장음표시 사용
421쪽
Tab. 3. Cum adeo in Triangulo M Zc, praeterk2 ML de M, detur Maltitudinis verae Δ' δ' complementum s. 62 ; reperietur VM S. is 8.Sphaer.), cui VS aequalis S.43 Sphaer. . Unde g. Reliqua inveniuntur ut supra ProbL
S C II o L I O N. 3 9 1. Paralua iam doctrina maximi mo-
menti est in Astronomia tam ad di antius S deram aliorumqtie Phaenomenorum invenie das, tum ad Eesi es computandas r quema modum ex parte altera patebit, ubi stiis locis plara ad Parallaxin sipectantia tradentur, qua facilius O iucundius intelligunttir , ubi ad casus spiciales , quorum gratia excogitati fuere , modi inveniendi Parallaxis ani
DEFINITIO LXXXIV. 393. RVusculum est Lux crepera, qua Aer ante ortum & post occasum Solis resplendet. Matutinum vocatur illud , quod ortum Solis praecedit; Hespertinum , quod occasum ejus sequitur. Illud etiam Aurora ἔ aut Crepusculum κατ .dio , dici solet.
COROLLARIUM.394. Crepusculi adeo matutini initium est, quando Aur primum splendescere incipit; Vespertini finis est, quando splendor ejus prorsus disparet.
THEO REM A XXIX. 39 s . Crepusicula generantur a Radiis Solaribus in A. Anos saera nosra refractiso ab ejus particulis resexis.
Tib. Sit Observator in o. Horigon sen-1 v. sibilis AB, Sol sub HoriZonte vero HR
I. conititutus. Incidat Radiux SE in Atmosphaeram infia Horizontem : quoniam in Aere res angitur , tanquam
medio crassiori S. 33 ), & quidem ad perpendiculum g. 2 S. Diptr. , hoe Tib
est, ad Semidiametrum CE g 3 8 GaI. I v. infinit. , non progredietur in T , sed Fig. s. Tellurem in D tangcias incidet in A,
Horizontem Ortivum sensibilem. Neque enim alius Radius, quam AD, qui Τellurem tangit, ex refractis in E ad A pervenire potest, cum ceterorum propagationi Terra obcst. Iam cum palliculis Arnaosphaercar Radios Sol res reflectant f s. 43. st. Optu. ), si
in A reflexus perveniet in Ο S. I 44. Catoptr. . Quare cum ibi sit obsie Vator , per 'poth. videbit particulam A in Horizonte smsibili splendescem rem , adeoque Crepusculi matutini initium fg 30 ). Eodem modo ostenditur per Radiorum Solarium in Armosphara factam Refractionem & Reflexionem contingere vespertini finem. Q. e. d. ScΠ, Disitiam by Cooste
422쪽
S c H o L I O N. 396. Aliam adhue Crepusculorum causam assignat KEPLERus ain, materiam nempe lucidam circa Solem , qua Auroram figura circulari versus Horit istem incurvata enitentem exhibet , Aeri illuminato non adstribenda , proat ibidem demonstrat. Materia illa lucida eum sit Atmosphaera Solia , de ea agere sex instituto, suo loco.
PROBLEMA LXIII. 397. Invenire profunditarem Solis sub inisium Crepusculi matutini s snem vesperiini.
Eodem prorsus modo reperitur, quo supra Arcum vilionis invenire docuimus M. 286, observato nimirum momeniato, quo Aer primum splendcscit in Crepusculo matutino; itemque momento, quo splendor omnis evanescit in ve pertino. Quoniam vero haec observatio difficilis nec satis certa est ἱ notetur momentum temporis, quo mane Stellae sextae magnitudinis visui nostro sese subducunt, vel vespere primum in conspectum veniunt.. OBsERVATIO XVI.
398. Profunditatem Solis sub Hori-
39p. Non mirum , quod Autores adeo imter se dissentiant. Est enim causa Crepusculorum inconstans : halitus quippe si fuerint in Atmospbara vel copiosiores, vel altiores, Crepusculum matutinum citius incipit, vespertianum longius durat. Halitus nimirum et piosi res cum plures Radios reflectant, magis splem descunt; altiores vero citius a Sole illustrantur i qua sane ratio est, cur Crepusculi matutini duratio sit vespertini brevior, cum obfrigus nocturnum mane densor sit o humiatior Aer halitibus plenus; σ cur aestate Crepuscula longiura quam hieme, cum blime friagore magis condensatus humilior fiat. Acc dit , quod in Aere densiore major sit Resta tio. Atmosiphaerae Solaris splendor cum in se variabilis . tum Telluri alio ι empore proximior quam alio.
COROLLARIUM 4no. Quando itaque differentia CR in- Tab. I. ter Declinationem Solis G χ& altitudi- Te Iq. nem seu profunditatem AEquatoris QR est
minor I 8', sane is ' non excedit; Crepu culum per integram noctem durat.
