Chirurgia è graeco in latinum conversa, Vido Vidio Florentino interprete, cum nonnullis ejusdem Vidii co[m]mentariis

발행: 1544년

분량: 567페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

351쪽

ARTICVLI s

LIS COMMENTARIVS QUARTUS, VIDIO FLORENTINO

Calent

- Τ summatim igitur dicamus articuli,qui excidui, & elabun d tur, non eodem modo semper excidunt & elabuntur. modo enim multo plus,modo multo minus.Vbi quidem multo plus, & elabuntur,& excidunt,in uniuersum maiori negocioresti- 1 og tuuntur,ac nisi reuertatur, ossa,caro, atque habitus, & magis, & apertius deprauantur,vitianturq; : At,quum minus excidulia & elabuntur,ossa haec facilius coduntur,& ubi vel nestigantur,vel reponi nequeant,minus debilitantur,& cum leuiori detrimeto in hoc casu, quam in eo, quem proxime posuimus.In reliquis ergo amiculis multum interesi, magis ne an minus sua sede excedant: sed utruq; caput tam semoris,quam humeri semia per omnino aeque prolabitur: quoniam absque ullo excessu simpliciter rotundum est,& cauo recipitur, quod in orbem est,& optime sibi aptatur. quocirca is euenire non potest, ut in his articuli dimidium procidat. nam,chm rotudus sit,

,, vel totus erumpet, Vel intro reuertetur. Id ergo,quo de agitur, ex toto sua sede Lomouetur, alioquin non excideret, interdum tamen magis, interdum miniis aia naturali sede recedit,quod magis femori euenit,qu am humero. Non modo huius orationis,sed & omniu, quae sequuntur,caput unum est, luxata non mediocriter inter se differre, quatenus magis, aut minus a naturali sede recedunt. nonnulla enim multum, nonullae parum absunt, Vtrumq; autem in agis,aut minus pati utur. In alijs quide articulis res clara est,ut in cubito,manu crure,pede digitis: sed humeri & femoris caput indicat non posse paulum suo loco excedere quod vitium graeci δ δρθρη ire dicunt quum rotundum sit,& in cauum inseratur, quod oras in orbem habet, in quibus consistere caput

nequeat. necessario enim, vel protinus recoderetur,vel ex toto excideret. viru- 3o

q; tamen caput ait interdum lonse, interdum paululum a naturali sede recede re.ubi vero & plurimum & minimum datur, non paucas, quod ad plus & mi nus attinet,di rentias intercedere manifestum est. - Vandoquide nonnulla ex ijs,quae a primo natali die sua sede mouentur, - si parum excesserint restitui possunt,praesertimq; ad pedis articulos. Quod ait fprimo natali dieJ nonnulli ad eos referunt,qui in utero sunt, alij ad eos qui non multo ante nati sunt. horum sententiam comtrobant, quae se quunturi sed illi proculdubio errant, qui accipiunt in iis tantum, qui in utero sunt. satius enim est ad virosq; oratione referre. Praeterea,quae sequuntur cum alijs facere paulo post demonstrabimus,ubi eum locum aperiemus. o inibus a primo natali die crus varum est.

Crus varum,id est,in exteriorem partem conuersum, supra etiam nu-

cupauit ubi spectare intro pede ait. dixit aute pedis articulos, quoniam plures numero sunt omnes iuxta tali commissiuram sti,cum quo non unum os tantum comittitur. sura enim ab exteriori parte, ab interiori tibia, utraq; magno processu coplectitur talum,cuius pars prior, quae rotunda est, & quas caput habet roludum ceruici superimpositum,a cauo excipitur illius ossis, quod

352쪽

COMMEN . IIII. 317i scaphae similitudinem refert qua parte commissurae pes potissimum & sursum

extenditur, quum simus emcitur, & in posteriorem partem ducitur di sed & ab inferiori parte talus cum calce committitur, quomodo in libro de ossibus ex planavimus,in quo exerceri iussimus eu,qui debeat in his expositionibus ver sari. Verum pes tunc potissimum varus redditur, cum tibia in exteriorem partem creuit,sic,ut inferior surae processiis,quo talum ab exteriori parte complectitur, sine ulla fulcitra suspendatur. - O Laertq; sanabiles sunt,nisi ita magnus excessus sit, aut pueris iam ad ultio-- 1 ribus res incidat. Comodissimum itaque his est celerrime subuenire,anteio quam & pedis ossium, dc carnis in crure magna admodum defectio sequatur. Ad ultiores vocat eos,qui plurimum increuerunt, quoru ossa non aeque tractari & componi possunt atque infantium propter mollitiem. Hinc itaq; colligitur Hippocratem de ijs agere,qui nati iam sunt: at loquatur ne de illis,qui in utero sunt no similiter manifestum est, sed in superioribus saepius retulit in utero matris articulos luxari. .. R A Odus ergo eius viiij, b quo pes varus fit,no simplex est, sed multiplex... t Vlpiae runque aute vprus redditur, non quod articulus ex toto luxatus fue-- rit,sed quod pes consueuerit re aliqua exceptus figurari. Modum io trali dixit,quod verbum pigrunque mutuari solet,quum de uno Lo quoq; eoru loquimur,qus inter se differunt singula sed nunc agere potest,qua ratione pes varus sat, quod multis modis accidit. namque id, quod subijcitur, utramque sententiam comprobat,quum ait, plaerunque autem varus efficitur non quod articulus ex toto luxatus fuerit, sed i pes cosueuerit re aliqua exceptus figurari . nam,quum inquit non q, articulus ex toto luxatus fuerit unum

