장음표시 사용
21쪽
S. . expQ. iac principi)s naitu alibiis . Nam, inquit ipse, 1 hilosophi aliqui locuti sunt de ente , & dixerunt, omne ens este unum : ut Parmenides, & MelissUS. nemo tamen eorum vnqtiam quidquam de principi js verba habuit. Ad hane qta aestionem l ei pondet AverroeS re vera neminem suis equi hoc adeo clare ,& explicite dixerit; ut ponitiir ab Ariliotele: is si tamen pro ente intelligebant principiti ut patet ex illo loco; & clarius ex eodem libro paullo in-3 ru' loco, cur ita locuti fuerint, doctissime ex plicat . Hoc modo positimus in praesens dicere ; neminete vera hoc adeo aperte dixisse. verum quia unum esse omnia diccblint, ideo & hominem unum esse necessarjor expo. Zimrmabant. cum maXime dicat Averr.j phys. nullum esse discrimen inter orationem asserentem, Omnia esse unam ; de Omnia esse vel unum equum, vel unum homine. Vnum autem dicebant esse omnia , quia praeter matemriale principium, nullam aliam cognouerunt,neq. adinis serunt in rebus caussam; nec quippiam aliud dari conce in pio.ν , fiebant, Vt habetur j- inetaphysices, S ab Averr. j. & ij phys. N. ij. de anima ; & alibi . quorum alij hanc mate-3ε.cxpo. riam unam, alij multiplicem posuerunt. Qui igitur eorum omnium unam dixerunt istam caussam, ut puta, ignem, consequenter & hominis materiam unam statuebant. hoc igitur modo antiquiores dixerunt hominem unum eis e. Vnde Galen. i. te elementis linquum oste
dit multis rationibus Hipp.destruxisse homine esse vivii, ijs vel bis, hanc infert conclusionem. Est igitur stulta V opinio de naturalium philosophorum, ac med1corum,' ' qui unum aiunt esse elementum, vel uniuersi, vel homi'nis. in quibus maniseste ostendit, antiquos philosophos ideo unum dixisse hominem, quia omnium rerum, Unam tantum materiam esse dicebant . idemq. esse, siue de oremnibus in uniuersum,.siue de unico hominis disputemus
Principio . Quamobrem cum propositum fuerit Hipp. inuestigare principia, ex quibus componitur homo ; ital
22쪽
enim aliud est natura hominis, quae quaexitur hoc iis libro, quam eius proxima elementa, vi vidimus; hanc ob caussam necessarium fuit, ut hanc opinionem, tanquam erroneam,& falsam amoueret, l3rius quam suam sententiam astrueret. Qui procul ab eo, c. Quo modo autem, qui unum tantum elementum hominem constituere affirmant, ulterius enuntient, & procul ab eo,quod ad medicum facit, declarat Galenus tum hic in expositione: tum alibi saepissime. praecipue vero j. de elementiS. Quoniam nimirum, sicut ipse paullo inferius dicit; ad: hanc opinionem sequitur hominem nunquam affici do- ''lore, quin & si quis hoc concedat, unica etiam medela ' erit . at qui & dolere apparet, atq. multifariam curari. '' quamobrem isti enuntiant praeter id, quod eX arte me-,-dica est . quia dempto dolore, & varia, ac multiplici cu ratione , & ipsa ars tollitur. Omne autem id, quod de struit artem, est praeter artem. Quicunq. igitur eos, qui hoc modo locuti sunt de natura humana, audire consueriuerunt , illos non expedit hunc audire sermonem . quia dum in proposito sibi dogmate persistere voluerint, has
