장음표시 사용
31쪽
re, si vidissemus antiquorum fundamenta, quibus innisti suas costruxerunt opiniones, nos eis non assentiri Θ Re si deo duobus modis . N primo xΣ Galeno, qui paullor PQ in hoc textu nil aliud sibi proposuisse, assi mat, quam viostendat antiquorum probationes, nullius prorsus misse ponderis, &tales, ut minime eis fides ab alijs adhibenda sit. si quidem inter eos, modo iste, naodo ille, in suis rationibus adducendis victor euadebat. Omnes vero ita insulse propositum suum tuebantur,ut id a quo maxime dissentiebant, inscienter dum se ipsos purgarent, maxime probare viderentur. Secundo non a modum extra remassirmare poterimus, Hipp. horum rationes non adduxisse , quoniam no tenetur artifex disputare, conrra negantes principia suae artis. ut habemus
a I.tex. ex Arist.i .phys, quare cum isti hac sua sententia destritati principia artis medicinae; quae sunt; & quod homo dolet, &quod remedia fiant maltiplicia, ideo non tene tur Hipp.ebriirationes soluerς . Nec minus laudis Hipp. tribuere debemus, quod longiori oratione disputet con tra medicos illos, qui hominem ponunt esse umrme quattuorhumoribus, eorum rationibus nonnullis addu istis; licet ipsinon mimas , ac philosophi tollant &dolo
rem,&copiam remediorum . Nam ex eo explicatius redargui merentur medici, quod hoc faciant persistentes quoquopacto in principijs artis. quia,scilicet,diciebant taminem compositum esse ex uno humore.,& sic aliquas liter intra limites.artis sese continebant. quia hoc principvim est artis medicae,hominem componi ex humor bus: quare non incongruum est Hippocratemi disputare langitis contra medicos, quam fecerit contra philes phos. Quod si quis vellit, huius sei euidens argumentum ,4ocii ex testis esse poterit Arist. qui Ioco perius allegato dicit Geomethana non teneri' solite se tetragq-nismum Antiphontis 2 quia Hestrirebat principiadiartis : mnihil immus teneatiir, solueraeum qui per sect
32쪽
nra fit; quia hoc pacto principia artis eadem, immotai
manent. Idem affirmat etiam denegantibus principia naturalia; quod scilicet, non licet d1sputare cum illis, cum tamen contra eos, qui naturaliter, sed male locuti sunt,& disputare ,& eorum rationes adferre,& eas reprehendere liceat. Si quis vero antiquorum opiniones de rerum unitate videre cupit, is accedat ad prooemium methaphy. ubi Arist. loquens de iis , qui unum ex elementis posuerunt omnium rerum materiam, eos in triplici constituit differentia. Alij istud omne aquam esse volebant, ut Thales. alij vero, ut Anaximenes, & Diogenes aerem ponebant. tertia ab istis discrepans sente-tia; quae fuit Hippasi, & Heracliti, istud de igne contendebat. Nullus tamen ex philosophis, ut testatur Arist. eodem 3, meth.lib.ausus est affirmare, terram esse principium rerum naturalium, propter partium magnitudinem ; praeter Hesiodum, qui hoc poetice magis, quam
philosophice scriptum reliquit. Ab Arist. igitur Hipp.
