Iacobi Scutellarii [...] in Librum Hippocratis de Natura humana commentarius

발행: 1568년

분량: 163페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

51쪽

N i In lib.Hippocratis

secunda prooedi si doleret vinam emens, misim es-ὲ mediumr at multifariam curari ilioniinibiis contistit, ergo non dolet homo Vnus e xistens. Deinde decla. eas quo modo sequatur hoc. si homo doleret; unusesset, medicationismodus. Nam quod a nullariata recogi potieest, ἐκ se necesse est patiatur. si eti se

propria unustulit'. rei una sit natura , erit quide domia lsio una . si vira,ergo & reditus ad naturalem statum unus;)eroo & sanatio una. Postremo animaduertit Galenusi sim argumentationem, si homo doleret, unus esset sanationis modus, ab Hipp.ex superabundanti,ut exacilius aduertarios corripere posset, fuisse tantum adiunctam. Sat edim erat dixisse : homo dollat; igitur nonust unus. Et satis, superq. victi ex hoc uno tantum argumento, euadebant. Sed voluit etia, impossibili dato, nempe, quod dolaret, ex sanatiotreros Endere nequaquam hominem exussit nimis compositum esse. Subinde vero, quam hoc sit falsum; vinetantum medelae.modo morbos homitium cur ari,exemplis demonsi rat. siquidem. hic calidis,

illa frigidis; vivis humidis, alter siccis, alius astxingentibus, laxantibus ue,&reliquis huiusmodi qualitatibus, sanitati sunt restituti Haec igitur omnia ex Galeno, quia sati artificiose:dicta sunt, cum hu1c loco maxime: redueerevideat atur, annotare volus. t Verum ex doetis istinis viris non defuerunt; quos tartam abest hanc Hipp.ὶ rationem , si homounus esset, non doleret; potenti istina, victait Galenus , credidisse ; ut potius eam infirmissimam iudicarinta . Ad id enim, quod dicit Hipp.si homo unum esset, noli doleret, negant sequelam et quia potest esse . inquiunt,quod homo una re constet intrinsece, sed qua: si alterationibus rerum externarumobnoxia quo Paeto passibilis omnino erit . & eo magis, quia videtur Hipp. in iiij. contextu ,antiquos hominis materiam Vnam P0 ruentes eama calido, & frigido posse cogi,asseru isse .HIlla

ergolaateri,ab extrinsecis alterari potest . quare di l -

52쪽

denat. hum. Comiment.

modolare affici poterit. Non erit igitur veritin in uniuersum proferre homo esset unus, non doleret. Itaq. meas partes esse duxerunt, quia Hipp .expono,hanc Omnino tollere difficultatem. Huic dubitationi facillime obuiam iri posse crediderim. Nam etsi antiqui cogno- iussient hominis materiam tib ext insteis rebus, praecipue vero calido, & frigido immutari posse, quod tamen tam de philosophis, quam de medicis dissi minime credo & hoc pacto hominem doliturum, non tamen propterea dinitutus erit Him quin ex absurditatibiis,quae consequuntur eorum opiniones, easdem tollere possi i lsi quidem si verum est , hominem ex una tantum re cQns 1lui , nihilominus sequitur, quod numqtiam continget, eum ab interna caussa dolere, afficiq. Sed istud quam manifestissime falsum esse deprehenditur. Siquidem nemo nestit dolorem saepissime ab interna catissa oriri ilasuper animadnesione illud dignum est ex antriuio aribus philosophis qu1 hominem unum ex elementis coiisermare Molebant, 1llud ex calido,Nfrigido cog1 posse; non diaisse Quod aute ab Hipp. iii deχ dicular dia med1-

eis tantum pronuntiatum intellig1 debet. vi recte 1 iaspi

cienti locum illum al=parebit. amobrem ratio haec magis aduersiis philomphos, qvsim aduersus med1costru nabit'. adq. ex duobus testim mis clarissimum euast

