Chirurgia è graeco in latinum conversa, Vido Vidio Florentino interprete, cum nonnullis ejusdem Vidii co[m]mentariis

발행: 1544년

분량: 567페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

321쪽

DE ARTICULIS

tem sicut in alijs quadrupedibus sex .illud autem animaduertere in propositis iverbis oportet,quod Hippocrates, quum de spinae figura tractare costituisset, orsus hoc modo Ipsa autem spina in longitudine recta obliqua estJin extremLoratione adiecit ipsa vero ceruicum commissi ira in interiorem parte spectati. videbitur enim hic rursus ceruices spinae partem posuisse. si articulis,qui alios recipiunt , re in alios conijciuntur. medulla item spi is c. nae laboraret, si parumper loco mota inclinaretur, vertebra hoc modo ex ,, pulsa luxata insuper vertebra medullam coprimeret, si non laceraret. haec auteia compressa, detentaque multis locis grandibus, & praecipuis, torporem affer u ret, ita, ut medico n5 amplius curae esset,qua ratione dirigere vertebram debe ii., rei, circumstantibus multis aliis malis Violetis. sed manifestum quoque est re ,, stitui non posse,neque concutiendo,neque alia via. Vertebrarum articulos dicit in processibus a lateribus sitis,quoru alter alia terum excipit. eos autem ait recipere, & in alios conijci, eo quod utraque vertebra duobus processibus sublimioribus cum superiori vertebra committatur: duobus humilioribus cum inferiori, sic, ut alijs proximae vertebrae proce sus admittat, alijs in alterius processus conij clatur. quae perfecte exequuti sumus in libro de ossibus... N IIsi hominem seces deinde manu alte in ventrem indita ab interiori par-l te in exteriore compellas.quod quidem mortuo fieri licet, vivente,nullo Σ ori pacto. Qi rsum igitur haec scribimus '.quoniam nonnulli sibi persuadet sese

nasse eos quibus vertebrae articulis ex toto excedentes in interiore partem ve-- nerunt. Quanquam nonnulli facillimum existiment vertebris eo modo luxa-- tis euadere,nihilq; opus esse restituere, sed eas per se restitui. Multi sane igna- , ri sunt, & ob imperitiam lucrum faciunt,vulgo enim suadent. hoc itaq; pacto , decipiuntur. spina, quae in dorso extat, putant esse ipsas vertebras, nam singu-- latactu 1b1 rotunda sentiuntur: neque intelligunt haec ossa a vertebris proce -- dere de quibus paulo supra tractauimus ipsas vero vertebras multo magis in , priorem partem sitas esse. Si quidem ex omnibus animalibus homo pro ma- ,, gnitudine ventrem habet angustissimum a posteriori parte in priorem, pr ci- 3 ori pue ad thoracem. Ergo, ubi aliquod ex iis ossibus, quae valde excedunt, com-- minuatur, siue unum, siue plura,is locus sumitior fit, quam qui hinc est, atque

hinc. ac propterea errant putantes vertebras in interiorem partem procidi he. - quos item fallit habitus eorum, qui icti sunt. nam,si curuari velint,dolent,cum is qua parte percussi sunt,cutis tendatur, sicque ossis fragmeta carnem magis vuli, neret: sin ita figurari, ut spina a posteriori parte caua sit,leuatur. cutis enim, quasi fractura est laxior efficitur, & ossa minus vulnerant . quin si ea parte tangani, tur, cedunt,spinam in priorem partem compelletes, isque locus inanis & mol-- lis tangenti apparet. Haec omnia, quae dicta sunt,medicos fallunt. cito autem,

ac sine aliquo detrimento huiusmodi homines per se sanescui. Haec enim ossa o,, omnia, quae rara sunt, callo celeriter glutinantur.

Manu alte indere in ventre,causa conquirendi,quae ibi sunt dixit ,, I Am vero ijs,qui sani sunt,obliqua spina fit plutibus modis: namque & na .. 1 tura,& usu sic habet,sed & ob senium,& sub dolore.haec siquide colligan- si di vim habent. Gibba aute plaerunque fit, quum homo vel in coxas,vel in sca -- pulas cadit. necesse enim est in spina gibba unam aliquam vertebram reliqua-- rum omnium conspici maXime sublimem.eas autem,quet hinc atq; hinc sunt,

minus.

