장음표시 사용
201쪽
Quinto didicimus de illis Experimentis, quod non siit in Alcohole hoc
ulla materies fixae, incombustilis : quum , si fuerit absolute purissimum , quale in hoc Experimento semper requiritur , ne maculam quidem post se combus uni relinquat ; imo Vero totum quantum in meram abeat, sine ulla relicta fece , flammam- Neque & hoc alibi deprehendimus, nisi in solo Alcohole : caetera etenim , licet quaedam valde parum faciant ne cum , attamen aliquid post combustionem relinquunt, quod uri ultra ne gat. Naphtha, Petroleum , Camphora , ardent flagrantissime 114 flammas lucidas ; verumtamen solent aliquid tandem in fundo vasis , in quo arserunt, deponere , quod non ira combustile: Alcohol solum nihil. Sexto, rursum Alcohol ita incensum neque foetorem ullum exhalabat , qui erat alienae indolis ab illo Odore, qui sine combustione in Alcoholeerat praesens. Id vero rursum in omni alia materia incensili haud ita
obtinet, quum soleat semper olidi quid fuliginosi , vel empyreumatici ,
nasci de rebus , dum in flammam rapiuntur ab Igne : quare putaret quis forte, omnes Alcoholis partes , prorsus homogCneas , ante combustio nem , in hac , Jc post illam manere 1, nisi aliae illa observata, de aqua ex Alcoholis flamma eructante, Obstarent, atque in eo aliquid non com-biistile adesse docuissent. Septimo inde quoque addiscamus, in Illo corpore , quod solum in Igne habet 1 emoratas dotes , nihil quidquam apparere ullo modo , quod acutissimis humanis sensibus , vel Per micros copia omn1um acutissima armatis sub forma solidi vel minimi appareat unquam : adeoque formam consistentis corporis nequaquam requiri ad naturam pabuli Ignis , sed materiem modo liquidissimam omnium , quas hucusque humana obser vatio detexit. Octavo jam novimus , quod hoc Alcohol sit ejus naturae , ut aquam purissiimam elementalem in se attrahat, ebibat, sibi uniat , verum quod flamma, in Alcohole nata , iterum ex Alcohole & aqua jam permistis attrahat in se spiritus Alcoholis solos , puros , eos imbibat allectos ad si1- perficiem miscelae , dem ibi consumat , In flammam convertat, eaque ratione Alcohol sincerum ab aqua admista separet i, rejiciat simul aquam, hancque collectam , repudiatam a flamma , in fundum vasis deponat. . Nono & miramur , tale Alcohol, omni dote idem , produci ex omn1 Vegetabili nobis noto , si modo illud aptum natum veram fermentatio nem pati, eaque peracta , dein lente destillari. Si vero extra vegetantia,
atque extra fermentationem abivoris, in tota desia natura rerum cognita
per Experimenta simile nihil invenis, in quo haec jam descrippa natura
Decimo hinc quoque cogitamus in Alcohole , ut purissimo, tamen id huc diversitatem obtinere differentium partium, quae arte nulla , nisi i exurentis Ignis , manifestantur, atque tum aquam exhibent, quae sola I nem exstingueret, & partem inflammabilem vere Igne consumtam int uitarem i visibilem. Scripserat quidem Helmontius , posse se Spiritus vini punctimos attactu salis Tartari ocyssime convertere In aquam puri L simam ad dimidium , altera parte relicta in Alcati hanc retinente. Sed du bitavi semper , an non ibi sit intelligendus de SpIritu Vini rectificato , dc
Non dat cine- Nec sceζ0rem. sine ullo sol, do inde tiato, sed est aquae te
Fe proles V getabilis Composita ruin
202쪽
Aleohol sine ulla aqua quid Liceret Imi λPabulum Ignis
purum in eo evan scit integre.
quod id verissimum , non de Alco hole vero periti arte confecto , de quo credam neminem demonstrasse unquam. FOnet, si haec , ut videntur , vera sunt, A Ohol tum simile Sulphuri : utrumque totum consumeretur in Igne ; daret flammam caeruleam ; evanesceret in unam partem Igne in flammabilem ; daret in hac combustione alteram partem , quae flammam exstinguat, quae in Alco hole combulto aqua iners , in Sulphure acidissimum Sal Chalcanthi in portione quadam aquae dilutum , hincque Vapore suo prorsus suffocans pulmones. Undecimo denique hinc cernimus , quod & solida vegetantia, composita, eadem lege, in combustione mutentur , agitenturque : sola scili cet inflammabili parte per Ignem consumta, caeteris iterum dissipatis in materiem, quae collecta iterum visibilis , quandoque & denuo combustilis ,redditur , vel in fixum , quod dein cineres vocamus, aut foeceS.
