장음표시 사용
41쪽
et meliusculum aegrotans sentit, inde sanguinis detractionem profuturam judicandum est 3 quam et renovari, quoad tutum erit, licebit. Rursus, sit moeitior homo est, si pulsus debilior, mollior, minorque fit, item si calor et
alia sigua aeque premunt, a remedio protinus desistendum erit. Locare autem hominem in molli situ, et idoneis stomachicis eum recreare, si cui in eo morbo qui sanguinis detractionem requirat, supervacuum videatur ;huic in rebus dubiis, et ubi jam franguntur Vire8, neminem nimis cautum es e posse, respondeo.
E sanguinis denique specie trahere judicium de morbi statu, ideoque de ejus detractione, et naturale est et aeque antiquum ut ipsum detrahendi opus. Nihil in hac re diligentius, quam sanguinis speciem, si forte ea ad praesagium futuri certius deduci possemus, consideravi; sed frustra fere, quippe qui in nullam notam certiorem, qua medentis judicium dirigatur, incidere potuerim. Idem Cleghorn, de albida sanguinis crusta loquens, minime se eo ad eventus judicium adjuvari profitetur; quin et
sanguis per omnem speciem abit, pro vasis quo recipitur magnitudine et figura, pro ratione qua languis exit, pro aeris temperie cui eductus objicitur, et aliis multis casibus, variat: Albida crusta certi itimum liaditus inflammationis signum exiitimata est. Qui nonnulli adeo crediderunt, ut eam pro causa morbi habentes, ha-Vedine apparente, mittendum sanguinem solummodo praeceperint ; quo quid absurdius eli e potest Θ Cu n revera adeo fallax hoc lignum, ob varietatem modo memoratam, ut ei non multum sit fidendum Eadem albida
Observations onthe epidemicat diseases of Minorca. Chap. 6.
42쪽
crusta in omnibus pulmonum vitiis, et in omni quidem partis alicujus inflammatione, praecipue ubi dolor acutus est, aut respiratio assicitur, reperitur. Eadem posterioribus pariter et incipientibus morborum temporibus Communis, in rheumatismo autem, tabe pulmonali, et graVi ditate, etiam ad postrem una permanet; denique, morbis qui nervosi esse creduntur, eisque itidem ad putredinem vergentibus, saepius commune est. Neque a secunda quoqlae valetudine aliena, idque nulla praeter solitum
POSTREMO, membrum unde detrahitur sanguis, brevi mora ante hujus detractionem, circumligatum eandem albedinis speciem exhibet. ΜuIta ingeniosius quam Verius de ejus causa a multis conjecta sunt; quae omnia, Ut rem parum explicantia, praetereunda judico; nisi quod hoc certum est, esse statum sanguinis, qui, quacunque ratione detractio fiat, albedinem exhibeat; eumque statum cum eo corporis habitu, qui optime jacturam sanguinis perfert, semper fere coniungi. Verum enimvero sanguinis densitas et tenacita8, quam color quilibet, multo magis observanda sunt; quae nota, praesertim crusta de qua
didium cst addita, inflammationem subesse, haud obscure denunciat, eique haud paulo tutius credendum erit. Quoties autem largius aut saepiUS sanguis adimendus, uidebitur item in nonnullis longis morbis obscurioribus, ubi status humorum ignoratur. Utile interdum erit inspiciendi causa pauculas uncias detraxisse. Quae inspectio, licet, ut dictum est, saepe fallax de sanguinis statu et morbi natura, saepe aliqua ex parte conjecturam nostram
43쪽
Juvabit. Contra, ubi sanguis detractus laxus et mollis est, ubi ater admodum coeruleum cruorem ad imum vas demittit, praesertim ubi minima putridae dissolutionis indicia subsunt: In omnibus his rebus, praesertim ii et
detractione morbus exalperatur, parcius et cautius ea erit utenda,
De Rationibus diυersis quibus Sanguis mittitur. O PER ATIONEs varias ad sanguinis missionem exercitatas sigillatim describere supervacaneum esset. Hae fatis unicuique patent, et a literarum rudioribuS aeque ac peritissimis agilitate summa perfici possunt. Modos itaque diversos, quibus sanguis emittatur, in genere solummodo perpendemus, et cur alii prae aliis adhiberentur,