322쪽

L87i ,, minus. Nee plurimum huiusmodi vertebra ab alijs recedit sed parum,quando singulae subito plurimum cedunt. Hac igitur de causa,& spinae medulla facile is fere,quum ita peruertitur,quum fiat gibba in orbem, non ad angulum. Vbi spina gibba fit, hoc est,in posteriorem partem conuertitur, κυφω nu appellax . ληωρ ubi curua spectatq; in priorem: ubi obliqua & in latera o- iij, quo verbo utitur alio modo ad omne spinae deprauationein significadam, in dicans verbum generale magis esse quam alia. in qua significatione nunc quoque ait spinam μολιαὶ ε ',quali dicat quouis modo peruerti . atq; in superiotibus

etiam dixit, Ipsa autem spina in longitudinem recte obliqua est obliqua voto cans μολι tu . Vbi eam inclinare in priorem & posteriorem partem indicauit... Portet autem restituedi rationem huiusmodi praeparare. commode qui -

, dem lignum firmum ac latum, quod in longitudinem incisum sit, foditur: commode etiam pro ligno paries in logitudinem excavatur, quod cautimis a pauimento,uel cubitum, vel quantum res exigit, attollatur. Dein veluti quasi drata columna querna transuersa adhibetur, quae a pariete eatenus recedat, ut ., aliquis inter utruque ubi opus sit,transire queat. sternitur columna laςc,vel tu ,, nicis,vel quapiam re,quq mollis sit,& non admodum cedat. Homo fouetur,&s sustinet multa aqua calida lauaturi deinde in ventrem iacet, extetus brachijsis secundum natura porrectis,atque ad corpus alligatis. Loru item molle latumq; o abunde,& longum, quod cos et duabus habenis, medium medio pectori in- is tectum bis circumdatur,quatum potest iuxta alas, postea, quod ex loris super is est,circa alas humeri capiti obuoluitur, capitaque ad aliquod lignu cuiusmodi ., pistillum est, alligantur . eorum enim longitudo aptatur longitudini eius li- ,, gni, quod subiectum est, ut hoc pistillo extendenti mora sit. Huiusmodi etiam ,, aliua vinculu super genua,& super calces datur, capitaque eius ad aliquod ta-- le lignum vinclutur. Aliud insuper lorum latum molle ac valens habenae mo-- do conuenienter longum,ac latum coxis in orbem firmiter deuincitur,quam

, maxime potest prope coxas . deinde lori, quod superest utrumque caput sinul ad lignum, quod ad pedes sit, alligatur. Homine ita figurato intentio in di-3o uersa adhibetur, sine ulla inclinatione simul, & recta. nullum enim magnum ,, detrimentum inferre eiusmodi intentio potest, si recte praeparetur nisi quis dei, industria id agat: medicus vero vel alius quiuis modo praeualens sit, & no im-- peritus,sublimiori unius palmae parte, qua spina gibba est,data, atque alterius

palmae sublimiori parte superimecta comprimit,intuitus num recta deorsum i versus caput vel versus coxas debeat comprimere. Adhibetur autem hoc mo- ,, do vis maxime innocenter: innocenter etiam,si quis super eam parte,qua spi-- na gibba est, sed e t,simulque ubi homo extenditur, se attollens concutiat: sed& pedibus consistere super spina,qua gibba est,sustῖnefique & leniter concu-- tere,nihil prohibet,ad quam rem satis idoneus est quilibet palaestrae assuetus. o Aptissime autem cogitur, si paries, qui excavatur, vel lignum, quod foditur,

,, quatenus conuenire videbitur, infra hominis spina incidatur: asser vero e tilia, is vel ex altero ligno non tenuis secetutatum super spina,qua gi bba est,uel mul-- tiplex panniculus, vel paruus aliquis puluinus scorteus imponatur, sed quantum minime potest, conuenit haec subi jcere, videndum est solummodo, ne as-- ser prae duritie frustra dolori sit: ea autem pars spinae quae gibba est,sit maxi- ,, me e regione eius partis, 'ua paries excisus est, ut asser, qua maxime spina ex ista superimpositus maxime premat: adhibitus vero asser a ministro uno, vel

