장음표시 사용
31쪽
vergob eausam in prima illa peregrinatione mea non au&uerit,in superioribus enarraui.Cum ergo domum ego sospes redissem:atque illi iterum reuocanti negauissemini diri, visus iam mihi est Dionysius honoris sui cura prorsus arderer
veritus ne sic acciperent homines negationem meam, quasi illum prorsus contemnerem: cum eius ingentu moresque de vitam ipsa experietia cognouissem.Iustum est autem me verum fateri: ferreque aequo animo,siquis quae contigerint audiens,meam quidem spernat philosophiam, tyrannum vero metem putet habere. Misit enim Dionysius tertio ad me trireme:qua facile nauigarem .Misit de Archidemum: quem ex
omnibus Architae in Sicilia familiaribus plurimi 1 me fieri
existimabat:atque una alios ex Sicilia nobiles omnes iisdem mihi verbis affirmarunt,Dionysium mirum in modum philosophiae deditum esse .Misit ipse praeterea per grandem epistolam:eum sciret quemadmodum de ipse erga Dionem ataficerer,& Dionis cupiditatem id prorsus expetere, ut Syracusas me conserrem. Ad haec igitur omnia composta episto-Ia seierat, tali quodam exordio.Dionysius Platoni. legitima de consueta ratione in his praefatus:nihil deinceps prius ait, quam quod in Siciliam pro nostra voluntate veneris. Primum quidem de Dione ita fiet ut ipse volueris. Voles autem,ut arbitror,moderata ratque ego concedam. At verd nisi
veneris,nihil impetrabis eorum, quae pro Dione optas: neq; in rebus aliis,neque in iis quae ad personam suam spectantia in primis desideratis . Haec ita scripsit. Caetera vero prolixa
serent: neque satis opportuna relatu . Venerunt aliae quoque
epistolae ab Archita aliisque Italis S Tarentinis, laudates in Dionysio sapientiae studium praeterea his addebat: nisi proficiscerer amicitiam illam quam ipsis cum Dionysio conflaueram: neque paruam quidem quatum ad ciuilia spectat, me omnino calumniis subiecturum. Cum igitur eo tempore sic accersirer,aliis quidem ex Sicilia atque Italia me trahetibus. aliis vers precibus Athenis quasi me impellentibus,ratioque mihi dictaret non decere Dionem Tarentinosque hospites de amicos prodere:atq; mihi ipsi succurreret, no esse mirum
32쪽
EPISTOLAE r, siquis ingeniosus iuuenis cum prius sermones de rebus magnis audire noluerit, mutata deinde sententia ardore quota vitae optimae accendatur: oportereq; ipsum euidenter arguisere, utram in partem declinet: nec ipsum proderemec meipsum causam illi praebere tantae vituperationis suae: si moddres eius reuera, ita ut fertur,sese habeant: harum inquam rationum patrocinio protectus,iter ingredior multa quideri mens, multaque fore diuinans, nec recte quidem ut videtur. Profectus deniq; sum tertio sub seruatore.Id enim reuera co- secutus sum: nam rursus seliciter sum seruatus.Atque horum post deum Dionysio habeo gratiam . quoniam cum plerique me interficere cuperent,restitit ipse:partemque aliquam pudoris sui meis in rebus exhibuit. Cum itaq; ad eum peruenissem,operqprecium in primis fore censui: hoc ipsum examinare .utrum reuera Dionysius amore philosophiae accensis velut igne flagraret: an vanus de eo rumor Athenas usq; fuerit peruagatus. Est modus quidam cxperientiae circa haec sumendaemon ingenerosus ille quidem, sed tyrannis reueraconueniens,liis praecipue qui Plurimos iam audiuerint. quddquidem ego statim veniens persensi prorsus Dionysio contigisse.Ostendendum est utique illis quam magna res philosophia sit: quantoque studio egeat: & quantis laboribus co- Hretur. Qui igitur haec audiuerit, si reuera sapietiam amet, eiq; natura cognatus atque ipsius possessione sit dignus,quasi qui diuinus sit, viam sibi mirabile esse putat ostensam,perque eam sibi omni conatu existimat gradiendum, aliterque