argumenta proferemuS. SANGU1N1s missio in universalem atque topicam vulgo divisa fuit; per priorem, sanguinis missio ex aliqua corporis parte indiscriminatim ; per posteriorem, ejusdem abstractio a parte quavis prae aliis particulatim, sub intelligitur. A Cl. Harueli aevo, qui sanguinis circui. tum prior detexit, medicorum plerique existimarunt, in
quacunque parte vas sanguineum aperiatur, effectus propemodum eosdem esse futuros ; namque, inquiunt, effectus circuitionis ope per systema universum communiter diffundetur. Aliis vero placuit in morbis localibus ex locis corporis a morbidis maxime remotis sanguinem elicere, quo sanguis a partibus assectis revellatur ; et proinde
44쪽
inde in partes ab eis maxime distantes derivetur. Librγcomplures de ea re conscripti fuerunt; et ratiocinatio mathematica multifaria in naturam derivationis ac revulsionis explicandam ingeniose decantata fuit: Quum vero auctores hujusmodi corpus humanum, prout machi nam mere hydraulicam, respectu ad facultates animaleschymicas aliasque quibus praeditum est omisso, solummodo conssideraverint ; quumque eorum doctrina et ejus dem confodian ea comperiis experientia tam evidenter repugnet; ipsorum ideo placita, prout systemata fundamentis fallacibus innixa, ex iure repudiare licebit. Ex essectibus autem sanguinis mittendi rite pensitatis luculent cr constabit, quanto propius ad locum assectum sanguinem eliciamus, ranto propius ad morbum subigendum accessuros. Quatenus hic usus obstructionem facilius resolvet, inflammationem discutiet, depletionem et relaxationem topicam conciliabit, ct impetum audium qui in inflammatione locali laepe dominatur diminuet. Plinc igitur usus sanguinis topice mittendi in omnibus Phlegmasiae casibus deducere libet. Mirum profecto hujus usus veritatem et praestantiam apud medicos in dubium revocari; praesertim, cum consensus omnium unanimis, qui periculum fecerunt, per criterion potissimum ejusdem utilitatem adeo vindicaverit, et revera emolumenta quae missionem sanguinis topicam subsequuntur, dum in locum allech uni nisus iUOS exercent, non solummodo patescunt, sed etiam per has rationes efectus perniciosos eludimus, quibu8 per missionem sanguinis universalem systema opportunum relinquimus. Namque inflamma- tionem
45쪽
timem topicam per missionem generalem sic dictam resolvere, immensum sanguinis eiu uxum sublatum depostularet, qui corpus saepissime loco assecto nondum pertacto debilitaret, dum alioquin, si sanguis a vasis inflammationi contiguis auferatur, copia minutior in consilium inserviet, et morbo discutiendo, viribus aegrotantis haud exhaustis, sussiciet. Ita prortus sanguis ad uncias quinque vel sex juxta externum oculi ophthalmia affecti canthum, quam ad libram unam alteramve a brachio detractus, in sanationem morbi saepissime plus contribuet. Porro, in affectibus rheumaticis, dolor, ubi loco cuilibet assixus haeret, per missionem sanguinis topicam statim saepissime fugatur, dum emolumenti parum a cumulo vicibus quaternis majore ex alia corporis parte detracto sperandum foret. Item, praeclaru3 vir, Adarimus Austin, cum munus chirurgicum in castris exerceret, militum complures longis itineribus defatigatos crurum tumoribus tensis et inflammatis venisque varicosis in summa parte laboranti apparentibus, neque sanguinis detractione ex brachio, neque alvum purgantibus, neque aliis hujusmodi remediis, ullo modo levatos esse in is venit ; ob quam causam consilium turgidas Venas aperiendi iniit, quo facto, protinus subsidere tumor coepit; quod experimentum et illis qui aliis antea remediis, et illis qui nullis usii fuerant, ex aequo profuit. Quin et per quatuor annos quibus in Nosocomio Regio fui, sanguinis ex parte detractionem usque adeo prodesse expertus sum, ut eam potissimum, praecipue in capitis dolore,ophthalmia, angina, pleuritide, omnibus pectoria morbis