323쪽

288 DE ARTICVLI sis altero si opus fuerit cogatur,alij ut supra ostesum est hinc atque hinc in lon iis gitudinem corpus intendant. Licet reper axes eXtendere, vel iuxta lignum defossos, Vel contentos in quibusdam lignis in ipsum defixis, quae erigantur, is siue utrinque a lateribus paululum eXtantia, siue in utraque eius extremitate. - Accommodatur autem vis, quae per haec adhibetur, & ubi vehementiore, &- ubi leniore opus est. tantum enim roboris habet, ut si quis non in medicini .. sed ad torquendos homines eam adhibeat, praestanter ad id valeat. ita, ut siue .. tantum extendamus in longitudinem,hinc atq; hinc nihil ultra cogentes siue., citra intentione afferem duntaxat admoueamus,abunde sit. Optimum autem .. est uti eiusmodi via,quam in ipso usu,& intendendo,& remittendo moderata ibia ri potes, quae ve secundum naturam est. Q ecunque igitur extant compressa .. in suum locum redeunt: quae praeter naturam coierunt, intenta secundum nata ,, turam compelluntur. Equidem cogendi alium modum meliorem, aut iustio

,, rem habeo nullum.

Α Quadrata columna palmi unius altitudine pannis strata. B Ρistilla ad caput dc pedes. C Laquei pectus circumdantes, qui feruntur ad superius pistillum. D Laqueus super genu & talos. E Lorum coxis firmiter alligatum.

G Affer e lilia spinae, qua maxime

gibba est, superimpositus. Quae subi jcit,

325쪽

Quae subijcit, plane omnia explicat quare si quis non percipit,quae propo inuntur, huic non explanatione opus est, sed monstratione. quin & commen taria ad eos scribuntur, qui eiusmodi curationes iam inspexerint. Monui etiam in superioribus,ut si quis prima lectione no intelligat,quae ita clare ab Hippo crate scribuntur, iterum & tertio, & saepius diligenti animaduersione relegat. - quod si hoc faciat quae plane ab ipso traduntur,omnino intelliset. ,, TAm quum e regione ipsus spinae intentio adhibetur, ab inferiori parte M l es & iuxta os, quod sacrum appellatur, non est locus,qui prehendi possit i a - periori iuxta ceruices & caput, est quidem, sed aspectu indecorus , praeter , , quam quod,si corpus ab hac parte Valentius ext edatur, alia quoque noxa affeta io,, retur. Expertus aliquado sum Vtrem non inflatum, quem resupinato homine spinae,qua gibba erat, subieci,dein fistula aenea demissa inflaui, sed paru pro in cessiti. cedebat enim uter quum homo bene extendebatur,neq; spiritus impellere quidquam poterat, sed alioquin uter prompte labebatur, lusim se compel--, terent & gibbus spinae locus & repleti viris tumor: at contra, quum non valde homo extedebatur, uter ob spiritum in tumorem assiirgebat, sed homo magis quam expediret, in priorem partem couertebatur. De industria aute haec seri-- psi. pulchra enim huiusmodi monumenta sunt eorum, quae,quum experti su-- mus, sin esse tu invenimus,& causarum, cur parum processerint. Locum, qui prehendi possit Gi Nub j, quali dixit, eo Loquod obex,& mora sit iniectis laqueis,sic, ut haereant,qua eminet, & minime decidant. Ab osse sacro nullus talis locus est: a superiori parte, quamuis ceruices sint,ae caput.homo tamen strangulari videbitur,si hac parte prehendatur, atque idcirco ea intendendi ratio indecora habebitur,sed & noxam inferet, si laqueus ad guttur delabatur. Vibuscunque autem vertebrae in interiorem partem couertuntur, vel φ- sino ceciderit, vel quod graue aliquid super ipsum inciderit,pl runque

nulla vertebra valde ab alijs recedit.vbi non valde recedat, siue una, siue plures,hominem non praecipitat, sicut antea dictum est, clim spina in orbem non ad angulum peruertatur. his quidem urina,& aluus magis supprimitur,quam 3 o- quibus vertebrae in exteriorem parte conuertutur, pedesque,& crura tota ma-- gis frigescunt, atq; haec magis mortifera sunt,quam quae posita sunt,quibus, si - evadunt, yrin .sine voluntate magis prorumpit, cruraq; magis resoluuntur,&- torpent. Quod si superior spina in priore partem conuertatur, uniuersum corpus resoluitur ac torpet. Machinationem aute nullam habeo, qua spina resti