facienti vivendum esse no censet. Itaque seipsum atq; etiam huius viae ducem impensius cohortatur: neque prius desinit, quam vel finem omnium fuerit consecutus,vel saltem ea sibi comparauerit facultatem: per quam ipse se iam sine duce ad terminum perducere valeat. Haec igitur atque eiusmodi ratationibus ille considerans, per uniuersam vitam,quicquid omnino agat, ante omnia est philosophiae semper intentus: victuq; quotidiano utitur qud maxime queat ingeni si & memoriam & iudicium conseruare: sese sobrium praestans, cd
33쪽
sint reuera capietiae amatores,sed opinionibus duntaxat extrinsecus colorati,intar eorum qui sub tale uruntur atq; coloratur,cum audiuerint quot discenda sint,quato labore,qua
quotidiani victus temperantia philosophiae studiis necen-ria,rem protinus sibi duram impossibilemque rati, ut operadent, adduci non possunt. Plerique vero sibimet persuadent, sufficienter se omnia iam audiuisse, neque studio prorsus vllo ulterius indigere. Haec utique faciendi periculi ratio perspicua est de minime fallax aduersus eos, qui prosequi praemollitie nequeunt: ut crimen in praeceptorem reiicere nun-qussim possint: sed ipsi iam seipsos ad ea quae philosophiam
decent peragenda redarguant ut impotentes.Hac utique examinis ratione apud Dionysium tunc usus sum: cuncta vergnec ego percurri,neq; Dionysius requirebat. Nam erat permulta de maxima,in quibus te satis doctu ob ea quae ab aliis audiuerat,existimari studebat. Audio verd ipsum de his quae tunc audiuit scripsisse postea,quasi artem propriam componnentem: cum nillil tamen horum reuera ipsorum inesset, ut equidem audio.De his vero ego nihil certi scio. Alios tamequosdam noui de rebus eisde scripsisse:quicunq; verd hi fuerint,ne ipsi quidem seipsos eognouerunt. Tantu vero dicam de his omnibus qui aut scripserunt,aut scripturi sunt,se scire affirmantes quae sint ea quae ipse tangseria studiose meditor, siue a me siue ab aliis audiuerint,siue tanquam inuetores ipsi fuerint,nihil eos ipsa de re meo iudicio,percipere posse: nec enim de ipsis scripsi unquam, neque scribam.Idnanq; nullo pacto verbis exprimi potest,quemadmodum citeri disciplinae:sed ex diuturna circa idipsum consuetudine, vitaeque ad ipsum coniunctione: subito tradem quasi ab igne scintillanti lumen refulges in anima seipsum iam alit. Atqui tantii equide scio:Videlicet scripta a me vel dicta optime diceretur,male verd non scripta minima mihi afferrent molestii Quod si scriptis vel voce profereda mihi in vulgu videretur: quidnapulchrius nobis in vita fieri posset,il re valde utile hominib' afferre,atq; natura omnibus proferre in luce At ured studiuinius edeo,utile esse no reor homnibus,nisi admota pau
34쪽
eis: qui videlicet exiguis ante vestigiis demostratis,ad inueniendu ipsi sagaces sint. Alios vero partim contemptu nefario,partim elata spe vanaq; impleuisset: quasi praeclara quq damaam didicissent.Proinde longiora de ipsis dicere cogitaui Forte enim si haec dicantur,nonnihil de his quae dico clarius apparebit. Est nanque sermo quidam verus , obstans illi qui de rebus eiusmodi nihil omnino audet scribere: saepe quidem a me alias dictus,de nunc,ut videtur,dicendus. Unicuique ipsorum quae sunt,tria sunt, ex quibus scientiam fieri necessarium sit. Quartum ipsa scientia est. Quintum vero oportet ipsum ponere quod quide cognoscibile, id est,quod agnosci potest, atque vere existit, horum unum est nomen: secundum oratio siue ratio quaedam: tertium simulacrue scientia quartum. De uno quouis igitur accipe, cupiens quod modo dictum est discere, deque omnibus similiter cogita. Circulus aliquid dicitur: cui nomen id est quod modo pronunciabamus . Sequitur autem eius oratio siue ratio quaedam ex nominibus verbisque composita. Quod enim ab extremis ad medium aequaliter unctique distat, illius ratio