A I. Dasa elevatione AEquaIaris ;determinare tempus , quo Crepusculum per noctem integram duret. REsoLUTIO.
i. Ab elevatione AEquatoris subtrahantur I 80, relinquetur Declinatio Solis maxima. quae esse potest, quam do Crepusculum per noctein inte
2. In Tabulis Declinationum Solis evolvantur Puncta Eclipticae, quorum ista est Declinatio. 3. Denique ex Ephemeridibus qua ramtur dies, quando Sol puncta isl a imgreditur.
423쪽
Ita nimirum constabit omne temporis intervallum, quo Crepusculum per noctem integram durat.
E. gr. Hala altitudo AEquatoris 38' 11 : unde si auferantur i8 ', relinquetur Declinatio Solis quaesita Lo' in . Iuxta Tabulas PHILIPPI DE LA Hias Declinatio Solis est xo' 11 49 in iv II & 19'ET. Hoc anno Sol ingressus I 'U d. it Mali; erit in 19 Edu. et i Iulii. Α die itaque xi Maii usque ad xt Julii Crespusculum per integram no tem durat.
PROBLEMA LXV. I ab U2. Data elevatione Poli PR o D ii clinatione SAD OS , inυenire initium Fig. 31. Crepusculi matutini se finem vespertini.
I. Cum in Triangulo PSZ dentur singula latera, nempe PZ elevationis Poli PR, & PS Declinationis OS complementum, atqueZS aggregatum ex quadrante ZD & prosunditate Solis DS per observationem nota S. 398 ; reperietur angulus Zm F. I 68 ένειν.), cujus mensura est arcus AO f. 33. Sphar. . a. Convertatur m in tempus Solare I 2 i 2.3, ita prodibit tempus ab initio Crepusculi matutini usque ad meridiem vel tempus a meridie u que ad finem vespertini elapsum.
Ε. gr. Hala elevatio poli PR si' 38int que eitur initium crepusculi matutini Sole in 'Πν existente. Est itaque So io'
y66 aas cui in Tabulis quain proxime respondent
424쪽
Areus o n tempus conversus dat initium Crepusculi a media nocte numeratum. Nempe 3o' respond. I h. 19Φ o ii '
Sole in φ ny existente, Hala h. a. 31 Α', seu h. 1. 31 .
Quodsi Triangulum MN Llvete libuerit, perpendiculo ex N in KS demisso, per duas illationes invenitur angulus Κ seu arcus OQ.
COR OLLARIUM.4o3. Si tempus ortus Solis quaeratur sq. ar initium Crepusculi ab eo subductum durationem ejusdem relinquit.
PROBLEMA LXVI. 4o4 Diio loco Solis in Ecliptica, una
eum elevatione Poti I invenire ini tum
I - Crepusculi ma utini o finem vessitat ope Globi artificialis.
. Globus ad Coeli situm componatur , qualem ipso meridie habet
2. Vertatur circa Axem , donec Ope
quadrantis altitudinis gradus Eclipticae loco Solis oppositi altitudo in parte Coeli occidentali, si initium Crepusculi matutini desideretur; in parte autem orientali, si finis ve pertini quaeratur, 18' deprehenda
Ita nimirum locua Solis intervallo Tab. t 80 sub Horiaonte erit depressus S. I V. 33i adeoque Inden horarius in ea primo initium Crepusculi matutini. maltero finem vespertini indicabit S.
PROBLEMA LXVII. US. Daia profundi a e Solis sis, H rizonte in fine Crepustuli ves Hinι se initio matuιini atque semitametro Tellin is DC vel in ; invenire aisit dinem Aeris AL. ResoLυ Tlo ct DEMONsTRATIO. I. Quoniam recta OA respectu distam tiae Solis a Terra evanescit, seu pro
nihilo habenda, angulus IAE sumi potest pro profunditate Solis sub Horiaonte g.73. A ron &S. IAS. uc. ; quippe qui ab angulo aiecta IO & recta altera ex punctoo in Centrum Solis ducta intercointo non nisi angulo parvitatis comtemnendae differt S. 239. Geom.), adeoque eidem aequalis existimari potest s. q. q. Anab in . . Quia vero Radius Solis A E refractus est per ἐν poth. a profunditate Solis data subtrahatur Refractio Horimnialis s* 349 , ut habeatur vera quantitas anguli lAE. 2. Jam cum angulus IAE eum duobus
425쪽
η16 ELEMENTA ASTRONOMIAE. Cisp. Vm. DE CREPUSCULIs.
b. Arithm. , consequenter ob DCA- ACO per superius demonstrata
3. Datis itaque in o ADC ad D rectan. gulo f. 3Os. Geom. , angulo DCA& latere DC invenitur latus AC S. 36. Trigon. . 4. Quodsi inde subtrahatur Semidia meter Telluris LC , relinquitur altitudo Aeris quaesita AL.
