장음표시 사용
231쪽
tem & liberalitatem naturae sum admiratus .
Qiae quidem haec in te illustriora omnibus videantur necesse est , quod caeteris Italiae lu- mi albus extinctis , sola pene tua virtus S nobilitas relicta est . Itaque nequaquam quidem mirum est, si qui suae confidunt virtuti, fortuna vero duriore usi sunt , hoc tempore te intueri unum, ct in te spes suas constituere coguntur :sicut S Binus ipse constituit, ct ego ut ita faciat , illi quoque author sum . Sed quod adcommodum & utilitatem tuam pertinet, si hunc hominem amplecti tua benevolentia , Rin familiaribus tuis habere institueris , ejusque operam ct industriam in tuis rebus adhi- here s parce mihi, & cauue de eo est dicendum; ne videar cum beneficium a te, petam , potiuste assicere beneficio velle: cum praesertim quanineum ex tali ministro commoditatis , Opportunitatis, dignitatis, principi viro accedere possit, tu pro tuo ingenio & prudentia statuere optime queas . Quod autem attinet ad me, qui in sumino dolore , quem ex rebus publicis capio , hac quoque cura solicitor , ut hominis mihi dediti, omnique virtute praediti, quem ego summὲ diligo, tranquillitati S com modo consulatur ; peto a te mi optime, Scpraestantissime Hercules , atque omni animi studio te maximopere rogo, si quid mei amoris residet in te, S si communium studiorum conjunctio , quae in amicitia vim habere maximam ad benevolentiam solet, me ex animo tuo effluere passa non est : mihi des hoc absenti, quod ego maxime expeto volo que , ut hominem hunc, de manu mea in manum istam tuam beneficam S liberalem acceptum, in familiaritatem & gratiam recipias, velisque illi
232쪽
apud te esse locum , quo suo labore, industrIa , fidelitate , amorem tuum & judicium emereri possit. Quod illum ita mature itaque officiose facturum esse confido, ut tu si meo testimonio fidem habere, & mihi morem gerere animum induxeris, quod te equidem facturum non dubito, facile, & quam primum sis
intellecturus , ad tua multa & fortunae, & familiae ornamenta , ex hujus hominis familiaritate magnum quoque decus accedere . Me quidem tanto tuo beneficio devinxeris, ut tibi perpetuam pro eo gratiam sim debiturus . Quod ut facias , te vehementer etiam atque etiam rogo. Ua Ie . Carpentoracti, x IIII. CZ-lea d. Iulii M. D. LXVJI,
JAC. SADOLETUS LANGEo ca De praestitis in se inciis gratios agit, comine dotque illuus, qui has litteras reddit. HAbeo litteras datas Parisiis xv II. Kal. Iunias , mihi tardissime redditas , propter difficultatem, credo, itineram ct moras excu
scriptam epistolam , homini antiqua nobilitate, prudens itaque insigni , Martini Historici , & Ioannis Bellati Arischiepiscopi Parisiensis & Cardinalis, fratri . Extant Sa is doleti epistolae Ioanni scriptae an. r 332. t 336, ct 1 37. Guillielmo vero ipsi xv. Cal. Martii eui etiam Ii-hrum inseripsit De Iiberis recte in metiendis ς litterae certe
sunt homini datae , qui apud Galliae Regem plurimis
233쪽
eIentium tabellarios omnes , ne quid litterarum ultro citroque perferatur e quas etsi non habeo compertum , a te esse, id est ab eo, de quo & per Archidiaconum Aventonensem, &per Gregorium procuratorem meum ad me scriptum est , cujus ossicia in me apud Regem Christianissimum maxima extiterunt I tamens militudo & nominis S facti me inducit, ut arbitrer eumdem esse, quando pro Lange Langiatus scriptus est . Quod si ita est , atque idem tu , qui me ct causam meam tuis humanissimis ossiciis apud Regem sublevasti , Iitteris quoque tuis , scriptis amicissime an iamum tuum omnem S amorem ostendere mihi voluisti, scito te ita recte in me tuam Operam, S beneficium collocasse , ut eorum qui te amant & florentem esse cupiunt, quorum non
mediocris pro tua praestanti virtute esse debet copia , ego tui benivolentia & amore incensus principem me esse profitear et tantum apud me virium habet humanitas ct haec henivoli animi significatio , hoc mihi gratior, quo minus provisa aut expectata fuit. Ac tibi equidem
gratulor, quam plurimas partes amicitiae constituendae fortunam ad te detulisse ; quas ego occasiones soleo ceteris rebus omnibus anteferre . Sed quando tu tali virtute ; ingenio , probitate praeditus es, meo iudicio, es, dignissimus , cui omnis praeclarae rei gerendae fa cultas deferatur . Est praeterea in eisdem tuis litteris scriptum , ese quod operam meam apud summum Pontificem requiras ; quod ego , quidnam sit intelligere non potui, neque vero quisquam ad me detulit, quo fierem
certior, quod summo meo cum dolore fero .