Primo itaque Alcohol Igni videtur aliquantum simile. Id multis patet
estectibus. Utrumque coagulat sanguinem , Serum sanguinis , bilem , car nes , ner VOS, Viscera , albumina OVOrum, panem injectum quasi torret. An est magnes Ignis ξ lucem certe in se trahit appropinquantem. An Al cohol Igni commissium cum eo esservescit , & ita ebulliens flammam facit
Secundo , omnia reliqua liquida inflammabilia , licet quam subtilissima
sint, tamen dum lege dicta inflammantur , semper dant visibilem , nigrumque , fumum, saliginem , atque aliquam foecem , aliquid non pror sus combustile. Id non combustile in oleis depuratissimis primo mera est terra , cui terrae semper adhuc adhaerescit aliqua pars olei, quo respectu naturam carbonis retinens semper adhuc inflammabile quid superest. Qtiando autem olea haec destillatione artificiosa, saepe repetita, depuran- tur , semper terram deponunt, semper tenuiora fiunt, semper plus ardent, minus fumi, fuliginis , cinerum dant; propius ad naturam Alcoholis accedunt ; sed quamvis tardiosistime id continuatur , tamen non ducuntur ad illam subtilitatem , ut in aqua queant dilui. Tertio igitur illud corpus , quod novimus totum absolute inflammabile esse, ita ut flammam alat, in hoc ipso Igne nihil omnino ullius fumidat, neque ullam unquam fuliginem creat, neque etiam ullam relin quit foecem , sed tota sua substantia in Ignem transit, quantum nostris sensibus apparet, aut aliquid tantum purae aquae dat. Si ergo possibile foret arti, ab Alco hole illo separare id, quod comburitur, jam hactenus nobis incognitum , ab illa aqua, quae in combustione nobis apparet, at que dein illud prius solum applicaretur Igni, aut flammae , quid inde fieret ξ an quidem successive arderet, ut jam admistu illius aquae successi-
VC exuritur λ an vero , instar fulminis , uno momento consumero tur Θ Uti
que speculatio meditabunda plurima hic suggerit: sed coercenda est velocitas nimia disputantis mentis pondere Experim Clatorum. Q uario jam & illud ex demonstratis asserere audeo , quod in vegetabili inflammabili, Alcohole, vel oleo quocunque, absolute non combustile est,
203쪽
est , illud in iis es e , vel ex aqua adhaerescente quam intime , vel de sale
quocunque , aut tandem de natura terrae. Haec si arte ulla perfecte separare quis posset ab oleo , vel Alcohole , tum foret id simplex , purum , superstes, persecte combustile in flammam purissimam absque foeceb fu mo , fuligine. Quod usque adeo quidem verum videtur , ut ille limpidus, subtilissimus, vapor, qui inter ardendum de Alco hole in campana
colligitur, ipse totus tantum fiat a parte aquosa in Alcohole non combustiti. Igitur omnis cinis , fumus , t iligo , si mista stini vero inflammabili, sola sunt de aqua, sale, terra , nec ex ulla alia re nobis cognita. Quinto quoque scimus , Fumum, Fuliginem , vapores visibiles , tanto copiosiora fore semper in rebus vegetantibus combustis , quo plus aquae, salis , terrae in iis praeexstitit, ratione olei δί Alco holis : id enim Experi mentis superioribus quam certissime non modo , sed Sc quam universa lissime, demonstratum habetur. Nimirum dant talia inter ardendum par res , quae in flammam raptae , inque ea celerrime rotatae , tamen in id subtilissimum converti evanescens nequeunt, sed ex flamma sursum expelluntur , vel in fundum dilabuntur. Lignum viridissimum foco impositum si comparatur cum se ipso modice , servato scilicet oleo suo , exsicca to : apparebit assertorum modo Vera probatio. Sexto etiam novimus , fieri posse , ut in vegetante combustili , ita ex superet pars non combustilis , aqua , sal, terra, ut altera pars combusti iis, alco hol , oleum ve purissimum , in Igne inflammari nequeat , sed tantum merum fumum dare. Alcohol centenis aquae immistum Partibus ,
calefactum plus quam Alcohol dum ebullit , accendi nequit, injectum Igni eum exstinguit. Lignum bene oleo sum , sed viridissimum, & aqua plenum , undique quantum fumi , flammae nihil dat. Pinguis , argillosa ,