- tui possit, ubi sic luxatur. quod si nihil proficiat concuti edi modus qui per sca- lam admouetur, vel alia similis curatio,seu extendedi via,qualis paulo ante di-- ista est,nullum noui impelled1 simul & extendendi modu, qui id pr stare pos- - sit, quod asser, ubi spina gibba erat.nam, qui fieri poterit, ut a priori parte pex- ventrem impellatur Ergo, neq; hoc licet, neque tussis,aut sternutamentu vim o i aliqua habet,qua ad extentionem coferat. Nihil etia proficies, si spiritu in ve-- trem indas. quin,& qui magnas cucurbitulas defigunt,ut sursum attrahat ver-- tebras,quq in interiorem parte exciderui,summopere aberrant.expellut enim - magis, uam attrahant,quam rem ignorant,qui eas defigunt. nam quo maior - cucurbitula est, eo magis spina caua fit, quum a superiori cute urgeatur. Alios - item concutiendi modos praeteriam positos adducere possem, quos existimeto quis ad vitiu magis pertinere,sed eos ut pote quibus parum cofidam omitto.

Illud

326쪽

COMMENT. III.

L Illud aute in uniuersum, ut summatim dicamus, intelligere oportet, quod, ubia spina in interiorem partem conuertitur, ad interitum aegrotantem praecipitat,& infestissima est : ubi in exteriorem,vacat mortis periculo, urinam non sup-- primit, re plaerunque torporem non infert. De vertebris aSens in interiorem parte luxatis,inquit casum asperiore esse, quam si in exteriore ferantur. causam esse in aperto dicit. nerui enim omnes, qui a spinae medulla oriuntur, in interiorem partem procedui. Premutur ergo magis, ubi spina in hanc partem conuertitur,quam ubi in exteriorem. cumq, ij surgentur, quaecunque partes stinae superinsident. quo fit, ut interdum su-io perior quoque pars vesicae comprimatur, & quae cum his consortium habent, omnia inflammatione occupentur. Quamobrem neque vesica urinam, neque aluus deiectionem reddit . expellentis enim facultatis,quae una ex naturalibus est, vitium est urinam atque aluum supprimi. torporis autem membroru causa est,neruorum affectus sed vesica & intestinis affectis periculum est, ne homo interim decedat, dum tollitur inflammatio, quae efficit, ut nec aluus, nec urina respondeat. Quemadmodum autem musculus, qui vesicam adstringit, cum nimium suo munere fungitur,no patitur urinam euadere, ita verisimile fit assici musculum ani, quem graeci ab adstringendo siti γηροι nominarunt... Vum nec alui itinera distendat, nec prohibeat, quo minus facilem exi Lo tum habeat, spina,quum in exteriorem partem conuertitur .sed quum in

is interiorem,utrumque hoc efficiat,accedantque alia complura.

Quiim proxime proposuerit his urinam & aluum magis supprimi, quam

quibus vertebrae in exteriorem partem conuertuntur, nunc causam adiecit his

verbis, Auum nec alui itinera distendat ,id est,exitum eorum, quae per vesicam & per anum expelluntur. Distendi autem partes,per quas haec serutur, &a compressione vertebrarum, & a consortio, quod cum neruis habent, a ratione minime abhorret. - A Vlto autem pluribus crura,&brachia resoluuntur, corpus torpet, Urinal Vl supprimitur,quibus vertebrae nec in exteriorem partem,nec in interio-3o rem exciderint, sed concussae vehementer fuerint,manentes e regione spinae. . quibus spina deprauatur,minus haec patiuntur. Vt deprauationem exprimat, mutuatur vocabulum tanquam generale, agens de vertebris,quomodocunque suo loco motis. uniuersa autem ora tio clara est. venit enim ad quartum genus vitiorum spinae,quod graeci a concutiendo σει , appellant. Id autem est,quum vertebraru spinae compago uniuersa dimouetur, periculumque est, ne conuellatur atteraturque spina vehemeter concussa, quod malum ipse testatur multo deterius esse, quam,spina non concussa vertebrae peruertantur. In sequentibus ad costas pergit,quibus abruptis huiusimodi quidpiam accidit.