est: quod rotundi & circumserentiae & circuli nomine designamus. Tertium veta est quod pictus circulus sit vel deictus,aut torno factus vel destructus. Quorum nihil ipse ciceulus circa quem haec singula sunt, patitur: utpote aliud quiddam existens. QPrtum autem scientia est& intellectus,atq; vera circa haec opini Hoc riarius totu tanquam v-num est ponendum: quod nec in vocibus nec in corporum figuris est, sed animis. Ideoque mani sestum est, aliud esse quam sit ipsa circuli natura, rursusque aliud quam tria illa quae supr1 diximus . Horum vero ex numero, intellectus, cognatione, ilitudineque quinto proximus haeret,caetera remotiora sunt. Idem quoque de recta &curua dici potest figura, atque colore : deque bono S pulchro & iusto: ru sus de quocunque corpore, vel manu facto vel naturali, siue igni , siue aqua, caeterisque huiusmodi: cmiliter de omni animali, ac de moribus animorum, atque de actionibus passionibusque uniuersis. Nisi enim quis in his illa E et quatuor
35쪽
quatuor Uodammodo capiat,nunquam scientst cirea quin tu persecte particeps erit.Proinde illa non minus quale quid
sit unumquodque,quam quid sit aggrediuntur os edere:propter rationum debilitatem. Quapropter nemo mentis compos audebit unquam in idem atque id quidem immutabiIe: referre quae ab ipso intelliguntur atque quatuor illa. Quod
utique patiuntur,quae designantur figuris. Id vero quod nucdicimus,rursus est considerandu. Sane circulus quilibet horum qui inter hominum manus vel pinguntur vel torno fui, plenus contrarii est ad quintum. Recti nanque undequam frparticeps. Ipsum vero circulu affirmamus neque minus neq;magis aliquid: id est,nihil omnino habere in se naturae contrariae.Praeterea nullius horum nomen firmitate dicimus vlla habere.Nihil enim prohiberet quc nunc rotuda nominamus,recta vocari: rectique rotunda:nec firmitatem ulla maiorem fore nominibus in contrarium permutatis .Eade quoque de oratione ratio est: cum ex nominibus verbisq; componatur nullam omnino habentibus firmitatem . Multipliciter rursus probari potest,nullum horu quatuor certum fir-msimque csse. Maximum vero omnium,quod paulo ante dii cebamus: qudd cuni duo sint,essentia, de qualitas: quando animus non quale, sed quid sit quaerit: nisi quodlibet horum quatuor quaesitum prius ab anima tam ratione quam affectu, denique sensibus bene discussum, per omnia quae dicuntur atque ostenduntur euaserit: omni ambiguitate & obscuritate,ut ita dixerim,omnes implebit. In quib' igitur haudquaquam consueti sumus ob pratiam educationem verum perquirere,sed satis nobis facti im putamus si apposita simulacra attigerimus, minime derisui sumus inuicem interrogati interrogantibus, potentibus duntaxat quatuor illa discutereat que arguere.Vbi vero necessitas cogit quintu ostendere quia uis eoru qui possint subuertere atq; retractare,peruincit: saeitq; ut qui exponit sermonibus vel literis vel disputationi-b 'apud audi hiu multos nihil eoru quivel dicere vel scriberet aggreditur,intelligere videatur. qua in te sepe ignoratur ninanimu scribentis vel dicentis redargui Ad natura potius cuiusliber