dissentire videtur: qui superiori cotextu, & verbis huius particulae, non defuisse, qui terram rerum initium dixerint, innuere visus est. Solue contradicentes horum virorum sententias . quod Hipp. affirmauerit hoc, non tantum de philosophis, verum etiam & de poetis,& alijs cuiuslibet generis hominibus. loquitur enim in comm ni de antiquis. Arist. vero id negat fecisic aliquem Philosophorum . De Hesiodo quin etiam putarunt non nulli, ut refert solertissimus Arist. interpres, Franciscus Vico- mercatus, in ij. meteorologicorum, eum in Theogonia aquam statuisse rerum initiu, &nominasse. Δ ααοτου-υδο ρ. idest, vehit ab effusione,
fi qii idem fusilis, fluuitan'. aqua est. Nec ob id quis dubitabit hoc in Ioco, ciam legatur in libro, qui de philoso- ''phica historia inscribitur,quod Pherecydes Sirus ex te
ra affirmauerit omnia ortum ducere . cum eius hic non
meminerit Galenus , cumq.absolute dixerit Arist. nullu
33쪽
ex philosophis posuisse terram rerum elementum . primo, quia liber ille non est Galent: unde ob id non est mirum, si de eo, ne verbum quidem secerit. secundo vero, de hoc non fuit facta mentio ab Arist. vel quia philo phus hic suerit tempore eodem posterior ; vel quia, etias prior extitisset, nullius fuerit nominis. Quod autem in eadem uersientur sententia. Antiquos ignorare, quod profitentur , quod erat secundum proposittim in hoc textu; probat nunc ipse Hipp. duabus rationibus. & primo ,ex
dissensione, quae inter eos manifestissima est. cum tamen in eadem re, quando veritas una tantum modo esse dicatur omnium consensus unus esse deberet . ait enim Hipp. Cum in eadem uersentur sententia. idest, cum in una inquirenda rerum omnium communi materia, laborent omnes antiqui, nec tamen eadem dicant, id est, nec tamen eandem omnes faciant, quod quidem facere debuissent, cum unuscuiusq. rei, ut mox dicebam, una veritas ,&vnus tantum modus existat. Manifesto indicat illos ipsa ignorare . quasi dixisset. apertissime ostendunt, illam ignorare . ex qtio euidens indissensione hac testimonium latet,
quod ab ipsis pro veritate accipitur, apertissimum esse mendacium. iecundo idem confirmat ab eo, quod ipsis in disputationibus euenit. nam, dum disputant ipsi,non est videre eundem hominem, ter ordine non interrupto, victorem disiputationis euadere ; sed modo hunc, modo illum; quatenus alter altero loquacior est. hoc autemanifestissime deci 'rat, hos ignorare id, de quo verba faciunt. secus enim accideret, si optime callerent,quod
profitentur. At uero bi homines uidentur mihi. c. Postremo dicit Hipp. quod isti homines, dum inter se nominiabus contendunt, Melissi sententiam concludunt, ac stabilium .qaod quidem a Galeno, hoc pacto, etsi alijs verbis, declaratur . Nam isti concordant inter se, quod Vnutantum est illud, quod subiicittir tamquam materia inconstitutione corporis nostri: & disserunt solum de im-
34쪽
Ponendo nomine; quia unus eorum vult nominare hanc materiam terram, alius aquam,&c. ideo extollunt opi nionem Melissi. qui & ipse vult hanc materiam esse una. & Galenus ait. quod iste homo visus est intellexisse una a quandam essentiam, quattuor elementis subiectam, i as genitam,& incorruptibilem quam eius successeres ma- teriam appellauere, quamliis sane singilliatim hanc ne- as quiuerit demonstrare . Verum cum hic a Galeno nullum
habeamus iudicium, quo pacto isti opinione Melissiose
sendant, dum de rerum unico elemento, disputant: operae pretium fore duximus, si modum, quo fieri istud contingat, declarabimus . quod ut explicatius praestare Possimus , unam eorundem accipiamus sententiam. Sit igitur ignis principium, ex quo cetera fieri debeant elementa. in igne caliditas , R siccitas esse dicitur . ex eo fiat aer. in aere una qualitatum ignis reperitur, nempe, calici itas; ergo in aere loco siccitatis humiditas introduci debet. caliditas vero remanet . quaero ego in hac transmutatione ignis in aerem, in qua materia subiecta seruatur incolumis caliditas haec Θ non est dicendum in igne . quia dempta siccitate, non est amplius ignis . non in aere . quia numdum factus, & perfectus est. ergo co cludendum hanc qualitatem, in aliqua alia re diuersa, &ab igne, & ab aere seruari . haec autem non potest esse, nisi materia prima. ecce ergo quo pacto in materiam primam incidunt. Tantum abest igitur antiquos,eX m