46쪽
his, et rheumatismo, adhibendam censeam. Quodque maxime hanc opinionem confirmat, ubi caput utrinque dolet, sanguis ex uno latere detractus saepe illud protinus levat, in altero dolore perstante donec ad id quoque remedium applicetur. Cujus rei in fidem No- comit Annales testor. Quo D si qui dolores sunt qui inflammatione carere videntur, aut ubi hujus signa desunt, eis quoque sanguis
ex parte dolente adempto prae reliquis rebus saepe remedio est; unde vir quidam celeberrimus, et in usu medicinae exercitatissimus, nullum se nosse dolorem qui Cucurbitulis non cedat, nuper mihi , asseveravit. Sed quid verbis opus est, ubi tot res, tot experimenta et testimonia luce clarius nostras sanguinis e parte mittendi laudes roborant i Qui vero antiquae revulsionis et derivationis opinioni obstinatis animis inhaerent, eis venam saphaenam adversus phrenitidem incidere, et pedibus hirudines, ophthalmiae amoliendae causa, imponere, Cum magno malo mortalium, per nos pergere licebit. Verum, licet adversus partis inflammationem, unde sanguis detractus adeo valeat, tamen in pleno totius corporis
habitu, ubi nulla pars prae ceteris assicitur, nihil refert unde sanguis, dummodo satis abunde et fluente quasi rivo, si nihil hoc vetet, detrahatur. AT QUE haec de parte unde sanguis detrahendus est dista sint Nunc de ratione detrahendi pauca dicenda sunt. Alii enim arterias potius, alii venas incidendas,
contendunt; aliis cucurbitulas concisa cute imponendas, aliis hirudines admovendas, Videtur. Quae tamen
47쪽
omnes rationes, cum suo tempore et loco utiles reperiuntur, aliae vero aliis certis in rebuS recte anteponantur,
nos pauca de delectu earum habendo subjiciemus, et
a prima ratione exordiemur. INCIDENDI arterias ratio, quantumvis a nonnullis
laudata, ideo minus placet, quia et raro aditus ad eam esse potest, et supra reliquas rationes commodi nihil habet ; etenim arteriae pleraeque adeo altae jacent, adeo vi cordis subjiciuntur, ut raro tuto incidi possint ; si enim
consideramus tantummodo ramul OS nonnullos externae
carotidis, qui in curatione morborum incisi sint, manifesto sequitur, tantummodo arteriotomiam capitis nonnullis morbis totam contineri: Adversus quos et aliae sanguinis mittendi rationes valere compertae sunt. Neque conjectura adductus id dico, quippe qui saepe arteriam temporalem incisam sine ullo praecipuo fruini viderim ; praeterea minus mihi haec ratio placet, quia, praeterquam quod dissicilis factu est, praeterquam quod saepe Vas delendum est, semper sanguinis hac via jacturam minus facile tolerari animad verti ; defectiones enim animi quae toties sub hoc opere incidunt, id sanguinis, quod satis ad propositum sit, detrahi plerumque prohibebunt. Ad hoc semper cum dolorem,
saepe periculum aegrotanti arteriotomia inferat, abstinendum ea ex toto judico. Periculum autem in hoc constat,
quod diu saepe post opus factum arteria perrumpitur, quod suffusio erysipelatosa, abscessu8, et ulcus sanatu dis sicile, saepe sequuntur. Cum igitur adeo arteriotomia incommoda sit, adeo periculosa, adeo medici propositum fallat, abstinendum ea, ut dixi, et venae potius inciden - dae ;
48쪽
dae; neque ullum tempus novi, quo prudentis medici sit prae vena incidere arteriam ; nisi quod capitis malum erit, quod venae incisae, aut cucurbitularum et hirudinum usui sorte restiterit; quod ubi fit, in re desperata ad arte-riotomiam confugere nihil vetat. Ergo venarum incisionem ideo anteponemus, quod facilis factu, quod cum spe et sine periculo est, postremo, quod sere ubique in toto