- Λ A Vlta quoque alia in medicinali arte quis inspiciet, quorum, quae Velie

M l VI mentia sunt, quum morbi momentum omne in se contineant, non no is cent l. quae leuiorem offensam afferunt, mala concitant diuturna, & reliquum corpus plurimum assiciunt.

Locutus de vitio, sub quo spina concutitur, vertebris nullo modo sua sede excedentibus, subiicit multa in medicina leuiora esse re vera, quanquam t ij

327쪽

DE ARTICULIS

grauiora videntur. multa enim, quae minus assiciunt partes cum vitiato loco iconsertium habentes, ut, quae nullam ex praecipuis partibus laedant, sed in se morbi momentum habeant, minus molesta sunt, quamuis grauiora videan tur. In sequentibus gratia exempli de costarum affectibus meminit, indicati,

eorum alios graues apparere,alios esse.

- Vin & costis abruptis tale quidpiam accIdit. quibus enim costa una, ves. plures abrumpuntur, sicut permultis abrumpi videmus, si comminutaia ossi neque in interiorem partem compellatur, neque in superio rem,pauci ad u huc febricitarunt: sed neque multi etiam sanguinem spuerunt,nec multis item si contractum est pus in thorace, aut linamentis opus fuit, ut vitiarum os est. vita ibis ctus autem quiuis idoneus est. .

Ex proposita oratione,quae longa est, non parum intelligi pQtest orationi, modum ad facilitatem coducere. Nos priorem partem supra attigimus, quam Hippocrates longius labens obscuram fecit, paucis autem ita loqui Potuit. Vbi costa abrumpitur,si fractura simplex & sola sit, casus quidem asperior vita detur, licet leuior sit, quam ubi atteritur. celerrime enim curatur, & sine periculo, sed absque fractura, ubi caro circa costas attex tur, in maximo interdum periculo reuoluuntur,qui sic affecti sunt. Caput quidem orationis huiusmodi est, singula autem deinceps videamus. Si primam partem huius orationis paucis Hippocrates explicast et,quemadmodum ego, quum dixi, ubi sola & sit - io lex costarum fractura sit, apertius scripsisset. verum ipse,quasi exponens ait, Si ossa abrupta, neque in interiorem partem compellantu . vocavit autem interiorem partem interius spacium thoracis, in quod erympere os abruptum, per se non potest, nisi nudetur a tota carne superiecta, nisi item scind tur me-brana,quae costas cingit. per barc igitur amplicem fratctur in indicauit εἰ deinceps notauit casus leuitatem, quum ait, paucos febricitasse,raros item sanguinem expuisse, aut pus in interiori thoracis resione contraxisse, raroque opus . fuisse linamentis, vel cost rum os vitiatum fuisse,& idcirco abunde esse victus rationem quavis. hanc ipse ut didicisti ubique -λta nominat eam,quae exquisitς cotraria est,significans. Propositς igitur partis orationis uniuersus sen- sosu, huiusmodi est.ad reliqua igitur pergamus. - Vin & ubi contines febris non inuadat, deterior est inedia quam cibus,

is dolore,febrem,ac tussim magis concitat venter enim modice repletus.. costas girigit,quas inedia suspendit. at ubi suspendantur,dolorem inferunt. Tumor ventris costas fulcit. Quare, ubi hae rumpuntur, qui magis ventricosi sunt, minus dolent: quibus gracilis venter est & contractus, dolore magis vexantur, quum costas sentiant sine fulcro suspensas. Quodsi continensi febris hominem occupet, inedia uti debet qu0d ipse i gnificavit verbo vi O Messa quoniam magis laeditura cibo,quam a costis no sulctis. At si nulla febris