tua elementorum transmutatione,suam comprobare sententiam, ut potius Melissi dogma constituant: qui materiam hanc visus est intellexisse. Quod quidem manifestissimum postmodum Platonis testimonio evadit. quicum in Timaeo elementis omnibus communem materia vellet ostendere,vsus est primorum corporum, quam inuicem faciunt, patiunturq. transmutatione. Incidunt
igitur isti hoc pacto argumentantes in opinione Melissivi fusius est declaratum a Gal.j. de elementis.Sed aduer
35쪽
sus hane Galeni expositionem, duae sunt dubitationes . quarum prima est , numquid rectius Melissus illis loque retur, an illi Melio verius dicerent. & sic an voluerit Hipp. indicare antiquos in opinionemMelissi incidentest melius, peius ue sentire. Secunda est, an Melisi haec suerit sententia. numquid, scilicet, quando dicebat omnia esse unum; voluerit dicere; omnium rerum ortui, interituiq. obnoxiarum , unam esse materiam eam , de
qua locutus est Arist. Sed de hac re dicemus, cnm deuenerimus ad Galenum. Ad primam igitur redeuntes . crediderim non ob id Hipp. dum antiqui se ipsos demoliuntur, Melissi sententiam astruere, ut eos vel absurdiora, vel veriora dixisse innueret . nam viri'. absurdissima proferre contigebat . quamuis innuat GalenuSi.de elem. Melissi minus absurdam esse sententiam, eo rum placitis. Sed illud eis vitio vertit, tamquam turpest, hominibus iis , qui, dum propriam laborant astruere sententiam,alterius sententiam a propria diuersissimam, corroborant, confirmantq. quod turpius postmodum euadit, si opinio, in quam inciderint, absurdissima esse contigerit . qualis esse Melissi sententia traditur a Galeno, quod antiquis illis euenisse testatur Hipp. Eadem huius loci expositionem pene, iudicio meo, tradit solertissimus Vicomercatus,j.phys lib.ubi de opinionibus a p'' tiqnorum loquens haec verba habet, Hipp. antiquos re V prehendens,qui unum hominis elementum ponebant, eorum,inquit, sententia Melis 1 opinionem tamquam re-V ctam comprobari: quasi, sententiae huiusmodi interse non discreparent. Sed Arist.sententia est, unum quidem ' secundum materiam Melissum statuisse ; non tamen simplicium corporum generationi subiectum. cum unum illud omnino immobile induceret. Sed qui optimam loci huius expositionem ex Gal.videre cupit,is cap. iiiDib.j. de elementistegere poterit. quo in loco diffuse explicat,
quae hic breuissime,&satis obscure traduntur ab Hipp.
36쪽
Ad expositionem Galeni conuertat modo se se oratio nostra. in qua qnidem multa dixit, quae maximas habet difficultates. Primo igitur declarat Galenus quo modo di xerit Hipp. nosse eadem omnes antiquos, sed non ea-idem proserre. & ait hoc dictum fuisse: quia hi, qui ponebant, exempli caussa, ignem esse illud omne, omnia
alia tria elementa,ex eo fieri dicebant; & cetera subinde omnia generabilia. quo modo autem id fiat; supra a nobis expositum est. Verumtamen,quae hic dicuntur a Galeno, & si optime Hipp.sententiae quadrent, & iuxta ea, expositionem nostram scripserimus; quoniam tamen ex iis rationibus, quae ab illis antiquis, ad suas comprobandas sententias, afferrebantur ; quae ex eorundem libris, temporis iniuria, ad nostram non peruenerunt aetatem, vim, & robur situm obtinent; dubia alicui primo aspectu facile videri poterunt. Sed si Galeno credimus, cum Hipp. ea praetermisisse dicat, tamquam ad eos scribens, qui antiquorum rationes optime nouerint; eadem tam-, quam & tempore Hipp.& Gal. aetate, apud omnes satis cognita, admittere debemus. OmnisA. tolletur ambiguitas, si considerare voluerimus, antiquiores philosophos principium illud, ex quo omnia constare autumabant; mutabile, aliarumq. rerum generationi obnoxium, natura hoc dictante, ac necessitate id requirente, posuisse, statuisseq. nisi, quae manifesta sunt sensibus, omnino negam re voluerint. & quamuis inter eos non defuerint,qui ea, quae vere sunt, posuerint non ita secundum rei veritate esse,sed nobis 1ta videri. ut de Parmenide dicitur j.phys. ab Averr.& de Democrito t. de elem.a Galeno; omnes tamen eorum , quae nobis apparent, transmutationum,