det. ditam Gali1 de elem. hanc eandema nom, tam quam philoisphos tantumoppugnantem,exponse Praea 3 ς-Peterea in hac eadem expositione,'uam max1me 1llam iere aduAsus ponentes atoma, asserit quia inali abi

lia , impatibiliaq ab antiqtiisponebantur Haec igitur sunt apertissima indicia, huius. praecipue .illum imbntes Histe, ut eos, qui principIa, nullo pacto alterabilia sosierunt merito corriperet. niliis essetifim connumeta arosphilosophos arbitraumri non aure medicia; qui principia sua adierationibus maxime obnoxia constitueban Quamobrem si antiqui isti, ve voluit Galenus; ex illis

53쪽

, In lit Hippocratis h

pQ snisprincipiis cetera fieri concedebanti ea concietionetamum, di secretione s nullo pacto eadem coacta a cali-

.lo, & frigido, mutata forma, & facultate procreare alia

asseruertint. Hoc enim pacto vel amicognouistent in rebus generationem . quod tamqn quana a Feritate alienu

cuntur, remotum; non est, qui non videat Aduersus vero medico valebit equidem huiusmodi argumentatio. sed uno tantum eorum, quos iam diximus, modos si homo esset unum, neutiquam ab interna .caussa doleret. nunc autem hoc modo dolet. ergo, hQmO nonin unum Alio Merse modo nullus esset, quia praeter humotam,tea lidum, & frigidum externum ad rexum ortum admittebant . Et haec , quibus omnem prorsus demptam dubitationem , firmissime credimus; dicta sint Notandum

54쪽

i 'eliina,Nnainima elementa; quae ατομους vocant, hunaanam naturam conmrmare, seq. alibi hoc dixisse indicat. -locus est j. de elem. ubi his verbis, quod hic breuissime Tangit, lucidissime pertraictat. loquitur enim de Epicii tres, &Democrito-iliquit 1 volunt aliquo ' o ipsa posse alteratis illis Iscilicet, alterationibus, 'quibus omnes homines , sensu Meestro sium praestant 'assensum. veluti neq. aliquod illorum inquiunt calefe- 'ii , neque stigefieri , eodem modo , neque exsiccasti, ' - q. humectari. multotaurem magis neq. nigredinem, 'neqi albedinem,lim . aliam alliquam omninosusespere 'qualitatem, secundum viliam agetis transmutationis'. ' Non absq. ratibne igitur ipsis Hipp.contradicens, haec 'verbMpros t. numquam dolore borreptum iri homine, 'litasti sit natura praeditus. Nam quod dolore afficὶ de 'beat, haec duo habere portet ex necesilitate; esse,sci- 'ilicet, alterabile, M sentiri potens.' nam si nullam omnita 'ino admitteret alterationem ς eundem , em rab initio, 'gessit habitum, continuo seruabit . at quod dolet ne ut

2 c uero multa. nam multa in Vora habentur, quae ubiast mutuo praeter naturam calesam, resisterentunue, siccenti raut hume lentur, gignintimorias: Andesunt nullorum 'ecisi; . multiplax se eorumcurati Lli ZId aia V.

Vnum istehs secundum bpinio, mantistiorem, dole- tret, unica etiam esset fanatio nunc vult ostendere millo pacto affirmetriposse, num tantuna genus medicationis

55쪽

dem nulla sunt, in corpore nostro, quae cum a quodam sibi statuto temperamento recesserint, illico moibos im cunt. Si igitur plures fiunt morbi , ergo & plura rem dia . quia quod uni conducit, alipti tabcumento edis. poterit. & quia hunc una re, illum vexo alia sanariunxi

3. p. dimus . vide clarauit GaI loco illo j. de elem quem pro- ' xime,expositione superiori,citauimus. sic avi mitia i scilicet, remedia inueniuntur,sine necessaria sunt medico. idq. probat, quia multa in corpore habentur, quae ubi Est multo praeter nMuram calduint, refrigerentur, siccentur, hume,