terra , figulina, certe oleum habet , quod seorsum inflammari utique potest , jam vero adeo exsuperante terra immistum illud , ut parum illud olei in pluri terra ardere nequeat. Vos examinando omnia, reperietis remita se habere in unoqUOque. Septimo tamen memorabile inprimis puto in hac re , probatum jam in praemissis modo Experimentis ; quod scilicet, si in vegetante combustili, composito ex combustili, dc non combustiti, Ignis applicatus tantam vim exerceat, ut & combustile accendat simul, δί eodem illo tempore , atque Sc eadem etiam actione , ipsa quoque incombustitia in eo haerentia, minutatim divisa agitet , tum flamma excitata a combustili, & non combustili simul agitatis, erit longe fortior, quam illa flamma, quae eXCitata fuisset ab illa materia combustili sola , seorsum collecta & incensa. Semper enim reperimus flammas , caeteris paribus, eo debiliores, quo puriore materie constant. Erit & flamma , ex his commistis nata , multo 1naequabilior , quam illa , quae de sola sincera inflammabili materie. Hinc& sonantior omnino talis Ignis ex commistis , ut crepitando ζ dissiliendoque , Cepe sit molestissimus , fumosior exit, erit foeculentior. Et , quo plus incombustilis in comburenda materie haeret, eo semper omnia vio lentiora , si modo incendi queat. Octavo rursum δc illud semper , ubique, verum , quod , quo incombustile oleo unitum , densius , compactius, sive ponderosius, habetur ,
bustili. Et a pabulo pondetusissimo.
204쪽
Igne. Siletessive a det, & cum Ordine. Et certo tem Pore maxime.
eo combi istile illud Igne incensum dabit flammam , Ignemque, tanto violentiorem. Ita non modo in uno vegetabili pars ejus solidissima fortatiorem Ignem dat: quis enim petata, quis arboris folia , solido ejus ligno praetulerit, quando validum inde Ignem excitare vellet ξ sed & scimus , varia rigna, comparata inter se, dare semper fortissimum Ignem , per ligna maxime ponderosa, debilissimum per fungosa. Cedrus Salici, Sidero-Σylon populo , comparetur, apparebit, fore Ignem , ut est pondus ligni foco appositi. Nono tamen tum ratio habenda erit doctrinae superioris , nullum Vegetabile ardet, nisi calescat prius ab Igne , eo quiciem caloris gradu, ut oleum ebullire queat; calescunt autem citius eodem Igne levia , quam ponderosa; igitur hac in re sciendum , ponderosa lentius accendi , leviora Ocyus : unde fomites Sulphuratos nemo solido de robore , sed de fungos arundine , parat. Verum , quo incenditur citius , eo & debilior erit inde nata flamma, & quo tardius , eo deinde Ignis melior , fortior , durabilior : unde ergo semper tanto plus Ignis jam prius excitati requiritur prae existens , quo gravius incendendum lignum est. Aliter scilicet non calessecet, non ignietur , neque accend tur.
Decimo porro, hisce jam consideratis, & illud sequitur , quod in ardore deflagrantium Vegetabilium, semper combustile consumatur ab Igne successiva , nunquam simultanea , vel momentanea , actione ardendi. Quin etiam in hac combustione succestiva semper est in ateriae comburendae consumtio & separatio , ita quidem , ut semper id , quod pure combustile, adeoque levissimum , inter incendenda ubique incendatur , separetur , permutetur primo : id enim suo in genere citissime calet, & primo movetur , facillime extricatur. Hoc dein ita jam consumto , tum succedit agi tatio , calefactio , incensio , separatio , ejus materiae, quae ordine primo minus erat incendenda , quam illa prima. Denique , & hac jam prius con
sumta , omnium minime ardens inflammabitur ultimo. Id autem rursum per infinita Experimenta demonstratur , quod illud ultimum , pat cum sit oleum , quod i nullae, fixae , terrae tenacissime adhaerescit. Inde igitur patet, cur vasis clausis, sine admissili aeris crudi , oleum hoc de terra tenente separari non possit. Et hinc etiam novimus , ut imum hoc combustile nunquam dare violentum Ignem : quia parum olei combustilis sensim pluri terrae in combustili adhaeret ; unde igniri potest hoc ultimum , & lucere , raro inflammari.