quidem rationes non poterunt admittere . si quidem diuersam faciamus nos hominis naturam, atq. illi faciunt. cum ipsi eam ex una tantum re ,&inalterabilem; nos vero & ex pluribus rebus, & alterationibus quam maxi- me obnoxiam, confl ituamus. quam quidem rationem explicauit illis verbis Hipp. neq. enim dixerim hominem omnino esse acrem, neq. ignem. c. ac si dixisset, non enim eadem nos ipsi, hominis elementa ponimus. quamobrem non poterit quis & hanc, & illam sententiam ad mittere . Et hoc modo non sine maximo artificio, ac perne incredibili, proponit Hipp.opiniones eorum , qui dicebant hominem ex una tantum re constitutum, & unum
quoddam esse . quas post modum in sequentibus reprehendet. aliud quippiam, oec. his verbis, iudicio quidem meo, aliam quandam sententiam a propositis .di-
23쪽
s .i , uersam,inhuuit Hipp.qua rem dicerem,ut inquit Arist. j.phys Antiquorum, qui Vnum tantum faciebant rerum principium, alios illud unum posuisse aquam, alios igne, nonnullos aerem, aliquΘs Vero quippiam igne quidem densius, aere vero subtilius . cur autem hoc dixerint,postra' modum rationem Arist. alibi reddit . quam, quia ad hue '' ' locum non facit, ultro relinquamus . Quare, ut ad rem redeamus, cum Hipp. dicit se nolle affirmare hominem eo vel aquam, vel terram, vel ignem, vel aerem, vel aliud ullum,exponamus, neq. aliquod aliud corpus simplex, quod sit igne quidem densius,aere vero subtilius ;vt illi dicebant. Itaq. nihil mihi verius hoc in loco, quam istorum opinio intelligi posse videtur. hoc.n .pacto, non λlum Hipp. redarguit sententiam illorum, qui dicebant
omnia constare ex uno quattuor elementorum; sed & aD
serentium istud unum esse quid simile elementis. quod ipsi igne densius, aere vero rarius sibi effingebant. Democriti etiam opinionem ,his verbis,tetigisse Hipp .astir
mare,non omnino erit a veritate alienum. cum maxime .eap. a Galeno j.de elementis,aduersi1SDemocritum adducatur ratio Hipp. nempe ,quod homo non doleret. Cum enim dixerit philosophus hic,corpora ex atomis consta re, quae genere unum dicuntur esse, ideo & non immerito inter ponentes naturam humanam costare ex una tantum re, conumerari poterit. aduersus quem, Hipp. argu mentatio,duabus de caussis, quam maxime facit . primo quia atoma genere una dicuntur. deinde quoniam haec impatibilia,inalterabilia,minimeq sentientia ab eodem ponebantur. Quare si ex eisdem humanum corpus componeretur, neutiquam doleret . ut loco citato a Galeno longa, ac docta oratione declaratur. Nunc ad ea exponenda, quae aliquam habent obscuritatem in expositione Galeni, deueniendum duco. in qua quidem,relictis ijs,quae ex se sunt mahifesta,obscuriora tantummodo illustrabimus. Galenus igitur, quinam fuerint
24쪽
fuerint ii, qui ab Hipp. damnantur, quod, praeter artem medicam , tradi averint de natura humana ; declarat ii, ipsis primis verbis huius expositionis . vel potius dubiuquoddam , quod accidere poterat, tollit. posset enim quis ambigere, an Hipp. lamnet eos,qui hominem c st, intum ex quattuor elementis faciunt; an eos, qui ex uno tantum. & ait, nos primo intuitu accedere ad priores ;nempe, quod primo aspectu nobis videatur Hipp.eos corripere, qui omnia elementa hominem componere dice bant . quia id de omnibus negare videtur. Huius autem ratio en poterit; quia non est, qui ignem,uel aerem,VeIaquam, vel terram in corpore nostro ostendere possit .