caussas tiadidisse, & modum, quo fieri possint, expresisse videmus . cuius classis fuisse & eos, qui materiam rerum generabilium: praecipue vero hominis, unam ponebant, ex hoc Galeni loco manifestum est. si quidem concretione,& secretione, ut ipse ait, ex 'no illo principio, cetera
37쪽
oriri affirmabant. Exponit deinde Galenus, quonam pacto antiqui isti coiincidant in opinionem Meliss1, ponentes unum tantum elementum hominis naturam peria
ficere. Sed cum in expositione verborti Hipp. dixerimus,
quo modo fuerit istud declaratum ab ipso, ideo nihil hoe
loco dicendu est. Vnum tantu modo hac in re cosi deradu videtur . numquid,scilicet,reuera voluerit Melissus, opinione sua innuere materiam prima omnium rerum gene rabilium,& corruptibilium; dum dixit omnia esse unum; ut ei imponit Galenus, nec ne. Qua quidem in re illud dubitationem affert. cur, cum Melissus sententia sua rerum materiam innuere voluerit, Arist.Omnium antiqnorum absurdissimam eiusdem sententiam ubiq. iudicauerit Z Mirum insuper videri poterit, si istud voluit hic philosophus, qua ratione Arist. in inquirendis antiquorum opinionibus, de principiis rerum, solertissimus indagator, hoc no dixerit: & cur eum a naturalibus philosophis penitus excluserit. At omnis tolletur ambiguitas, si ex tArist ipso, ad propositam quaestionem respondebimus. Sciendum igitur Parmenidem, & Melissum το ον, Iierinde ac si dixeris, quidquid est in uniuerso, unum posuisse,& illud immobile a quorum alter, qui erat Parmenides, lidem finitum esse censebat. Melissus vero illud infinitum statuebat , ex hoc quod Parmenides finitum dixit, unusecundum formam, innuere visus est. Melissus vero,quia infinitum, unum secundum materiam principium atti-py0 4 pq gisse . ut Arist.dicit i. methaphy. Melissus igitur quoquo pacto, sua sententia, materiam indicasse visus est . qui Arist.locus Galeno fortasse occasionem dedit, ut hoc in loco, illud Melissi ens unum, naturam quandam esse diceret, simplicibus corporibus subiectam . quam cum hoc modo indicasset, materiam alij postmodum nominarunt . Nihilominus tamen omnium absurdissima Melissi sententiam iud1cauit Arist.quia etiam si materia innueret, eam immobilem postmodum ponebat . quae
38쪽
denat. lium. Comment. 23 immobilitas ab hominibus iis, qui ea, quae sensibus ta
tum modo subiiciuntur, cognouerunt, posueruntq. cum eam conditionem rerii penitus a materia separatarum, non animaduertissent, materiae sensibili inepte tributa fuit . ut ex ijs, quae iij.de coelo dicuntur ab Arist.clarim si me patet. ob idq. minime dignus euasit Melissus, ut ab Arist.quando de materia verba habuit, commemoraretur. idq. ne,minime inter se cogruentia connectedo aliorum, notam merito subiret. Galenus tamen hoc in loco Melislsi opinionem damnandam credidit; quod poneret solam materiam sufficere ad rerum generationem. quod reuera esset absurdissimum. sed iuxta ni edicoriimpraeceptiones loquens Galenus ait: quod praetersubiectam materiam,ad rei alicuius generationem,requiruntur etiam quattuor qualitates primae; caliditas, stigidistas, & ceterae, quae eam alterare possint . quae quidem qualitates minime elementa appellari debent. sed ta- me sunt principia rerum omnium. Hinc sumpta occasione Galenus veteres redarguit. qui dum de materia reru, siue de primis earum elementis loquerentur, non sunt ausi nominare primas qualitates; quia sint principia tantum, non elementa; ignoranteS nos etiam nomine elementi posse quandoq. appellare principia. id quod fece runt saepissime Hipp.& ipse, qui calidum, S Digidum,& ceteras qualitates primas elementa nuncuparunt. &vsi sunt harum nominibus,pro igne, aqua, & ceteris VΟ-catis elementis. exponit postmodum Galenus quomodo differunt primae qualitates ab elementis .in quorum verborum calce, haec habet. ἐγγ - μέ - Vέος-κα αερος οτοτ ακροω 'γύγρό, μαλιμπα. κατα ταυτα δε γῆς φὰν γιγνομευης ε -- γν