quendam viiij modum expressit: quum vero dixit, sed quod pes consueuerit

re aliqua exceptus figurari unde is fiat, ostendit. Neq; enim alienu est deprauari tenera,& veluti cerea infantiu ossa,praue a nutricibus figurata cum in cunis collocantur quod amodo cotorta, vel pluribus velamentis inuoluta, vel sic, ut a quibusda etiam urgeantur, a quibus omnibus deprauationes fiunt. 3o I I AEc autem in curatione animaduerteda sunt. os cruris, quod ad talos ex 1 ltat ab exteriori parte in interiorem propellendum, dirigendumque est: calx contra e regione eius in exteriorem repellendus,ut ossa,quae excesserunt, , inter se concurrat,& in medio,& a latere pedis: digitiq; omnes una cum pol -- lice repente in interiorem partem inclinandi,atque ita cogendi sunt. Seribit ipse in libro de fracturis crus binis ossibus continetur,quorum alteru altero tenuius est,ab una parte multo,paulo ab alter . solent aute recentio res hoc os,quod ab exteriori parte situ est, grςce nominare ποον . iubet igitur, ut illud in interiorem partem cogatur,simulque calx repellatur in exteriorem, idq; priesertim ex calce, quod e regione est,cruris videlicet,quod super ipsum o naturaliter situ est. De hac autem restituendi ratione antea sipius mentionem fecit quae omnium communis est. siquidem necesse est,quod naturali sede excessit,in pristinum locum propellere, ut ossa inter se concurrant. Quae subi j citde ipsis dirigendis euidentissima sunt ijs,qui in memoria habeant, quae superrius diximus in expositione huius libri,& ante eius,qui de fracturis est. siquid autem occurrat, quod obscurius videatur,illud duntaxat enodabimus. - Eligare item conuenit adhibito cerato, quod resinam copiose acceperit, - Ο & fascijs mollibus,non paruis,neque admodum arctatis.

353쪽

318 DEA R TIC V LIS

Partibus compositis aptatur ceratum,quod resinam acceperit.quoniam fata isti te cuti melius inherent,& partes corporis magis siccantur. ex eo quod fastiginhaerent,sequitur,ut partes,quae curantur,immobiles, Ut compositae sunt, fer uentur:ex eo quod partes siccantur,ut spissentur, α confirmentur. qui res etiacomposita fideliter tuetur. Porro aute fascias molles adhibet ob corporu mol litiem, que infantium corporibus propter aetatem inest quas leniter adstringit cavens,ne .vehementer arctatae comprimar,pr cipue cum coriora mollia sint.

sed quia minus adstringit, idcirco imperat, ut plures fasciae iniiciantur. scripsit enim vinculi firmitatem, vel pressu comparari,vel numero fasciarum. Ion secus autem circvagenda fascia est, quam si pes manibus dirigendus ibi l sit ut paulo magis valgus appareat.

Hoc item praeceptum comuniter ad luXata fractaque omnia pertinet quod saepius ab ipso memoriae proditur. non enim vult in dirigendo, ius composita sunt in naturalem sedem exquisite restituta,ita relinqui,sed paulo ultra copet li,ut ad contrarium eius loci,in quem diu peruersa spectarunt, a nobis impulsa, consistant in medio,quod prorsus secundum naturam fuit.nam si collocata in , hoe dimitterentur, ad diuturnam deprauationem redirent. Costat autem prς-eeptum hoc ad id consilium pertinere, quod in curando maxime cumune est,

in quo contraria cotrariorum esse praesidia docuit. quum nec refrigerata,moderate calefaciamus,nec calefacta,moderate refrigeremus. sed eatenus a medio 1 oin contrariam partem recedamus, quatenus in alteram morbus recessit. Nunc