36쪽
iuilibet illo quatuor se male habentis. Traductio vero per omnia illa sursum deorsumq; in uncquodq; discurredo pera
ueniens, vix tande scientiam parit intrinsecus: scientia, inquam ipsius quod naturaliter bene affectum est in animo ad ipsum quoq; naturaliter bene affecto.At siquis male affectus sit natura,qualis naturaliter animae habitus inest multis,tum ad illa quae discenda sunt, tum ad mores, corruptiq; illi sunt,
ne Lynceus quide,ut eiusmodi animus videat,efficere posset. Atque ut summatim dicam, neque acumen, neque memoria
faciet unquam,ut qui rei ipsius qua de agitur,non est cognatus,ipsam inspiciat. Principium etenim in habitibus alienis non sortitur. Quamobrem quicunque iustis aliisque quotcunque sunt pulchra,non sunt apti natura atque cognati, licet alii ad alia ingeniosi simul & memores: rursus quicunq; cognati sunt quidem,sed hebetes & memoria parum validi: nunquam adium mum discendi veritate peruenient vel virtutis,vel vitii.Necesse enim est ea simul perdiscere,& falsum
simul de verum totius essentiae cum omni exercitatione atq;langitudine temporis: quod di ab initio dixi . Postquam vero singulatim ipsorum nomina,rationes, visu Sq; S. sensus agitata inuicem tritaque fuerint,benignisque reprehensionibus redarguta, & abique inuidia interrogando respondendoque discussa,vix tandem refulget circa unumquodq; prudentia atq; intelligentia, ad flammum omnino pro humana. facultate cotendens. Quamobre permultu abest, ut vir studiosus de iis quae reuera digna sunt studio , scribens, hominibus, se simul de sua inuidiae ambiguitatique subiicere debeat.Vno vero ex his sermone id intelligere licet: quado uidulicet qui alicuius scripta cernens, siue legii latoris in legibus,siue in quibuslibet aliis aliorum, animaduertat illa non esse illi tanquam omnino seria studiosissime pertractata: siquidem sit ipse studiosus. iacent autem inter sua in regione pulcherrima. San autem reuera ipsi haec tanquam seria stil-diose literis tradita sunt dii quide minime,sed homines metem eripuerunt. Hanc utique fabulam digrcssioneq; quicuq;
sequetur,plane intelliget, siue Dionysius aliquid de summis
37쪽
& primis naturae scripserit, siue quiuis alsus aut minor aut maior,nihil eum syncerum audiuisse vel didicisse eorum qui scripsit, ut mea fert opinio. Alioquin pariter atque ego ipsa
veneratus fuisset, neque ausus fuisset unquam temere ede
do absurditati indecentiaeque labiicere.Neque veta quasi inmemoriae subsidium illa scripsit Non enim hae in re memoriae diffidendum: si id semel animo suerit coprehensum. Naidetotum breuissime omnium est collectum. Forte vero turpi quadam ambitione id fecit: vel tanquam sua hcc asserens, vel tanquam particeps disciplinae,qua indignus erat gloriamqucrens. Veriam si ex una duntaxat congressione id Dionysio contigit,esset id forsan concededum. malis a utem fuit Pro Iupiter,inquit Thebanus.Percurri equidem haec illi, eo quo dixi modo, meique tantuni: postea vero nunquam.Post
haec autem considerandu est,sicui cura sit inuenire eius quod nobis circa illa accidit,cautam et cur videlicet & secundo, de tertio, de saepius ea non pertractauimus: Virum Dionysius, ipsis semel duntaxat auditis, aded sufficienter ea se scire putauerit satasue norit siue inuenerit ipse, siue ab aliis ante didicerit: an friuola quae dicebantur existimarit. An forte prq-ter haec tertium quidda acciderit: videlicet ut ipsa haud suis aequalia viribus, sed maiora censuerit: ac renera se minimδidoneum esse qui sub prudentiae virtutuque diligetia vivat. Si enim frivola existimasse dicatur, multis certe testibus pro causia nostra contra pugnabitur: qui in rebus eiusmodi iudicandis Ionge maiorem quam Dionysius auctoritatem habeant. Quod si inuenisse vel didicisse,atque ipsa quidem digna videri, quae liberali animo in disciplinam adhibeantur, quis