Atque undecimo intelligere est , Ignem materie combustili, composita, edicitatum , Omnium violentissimum haberi eo tempore , quo fere in media combustione tenetur, dum scilicet omnia Elementa simul quam vividissime inflammantur : quum ultimo fere follibus opus sit, ut actuosus teneri queat ; dum terrestres, δc salinae , fixae, partes, cinerum inspersorum pulvere, vim Ignis in pauciori oleo sustentati , sopire semper incipiant Quamobrem duodecimo , etiam scimus , flammam omnium puristi mam , natam ex mero combustili absque ullo admistu aliorum corpusculorum simul, nunquam dare posse valde validum Ignem , sed quidem per fecte aequabilem : constitit enim ex superioribus Experimentis , qhod con
tra purissimum pabulum det Ignem debilissimum.
205쪽
Decimo tertio igitur , praeter opinionem praeconceptam , colliῖimus, Vim flammae , seque pendere , imo forte magis , ab illis Elementis incombustili bibus, qui eadsunt in materie accendenda, quam quidem ab iis, quae in illa materie combustilia vere adsunt. Ideoque copiam Ignis , in flamma de combiistili excitata , magis in flammae spatium ibi colligi, a rotatione corpusculo ram immutabilium caeteris immistorum & rotatorum, quam ab illo tenui, volatili, Oleos O , solo , quod per Ignem ibidem agitatur. Decimo quarto , quidni ergo credamus , esse in Igne materiali causam duplicem , primo scilicet Ignem elementalem atque illius proprium, sin cerum , Pabulum , quod est ipsum , solum , purum , Alco hol Θ Secundo autem in hoc puro dicendo Igne adsunt etiam aliae partes , quae solae Ig nem elementalem sustinere nequivissent, sed agitatae in flamma priore pura ibidem violentam actionem Vibratione sua efficiunt , quae quidem saepe multo major ita nascitur , quam unquam oriri potuisset ab hac ipsa agitante cati a sola. Ut capiatur sensus meus a Vobis, Auditores, rogatos Vos velim , cogitetis semi unciam pulveris pyrii, haec accenda tur in aere aperto, distilit, fere ubique flamma, atque uno dein temporis momento desinit: verum sit in canali cylindrico, angusto , post globos plumbeos rite immistbs, idem pulvis accenderetur, tum ille motu
suo proprio projiceret illa dura , crassa corpora de canali, impetu & vi incredibili, qualis nulla fere in elementis pulveris pyrii, in accensu suo in elementa subtilissima resoluti, deprehendebatur. Ita quoque intelligetis , corpus crata illa incombustibilia , dura , in hac rapida flamma circum-
rapta, & vibrata , maximam vim corpori flammae dare.
Decimo quinto igitur Ignis hujus summa vis valet intendi aqua , sale, terra, si1 Uaec & intime mista sunt materiae combustili, & inter se, in ipso
Igne puro excitato , si modo vis hujus Ignis tanta, ut queat in motum celerem illa reducer . Decimo sexto jam & animadvertemus causam esse, causam requiri, ad flammam conservandam , vel continuandum Ignem hunc semel accensum, ut perduret. Causa haec debet illud facere , ut pabulum Ignis inter comburendum maneat arcte applicatum ad Ignem ipsum , ne inter haec duo separatio queat fieri, quae inprimis a vi propria Ignis contingeret uno momento. Sed de eadem haec requisita causa est eo , ut partes Illae durae non combustiles , Ut priorum agitarae, ita coerceantur intra spatium Ignis accensi , ut neque hae inde temere exsilire queant, sed cogantur manere in illo loco , ubi ita moventur , ut ab hoc motu pellantur omni momento ex hoc loco. Nisi enim & talis adsit causa, deberet Omnino, omni momento temporis , omnis haec materies agitata dissi
lire ab Igne agitante, sicque iterum desinere & haec actio vibratorum horum corpusculorum intra sphaeram Ignis. Igitur patet, Ignem Omnem
tantum fore momentaneum , abesset haec vis adunt en , applicans , compr1mens. Sed videtur tamen causa haec comprimens non debere ita comprimere haec ad se invicem , ut Vi compressionis adigantur in molem im mobilem , sic enim ilico foret sta catio accensi. Sed videtur talis inprimis requiri compressio , ut crast, illis partes, vel combustiles , vel non combustiles, in Igne agitatae, successive dilabi queant pro rato , quo novae
Augmenta Igni S. Causa uniens Ignem suo Pa-bulo.