Eientur ue, gignunt morbos Q d quiderie elementis pronuntiaturit illa potissmuturatione intelligi potest. quia ijs vocibus, calido, frigido humid', dc sicco wletne ovocata saepe, ae saepius nominare consueuit Hipp. hibia diximus . Maxime vero de humoribus exponi dd eis c si ob id , quod & in humoribus adsunt hae quesitates; tum

quia re ipsa humoribus proprie, no elementis, morborsi caussas asinitamus. It praeter Hip de hac re sentetiam, 4- p. cistantur quiunt de decretis Hipp.& Platonis , id scriptum reliqiut. Nam .quotiescunq. alter altero sit validior, est moclum a natura ipsis constitutum corrumpi, labiq. quod nil aliud est, quam morbus. sicuti nil aliud est sanitas, nisi symetria, ax symphonia quaedam horum omniumnati iraliter se habenitium. Reu ab suisu dicitum hoc in loco ; cur cum ex apparentibus indicar oluovit Hipp. vari)s mbdis hominem corripi morbis: 'cumq. tribus modis ex humoribus aliquora'almar σdtinga; hic intemptate; ex qualitate superaucta, diminuta ue; & loci mutatione: ut vi-Hebinius infra vur estdiiqum, quodlnius tantiimmo δ' te t. d0 Memmit ceteri itfelictis Dicerem sat fvisse Hippiadostendendum. Multuari mi hominem aegrotare visiud probarς. R id rum trium Nodoxi c. praecipuς illo,

quo quati Nir modis sis icismis aegrotare. contigit.

mines

56쪽

denat. lium. Comment. O.

mines minus calefacti; non raro frigefacti I aliquando

exsiccati; nonnumquam humectatati. Non est autem in ostendendo proposito suo ceteris duobus usus; quia iquo modo istud peragere possint, numdum docuit. Nemo autem est, qui nesciat; ne dum ex qualitatibus nimium, vel extra admotis, vel intus auctis, aliquando morbos, sed mortem quoq. euenisse .l VIL- Ego uero aequum esse censio, ut is, qui asserit hominem fiolum sanguinem, nec quidquam aliud esse ; o kndat illum nequaquam fremam commutare , aut fieri omnimodum. Sed quodam anni tempore, aut aetatis ipsus hominis, quo solus in hominesanguis inesse appareat. Vam alioqui consentaneum G, tempus ali, quod Hye, quo illud in se unum estie appareat. eadem quoq. illis. ego opposuerim, qui pituitam aiunt, aut bilem hominem esse.

persistit adhuc Hipp. in inquirendo num homo sit smplex, vel multiplex. cumq. superiori oratione impugnauerit illud, quodaeommune habebant philosophi, & medici inter se ; ostenderitq. nequaquam fieri posse, hominem 'num,quidquid illud fuerit, existere: nunc medicis illud particulariter obiicit, ut ait Gal. ij.de elem. quod si

verum esset,hominem unico constare humore,tunc opus

esset, eundem semper sub eadem forma,idest, sub eodem temperamento permanere , neq. feri omnimodum, adest,neq. modo huius,modo illius effici temperamenti . quod tarmen minime ostendi potest . si quidem ratione aetatum, Sc anni temporum, temperameta hominumalterari ob diuersos dominantes humores, sciunt medici omnes, quod non tantum ratione aetatis , & constitutionis aeris, sed ob infinitas alias caussas euenire potest. Et

quoniam mos est Hipp.ut notauat Gal.j. de elem .exsuper 3--p.