non id mirum putet,Dionysium sic affectum horum aliqua-do ducem & auctorem tam facile contempsisser Quo autem Pacto contempserit,iam dicam.Profecto non multo post hoc tempore patrimonium Dionis, quod prius eum libere possidere,fructusq; inde percipere permittebat, iam vetuit omnino per eius procuratores attingi: pecuniasq; ut consueuerant ad ipsum in Peloponnesium mitti: quasi epistolae illius prorsus oblitus, qua mihi scripserat. Asserebat enim res illas
38쪽
non Dionis esse sed filii: qui cum esset ex sorore nepos,eum ex lege tab tutela ipsus esse. Haec igitur usque ad illud tem pus acta suerunt,quq ego considerans iam plane perspiciebaquo pacto ergx philosophiam Dionysius fuisset affectus,cd-
turbarsque licebat siue iponte siue inuite. Erat iam tunc ae stas: & frequenter nauigabatur e videbaturque mihi no tam
de Dionysio quam de meipso conquerendum, de de his qui hae impulerant ut in arctum Scyllae tertio deuenirem, Charybdimque remetirer perniciosam . Compulsus itaque sum Dionysio dicere,non posse me ullo modo apud se fore Dione tam ignominiose contempto. At ille me consolabatur,rogabatque ut manerem non putans sibi honestum,ut ego ipse tam cito horum a se factorum nuncius irem.Cum vero mihi
manendum persuadere non posset, ipse mihi se paraturum ait,qui de quo pacto me deferrent .Ego autem in transniissoriis nauigiis traiicere constitueram et omnia esse perferenda ducens si abire me prohiberet . quippe cum manifeste ipse nulla Dionysium iniuria afficiens, ab eo iniuria affectus suissem. At ille cum me nullo modo manere velle cognosceret, quo nauigationem tunc meam impediret, talia machinatus est. Postridie sermonem ad me habuit gratiosum atque probabilem . Mihi de tibi, inquit, Dio Dionisque res,quatenus discordiae nostrae causam praebent, tollantur e medio. Dioni equidem tui gratia haec faciam . Decerno Dionem recipientem saa habitare in Peloponnesis,non tanquam ex mulem, sed tanquam cui liceat huc proficisci, quando illiae mihi vobisque amicis communiter videatur: dummodo nullam mihi iniuriam faciat. Huius autem rei fideiussores mihi fore te familiaresque tam tuos quam Dionis quihle habitant. Dionem quoque ipsim id vobis obseruaturum,sussicienter confirmare debere. Pecuniae verd omnes
quas ille acceperit, in Peloponnesso& Athenis deponantur penes quos vobis videtur . Harum quidem pecuniarum fructus accipiat Dio, sed ipsas tollere nisi vobis concedentibus nequeat. Non enim confido, si pecunias sun
vo , cum mihi fidem gruaturum, cum non paucae fa-
39쪽
turae sint.Maiorem vero tibi tuis ue habeo fidem.Considera igitur an tibi haec placeati maneque horsi gratia hic annsi. quo peracto,susceptis his pecuniis abibis. Dionem equidem scio magnam tibi gratia habiturum: cum haec sibi perfeceris.Cuni igitur haec audissem,quanquam aegre omnino serebam, respondi tamen hac in re me consultaturum, tempusque respondendi in crastinum sumpsi . Atque in hoc consentientes tunc discessimus . Consultabam itaque post hae
ipse mecum valde quidem ambiguus. Occurrebat autem
quasi consilis dux prima mihi eiusmodi ratio. Age utique, &si Dionysius nihil eorum quae promittit, seruare cogitat, si