206쪽
cus in Igne vulgari explicatus.
agitari incipiunt. Omnium vero maxime apta huic proposito videtur illa causa quae hoc ipsum reciproco , Oscillatorio , compressu, & remissia, peragit, dum ipsa tota quam fluidissilia a interim sit , maneatque semper , nunquam consolidari potens. Atqui talis causa Atmosphaera est tota, quae nos cingit undique, semperque premit. Hic ergo locus est, qui postulat, ut quam rectissime intelligamus , quid potestas hujus Atmosphaerae Ignialendo faciat. Id vobis evidentissime proponere ita conor. Sit supra laminam ferream accensus focus ex ligno optimo perfecte per totum ardens , cujus basis sit quadrata , latus longitudine pedis Rhenotan- dici. Incumbit igitur basi hujus foci pondus Atmosphaerae , ut se habet in
prismate aerio , cujus basis est pes quadratus Rhenotandicus. Ejus autem. prismatis pondus constat ex Torri cellianis se habere variis temporibus varia mensura , ita tamen , ut raro sit differentia major , quam una decima inter ponderosissimam repertam, de inter levissimam. Nos igitur ponamus, esse eo tempore Atmosphaeram ponderosictimam, triginta pollices Rheno-landicos altam in Baro metro Mercuriali. Possito igitur Argento Vivo ad aquam in pondere ut I ad I , & libra aquae hoc sereno tempore 6 librarum argentariarum i erit hoc tempore pressio ponderis incumbentis Atmosphaerae in illam quadratam basin ra o librarum argentariarum. Haec itaque vastitas ponderis agit hoc tempore in hunc focum. Verum in illo foco quadrato ardet jam vivus Ignis ; qui a se removet undique , atque ele Vat sursum vi incredibili omnem hanc molem obstantem Atmosphaerae, simul expellit ex accensi foci spatio omnem materiem gravem illius Atmosphaerae, adeoque pondus ipsum Atmosphaerae adhuc adauget. Igitur rursum ex Hydrostaticis , liquidum resistens repulsae Atmosphaerae premet omnia puncta superficiei accensi in hoc foco Ignis, qui ergo coercetur undique ab hoc pondere aeque fortiter , ac si premeretur fornice tam valido, qui non rumperetur vi incumbentium 11 o librarum. Igitur partes inflammabiles in hoc foco agitatae per vim elementalis ibi jam collecti Ignis, simulque omnia alia corpuscula non combustilia simul acta vi uitius
que prioris, conantia ab Igne effugere , repercutiuntur Versus centrum Ignis illius tam magno pondere , idque assiduo, semperquo accuratC ranto magis , quo magis intus agit ille Ignis. Inde igitur noscitis , quod &partes ipsius Ignis , & materiae combustilis , vi tam ingenti applicentur , apprimantur , de comprimantur , inter se , simulque incredibili virtute ilialius Ignis , dilatantis omnia , atque moventis , quam rapidissime concutiantur , atque circum vibrentur inter se. Nonne igitur in hoc foco fit attritus maximus inter haec omnia solida ; nonne eo proportionaliter major attritorum in se invicem apprestio , quo attritus ab ipso Igne major Θsed Ignis , cum combustili ardens , per concussus agit semper inaequabiles in Atmosphaeram semper aequaliter contra nitentem. Itaque & focus, per petuo , ita recidente Atmosphaera , percutitur haud aliter, quam si malleo
a et o librarum pertunderetur , omni momento. Quum rursum cernamus
aera supra Ignem quam violentissime ebullire , ut contingit, dum pruna ardens Soli exposita spectatur ab oculo versus Solem supra prunam directo , utique elasticissimi liquidi hujus, fortissime ebulliensis; subsultus tanto sunt ad Ignem fortiores, crebrioresque : si autem in uno loco tum foci
207쪽
I nis minus restistit, eo adr impressus ab Atmosphaera velocimine Irruet , iterumque vi Ignis ilico rarefactus , repulsusque , faciet oscillationes perpetuas , violentas , supra omnem foci illius ambitum. Quamdiu ergo lat1s Ignis in hoc foco ad faciendam flammam cum vero suo pabulo ; quamdiu reliquae partes ab hac flamma agitari poterunt quam fortistinae , quamdiu
per fornicem illum fortem aerium comprimuntur tanta vi inter se, ut exire inde nequeant , tamdiu siet intra hunc focum tantus attritus , ut necesse
sario advocetur Ignis , qui sufficit ad similem flammam continuandam in illo foco. Simul ac vero in hoc foco deest: vel Ignis elementalis agitans, vel pabulum inflammandum , aut & partes agitandae crassiores , durae, immutabiles inter illa priora ; tam cito , focus debilitabitur , desinetque. Si vero fornix illo aerius debilitatur , minusve ponderosus fit, tum statim Ignis in foco reddetur debilior. Ubi autem valde minuitur , tum statim , dissipa tione facta, dissiliunt a se mutuo Ignis, pabulum , alia : unde Omnis stam ma primo, mox & Ignis scintillans , in vacuo Boyleano desinunt : non enim partium superest ad partes applicatio. Inde δί ventus flammae vim multum incitat: quia est potentia idem , ac si fieret Atmosphaera tanto ponderositor in illum. Si autem ventus adeo spirat fortis in focum , ut ipsum hunc fornicem aerium queat destruere , tum flamma Mao momento