Nihil enim mihi magis est in optatis , quam
234쪽
referre tibi gratiam si modo ea referri possit quod tuorum erga me magnitudo meritorum excludere videtur . Uerumtamen , si quid dabitur occasionis , ut meum in te animum declarare possim , non desiderabitur a te nee voluntas nec industria mea. De tuis erga me ossiciis Sc singulari tua humanitate communicavi cum eo qui tibi has litteras reddidit, cujus apud summum Pontificem gratia atque au-Qoritas maxima omnium est I idque ejus merito : nihil enim illo fidelius, nihil integrius, nihil in omni genere virtutis per feeitus I qui
quidem te etiam mirifice diligit, ct tuam amicitiam familiaritatemque expetit , cui si te totum tradideris , hominemque omni laude praestantem tua illa humanitate incomparabili fueris complexus, nequaquam te poenitebit optimi ct prudentissimi viri amicitiam esse a secutum penes hunc quidem summum omnium & vere optimum Pontificem quicquid ambo valemus gratia , ct benivolentia, valemus tibi; quod magis reipsa experimentoquo cognosces i
235쪽
I 89 EPISΤOLA LXX. HIERONYMUs NIGER ciet Iacobo Sadoleto Episc. Carpentor actaten. S. De iis quae stibi in Romanae urbis direptione acciderunt , euis certiorem facit . inum post urbis Romae calamitosum excidium , nudus rerumque omnium ege nus in patriam confugissem, nihil duxi antiquius, quam ut ad te scriberem , non quo
tibi haec jampridem c ut reor ) notissima signi
ficarem , sed quo tecum communes deplora rem miserias, judiciumque exquirerem tuum,
ca Magnopere Nigrum hunc latinae eloquentiae atque eruditionis laude floruisse, non minus ex eius scriptis pa- φt s quae pauca reliquit , quam ex hominum doctissim Tum amicitiis quibus implicitus fuit. Nam Petro Bembo, Angelo Colotio, LaEaro Bonam leo , alii laue illius inlatis luminibus adeo familiariter usus est , ut nihil s Fra . Quantum autem in aere fuerit Iacobi Sadoleti Ion modo ex mutuo inter eos Epistolarum com mercio , verum etiam ex nonnullis eiusdem litteris Ita- Leo sermone ad Marcum Antonium Michaelem eon seriis Ptis, quae extant inter litteras Principum Venetiis apud Ziletium an . II 8 I. editas, in queis saepissime Sadoleti fit mentio , apprime intelligitur . Ceterum Hieronymum migrum Canonicum Patavinum extitisse, narrat PapadopzNist. Gymn. lib. HI. sect. a. cap. 6. ubi illum an . III a. rationem in funere Laeari Bona mi et Patavii habuisse tradit. Simultates aliquas cum Nigro exercuit Ubaldimus Bandinellus, ut ex quadam huius ad Bembum Epi-
236쪽
quid nam ipse futurum censeas , qu I praeterita mala , atque praesentia , multo ante quam fierent, praevidisti. Memini enim te cum saepe a Iias, tum vero sub tuum ex Urhe discessum multa mihi de impendenti Urbis excidio, de Italiae vastitate, atque imminenti totius fere christiani orbis ruina , divinitus praedixisse , explicatis causis propter quas haec fieri