abundantia redarguere aduertario4: quamuis illud ex se

57쪽

In lib. Hippocratis

talis esset ad demonstrandam falsitatem opinionis vetteis

rum medicorum , hominem, nemΡe, perpetuo eiusdem esse sormae, seu temperamenti, si ex Vno tantum principio traxit originem: tamen ipse ad maiorem sui opinioni fidem faciendam, dicit . quod dato etiam non semper eundem sub eadem forma reperiri posse,saltem deberennostendere vel tempus anni quoddam, vel hominis certai aetatem, in quibus id, quod principium esset, solum in corpore sese ostenderet. Verum neq. semper, neq. aliquo tempore istud ostendi poterit. quoniam, ut infra victebimus, in omni anni tempore ex medicamentis pur- tantibus obseruatum est, plures reperiri in corpore humano humores. ergo falsiim perpetuo erit, hominem ex uno tantum humore constitutum esse. Quo modo autem haec Hipp. argumentatio valeat, ambigere quispiam poterit. minime vero, qui Arist. student. Ad hanc igitur dubitationem dicendum ; quod cum res illa , quae humanum corpus constituit, necessario principium nuncupari debeat, ideo ex Arist. regula, semper existere debet. Principia .enim,ut habetur j physperpetuo manere oportet . quam quidem regulam, non aliunde accepit Arist. quam ex hoc loco. Nec illud quis mihi obiiciat, dictu, illud communiter non intelligi de materia ; de qua num- dum locutum abiquid fuisse Arist. animaduertunt nonnulli. Et hic ab Hipp. de humoribus potissimum, ut sunt hominis materia,verba fieri. quia ut iam supra diximus in praefatione, humores non tantum in hoc libro, quatenus caussa materialis esse dicuntur, ab Hipp. accepti filerunt; sed quatenus habent in se etiam & agendi principium . & quoniam omnis actio a forma, ideo & ut hominis forma, non tantu ut materia, considerantur. Aduersus medicos non tantum hoc in loco Hipp. disputat, sed longe exquisitius infra idem praestat. Verum cum ad locum proprium deueniremus, quid fuerit in caussa, quod Hipp. duobus in locis medicos impugnauerit, de clarabimus.

58쪽

de na ctum. Comment.

v III. Ego quippe quaecunq. secundum legem, O secundum ram esse hominem dixero, illa ostendam eadem semper esse, par ter in iuuene, O in sene, frigidiori anni tempore ,-calidiori.

εonie Iuras praeterea asseram, O caussas insinuato, propter quas ex necessitate quodlibet eorum in corpore increscit, ac comtubescit.

Prius quam devcniat Hipp. ad traictationem de principi js componentibus hominis naturam: & de eorum qualitatibus, ac conditionibus verba facere aggredi dur, pollicetur se ostensurum principia ab se posita, semper esse in hominibus; simili modo in iuuenibus, & seniabus: anni tempore calido,& frigido. & ad istud probandum, se velle duo probationum genera adducere,ierim, scili et, idest hominum consuetudinem, vel potius a ensem ;& naturam rerum ipsam, spondet, quae duo maxima ad aliquid asserendum sunt fundamenta. Et qu0nii neminem adeo stolidum esse credendum est, qui rei veritatem concordem nostras dictis requiri neget,cum ali

quid serio asserimus, ideo de ea nil aliud afferam. Qua- rtam autem vim habeat consuetudo ad aliquid firmiter tenendum, videre est apud Arist ij. methaphys. & gpudi δε ς' Averr.j.phys. Sed ad rem. Quoniamigitur Hipp.te xtu'superiori opposuerat medicis, eos non postustium illud principium solum, nec per minimum temporis spacium nec vita in hominis aetate semper permanens,versistesq. ostendere; ideo ipse principia sua perpetuo in omni aetate , & in omni anni tempore reperiri se demonstraturum in praesens promittit. testaturq. omnia probaturum ex lege; & natura ita se habere . nimiru S ita homines a iserere , & ita esse secundum rei veritatem. Quoniam autem positurus erat principia altexationibuν obnoxia, minui, & augeri valentia:& quia hoc erat quo-ὶ