quia pes varus est, cui vitio contrarium id est, sub quo valgus efficitur, idcirco Hippocrates iubet, dum componitur, ut in Valgum conuertatur,scilicet ultra sedem prorsus naturalem. - Q olea item conficienda est, aut ex pelle non multum dura,aut ex plumbo o Hoc etiam ad stabili edam iuncturam molitur,quamobrem iubet ipsum postremum omnium super i unetiaram deuinciri,ut eam tota contineat,& carnem ipsam non comprimat,id quod in sequentibus expressit,inquit enim. A Lligandaque non ut cuti insidat,sed cum postrema lintea circumdantur. I x ubi iam alligaueris,caput unius ex fascijs, quibus vincitur, e regione mi- 3onimi digiti assuendum est illis fascijs,quae sub pede sunt, ut dum moderate se habere videatur, fascia sursum ducta circa posteriorem cruris partem,quae car- non prominet, volvatur, atque ita firmiter maneat. sed ut uno verbo dicam is quasi ceram fingamus, debemus & manibus in naturalem sedem compellere,& vinculo similiter non magna vi,sed leniter adducere. Ε' regione minimi digiti, hoc est,ab exteriori parte pedis fasciam appedit, quam attrahit ad posteriorem partem cruris, quae carnosa prominet. quandoquidem pedi varo medetur,quod si valgum curaret,ab altera parte fasciae caput assueret . quoniam inclinare pedem oportet in contrariam parte atq; conuertitur, sic,vt,quae extra spectant,compellantur intro: quae intro, sim liter in ci

contrariam regionem cogantur.

A Ssuendae aut e fasciae sunt,ut quomodo opus est,suspendantur. Alia enim , Ix deprauatio aliam suspendendi viam postulat. Quod ego nuper possit,ipse nuc declarat aliis deprauationibus alias suspendendi rationes accommodari. costat autem,ubi pes in interiorem partem spectet ita suspendendum esse, ut extremum crus in interiorem partem compellatur,pes in exteriorem et ubi pes in exteriore inclinatur ta, ut crus in exterio

354쪽

i rem, pes in interiorem urgeatur. ubi in utramuis parte paulum excesserit, apta

pensa fascia moderate in cotrariam partem cogi debet: qui longe a naturali sitatu recessit,validius repellendus est. Ideo deprauationem quam dixit

commune nomen omnium prauitatum accipito.

Alcei vero e plumbo instruantur qui super iuncturam obligentur,ad eam .. forma, quam Chiae crepidae habebant.quibus opus non est si quis mani-- bus recte componat: rectritem fascijs alliget: recte suspendat. Curatio igituris haec,neque sectionem,neque ustionem,neque aliam varietatem requirit. cele- ., rius enim opinione huiusmodi vitia curationi cedunt, tepore tamen superanio da sunt, dum corpus iusto habitu increscat. Qvienam fuerit chise crepidae forma, non satis patet.quoniam neque Hippocratis saeculo in usu erat, atq; idcirco inquit fad eam forma quam Chiae crepidae habebant quum potuisset dicere habentJ: Constat aute infantibus,cum diriguntur,id calciameti genus maxime idoneum esse,quod ad ungue pedem

excipit,& carnem non comprimit,ad qua rem spectantes parare nuc idoneum calciamentu poterimus,quauis cuiusmodi chie crepidς fuerut,no requiramus.., I IBi autem ad calceos veniatur,aptissimi sunt,qui per loca luto plena gesta- ,, V ri solent, m M αἶδου nuncupantur. Veni ut ad calceos pueri, qui curantur quum pars,quq dirigitur,confirmata Lo fuerit,& aliquid increuerit,atque ossa ipsa non amplius mollia sint. na nec permittendum est,ut prius inambulet,ne pars ad priorem deprauationem iterum reuertatur .at ubi tuto ingredi possunt,calceis utantur licet, quos Hippocrates αρβύλαρ appellat. est autem calciameti genus cauum,quod arcte pedem uniuersum exquisite usque ad talos complectitur. Manifestu est autem eiusmodi esse, ex eo, quod Hippocrates subiicit,quum inquit, πιλν- ἡδερ nuncupantu . hoc

enim nome inuentum est.quod si per re, scribatur, D m vim , ductum erit a luto, quod πκλου graece dicitur. quum ab ipsis lutum calcetur, calcari enim 'in sdicundi. si per a luto similiter,& a verbo ambulare,quod βαν dicunt, quum,qui ijs utantur,tuto in luto ambulent. 3o TAmque hoc calciamenti genus a pede minime coercetur,sed magis ip-,i l sum coercet. Et natura,& usu, alius homo alio modo inambulat alius enim pede prorsus recto, alius in interiorem partem inclinato, alius in exteriorem, atque insuper

alius planta ima,alius calce magis ingreditur,alius teque toti pedi insidit.quin& calcei videntur semper inambuladi modo similes reddi, ubi neque alti sint,

neque exquisite pedem comprehedant,quorum calceorum si quem intuearis, coni jcere licet quomodo ingrediatur, qui illis utitur. calceus enim rectus,&in neutram partem inclinas,sed talis permanes,qualis structus est a sutore, hominem recto pede ingredi denunciat: sed ,si vel intro, vel extra spectet, inambu- o tantis pedem couerti in eam partem demostrat.Idem euenit, ubi calceus vel in posteriorem,vel in priore partem vergit. Non secus etiam claui, ubi attriti ma- sis sint, vel ad calcem,vel ad planta, vel ad exteriorem partem, vel ad interiorem indicio sunt ambulantis pede in eas partes conuerti. Hunc igitur calceum Hippocrates coerceri ait a pede hoc est superari: sicut a contrario, qui rectus seruatur,& in neutram partem declinat coerceri pedem,cogsque rectu,ac sine inclinatione terrae insidere.caput autem huius structurae id est,ut calceus uniuersum pedem arcte contineat, & abunde altus sit. arcte autem complecti pe-