iij sic se habent. Etenim cuin illo idest in materia subie au
39쪽
,, cta. siummus oboritur calor, ignis gignitur. quemadmo- , , dum aqua, cum summum suerit assequutum frigus. ea es dem etiam ratione terra fit, cum subiectum id, quod εχ is sita quidem natura, omni qualitate Vacuum est, omnem ,, in se siccitatem, absq. vllo calore receperit. aqua vero cub, humiditatem. Vbi illud animaduersione dignu est. quod in versione Trincauella, Andernaci, & etiam Macchelli, bis de aqua,in primis, scilicet,&vltimis verbis,st mentio.de aere vero nihil dicitur. cum tamen in textu Galeni graeco Basileae impresta uox αερος, in principio ponatur cui humiditas,& recte,tribuitur. Ipsi vero tanquasi conueniret ambobus in locis υδατος, quemadmodum in Al. dino codice male scriptum reperitur) aquam vertunt. &Trincauelius vocem hροτητα, primo loco positam , frigus vertit. Macchellus,&Andernacus,reteta vocis proprietate, humiditatem dixem nt,tum hic,tum in ultimis verbis,ubi aquae meminit Galenus.Crediderim etia hic adesse mendum, in voce , quae ultimo loco legitur υγρο- N.cuius Ioco verbum ιυχρρτκτα, idest, frigiditatem libentius Iegerem. cum aeri proprie humiditaS, aquae veas. teri ro frigiditas tribuatur ab Arist. ij. de ortu,& interitu. nisi bis inutiliter de eadem re mentionem fieri velimus ; &praetermitti, quod necessario apponi debet. Et quamuis in aqua sit & frigiditas, & humiditas: nunc tamen descrIbit Galen.elementa ex una tantum qualitate. quemadmodum etiam plerisq. alias in locis, facere consueuit. Nunc autem tanto libentius vocem pro voce substituo, quod mendum ex unius tantum χ redundantia,& υ transpositione,& ψ loco γ mutatione, euenisse , ceteris illaesis videtur. Quod autem qualitates tangibiles, ut dicit Galenus ; sint non solum omnium aliarum rerum,sed etiaelementoru principia: pluribus in locis testatus est Arist.
1. tex. in pria ipse, praesertini vero ij.de ortu, &interitu ,1iij.meteoro
ςU logicoru, & ij. de part animal. viae autem postmodum dicit Galen. in calce expositionis, de mixtione elemen
40쪽
εorum, in rebus ex ipsis ortis, & modo eius ; quia sunt ex
eorum numero, quae ad artem pertinent, aliqua indigent contemplatione. De mixtione igitur elementoru, ait Galenus, tres Herunt sententiae. Vna quae quattuor tantum qualitates in componendis rebus naturalibus, per tota inuicem temperari dicebat . quam Peripateticis ipsis tribuit , etsi alio modo dixerint nonnulli expositorum Arist. Alia vero, quae fuit Stoicorum, hoc deessent ijs ipsis elementorum affirmabat. de qua idem diacitur etiam j, metho. med.Tertia,quae erat Empedoclis, a. . p. 'hoc idem continebat,sed diuersimode. quia volebat postmodum, quattuor elementa permanere impermixta, nosecus, ac si quis, ubi leuigauerit exacte, ac in pollinem redigerit aeruginem, & calcitem, & cadmiam, & misy, ita misceret, ut non liceat,aliquod ipsorum sine alio tractare. Similem sententiam narrat Galenus de Democri ,to, Epicuro j.de elem. quod facit& Auctor commen- Lib.1 exp. . tariorum illorum in lib.Hipp.de humoribus, quae Galeno tribuuntur .Verum opinioni Peripateticorum, quae una,& eadem est cum medicorum placitiS, refragari vi--.detur Galenus pluribus in locis. Sed cum inferius, in hoc eodem opere, longe accommodatior, & locorum a ferendorum, & ambiguitatis tollendae,nobis sit visa occasio, haec v'. in illum locum distulimus. Trincauelius notat in hac eade expositione, id quod in impressis codicibus, in primis ipsis verbis dicit αρος ειδοτας, alibi legi, ως Hyρο δε . id est, quasi praeuiderit. Item non longe a principio, in voce illa improbabilis, notat idem Trincauelius in antiquis legi λύlims, non inaraos. III. Porro ex medicis quidam sunt,qin asserunt hominem esse sangu nem, alii bilem, non nulli pituitam.
opinione philosophorum, qui de natura humana male locuti sunt, recitata, ac derisa, ut ita dicam ; transit