quod quide dubium , & ex ratione loquendi ipsius Hipp.&'exemplo tetrapharmaci post modum perbelle tollit Galenus . nam & Hipp. utitur hac voce quae
quid importet, infra declarabimus& sicut non est negandum in tetrapharmaco reperiri& ceram, & picem, di cetera huiusmodi, propterea quod non est, qui sepis ratim istud, vel illud ostendere possiti ita & in proposita
quaestione non est negandum inquit Galenus, corpus nostruni consormatum fuisse ex quattuor elementis rquamuis non possimus terram, aquam, S cetera elemen ta, in eo separatim ostendere . Quamobrem non est credendum; ait Galentas,Hipp. istos accusare,quia si e murustius rem considerabimiis, eum non primos, sed sectin istos Hebinlius damnare: illos , scilicet, qui corpus humanum'nim tantum constare elemento affirmabant . Hoc pexacto Galenus; vidiximus, exemplo tetraphammiaci tollis; rationeme im,qui male poterant Hipp.i aerpretari ., Τ Secundo Galerius declarat verbum illud τοαMedam ,quod est ψ ut hic celeberrimus Trincauelius ,& secundo aptior. doctissimus Leonicenus traduxerunt, omnino, dicitq sensum ei is esse, non quod prorsus abo
eat, sed qu*dpexstingatid, de quo dicitur. quarocnda
25쪽
Hipp. dicit , neq. enim dixerim hominem . omnino esse aerem, &c. non est credendum,eum Velle negare homine essehaec quattuor ; sed singillatim de uno quoq. hoc neia
gat. hoc paeto. neq. dicimus hominem esse aerem tanta , tum; neq. propter hoc assentimur ijs,qui eum ignem esse affirmant: pariter neq. ijs, qui illum ex terra , aqua ue lfaciunt. sed propterea non nego , eum posse esse haec quattuor omnia. Quod autem dicit Galenus de hac voce τρα uam, declarat duobus exemplis. altero sumpto ab Homero : altero vero ab eodem Hipp.ex quibus,verus huius dictionis, hoc in loco, intellectus, nemini non ma- nisestus apparet. Tertio Galenus declarat, quod Hipp. non assentiti ir iis, qui hominem Unum esse ex quattuor elementis; affirmabant . idq.: ex se clarissimum euadit. Qtyarto exponit quo modo intelligenda sit pars illa,quae dicit, neq. aliud quippiam, quod in homine unicum elle non apse pareat. quae verba praece sic se habent. ουτ αλλο ούδεν Φ-ρω ε δ. ἐνύον ἐν-. & inquit Galeis .inis, quod verba illa Oέον, possunt duobus modis legi. altero quidem quod secundum lanes sint unum tantum:verbum , quasi dicat inexistens . quod ipsi usurpanespro eo, quod communiter graeci dicuntis, vel ἐον. idest,ens. alio vero modo quod sint duae partes orationis, m
ilicet, quod unum significat ; & ἐω, quod idem, quodens valet. ut sensus sit unum ens. Modo iuxta hos duos sensus, qui differuiat inter se compositione ,& diu1sione; .diuersia etiam resultat intellectio verborum Hipp. adeo -quod legendo coniunctivi ενεον, lectio haec adsΙipulaturanterpretationi eorum,suidicebantHipp.reprehendere eos, qui posuerunt omnia elementa concurrere adgene orationem humani corporis. quia tunc resultat sensus t ais. Neq. enim dicimus hominem esse aerem, neq. igne, neq. aquam, neq. terram, quippe quod aper tu non est,
i baec ine istentia essetn hbmine . vel quod apςrtum non est,' num quodq. horum inexistens esse in homine. Et
26쪽
hoc modo lectio haec fauet opinioni eorum,qui intepr
eabantur erbaHipp. tamquam prolatacontra illos,qui hominem constare ex quattuor elementis ponebant. Quare melius iudicauit Galenus, verba illa diuisa , hoc modo, legenda esse, εν ἰον. quae post modum latine ve tuntur, unicum esse, ut doctissime vertit Trincauelius:yςIunum esse, vel inesse ; ut fecerunt & Maςchellus, & Cur- serius, & Brentius. & tunc senstis erit ; negamus hominem esse ignem, aut aerem, aut aquam , alit terram , aut
aliud ullum . quippe quod compertum non est, visum iri homiqe esse . idest, quippe quod manifeste conspicitur,
No Vna tantum re hominem constitui. & hoc modo haec expositio facit ad mentem Galeni, qui interpretatus est Hipp. loqui aduersus eos, qui hominis naturam ex uno tantum elemento conformabant. Quantum intersit, an
verbaealiqua legantur coniunctim, vel separatim, vidern licet apud Arist. J.elench. non longe a principio , ubi de ambiguitate loquitur, capite de loco a compsitione, &diuisione. & haec quo ad expositionem eorum, quae Galenus obscure dixit . reliqua per se sunt notissima. Illud tamen hoc loeo animaduertendum, quod & animaduersum fuit a celeberrimo Trincauelio. verba, scilicet, illa in pxῖncipio expositionis Galeni, quae dicunt . - ἀΦα ποοζεῖα quae laxine sunt, si elementa. non con miscent; ex textu esse omnino expungenda. quia si se quentia attendamus, constare non possunt. Aliquis,ctu mirum videbatur, quod Galetius diceret Hipp.succense' reillis,qui ponebant hominis naturam constare ex qua tuor elementis; fortasse posuit eain margine ; tamquam voluerit exponere, quod sibi dubium erat . quae verba post modum librariorum inscitia , in contextum fuerunt traustata. IIrem notat Trincauelius, quod legitur in impressis codicibus κρωπα, alibi se legisse M.