flatu exstinguetur , statimque iterum forte excitabitur eodem flatu , qui exstinxerat. Hinc igitur folle actus focus , si Mus vento haud exstingui tur , vi nimii venti rupto hoc fornice , semper tanto fortius applicat Uec , sicque violentiorem flammam facit. Q uando autem bini validi folles , a partibus oppositis in eundem focum spirant quam fortissime , tum ingens flamma in medio sic acti Ignis oritur , qua cito solent metalla liquescere,
aliaque opera fieri. Qtiae sane allud aurifabros, atque alios meta urgOS , quotidie videre est. Denique & intelligitur , cur tanto ardentius urantuc soci, quo acutissimum gelu aera gelidius constringit ξ tum nim1 rum forn1x. aerius, focum cingens tanto semper arctius, fortiusque, eum coercet, adeo que tamdiu corpuscula in hoc Ignis torrente volitantia magis impedit , ne ex eo evolare queant ; nisi prius diuturna Ignis actione usque adeo sint imminuta , ut apta evadant exsilire fer ipsum aera , atque a foco aufugere.
Simul inde nascitur hujus foci pressio maxima in superioribus , minor ad ambitum basios , unde & ea parte aer, facillime succedens , flammam , Ignemque , sursum premit ; quumque in medio densatissimus sit, adeoque fortissimus Ignis, inde in medio foci superiore acumen altius affectat flarn-ma, quam ad latera , ubi minuitur sensim vis Ignis : inde figura pyrami datis flammae in hoc foco exoritur. Simulac autem undique cingitur super ficies hujus foci corpore daro , quod aera arcet, tum IgniS , pabul Um, rotata corpuscula , ab omni parte aequaliter pressa, de repressa, cito inter se quiescunt, flamma desinit, ipse focus excitatus brevi exstinguitur; qui tamen , ablato hoc operculo, admissit liberi aeris , iterum in flammam vivam , vel utique in Ignem ardentem, fulgidum , ilico revivificari po
Decimo septimo tandem, atque ultimo , dum consideramus omnia hucusque demonstrata , de enarrata, non constitit Nobis , quod ulla res, quae,
commissa Igni elementali , in eum ipsum transierit : inquisivi equidem,
208쪽
circumspexi ad omnia argumenta, nullum in Venio. Quare asserere non audeo , Aloohol, Olea , aut ulla alia corpora, Ignem fieri in combustione. Fateor , evadere perfecte combustitia in flamma sic mutara , ut nihil prorsus de illis porro cognoscere queamus per nostros intelligendi modos :adeo evadunt per subtilitatem sensus nostros eludentia ; sed ideo , salvo vero , dicere non licet, haec propterea in ipsum Ignem mutata esse.
De Pabulo Ignis ex Animali. o,b si is, Posteaquam igitur cum cura disserui de illa materie , quae in Vegetantitan iter sex Ani. bus vere combustilis habetur i Ordo dictat, ut in Animalibus hanc quoque
' ι' ' quam sollicitissime indagemus. Verum notisanaum quum sit, Animalium corpora constare vegetabili nutrimento in iis subacto , omnis jam fere hic labor in historia Vegetantium exhaustus est. Etenim , si fides historiis, humores corporis animalium , aliquando in eam subtilitatem oleosam traii seunt, ut Alcoholis instar in debilem , puram , flammam abierint. Ut &de flammis circa hominum exhalationes accensis narratur, & Helmon
tius de vento hominis inferiori in candelam exploso ardentem , ibique inflammam mutato , ObserVat. Quae quidem, si vera ς rara tamen sunt. Olea autem Animalium reliqua respectu oleorum Vegetantium , ratione in
flammabilitatis, nihil fere diversitatis habent, sed omnia adeo eadem , ut incassum inanis hic repeteretur superioris doctrinae commemoratio. Sunt& hic aquae, spiritus , sales , Olea , terrae. Omnium autem harum indoles, praeparatio , depuratio , effectus in Igne, perfecte eadem sunt in Anima libus , ut in Vegetabilibus. Ideoque commendo Vobis , ut eadem illa jam dicta conferre velitis , & applicare , his 1, ita tum clara satis doctrina ha bebitur. Verum putabitis forte , Phosphoros tamen Animalium docere,
quod in hisce sint alia inflammabilia , quam in Vegetantibus. Sed sciatis hos arte Chemica ex Vegetantium carbonibus pinguis limis produci posse, praecipue si fuerint Vegetantia , quorum succi sitiat quam simillimi Animalium humoribus , ut in Sinapi exemplo dudum constitit. Igitur puto , ulteriori me inquisitioni super his supersedere posse.