59쪽

In lib. Hippocratis: b

dammodo contrarium vel bis quibus superius dixerat, e emper esse sint ili modo in iuuene, & in sene , set ido

ni tempore, & calido: ideo stabiungit, se demonstratu. . diis esse rationem, & necessitatena , quibus haec adauia .ri, & minui quibusdam certis temporibus Omnino debeatit. omni . haec, quae pollicitus est Hipp. hoc in loco ad unguem, & religiose quodam modo, & arte quadam diuinissinia in progressu obseruat. & quoniam verba adeo sunt clara, ut ne indigeant quidem minima expositione, iis relictis, annotabamus tantum quaedam pauca. Et primo, quoniam Hipp.dixit, se velle ostendere nullam hominis aetatem inueniri, nullumq. anni tempus excogitari posse, in quibus principia, quae ab eo ponentur, non reperianturin hominibus κατα τὸν ροιαν, id est, secundum legem, vel secundum hominum existimationem; videndum est, quid praeseserant haec verba. Althuid esse tale κοπα τον , duobus --

dis intelligi solet.Iuno quidem modo, ut id q uod est se-eiindumexistimationem, sit etiam secundum rei verita- Altero modo, ut omnino diuersa sit existimatio,& opinio, ab eo, quod est secundum nata. opo, turam. Lex enim, ut dicit Averr. i. coeli, & institutio,, positae sunt voluntariae, & res voluntariae, quae vere poliuntur, assimilantur naturalibus, & sequuntur opuς dis eius .. iis vero, quae non sunt similes naturae, & quae illi epugnili, aduersatur esse idest vere. ut notat Gal. eap. 1. 1e elem. Vbi sententia Democriti narratur, qui omnia exiconuentu atomorum fieri autumabat: Refert autem Gai ut etiam supra notauimus, eum omnia, quae sunt, posuisse ita esse κατὰ . idest, secundum existi

mationem nostram. non autem aut κατα τκη

adest, vere, & secundum naturam. Quando igitur polli tur'Hipp. se velle dem6nstrare principia sua sempedii 1esse non dissimili modo in iuuenibns, & senibus; &c. sectuidum legem, neminem ambigere est credendum, eu/

60쪽

intellestisse de opinione, & existimatiose hornhuim, cui

minime rei natura, & veritas refragatur. Cum maxime subiungat, & secundum naturam idem praestaturum. Secundo versio Trincauelit consideranda venit . nam quod graece apud Hipp. est εγω ααοδ ει α ἀ αν φκ sua

ον ει ταυτα εοντα ομια.&c. Ipse vertat i Ego quippe quaecunq. secundum legem, & secundum naturam esse hol iminem dixero, illa ostendam eadem semper esse. quae tras latio nullo modo costare potest. Aliud enim est velle ostendere principia iuxta hominum exissimatio nem, & secundum rei veritatem posita esse eadem. R C. quod innuere videtur expositio haec . Et al1ud est vello

ostedere haec principia siue malis elemera, itas haberei. ea pari pasto in omni aetate, & in omni anni tempore reperiri secundum rei veritate, & ab omnibus ita teneri; quod est Hipp. institutum hoc In loco. Praeterea male

etiam vertit verbum ταυτα,eacsem; cum haec ,debusiliet

potius dicere, nulla enim ab Hippi probatus principiu-rum abse positorum identitas, hoc in lib. Tantunae enim ostendit humores quattuor, quos ipse humanae naturaestatuit principia , eos esse; quibusἶnatiara' usa est in somponendo homine. & quorum singulis ab omnibus hominibus inditum est proprium nomen I vv videbinius. Nullo igitur pacto accipienda est rhorunm verborum interpretatio haec. cui praeter id, quod diximus, illudin finifestissime refragatur, quod in processu postmodum duprobat Hipp. quattuor humores esse corporis nostri ele-' .menta,.haec eadem reassumit capita,ubi hunc loeunt ili dicare volens, testatur, se pollicitum filisse istud Boc mis-do demonstraturum. quamobrem rectius, & intelligibilius non nulli alii verba haec transtulerunt. Aliderita custea ita vertit. Ego siquidem quaecunq. es te hominem diaxero, & secundum legem, & secundum naturam ea sena

per inesse similiter &c. demonstrabo, haec' enim versib,

SEARCH

MENU NAVIGATION