27쪽
s ι .Mihi uero,qui haec aiunt, non rectessentire uidentur . eadem mm sententia utuntur omnes, uerum non eadem dicunt. sed
inferunt eundem sententiae illius epilogum . Nam quia est, unum esse dicunt: oe id, oe unum esse, O Omne . nominibis I kere deinde illorepant. hic enim aerem esse ait hoc unum , in
omne; ille aquam ; alius uero terram. O eorum mussa*φhraemationis testimonia, O coniecturas adducit , quae tamen nihili sun .Quod autem in eadem uersenturβententia, nec tamen eadem dicant, maniferio indicat illos ea ipsa ignorare. quod facile coa mnosias,se eorum interfueris contentionibus . nam ipsis disputo wibus, numquam ter subinde homo idem ratione superior euadetrsed modo hic uincit, modo ille; iste inquam, cui lingua fluxibilior contigerit ad turbam. Atqui par erat, ut qui profitetur, sede rebus aliquid recte nouisbe, rationem eam asserat, quae sempers eriOrst ; si re uera ista nouit, O si regite pronuntiat. At uero tu homines, uidentur mihi se ipsos fulsinet inbis, quibus in fuis attonibus Guntur, demoliri prae peritia : O praeterea Meseisisententiam, constiuuere.sed de his satis. l
' Ρ o s τ α v Α M Hippocrates dixit eos,qui philosophi- eis de Miana natura tradiationibus assueti sunt, hos sermones audire no debere: innuere ex hoc volens,opiniones antiquoruni malas esse; ideo in praesenti contextu, quoquo pacto eorum fundanaenia enertit, vel potius ima ridet, re auctores ignorantiae accusat. Quibus, si volu mus ea ad capita referre, tria vitio vertere videtur. Primo enim cum eadem utantur Omnes, in eademq. versen
fur seniantia, & eadem non dicant, eundem tamen inferi runt epilowm. Secundo eos ignorare quod profitentur, accusat. Tereioait quod itum seipso demoliuntur,prae imperitia, Melissi opinionem erigunt, ac constituunt.
Quae omnia, tum quia hic ab Hipp. bretiissime tangun-
28쪽
χueitium a Cala in expositione hac concise ad modist mnarrantur, non minimam praesestsunt obscuritatern quare, ut ea apertissima reddantur, ex caleno j. de ele- 4. mentis lucidissimam sumpsimus expositionem. quae sic se habet. Hippocrates hoc intex.disputat aduersius eos, qui ideo hominis elementum Vmliti ponebant, quia omnia ,ex uno quattuor elemetorum oriri, affirmabat.quod ex ios, quae superiori expositione ex mente Arist. & Gari leni diximus, perspicuum euadit. Modo omnes isti,unica
tantum ratione moti, in hano veniebant sententiam, ut crederet, unum ex quattuor elementis,esse omnium reru, communem materiam. Haec autem erat , eorundem inuicem transmutatio. unde qui ignem ponebat reru prin cipium, ex concretione,& fusione eius,cetera oriri affirmabat. nam igne condensato& coactost aer: sin amplius & condensetur, & coarctetur, oritur aqua: sin exacte admodum, & multum cogatur, terra generatur. eadepenitus ratione nitebatur,qui terram statuebat : ex eius enim fusione,generationem habebit aquar si magis: rare- stat; fiet aer: si vehementer hoc patiatur, in ignem con-luerti poterit. & eodem paeto, qui duo alia elementa re-.rum ortui,subiectam materiam constituebant, ex concretione, & secretione omnia alia fieri contendebant . Vna ergo erat, ad diuersa afferenda principia, δε eade ratio; nempe , ex eisdem inuicem transmutatio . Unusqui'. igitur ipsorum, ut summatim dicam, eleme tum, quod rerum initium ponebat,illudiale penitus statuebat,quia in alia trasmutari, eo pacto, qu0 diximus, ex concretione , & secretione poterat. Istud tamen praetermisit dicere hic Hipp. quia, ut ait Galenus, sermonem instituit ad eos, qui optime nouerint rationςm. antiquorum, inconstituendo uno quattuor elementorum, rerum omniuprincipio, unam, & eandem esse. His declaratis, modo Hipp. verba clarissima euadere poterunt. Quando enimast, eade siententia iuuntur innuem hac oratione χω