summo corpore, quaecumque pars sanguinis detractionem requirat, aditus ad Venam in promptu est. H1s de arteriarum et venarum incisione expositis, dereliquis duabus rationibus paucis quoque disserendum est. Primumque hoc utrique commune, quod ubi magnum vas in promptu non est, ubique hirudines imponi, in plerisque locis cucurbitulae admoveri, possunt ; quo fit, ut in nonnullis casibus hae duae posteriores prioribus rationibus jure anteponantur ; deinde toties anteponen. dae, quoties partis alicujus tensio et plenitudo imminuenda sunt; quod multo cucurbitulis aut hirudinibus po. tentius efficitur, ut supra demonstratum est. Verum earum ipsarum delectus haberi debet; idque ob has causas manifestas, ubicumque cucurbitulae admoveri possunt, caetensionem, ut mihi videtur, hirudinibus magis levant;
praeterea in nostra potestate magis sunt, facilius administrantur, certioresque sumus de eo sanguinis quod velimus per eas detrahendo. Contra, hirudines saepe parari, saepius administrari, non possunt; saepe, aut quia veneni aliquid habent, aut, ob figuram morsu8, suffusionem cum tumore et livore incommodam post sese relinquunt; saepe deni
que sanguis dissicillime sisti potest; quas ob causas longe mihi
49쪽
In hi cucurbitulae hirudinibus, si unum illud excipias, quod ubique imponi nequeunt, praeserendae. ATQUE hae omnes sanguinis detrahendi rationes sunt, nisi quod cum nullas earum adhibendi potestas fit, ut in tunica oculi albuginea, aut tonsillarum inflammatione, Partem ipsam laborantem scalpello concidere interdum sit
CAPUT VII. . De Sanguinis detrahendi in morbis quibusdam Usu est
E morbis in quibus sanguinis detrachio prodest aut
obest, praecipua febris est, unde initium trahemus. Sanguinis detractio in febribus non solum locum inter auxilia, sed praecipuum et primum, sibi vindicat. Ea lernan certis febribus, et certis earum temporibu8, perquam utilis, in aliis inutilis et mala, in multis perniciosa. De qua re praecepta statuere imperitis artis dissicile est, quinet peritissimi quam arduum sit fateantur necesse est. Nullus morbus febre magis debilitat, nullum remedium, ut supra diximus, magis sanguinis detractione corporis robur frangit. Cur igitur hoc adversus illam ut remedium op ponatur in promptu causa est; alterum alteri contrarium est. In febre plenus habitus et auctus sanguinis impetus est ; sanguinis detractio hos imminuit ; in febre prseter naturam corpus calescit ; sanguis ademptus reliquum intus G tardando
50쪽
tardando calorem eius comitem moderatur. Vasa universa in febre dist uaduntur, hancce distentionem nostrum remedium, ut fusus supradidium est, tollit. Cum haeci tu sint, quid dubii de sanguinis detrassionis utilitate res et ξ δεδ quod illustrandum, tenor et exitus febrium
O M vrs se res pernicioste sunt, aut stimulando, aut debilitando, aut pia tredinem inserendo. Primum genus inflammationem inseri, sanguinem citat, calorem et tensionem vasorum Creat. Secundum vim vitae deprimit, systema nervosum debilitat, et omnes actiones fatigat. Tertium corpus putrefacit, quod ad eandem debilitatem ducit. Itaque sanguinis detra tio, ut adversus stimulantem causam, ideoque febres cum inflammatione, essectus optimos habebit , ita in sed ante aut septica causa pessima reperitur Ob quam causam, in priori genere febrium eam pro remedio praecipimus, in posterioribus rejicimus; quatenus hae febres genuinae et purae sunt. Verum, cum raro febres purae sint, cum pleraeque magis aut minus inter se permisceantur ; idcirco, hoc communi discrimine posito, quibus in febribus sanguis mittendus sit, quibus omittendus, deinceps verba faciam. SANGUIN1s detractio in omnibus subribus quibus pie nitudinis sensus, magna anxietas, acuti dolores si ve vagi sive fixi, sublunt ; eoque magis si durus et frequens pulsus cum magno dolore, siti, et calore 1, si sicca et arida cutis, si urina parca et rubicunda, accedunt; quae Omnia stimulum magis quam sedantem aut septicam vim dominari ostendunt.