355쪽

3LO DE ARTICVLI s

dem non potest nisi multis locis findatur. Quamobrem venatores huiusinodi icalceis induuntur, cum per inaequalia loca, dc saltare,& currere necesse habeat, in quibus obtorquetur conuel luturq, iuxta talos, nisi calcei ex toto cuti ii reat. tDonea item est ratio calciamenti Cretensis. In Asia nostra, & non minus in Creta nunc calciamenta in usu sunt, quae

ad mediu usq; crus pertinent, in quibus fissa pellis est multis locis, & ab utraq;

parte dextra scilicet & sinistra aequaliter extenta: eestremis partibus foramina habet per quae traiectum lorum partes pellis incisas inter se contrahat.In apertato autem est huiusmodi calceis pedem cum uniuersa commissura,que ad talos est eontineri, atq; adstringi. his aute utuntur apud nos Venatores potissimum, loquum feras sectatur. quandoquidem in asperis, atque inaequalibus locis no tum currere,sed saltare etiam coguntur. Eadem causa Crete ses ad talium calce orum usum impulit ob vastos insulae montes,atque asperitatem. De ossibus,quae excidunt simul,& nudantur. x rBicunque cruris ossibus luxatis accedente vulnere articuli, qui ad pedem V sunt,siue in interiorem, siue in exteriorem partem penitus excedant; reponendi non sunt,sed sinendu est,ut cui placet medico,eos reponat. scire enim conuenit, ubi repositi seruentur hominem decedere, paucisque diebus vita tia-here. nam pauci septimu diem excedunt,cum neruoru distetione absumatur. Lo Offa κ ἡμὴρ id est,cruris,suram inxelligit, ac tibiam, quae imm graece dicitur,& cognominis est cum eo toto, quod Inter genu dc pedem est. nudantur autem haec & cute excedunt, ad utramque cruris commissuram cum pede stili cet & cum semore.ante igitur tractat de commissura cruris cu pede,imperans, ut,ubi tibυς os luxatum nudetur,a reponendo caueamus. propterea,qubd neruorum distentio superueniat. Qv od ubi incidat,dictu est in opere de fracturis :musculos alios conuelli,alios contineri,& continuatos seruari. ubi ergo ad suu . initium contrahantur, uniuersum membrum breuius redditur. sequitur enim, quum a musculis attrahitur. quare si quis extendes os extans reponat,musculi,& ipsa intentione non mediocriter laedentur,& longitudipe inebri simul dis- , olenti dolore sentient intolerabilem. atque idcirco quum musculi grandes sint, neruorum distentionem sequi necesse erit. nam & ubi exigui essent, quemadmodum in digitis neque sic res periculo vacaret. Multi tamen ex his obsim mam in curatione diligentiam seruantur. hactenus, quod curationi utile erat, . superest quaestio quaedam ad locutione spectans quς curationi no prodest,aut officit ut si requirant aliqui, cur Hippocrates de cruris ossibus . θρου id est, laxari dixerit,quum id vitium esse eorum ossium affirmet, quae in cauis se insinuant, non eorum,quae processus accipiunt. hos enim vocat αρθρα, id est,arti

culos,ut ante saepius ostendimus. non debuit igitur sinquiunt dicere de crure,sed de talo. Iis,qui haec requirunt,respondendum est,id quod in prio- oribus saepenumero diximus,Hippocratem eo tantum int edere,vt propositam rem exprimat, quod ipse Plato & pra: cipit, & primus exequitur. Alibi autem demostrauimus Veteres non alio quam huc spectasse solus enim Prodicus studuisse videtur tenui huic nominum inquisitioni quam qui Prodicum sequuntur, solent exquisitam diligentiam nucupare. Hippocratem vero nihil obscurius rem expressisse,ex verbis eius aperte conspicitur,quum inquit ubicunque cruris ossibus luxatis articuli,qui ad pede sunt,penitus exceduq.nam,si omni-