sit, expedit eatenus cibum sumere, ut venter in eum tumorem assurgat,ut co - ostis des sit, ac fulcimentum citra offensae partis compressionem. - A B exteriori parte vincire quouis modo satis est:tantum cerato,pannis,fa-- I L seijsque leniter adstrictis debemus aequale viliculum reddere, aut etiam - lans aliquid superinijcere. Conseruet autem costa viginti diebus. in huiusmo-- di enim ossibus cito callus increscit. Vinciendi modum, quemvis qi rata vocat,quemadmodum & victum,qui contrarius est et,qui summa diligentia adhibetur.

At carne

328쪽

COMMENT. III.

i . A T carne circa costas detrita, quod homo percutiatur, cadat, re aliqua ur Ix geatur, aut alio tali modo multi iam sanguinem expuerunt. In memoria habendus est hic sermo propter eos, qui existimant in lateris dolore necessarium esse, aliqua ex fibris pulmonis assiciatur . nam,quum proximus stlateri inflammato a seiunt aliquid ad eum transmitti ex tenui sanguine qui in inflamatione subsistit. pulmone ergo nihil violato, sed costa a

fecta quosdam ait sanguinem expuere.quo pacto aute hoc fiat,licet per ocium requirere. Nos sane quaestionem hanc perpendimus in his, quae scripsimus in librum Erasistrati de sanguinis sputo munc illud duntaxat intellexisse abunde io est,quosdam sine vitio pulmonis fata Suinem spuere, propterea, quod morbus circa costas versetu Vidistis saepe,& in alijs inuiolata cute quae fracturam tegit effundi cruorem,sic,ut fascias impleat,quamuis cutis membrorum densor multo sit,quam membrana,quae costas amplectitur. inare nihil mirum est, si sensuis per hanc ab affecta costa in interiorem regionem ducatur, dein protinus in ipsa expiratione in asperam arteriam, quae in pulmonem distributa est, transferatur,quemadmodum in ijs videmus,quibus membrana haec vulnera

tur. quicquid enim per vulnus in thoracem instillaueris, per os continub red detur. qua rem, quum Erasistratius ignorasset,absurda scripsit in libro de sanguinis sputo. sed qua in re decipiatur,eius scripta de me audientes saepenum e 1 o ro didicistis. V Enae enim & arteriae, quae per id quod est inter costas,intendunt, & ner ui, ex iis, quae in corpore praestantissima sunt, oriuntur. Multi igitur saepe

is tussi, tuberculis, pure in thorace collecto oppressi sunt,& ad id venerunt,ut li-- namentis egerent costaque vitiaretur: sed & quibus nihil tale superuenit, cari, ne circa costas attrita, tardius dolore liberantur, quam quibus perfracta costari est,atque in eiusmodi casu dolor saepius locum repetit. Verum nonnulli longeri magis haec mala contemnunt, quam si abrupta costa esset. Arterias & venas vocavit: quod autem est inter on singularum costarum λ-ουλόν dixit qua parte musculi sunt, qui, quum medijs costis interie-30 cti sint μεχπλωροι gr ce nominantur. neruos vero appellauit p. oriri aute ait haec omnia ab ijs quq pr stant1ssima sunt,quoniam initium harum venarum, perinde atque arteriarum est in vicinia cordis .neruorum autem ad spinae medullam quae ad thorace est, quibus aliquid cognationis est, cum alio pari neruorum, qui a cerebro proficiscuntur. Quae deinde adscribit, euidetissima sunt ijs,qui meminerint,quae prodita sunt in prioribus commentarijs. - Ed & curatione egent magis exquisita, si sapiant. conuenit enim inedia

is o extenuari,corpore quam maXime conquiescere,abstinere a venere.

Exquisitiorem ubique appellat oriθροουραὶ cui contraria est simplex & quae

uis,quam φαυλta nominat.

o I Tem ab esculentis pinguibus, & fauces exasperantibus, ac tussim mouenti - 1 bus,& ab ijs,quae valentissimae sunt materiae.