De Pabulo Ignis ex Fossilibus. Id quidem memorabile inprimis in hisce , quod & in ipsa Fossilium
classe , iterum eadem lex combustilium obtineat. Observatur enim , & ibi quoque sola olea inflammabilia esse, caetera nequaquam ; iterumque, sin gula quaeque olea , tanto minus fumi, fuliginis , cinerum dare , quo fuerint subtiliora , leviora ; tanto plus eorundem exhibere , quo sunt magis Crassa, ponderosa. Forte & in iis quandoque Alcoholis obtinet subtilitas fere : licet nondum sciam, eousque visum tenue in his oleum repertum fuisse , ut aquae misceri posse constiterit. Niphilii Aleο- Legi quidem , defluere saxis quandoque agitatum humorem , qui facis tali limi ita admotu ardentis flammam cepit, atque ita exarsit; memini observasse &fontibus dimissiim laticem , in flammas pariter abivisse. An vero fuerit liquor ille, incendendus, & aquae simul commiscibilis, non memorant
209쪽
Observatores. Certe, quando intellexi ex Historicis , quod Naphtha Ba bylonica , adeo fuerit subtilis , volatilis , facile ardens , & flammam haud adeo perniciosam dans , ut noctu dispersa per plateas , a ductis funalibus
nocturnis ardentibus ita incenderetur , ut quasi sponte ardere sua vide retur , omnemque Viarum latitudinem occupare diffusa , caerulea, neque
multum interim depascente, flamma ; cogitare debui, liquorem illum quam proxime accedisse tenuitate suae subtilitatis ad Alcoholis ingenium :quoniam in fervida illa regione idem forte & Alcobole nosi ro ita diffuso praestari posset eodem plane eventu, ut jam in Experimento Alcoholis subcampana exhalantis, fomite sulphurato accenso docui ipse supra. Sed quum veram hujusmodi Naphtham comparare Vix ullo queamus pretio , certi quid super hac re vix datur cognoscere : id enim , quod hoc titulo nobis hic loci venditur , haud est tanta unquam inflammabilitate praeditum, sed longe semper crasti as , tardiusque. Petro leum etiam subtile quidem , neutiquam tamen comparabile vel Naphthae Veterum , vel nostro Alcoholi. Quando autem & id quoque artificiosa destillatione emendatur, sensim evadit semper subtilius ,& citius
tunc quoque accendendum , attamen Vel sic Oleum manet semper , non fit
Alcohol. Caeterum & hic fit, quod in Vegetantibus observavimus , scilicet, quo defoecatior, subtiliorque δί levior, in fossilibus materies, oleo sta, incensilis , eo semper & minus fumi, fuliginis , foetoris , foecum , dat , flammam vero simul leviorem , puriorem , debiliorem. Alia autem inflammabilia Fostilia , in quibus crassa, ponderosa , neque combustilis , materies permista est , semper accenduntur dissicilius , requi
runt aera validum venti , folliumve, ut fortiter ardeant, gignunt vero flammam & Ignem tanto violentiorem , ut in Litharathrace exusto quam manifestissime videtur. Verum & talia corpora etiam fumos nigerrimos , crassosque , dant, qui & foetorem utcunque , inprimis vero collecti fuli ginem faciunt; relinquunt autem copiam magnam cinerum fixorum , in
sulsorum plerumque , sed maxime ponderos rum. Ultimo denique in alimento Ignis , quod de Fossilium genere petitur, 'aedam deprehenduntur , quae composita sunt ex mere combustili pror us oleo , δί ad; uncto simul ad illud acerrimo , eoque acidistimo pariter , sale. Sulphur me intelleezum velle , jam ipsi perspicitis. Hujus sane oleo sa , combustilis , pars dam in Igne deflagrat, pars salina interim acidissima Chalcanthi summo Igne expresta humori , oleo Vitrioli dicto, quam simillima , incombustilis Igne , seorsum colligitur fami vaporosi instar, atque frigefacta dein , titulo fumi Sulphuris per campanam nascitur. Qui ab
aqua, illi inter ardendum admista , accurate separatus , sicque sua in indole sincerus prorsum redditus , est omnium liquorum ponderosistimus post Argentum Vivum , aliorum vero acerrimus. Hinc quoque statim sequitur , quod flamma incensi Sulphuris haud nascatur prius , quam illud ad Ignem liquefactum fuit, adeoque valde prius calefactum dein vero quando jam flamma ejus nata ex accensa parte illius instaminabili, tunc interea ponderosissimum illud , & acerrimum ros , salinum, acidum, agi tatum , attenuatum , ebulliens in flamma , hinc dissipatum extrorsum , facit in illo Igne primo Ignem hac de causa quam violentissimum in ac
Petroleum post Naphtham, Lit anthram, Sulphuri
210쪽
Solus ubique 3 qualis. Allectus tritu. LArandens se. Dirigendus aiole.