356쪽

COMMENT. IIII. 32I, no dempseris verbum luxatis, apertum est quod proponituri sed Hippocrates hoc adiecit nihil respiciens ad tenuem huiusmodi nominu inquisitionem, cui

qui student, platrunque non sunt eloquentes. nam,qui dicendi facultatem ha bent ad vim enunciationis respicientes. verba singula non attendunt, sed grς-corum more illis utuntur quorum copia habent. quomodo videtur nunc Hippocrates loqui volens ossa cruris a commissura recedetia cute excedere. si quis enim id, quod extat, & extra commissuram valde prominet, luxatum dicat, clarius rem eXponet, auditoremque imagine rei docebit.. T E de in sup & crus gagr na preliedit, qu sic futura esse certu scire covenit., 6 1 Gangr na quoq; his superuenire ait,ob inflamationis scilicet magnitu

dinem,ubi excedentia ossa recodita fuerint .inflamatae ergo partes, cuin rubor infamationis recedit,liuidae euadut,minuique dolor videtur, eo q, sensus tor

peat:sed,vbi,quae sic affectς sunt,ex toto senti edi facultate caret graece id vitiunon amplius gagrςna,sed sphacelus vocatur Inter huc aute & magna inflama tionem media gagogna est,que tato grauior eiusmodi inflamatione est,quato leuior sphacelo. sub hoc eni natura me bri uniuersa corrupitur, ideq;,vb1 ia laς- ret,curatione no admittit, sed solum a principio,cum nondu spha celus est, sed magna gangr na sphacelo vicina. Verii abutimur interdia vicinoru affectuum nominibus, ad eos significados, qui ad hos accediit,quanqua nondum ex toto,b ipsoru specie & natura habent. sic igitur & ingente inflamatione cum no amplius seu colore tuetur,doloriq; est,interdu nominare gangraena cosuevimus,quq quavis gagr na nodu penitus sit,sutura tame est paulo post si negligatur NEc mini etiam videtur idoneum esse veratrum eodem die datum & rursus epotum,1ed xt quodvis tale ad idoneum proxime accedere,cui tamen ,, confido. quod si neque ab initio reponantur, neque tentet aliquis ea reponere, - plaerosque se explicare manifestum est. Tractauimus ae usu veratri ad eiusmodi vitia i cometariis i libru de fracturis... T Vlcire autem crus & pedem oportet eo modo,quo ipse velit. 1 Fulcire crus & pedem κω ri dixit,hoc est stabiliter collocare, quo spe-3o ctans imperat, ut membrum figuremus, quemadmodum maxime cubantem iuuat.nam,quod ait Deo modo quo ipse aeger velit huc evadit.

- Antum ne dependeant,neue moueantur.

1 Eius quod nuc ait neue moueatu vim ante,pposuit,cum fulcire prς cepit,qd significavit verbo ἐρ- . neq; enim aliud est fulcire inebru, si ab omni

parte stabiliter collocare,sic, ut nullo pacto moueri possit. recte aute adiecit ne depedeat . pr fatus emcotinendu a nobismebru, queadmodu cubante iuuat,no ignoras cotineri mebrsi posse etia depedes, edicit,ut eiusmodi habitu vite mus,cum ad affectu locu materia cocitet,quq causa inflamationis est. Memini

stis qui de eius,qa narrauit i superiori opere de crure figurado,ubi extetu pede o collocari voluit, paulo sublimiore,si ut exquisite rectus seruaretur: nuc verbp- mittere ςgris videtur,ut arsum rectu habeat. na cu tribus modis figurari possit, dependes ,rectus,ac tertio in superiore parte spectas, permittit qgrotati,ut quo pacto velit,crus figuret modo no depedeat sed antea pr ceperat,vi sublimioredulaxat cotineret. Perspicuu itaq; est Hippocrate in huiusmodi affectibus eo potissimu icubere,ut dolor vitetur,veritus ne sequatur neruoru distetio,qua in neruosis partibus dolor maxime infert. gobre, si quς hoc modo vitiata sur,neq, refrigeretur,neq; dolore tentetur,nervoru distetione prebedi, minime posisit.

357쪽

DE ARTICULIS

riq; cerato, quod pice habeat, pauci S panis ex Vino delibus non ivalde frigidi g, quadoquidem frigus in his neruoru distetionem cocitat. De his quoq; iam loquuti sumus. nam ceratu,quod picem habeat,ulceribu accomodatur: vinum, praesertimque ut ipse docuit nigrum & austeru assesti, partes inflamari non patituriquod aute inquit sugie dum esse fragus,cum nee uorum distetionem efficiat, in carnosis partibus forte aliqua expositione indi get, in neruis euidentissimu est qui biis Vtruque inest, nam & facile refrigeran tur ut qui natura frigidi sint, atque exansues: &,cum laeduntur,in distentione incidunt. cum neque in alia parte distentio incidere possit, nisi nerui afficiati

tur. comiss iras vero inter alias partes maxime neruosas esse manifestum est in ioquibus musculi posita carne, quam alijs suis partibus habebat, in chordas de generant. Quare magis inqui redum est,cur utatur modice frigido, quum non mediocriter frigidum sed calida adhibendu videatur. cuius ratio sic habet .In curandis partibus exulceratis propositum est, ut ab inflamatione defendatur