Esculenta, quae fauces exasperando tussim mouA,κογνι δει nuncupat.huiust modi autem sunt pinguia acuta, atque acria. valentissimae materiae intelligit, quae aegre concoquuntur. In exemplaribus autem magis idoneis, verbi

δεοis secunda syllaba scribitur per ν, ducto vocabulo a milio, quod Iones Κρ- χορ appellant. id accidit,ubi in faucibus aspera quaeda mili j modo exigua sentiuntur. Quod autem in superioribus dixit, de ijs, quibus circa pulmonem tu-

t iii

329쪽

bercula sunt, diuturna, quae aegre ad maturitate perueniunt,& spiritus redditus icum sono .κ ί ς absque x,scribitur. ducitur autem a verbo κ-l quod sonum notat, qui vel angustia loci, quo spiritus redditur,vel humoris multitudine ae cidit plaerunque tamen utroque concurrente, quem spiritum nonnulli Δαα id est, asperum vocant. sed qua de causa abstinere hominem velit ab esculenti, tussina mouentibus manifestum est, qlium affectae partes omnes quietem po stulent atque idcirco silentium rursus imperat: manifestum item est,cur eave ri voluerit ea, quae vehementer dimouent Vniuersum corpus. quandoquidem

cum toto pars etiam dimouetur.

- D haec venam secare in cubito conuenit,& quam maxime flentium ha ibis I Lbere, inducereque super sedem attritam pannos n5 multiplices, sed com plures,& multo latiores quam sit attritus locus, cerati inuctione adhibita, lin - teisque latis, ac fascijs item latis,& mollibus alligare, modiceque adstrinsere M ita ut qui deligatus est dicat sentire se Vinculuno valde adstrictum, neq; item laxum. inde autem ordiri debet,ubi locus est attritus,ibiq; maxime insidere. Meminisse huius loci oportet aduersus eos, qui existimant venam solumo do secandam esse, ubi ea concurrunt,quae multitudine denunciant. E quorum numero est Menodotus Empiricus. Ostedimus autem in opere de venς sectio ne & in eo,quod de multitudine scripsimus,falsam esse eiusmodi opinionem, quae praeter alia multa, vel ex eo rei jcitur,quod, ubi quaedam partes eiusmodi hoplagas acceperint, medici ad venae sectionem confugiunt,quanquam qui isti sunt, multitudine no tentatur. eo pini si ijs sanguis detrahatur,maximet inflamationes ori utur,quod, cum euenit,alia insequutur,quq morbo accidere solet. - Nij ciendum vero vinculum medium est,& in utramque partem attrahen-- 1 dum, ne cutis circa costas in alterutram partem inclinet,sed sine inclinatione seruetur.deligandu autem,vel singulis diebus,vel tertio quoq; die. satius item - est aluum mollire leui aliquo medicamento,quod deiectionem citet: ac decem' diebus inedia uti dein corpus reficere & implere. Cutis superiecta costis platrisq; laxa est,praesertim, si quo tepore homo plagam acceperit,plenior no fuerit. his ergo ait magis quam alijs opus esse fascijs, 3 o quae mediae primum iiiij ciantur. nam cutis peruertitur, si ab uno capite fascia ordiatur.quod si,ut cautior sis,crassos quoque ita alliges,nihil laedes, praecipue ubi regio prope alam atteratur,ibi enim cutis semper laxa est. - A D haec dum offensus inedia utitur,arctius alligandus est: ubi pleniore vi-- Aructu laxius. Quod si ab initio sanguinem expuat,quadraginta diebus ha- .. benda cura,alligandumque est: si sanguinem non expuat, fere viginti abundeia sunt. conisicere autem tempus ex vi casus oportet.