necesse foret : simul etiam me amice monuisisse , ut cederem tempori , neque tempestatis iamiam ingruentis vim diutius expectarem . Quibus ego monitis si continuo paruissem , auditor tantum Romanae cladis , non spectator S particeps extitissem . Sed obstiterunt fata hoc est Dei voluntas , qui me in eadem navi esse voluit, in quo essent hi , qui naufragii auctores fuerunt ) . In quo etsi iaetu
ram feci maximam , non tam fortunarum mearum , quae iatra mediocritatem erant . quam vigiliarum omnium quas in communibus nostris studiis posueram , tamen immortaleis habeo gratias immortali Deo, qui me ex tanta caede tantisque gurgitibus cruoris emersum,
ad patrium litus adnatare permiserit. Itaque est quod graviter doleam,est etiam quod laeter plurimum , laetarerque magis , si hoc vulnux aliquando illis esset salutare , quibus id inflictum, neque illi Leonum more verberati, ferent ferociores . Iam nemo est fere , qui non palam dictitet, nos erratorum nostrorum poenas luere . Quae res auget dolorem , quum nullus misericordiae locus nobis relictus esse videatur ..inem putas actum de nobis triumphum non modo ab hostibus , qui singulo quoque .erbo se se vindices administrosque divinae
iustitiae fuisse praedicabant, sed etiam a cunctae Italia
237쪽
Italia ab omnibus transalpinis S transmarinis nationibus , quae nos eversa urbe profugos , bonis omnibus dispoliatos ac fame pene contechos , non modo nulla humanitate exceperunt , sed etiam ludibrio, probisque a nece runt , quasi dignos fortuna , in quam miserrime concideramus. Quae si molestissima fuerunt his, qui tantorum malorum causas extiterant, quanto molestiora putes fuisse nobis innocentibus , nisi forte in ea re nocentes fuimus, quod Romae hoe est in sentina omnium rerum atrocium & pudendarum deprehensi fuerimus. A quo quidem crimine tu sapienter admodum ac feliciter abfuisti. Nam quum videres consilia tua non satis probari Terum gubernatoribus , paullo ante quam omnia tumultu hellico miscerentur , sic ab Urbe recessisti , ut tecum modestia, probitas , religio recessisse videretur. Atque ego certe tantis in malis voluptatem coepi maximam , non modo quod publica illa calamitas te non corripuisset , sed etiam quod audieram passim omnes de tuo iudicio, deque optimis tuis in Rem p. sensibus Praeclare colloquentes. Tibi vero quid poterat evenire feliciusquam Urbis interitum effugere, in qua tot an mos , tanta cum laude Horuisti . Cum tuis autem Carpentoractens bus adium certe est felicissime, quod te fessum laboribus tanquam tutissimo in portu e ceperunt, cujus monitis S exemplis, ad religionem moresque optimoginvitabuntur. Utinam liceret , S mihi istius otii particeps ess e , quo tu beatissime frueris et at iter est hoc tempore impedi tissimum , terra marique redintegrato iam bello , ct occupata Passim tot classibus , atque exercitibus Itali.
238쪽
Quamobrem manebo in patria donec seren Io rem nobis vultum fortuna ostendat . Interea pergratum feceris si dolorem nostrum tuis ad me literis , S salubri aliquo consilio ininues . Vale . Iv. Idus Iulii Μ. D. XXVII.