defendentur aute, si nullus humor ad eas concurret, qua rem eas refrigerando consequemur. nam,si admoueantur, quae calidu & humidu corpus effici ut statatim rubicudius paulo post tumidius ipsum exhibebunt,&in alium affectu in flammationi simile copellent. cotraria omnia praestat,quae refrigerat,cum non modo nihil humoris a superioribus partibus ad rem geratu locu concitent, sed quod in eo subsistit,exprimat, & ad proximas partes depellat. Est autem refri- 1 ogerantium duplex genus,quaeda aduentitia qualitate tactu frigida sentiuntur: qu dam innata refrigeradi facultate habent. adstringentia qui de frigida sunt, sicut in opere de simpliciu medicamentoru facultate dem5strauimus,ubi rellia quum genus refrigerantiu ab his diducitur, ad hoc spectat papaueris lachryma,madragorae succus,cicuta,& caetera quae madefaciunt simul & refrigerat. naq; austera omnia terrena natura habet cu facultate refrigeradi. De usu autelioru medicameloru no pauca scripsimus,in eo volumine, quod est de ratione curadi,necno in c5mentarijs in librii Hippocrat1s de ulceribus. Sed qd ad huc locu pertinet,id nouisse stude est, qd madefacientiu & refrigerantiu medica metoru vis penetrat omnino ad altiores partes eoru corporu, quibus admoue - 3otur, citoq; ipsas ultra debitu refrigerat,torporeq; affert potetiae corpora admi nistrati. Rus vero cu refrigeradi vi terrena natura habet ut ostesu est in libris, quos comemoraui ad costuetes succos depelledos maxime aptatur,atq; hac de causa illis utimur sed quia calor ad se humores cocitat, ideo aduetitia qualitate frigida admovemus,neq; illa calefacimus. Nuc vero qd spectat ad exulceratarum partiu affectu, Hippocrates frigidis uteretur,queadmodu & i alijs vulneribus: sed quatenus neruoru distentione timet, qua afferre frigus solet, veretur

ex toto frigida sponere,atq; idcirco ad ij cit cude histositur novalde frigidisi R etiam folia betae vel tussit laginis, vel cuiuspiam alterius talis in vino - 1 nigro austero semicocta ulceri atque adiectis partibus imponuntur. OTussit lago herba quaeda est proposito affectui salutaris, quum modice siccet id quod in omnibus ulceribus requiri demostrauimus. De vino autem nigro atque austero loquuti sumus in comentarijs in l1brum defracturis. hoc repellendi facultatem habet,similiter ut alia vina & cum crassiorum partium stquam ipsa,exulceratas partes non mordet,ea de causa praestantius est. - Epido item cerato Ulcus inungitur.

1 Admouet nunc ceratum, non ut ulceri medeatur, ostendimus enim in expositione

358쪽

COMMENT. IIII. 323i eYpositione libri de ulceribus, vitari ab Hippocrate huiusmodi medicamen

ta quae ulcerum glutinationem prohibent: sed quoniam nunc viceri quatenus ulcus est, non succurrit quum neque id glutinare propositu sit, sicut alia rece

tia vulnera. primum aute curationis consilium eb spectat, ne homo nervorinin distentione prehendatur. quocirca neque reponetam articu tu censet, sed magis permittendum, ut crus ex ulcere turpiter claudicet. non tamen simpliciter adhibet lenia medicamenta,qua, vocat 1 u libro de ulceribus μαλθαiae' qualia uis possint inflammatas partes lenire. primo enim eo incumbit, ut inflamma tio minime oriatur, atque idcirco repellentibus utitur, neque his rursiis per se, io quemadmodum in aliis casibus. timetenim neruorum distentionem sed conata positam curationis rationem indicat, per medicamenta contraris facustatis iusto modo inter se mixta. quo maxime tendere in sequentibus videtur jad quae iam animum adiungito.

Vod si hy bernii tempus fuerit,iana quoque succida madens ex vino atq; oleo tepido imponenda est. & perfulione insuper utendum. Neque medicamenta tepida adhiberet, neque oleu prorsus ad ijderet si loco subueniret, quasi simpliciter ulcerato, sed quod supra retuli) veretur neruorudistentionem,atque ob eam rem oleum admiscet, & tepida cucta stiperimponit, nec,ut qui tantum pugnet contra neruorum distent1one viceris curationeio relinquit: sed neque ad ulcus spectat duntaxat. mixti enim morbi mixta quoq; praesidia exigunt,quocirca piaecipit,vi lana succida inducatur, lilia 4s meis di cunt,propterea quod oesypia habeat. quadoquide ut in libro do simpliciu me dicamentoru facultate oste limus)huius medicinae proprietas simplex no est, sed mixta ex contrarijs qualitatibus ac viribus adstringendi scilice: de modice calefactedi. Perint aute voluit hos affectus,non hyeme tantu,sed qst te etia. hoe siquide quod in fine subdit,comune est totius proposita: curationis, quo niam huiusmodi affectus non hyeme duntaxat assiduam perfusionem requirunt,quum state quoque magis eam postulent quam hyeme, quo tunc his lana imposita magis siccescat imperat igitur, ut haec omnia assidue perfundan-3o tur: id vero quo perfundimus tale esse debet,quale in principio protinus cura-