Comune hoc est omnibus fracturis, quod una cum multis alijs, quae hic ab ipso traduntur,ante etiam exposui, quum librum de fracturis explanarem. Ea igitur magis sunt vobis in memoriam reuocanda ,si saepius a me repetenda. 4OVicunque autem rem parui fecerint ob huiusmodi ictum, sub quo atte-

, cruntur,quae circa costas sunt,quamuis in aliud malum deterius non incidant, carnem tamen magis muccosam habent in loco attrito quam prius. At,ia ubi talis relinquitur, nec curatione ad bonum habitu restituitur, res peior est, A si muccosa circa os ipsum relinquatur, quum caro non amplius similiter os at-- tingat, & ipsum os morbis opportunius reddatur. ob eiusmodi autem causas is ossa multis vitiantur,quod malum diutius extrahitur. Muccosum

330쪽

COMMENT. III Σss

i Muccosum humorem appellare consueuit glutinosum& album, qui colli- ὸν agitur in partibus exanguibus,ut in osse, & cartilagine, ubi ipsoru natura recte concoquere alimentu non possit. relinquit enim quasi quod)am semicoctum qiiemadmodu relinquut infirmat oculoru membranae pituita crassiorem, quae Fraece nominatur. vis aute imbecillior redditur, vel ob suam temperationem immoderatam, vel ob multitudinem concurrentis humoris, quod etiam euenit in tumoribus praeter naturam. caetera omnia orationis huius clara sunt. ,, Vod si no,quq iuxta ossunt, sed ipsa caro muccosa fiat nihilominus sub ,, inde morbus & dolor reuertit, si quis corpore laborauerit. quocirca dato re vinculum expedit,& bonum, & Valde accommodatum,donec siccetur, disi,, euitaturque sanguis in attrito loco suffusus, & caro integra ibi augeatur, au-- getur autem ossis caro.

Caro & qu libet pars, sanguinem habens non per semuccosa fit. id enim, quod proprie in ipsis superat,tale est,quale in fluxu, atque in deiectionibus obibet noris imbecillitatem cospicitur. Quocirca, ubi ossa, cartilago, membranae laeduntur,muccosus humor saepe cotrahitur: carne affecta rarὁ, idque vel pro pter cosortium,quod liqc habet cum eiusmodi partibus.vel propter humorem copiose defluentem ubi muccosus succus, aut pituita in ea contrahitur. constat autem eiusmodi succu maximo negocio excerni,eo 9, nec perfusione, catapla-Lo sinate,aut medicamelis euocati,digerique possit: neq; alio praesidio educi,nisi

ex toto antea tenuetur, atque in vapores resoluatur. Ergo,quia succus glutinosus in vapores soluendus est,idcirco aegre mouetur. ubi vero tale aliquid superans relinquitur,leui de causa pars affligitur, cum ob infirmitatem quidquid in reliquo corpore qualitate,vel modo superans collectu fuerit,prompte recipiat., Vibus autem neglectus morbus inueterauerit, & locum dolor exerceat, is QE caroque muccosa sit his ferramentu candens medicina optima est. Quia - si caro ipsa muccosa sit, adurere conuenit usque ad os, ea obseruatione, ne hoc ,, ipsum calefiat: ubi inter costas haec fuerit, neque sic in summo couenit agure -- re.cauendum tamen est,ne candes ferramentum penetret usque ad partem in-3o teriorem . ubi sedes iuxta os attrita esse videatur, sed recens casus sit, heque osis adhuc vitiatum fuerit, si exiguum vitium sit, ita urere conuenit, scut di ctum - est: sin oblongum sit, quod in osse attollitur, pluribus in locis adurere expe-M dit. De costis autem vitiatis dicemus, simulatque de ijs tractabatinus, ad quorum eurationem linamentis est opus. Muceus glutinosus cum dissipari per medicamenta non potest, reliqua cu ratio est adurere, quae quo pacto admouenda sit,aperte declarauit. De femore ex coxa pxolapsc., Vod si senioris articulus e coxa

at . prorumpit autem In qua-

in exteriorem, in priorem & o tuor partes sepissime in interiorem, ., posteriorem excidit quidem, sed raro. Qui coxae cauum inspexerit,non est,quod desideret causam a me doceri, quamobrem th interiorem partem sipissime moueatur,deinde in exteriorem. quum imum caui non sit omnibus partibus aequale: & articulus, qua P rte ora humilior est facilius elabatur. , I ZBI ergo In interiorem partem venit,crus longius est, s cum altero confe-- v ratur,idque iure duplici de causa.ossi enim,quod a coxa sursum procedit

SEARCH

MENU NAVIGATION