tame abeunte me. per se ac per amicos probabiliter ad Dionem scribat, quae nunc mihi dicit, se quidem obtulisse ultro, me vero noluisse, resque suas penitus neglexisse. Praetere his addebam . Si Dionysius me nolens dimittere,ide ; nauigium nautasque non det et immo facile cunctis significet, velle meipso nolente discedere: qu Isnam me naui asportare ex aedibus ipsius Dionysii audeat Habitabam equidem, nequid deesset incommodi,in ipsis qui circa aedes erant,hortis. Vnde ne ianitor quidem nisi iubente Dionysio egredi permisisset. Quod si annum permansero, habeo equide quid Dioni significem, notumque faciam in quibus sim constitutus,qulave agam .Ac si Dionysius nonnihil eorum quae pro
mittit, seruauerit, opera tolerantiaque haec mea non omnino deridenda videbitur. patrimoniunanq; Dionis non paucioru quam centum talentorum, siquis recte aestimare velit, censebitur. At vero si ita res cadant ut eas verisimile est casuras, quo me vertam nescio. Veruntamen forte necesse est me annum adhuc tolerante machinationes Dionysii re ipsa pro viribus redarguere.Cum ita mecum consultaui si ,sequenti mox die ad Dionysium retuli,videri mihi manendum. Sed addidit ne existimaret me posse apud Dionem prorsus omnia quasi dominum, ideoque operaepretium esse ut una me cum ipse quoque ad eum scriberet, significans haec nostra consilia, atque interrogans virum sibi haec satisfaciant, necne: de nunquid aliud praeter ea quiddam exigat . Idque
40쪽
at quam primum,inquam,scribedum esse. Interea verg nihil in re Dionis ab eo noui esse tentandii. Haec internos dicta sunt. In his ferme,ut nunc dico conuenimus. Post haec autem cumia naues abiissent: ideoq; nulla mihi foret ulterius nauigadi facultas:Dionysius quali nonihil pr*ermissi reminisces, dimidia,inquit,bonoru Dionis pars pro filio, ure manere de hei:dimidia vero ad Dionem mitti: hanc ergo vendi curabo.Qua vendita, pecuniarum dimidium tibi tradam , quod ad Dionem perferatur:reliquaveris pars penes nos pro filiore- seruabitur. ita enim ius ipsum exigit. His ergo illius dictis percussus,ridiculum putaui amplius ea de re loqui. Dixi tamen decere nos expectare a Dione responsum, atque rursus
haee ipsa ad illum res Tibere. At ille post nimis audacter patrimonium Dionis totum quanto libuit pretio,& quo pacto haec & quibus placuit vendidit. Mihi vero ea de re verbum omnino fecit nullum . at ego similiter 'post hae de re Dionis nihil ulterius locutus sum.quippe cu nihil amplius me profecturum existimarem. Hactenus hac ratione & philosophiae di amicis auxilium praestiti. Post haec autem ego & Dionysius ita viximus,ut ego quidem semper extra spectarem,quasi avis quaedam alicunde cupies euolare:ille vero assidue, quo pacto me cohiberet machinaretur,de rebus quidem Dionis cocedens nihil . In caeteris tamen negotiis per uniuersam Siciliam amicos inter nos esse fatebamur. Eo autem tempore Dionysius veteranis militibus stipendia minuere tentauit, praeter parentis cosuetudinem. Irati vero milites in unu co- ueneruntmeque id se toleraturos comminabatur.Itaque ille elausis arcis ipsi' portis,coercere illos conabatur. At illi repente aduentarunt ad moenia,clamorem quedam barbarum ac bellicum attollentes. Quo metu conterritus Dionysius, cuncta illis cosueta, atque etiam plura costuentibus illis co- cessit.Rumor autem fuit Heraclide tumultus omnis causam extitisse. Quod Heraclides quidem persentiens clam sugam arripuit.Dionysius vero cum illum capere affectaret, neque inueniret,Theodotem ad se in hortos accersivit. Eram sorte