tionis admoueri iussit,nempe vinii aestate per se, hyeme cum oleo caloris autem modum coniicies ex temperamento aeris,in quo vivimus,ubi enim valde frigidum fuerit, humoris,qui perfunditur,calorem augebis: ubi calidu,remit tes .ad calidi enim usum nunquam venit,quocirca caloris modum augens atq; remittens,pro ambietis coeli temperamento variabis. in quibus omnibus me m1nisse debes eoru , quae in uniuersum dixit, nec omnia ubiq; velle percipere. At quamam haec sunt nimirum ea, quae in commentarijs in eas sentetias Hippocratis, quae aphorismi inscribuntur,disnal 13s compluribus recessenda duxi mus,quorum,ubi unum aliquid positu fuerit,ommu,quae eandem vim habςt, o meminisse oportet,existimareq; sermonem in omnibus accipiendii esse,quasi omni u comunis sit. Sic igitur & nunc Hippocrates hyberni teporis meminit:

tu vero regione,aetatem, V sum, corporis naturam reuocare in memoria debes,

nempe regione frigidam,aetatem senilem,usum eoru,quae corpus refrigerant, corporis natura frigidiorem . siquide haec omnia idem hortatur,ac tepus,cuius dio crates meminit. Sed quemadmodu hyeme curationem calidiore adhic aestate cotra tu frigidiore admouebis,& sicut in stiuo tepore,ita in glare,regione, consuetudine,& natura corporis calida. q, si omnia calefaciedu esse

x ii

359쪽

3α DE ARTICVLI s

denunci et calidioribus pr sidsis uteris,si refrigeradii,st idioribus: sin alia ad icalefactedum alia ad refrigerandu hortentur, ipsoru numerum ac vim spectatabis. sic enim maxime conueniente calefacie di & refrigerandi modii coniicie .

Eque ulla re quidpiam deuincies,neque aliquid impones. scire enim lieet huiusmodi viiijs omnibus modis alienum esse premum & onus. Subtrahit in hoc casu no modo eas fascias,quin primet inijciutur,quas ubiq; ad eomminuta, & ad luxata ossa adhibuit,sed & eas,quς super lanam volvuntatur. cuius rei causam ipse reddit,cum inquit huiusmodi viiijs omnibus modi, alienum esse pressium & onus . sufficit autem ipsis solumodo lanam imponere,

quae cu mollis sit,& leuis oneri esse non potest. hoc aute timet,no ut qui viceri iomedeatur sed, ut qui nudatis attritis'; chordis ac neruis caueat ne diste datur. . o D haec autem pertinent nonnulla ex iis medicamentis, quae cruentis vulta is I x neribus ini j ciuntur,ea scilicet,quae idonea sunt, quibus imposita lana vi no perfusa,longiorem moram trahat. Medicamela,quae vulneribus statim intjciuntur,&in his libris,&in eo qui de ulceribus est, e ιυμκ appellat. inter haec,quae longiori tepore resoluuntur,&interim,dum soluatur, perfundi possunt,admoueri potissimu debet. si quidem constituit,quemadmodum in tota reliqua curatione eo specladum esse, vile niendi vim habeat .hac enim de causa neq; vinculum imponit, neq; frequetersoluit. ex medicamentis autem, quae cruentis vulneribus protinus ini j ciuntur, i oea longiori teporis interuallo soluere licet,quq validiorem siccandi facultatem habent, ea tamen cautione,ne ob vehementem vim contrahendo laedant. duo autem medicamela,quae nota vobis sunt, gratia exempli comemorabo.leguntur enim in omnibus libris de medicamentoru compositione,quales sunt duo Andromachi,& unus Herae,& alioru permulti.compon Mur medicameta lite ex bitumine,alteru barbarum, Cyzicenu alterum nominatur, hoc cum magisssiccet, si opus sit medicamentis,quae cruentis vulneribus iniici utur, obest magis si prosit cum membra contrahat,& dolorem afferat: alterum vero medicamentum idoneum est,s moderata mixtura fuerit. ex ijs siquide nonnulla plus iusto exiccat,& dura sunt.verum de huiusmodi medicamentoru discrimine in 3 oorere de copositione ipsoru fusios tractauimus. quae post haec ab Hippocrate scributur,magna ex parte plana sunt, si quς supra,& in cometarijs in libru hue

de articulis,dc ante in eu,qui de fracturis est, ididimus,in memoria habeatur. - c Vaecunq; autem ex iis medicamentis, quae cruentis Vulneribus protinus ini j ciuntur,paucoru dierum sunt,uel picem accipiunt, non aeque atq; illa - profic1ant,quadoquide ulcerum purgatio porrigitur in longius tepus, diutius