IA C. SADOLETUS EPIs C. CARPENTO RACTEN. Hieronymo Nigro S. P. D. Respondet Epistola antecedenti , quodque incolumis in patriam pervenerit, gratulatur . EX eis literis, quas abs te Iv. Idus Iulii datas, v. Calend. Septembris accepi, cognovi , quod per mihi gratum fuit, te ex illo acerbo ct horribili casu , quo urbs Roma & totius fere Italiae reliqua diguitas , immanis harbariae fluctibus oppressa est , amissis rebus ceteris , salvum ipse atque incolumem in patriam revertisse : quod & de te cognoscere , α de aliis item nonnullis , qui ob virtutem Scamicitiam mihi sunt charissimi, non mediocr mihi solatium in meis maximis doloribus praebuit. Quamquam enim , ut tute scribis , fortunis spoliari grave est, praesertim innocenti , cui nullo ipsius merito ista accidunt a
gravius etiam amittere optimorum studio eum lucubrationes , multis vigiliis S multo labore diu collectas ; tamen ea vis mainrum& tantus concursus omnium calamitatum fuit, ut non pessime cum illis videatur esse adium , quibus libertatem in hoc tempore & salutem
tueri fuit licitum. Quod tibi S aliis pleri
239쪽
que tui similibus meis familiarissimis Dei immortalis ope S auxilio contigisse laetor. Nam quod ego sapientia quadam videar consequutus, ut abfuerim in tam acerbis rebus atque temporibus, nequaquam id mihi arrogo, sed hoc ejusdem Dei erga me beneficium agnosco , gratiasque ago illi quantas equidem possum . Nam quas debeo ut agam ct referam, non modo meae, sed ne ullius quidem facultatis est. Certe enim si quid ego vidi aut praemonui; si quid in me aut boni sensus in tanto rerum motu , aut providentis inposterum consilii fuit, totum id fuit a Deo: cui dum cu- Pio dare eas operas , quae a mea fide S a pietate mea requiruntur; quid mirum si ita accidit , ut bonum consilium evaserit sapientia λ Nec vero ego aliud medius fidius statuo esse sapientiam , quam meminisse unum quemque , quid sui ossicii ct muneris sit , idque cum fide S cum integritate praestare. Quod si hi fecissent, qui maxime debuerunt, c d
summo Pontifice nou loquor, cujus mihi virtus , clementia , integritas semper visa est non solum magna, verum etiam admirabilis quod nunc ad omnium iniurias & contumelias proiectum est, in pristina sua veneratione maneret sacerdotium . Sed recordaris profecto reliquorum ordinum, morumque communium labem ct confusionem . Quos ego accusando non insequar , non quin causa fuerint universae calamitatis, sed quia non possum commemorare sine dolore , quae S Urbi omnium nobilissimae, O hominibus multis, mihi nee essitudine iunctis , infanda S atrocia contigere . Illud dico quod sentio , Deum hominesque contestans , cupisse optimum Pontifi- 0 .Fam. 1 cem
240쪽
cem mederi moribus perditis. Sed cum res ferro egeret, non malagmate ; ipsius autem natura & lenitas a vehementioribus remediis abhorreret, ut in corporum solet morbis , sic in corruptis moribus , quae intempestive adhibita esst, auxit morbum potius medicina ,
quam levavit . Mihi quidem saepe summi
Pontificis virtutem ac probitatem; benevolum etiam adversus ipsum me animum, egregiamque humanitatem , mecum reputanti , sic amore animus incenditur , non aliquo novo
videlicet, sed illo veteri & diu ante suscepto , ut interdum mihi peccare videar, quod noupraesto sim tantarum illi miseriarum & consolator , ct comes. Quod si non his vinculis sanctioribus detinerer , nec tanti munere ossicii Deo essem astrictus ; aut si arbitrarer, posse me una cum Dei, & Christianae Reipublicae honore ac commodo , illius saluti, dignitatique prodesse: crede mihi , quominus me
in omne demitterem discrimen , non periculo, illo , non ulla proposita acerbitate de terr rer . Sed rem intelligo adductam in eum locum , ut lugendum tantummodo nobis sit ,
nec meam vicem mihi quidem c quoquo enim modo se habet res, mea navis est in portu bsed humanitate vincor , ct mollicia animi quadam , ut aliorum incommoda ducam pro meis. Nam me, etsi eadem, quae tam multos pessum dedit , fortuna afflavit e quod meis Sem eorum familiarium non tam fortunis, quam reliquiis veterum fortunarum amissis , Omne aads me nudi atque egentes convolaverunt I tamen quoniam ferre haec modich didici , vel natura , vel consilio , vel etiam usu plane doctus : vivo autem de goque, ct in ea gente