tione Ionis ; sed deinde , quando jam adurante illius ignis actione usque adeo est divisum , ut de fornice igneo excussum jam per aera liberum
di vagatur , vaporem eructat potentissime Inflammantem omnes partes animalium , quas attingere Valet , quorum Inde pulmones suffocat. Sed alia corpora , quae feriuntur hoc Vapore de accent o Sulphure emisto , inde mire mutantur pro natura sua, & pro illo respectu , quem habent ad acidissimum acidum, quod in natura cognitum est. Quae tum estecta
Ionis a Sulphure inflammato falso solent adscribi ipsi Ign1 elementati :duum interim omnino inde distingui deberent, & bene perpendi, quod ab Igne Sulphuris incensi effectus fiant partim adscribendi 1gn1 elemental1,& parti Sulphuris combustili, partim ab acido illius volatili reddito. Haud equidem crediderim opus jam ess e , ut singulatim explicem , quid Bhumi na, Asphallia, Pissaphaltus, aut Pix Judaicam Igne agant ξ quid patiantur Putem ex praecedentibus adeo liqui de Intelligi, ut necesse non habeam ultra his inhaerere. Satis esto , si dixero , in his omnibus permista simul esse olea fossilia , pinguia , sales plerumque acidos , simul terram, saepe & Metallici quid , aut saxei. Inde etiam in his omnibus ad proprie erit ardens , quod ingenium habet olei. Sed alia illa permista 1n hoc 1oso dabunt volitantia in hoc Igne spicula , quae Vibrata faciunt ex1miam horum Ι 'nium violentiam, aut singularem illorum In certa quaedam cor pora potestatem Physicam. Ex his jam pertractatis putem , quantum ad inostrum facit propositum , satis actum de natura Pabuli Ignis. Unde iam ex tota hac Historia Ignis puto haecce Corollaria deduci posse , tanquameestissime demonstrata jZm nxζδ' . V1. Ionem simpli)em , purum, Elementalem, Immiscendo se, rarefacere omnia corpora , quae in tota rerum natura sensibus nostris observata fue-esint , solida , liquida , mista e biS . . . . r. Hanc autem potestatem soli, uni, IgnI huic ita propriam esse , ut nulli sit alteri corpori hactenus noto communis , quousque hactenus natura rerum hominibus perspecta habetur. Effervescentiae , fermentationes , singulares corporum rarefactiones Vix aliud docent. , Ionem illum , quatenus ex hac sua proprietate cognoscitur, semper
est ub que praesentem , tam in pleno corporeo plenissimo , quam in va- d. Etiam per haecce omnia Ignem hunc aequabilissime distribui tamdiu , quamdiu non nascitur causa singularis in loco certo Ignem hunc disper
ue . Causam illam colligentem primam, forte & primariam , esse attritum corporum quorundam inter se. . 6. Ignem moveri ex se quaquaVCrsum ; aut utique ita expandi sponte
''j sed interim determinari posse ita , ut motus ille, vel expansio , diri
gat in parallelismum , aut per lineas convergentes , huncque alterum esse modum maximo communem , quo iterum colligitur Ignis. 8. Causam vero , quae Valet Ignem ex se 1ndeterminatum Ita 1n parali lisi ina cogere, esse Solem praecipue : quippe qui ea in re omnium maximi momenti cognoscitur. aulam