is enim madent. horum tamen nonnulla utiliter deligatur.scire aute aperte con ,, uenit necesse esse hominem turpiter claudicare,quum versus parte superiorem pes trahatur, & ossa luxata ab exteriori parte promineant. fere enim nullum ex ijs ossibus nudatur nisi paululum quid,neq; recedit, sed cicatrix inducitur te- o , nuis,atque infirma,eaque non nisi multu temporis conquiescant. alioquin pe -- riculum est, ne remaneat vlausculum,quod curationem no admittat. Sed,quod - ad propositum malum attinet, si hac ratione curentur, seruantur : si articulus reponatur,maneatque, in exitium praecipitantur. Quaenam ex ijs medicamentis,quae cruentis vulneribus protinus iiiijciuntur,paucorum dierum vocet,non magno negocio inuenies si in memoria ha beas,quae in explanatione proXime positet orationis tradidimus.patet enim eui se appellare,

360쪽

COMMENT. IIII. 'etsi sic appellare,quae ex paucorum dierum interuallo soluuntur. ex interuallo au tem paucorum dierum soluere conuenit, quaecunque ex propositis infirmiora sunt. paliutur enim in ulceribus multum colligi saniel, eo st, no satis exiccent haec a nonnullis ex veteribus resina extrinsecus excipiebatur, quorsum nescio. multa enim dici possent: sed,quum Hippocrates ab omnibus his medicamentis abstineat, longius labi operaeprectu non est. in opere enim de medicamentis, quς de his scire conuenit omnia exequuti sumus munc autem, quod attinet ad proposita, tis h csint. Quae sequuntur omnia preteribimus,quum mani

festa sint ijs,qui eorum meminerint,quae ant2 eXplanavimus.,6 Adem ratio est, si brachij ossa ad manu adiecto ulcere, siue in interioremia 1 partem,sue in exteriorem excedant. certum enim scire covenit,hominem

is paucis diebus interiturum tali genere mortis, quale supra posuimus, si repositaia ossa fuerint,cotineanturque: sea, si nemo haec,Vel reposuerit, vel reponere ten- , tarit, longe saepius liberatur. cui malo mederi eadem ratione expedit, qua su- pra diXimus: deprauationem vero deforme reddi,ac digitos manus infirmos, is atque inutiles fieri necesse est. Quemadmodum in crure totum id, quod inter talum & genu est, duobus ossibus contentum κηίμω, appellant,sic brachium,quod inter manum & cubi tum est m. quod similiter no ex uno osse, sed ex binis constat,quorum alteio rum κ0κὶς,id est radius,alteru graece vrais proprie nominatur,id est, cubitus, quod similiter euenit Graii iρ hoc est,in crure. commissura igitur,quae ad

manum est,commissurς tali respondet .qus ad cubitu,illi, quae ad genu. Maio rum tamen partium mala, seu fractae, seu prolapsae sint, semper grauiora sunt. quam rem si animaduertas,exigua expositione ad sequentia indigebis. - I Am digiti, ubi ossa in interiorem partem luxentur,curuari non possiunt, - l ubi in exteriorem,extendi. Cur luxari dicat in superioribus ostendimus, ubi cruris ossa adiecto ulcere dixit ad pedem luxari: nuc reddere causam v*lo,quamobrem,cum brachium accedente ulcere in interiorem partem prorumpit, digiti curuari nequeant. in 3o hoc casu sane accidit,ut brachi j ossa ab interiori regione ossibus, quae in prima palmae parte sunt,superinsidant, ab exteriori subi j ciantur, quum prima palmae pars tendatur a chordis,quae ab exteriori parte ad ipsam perueniunt, sursumque

ad humeru tendunt.quod,quum euenit, necessie est digitos versius exteriorem regionem trahi quo fit,ut extendatur,idcirco neque flecti ex toto possunt,cum exteriores musculi, de chordae flectetibus renitatur. saepius enim diximus perfici actione non posse, nisi oppositi musculi ijs pareant,qui agere nitutur. hinc etiam fit,ut digiti minime extedantur, cum Gracliij ossa in exteriorem partem

mouetur.interiores enim musculi,& chordae vehemeter intenduntur, atq; id- o circo cum cedere exterioribus nequeat, necessie est exterioru actio intereat. Sed& ipsoru ossium positus, cum brachiu in interiore parte elapsum primς patro

parti insidet, inhibere flexu potest: cum in exteriore promouetur, porrectione. - rBicunque autem cruris os ad genu cute, siue in interiorem, siue in exte- ,, V riorem partem excedit,quibus reconditur, maturius intereunt, quam alij,

- quamuis illis quoq; vitae periculu instet: sed si curationem adhibeas reponereis minimum tentans,hac via tantum spes salutis superest. haec aute offa eo magis

, periculosa sunt, quo superiora sunt & robustiora, & a robustioribus prolabu-- tur. Quod si femoris os ad genu luxetur,ubi ponatur, maneatque, maiori Vi,dci x iij

SEARCH

MENU NAVIGATION