29쪽
Ivit, antiquos , qui uni ex elementis addiisti siles ;istud
iliter se commune habere ;quod omnes Unam rerum ma . teriam tantum ponunt I & eX elementis unum.Uerum non eadem dicunt, quoniam hic eam nominat aquam, ille ae rem, alius ignem, & cetera. Sed mox tuferunt eundem sien tentiae illius epilogum . hoc est, unus qui'. eorum ad sui comprobandamententiam,facit eundem epilogismuini Hest, eadem ratione utitur, quae ex transmutatione quattuor elementorum ex inuicem, desumpta est. Nam qui ponit aquam, ex susione, & concretione eius, cetera
oriri dicit. pari paeto& qui aerem, & ignem, terram ueponunt, idem faciunt. & hoc pacto sententiae illius ;quam unus qui'. ipsorum ponit, eandem probationem, s. exno est autem epilogismo ali ' quid probare, ut j progn. habetur, communi ratione, Momnium assensu in demonstrando uti. quemadmodum. faciebant isti qui ex transmutatione clementorum omnibus notissim,neminiq. no concessa, propositum suum astruebant quae omnia Hipp.hoc in loco, quoinito pa, cto etiam insinuauit. nam quo modo isti eadem nbrint, ct eandem dicant sententiam,declarat Hipp.quia,nimi rum,omnes isti inquiunt, quod est, rerum, scilicet, elemetum unum esse. &hic per unum, ut annotauit Galenus Dde elem. non intelligas eos posuisse, unum esse rerum ' p' principium, vel elementum numero . sed unum sorma,
ac specie percipere debes.' Nam si aqua, verbi caussa,
omnium esset rerum elementum, non enim esset una &leadem numero aqua illa , ex qua Sortes constaret , cuniea, quae Dionem componeret. bene in specie, & com muni sorma, una & eadem essethaec, & illa. Et id etiam
unum esse, et omne . idest, non tantum unicam renam materiam statuebant , sed illam omnia esse olebant. nam antiquorum quamplurimi, ut iam admonuimus, praeter materiam, nullam aliam in rebus caussam' animaduerterunt. ergo & ista materia non tantum erat una, sed &
30쪽
omnia . qui enim aquam omnia esse dicebant , praeter eam , nil aliud concedebant; igitur Othnia erant aqua. aqua est una secundum ipsos, ergo omnia erant & aqua in una. Nominibus Mis deinde discrepant. declarat modo Hipp. quo modo eadem non dicant. quia isti in nominibus non consentiunt, sciIicet, dum materiam, ex qua omnia constituunt, nominant; alij eam aerem, nonnulli ignem, alii alio nomine eam appellant. O unusquiseq. eoru suae rationi costigit testimonia, ct conlacturas nullius momentia quia dixerat eundem facere epilogum, nuncdicit ratio Mes eorum nullius esse momenti. Et hoc iure merito triqbus potissimum de caustis . primo enim Vntisqui'. eoru ex transmutatione elementorti,credebat ostendere istud, vel illud appellandum esse elementum. cum tamen non habeant quattuor simplicia corpora esse elementa, quia inuicem transmutentur. sed quia unum quoi . eorum
simplicissimum, ac purum esse dicitur, ideo'elementInomine merito vocatur. quare isti nonrecte demonstra' re videntur. Secundo quoniam ex hoc, quod elementae hoe pacto inuicem transmutari apta sunt ,4deo potius communem omnium materiam , ex qua componuntur etiam elementa, concludere debebant. quam ex illis unum, omnibus commune statuere principium . quomodo autem istud concludat, cum ad explicandum, qua pacto incidant in opinione Melissa, deuenerimus, declaeetabimus. Tertio etiam in illo eos Galen damnat . quod
cum omnium entium Vnum constituant elementum,
deinceps de trasmutatione loquuntur, quattuor numero entia laciendos: cum melius eis fuisset, illud unum, si verum unum sit,supponere omnino intransmutabile. His igitur de causis dixit Hipp. rationes eorum nullius esse momenti. Verum hoc in loco non immerito dubitarii poterit . quid est, quod Hipp. damnat horum opiniones.