacuque arbitrium habeant custodes ipsi legum creati,numero quinque de triginta una cum populo atque senatu. Iudicia vero distincta sint aliae aliorum. Mortis quidem atque exilii auctoritas sit penes triginta & quinque viros: de praeter eos, penes alios quosdam
iudices ex illis electos, qui magistratibus proxime perfuncti
50쪽
sint: ita ut unus ex quolibet magistratu eligatur qui optimus iustissimusq; appareat. Hi sequeti anno de morte & carceredi exilio sententiam ferant. Regi vero his iudiciis interesse
non liceat: utpote sacerdoti: quem in serenda,necis, carceris,exilis sententia contaminari nefas sit. Haec equidem & duviverem,cogitaba:& nunc etiam cogito facienda: atq; tunc, eum inimicos superauissem una vobiscit,nisi externi, triaeq; obstitissent,ut decreuera,constituissem. Proinde si ad votum res processissent,colonis reliqua Sicilia repleuissem, Barbaris quidem ex his locis quae nunc occupant expulsis: praetem quam siqui eorum pro comuni libertate contra tyrannidem pugnauerunt.Priores autem Graecorum locorum colonos in antiquas,patriasque sedes restituissem . Haec igitur eadem in praesentia omnibus consulo communi consilio deliberare de agere: atque ad haec agenda omnes cohortari:qudd siqui dis senserint, eos communi sententia hostes existimare . Neque vero haec talia sunt,ut fieri nequeant. his enim in duorum animis consistunt, atque his qui consultando perquirunt optima,mox facileque occurrunt: ea qui imposubilia iudicat, non recte sentit. Dico autem duos, Hipparini scilicet Dionysii filii,atque insuper mei filii an inios.Arbitror enim si hi consenserint, alios quoque Syracusanos & omnes quibus patria curae est,consensuros.Sed diis omnibus honores cu pre cibus offerentes,& aliis praeterea quibuscunq; una cum diis
vovere decet it praeterea cohortantes, inuitantesque amicos& inimicos omnino atque benigne, nolite prius desistere qu1m ea quae a nobis dicta sunt,quasi diuina somnia vigilantibus superuenientia, perspicua quidem atque felicia perfectissitne impleatis. b LATO Architae Tarentino,bene agere. Epistola D.
V Enerunt ad nos Archippi Philonidisque familiares,
ferentes epistolam quam eis dederas,ac de rebus tuis quae oportuit nunciantes. Publica quidem ciuitatis G et nego-