Ε gr. Sit Semidiameter Telluris LC, qu Iis vulgo statuitur , 86o milliarium Germanicorum , & profunditas Solis in fine Crepusculi matutini cte initio vespertini t 8' S. 39 8 . Subtrahatur ab hac Refractio Horizontalis 32 s. 3 9 3; residuus fiet angu
cui in Tabulis quam proxime respondent 3 7 . Est igitur AC m 8 o milliarium Subtrahatur LC m 86 relinquitur AL ra IoΑeris adeo altitudo .in Io milliarium Germanicorum. S c Η o L I O N. O6. Facile intelligitur, per Problema praesens tantummodo reperiri altitudinem Aeris crassoris, uui ad Lumen Solis susιienter referendam suscit, ut crepusculum oriatar. E enim eum Aer continuo fiat rarior, quo altius aseenditur is Is . Aerom. p altitudo totias Atmosphara mauo major esse debet.
426쪽
fugiunt se corpora eidem directe opposita Lumine ejus constrata resondent. Solem intuenιes Oculi splendorem ejus ferre nesciust. Nube inter ipsumor corpora terrestria interposita, splendor ab his amittitur is Sol iste
dum instar disici argentes , aurumnali praesertim ac hiberno tempore . per nubes transflaret. Sole denique occidente , Lux omnis tandem evisnescit. COROLLARIUM I. 4o8. Sol adeo fons Luminis , quo imterdiu in Tellure fruimur. COROLLARIUM II.
gos. Quoniam Lumen magnum est, quod corpora circumiecta clare ae distincte
videri efficit fg. 4. Optis.); Sol Telluri est
Luminare magnum. S C M o L I O N. 6 O. Patet adeo, cur Mosas Solem dieat Luminare magnum. Gen. I. 16.ΟBsERvATIO II. 4II. Extra omnem dubitationem pomoloii Oper. Math . Tom. III. sium est, I o A N N E M FABRICIUM.D A v I D is A ronomi non incelebris flium . maculas Solis jam ab initio An. I 6 II. observasse is circa medium ejusdem in lucem publicam protuli e a , antequam quicquam de hoc Phaenomeno tunc temporis prorsus singulari atque in expectato fulset inaudiιam. CHRISTOPHO Rus SCHE INERUs, Jesu,ta Ingol stadiensis , Telescopis in Solem
converse An. I 6i I. mense Majo maculas in eo observare cepit. Cum THE DOR Us BUSAEUs tunc temporis Proin vincialis observationem placitis Aristo. reticorum adversam supprimendam jud caret . eam ad MARC U M E LSERUM ,
Senatorem Augustanum , perscripsi, qMinovum Phaenomenon sine autoris nomine sis, iiivis Apellis post Tabulam evulgavit. Unde excitatus G ALI LAEUs easdem observasit is hodiensem observant omnes , quos Siderum contemplatio javat.
O Vid. eius Narratio de Maeulis in Sole obseruptis fle apparente earum eum Sole converuoneu ittebergae M. rgii. io ε
427쪽
Sunt autem macula tuae partes niericantes , figura irregularis ac inconclamis , Tib v Glis inhaerere videntur. Ple Pio. c. raque partibus heterogeneis constant , quarum obscuriores ac densiores HEvELio nuclei dicuntur. ct veluti Atmosphaera quadam , minus obsecura se rariori cinguntur. figura or magnitudo Iam
nucleoν um, quam macularum inregrarum
manabilis. HEvELius a A. IOA . die 8. Maii maculam vidit valde exilem tenuemque, qua die IO. Mali d curio major apparuit , longeque obscurior ac densior, permagno nucleo radi-ra : quales mutationet subitas alias HE-
nucleum sensim descere , antequam macula dispareaι. ct i 6 q. d. 3 l. Maii que ad I. Iunii maculam quotidie attenuari observavis, donec tandem d. 3. Jan. in A. discerperetvir , die S. rursus in unam coale sientes Durarum autem alia non nisi her diem unum . alia ster 2 3, IO. 2 3Oi raro per V diis.
Sole maculam conopexit, qua alia Huturnior hactenus nunquam visa , quam etiam Parisiis obsiervaviι CASSI NUs e carent enim omni sensibiti Parallaxi, ita ut a Spect.itoribus longissimo terrarum intervasto a se invicem remotis in idem disii Solaris punerum referantur. Sane maculas . quas R. P. JARTO Ux Pcki
bris usique ad diem I 2 observavis se Montepessulano a d. 3I Octobris usque ad II Novembris quoque vidit C Assi NUs junior 0. Moventur autem macula per disium Solarem, motu prope li-os ιardiori, quam ρrope cem tram. Macula a KIRCHIo observata per I 2. Les rn diso Solis suis conspicua . per Is vero post eum latuit. Ad limbum nimirum Solis, unde digredian. tur , rursus restauuntur interdum 27, interdam fere 28 diebus. Denique no-ιaια inprimis digna sunt, quod mmcula circa limbum contrahantur, in medio disci ametiores a pareant, immo
sapius ibi in unam coaluisse usaeeantur. qua hic disgregata opectabanturi quod plures in meaeo disci oriantur, plures. etiam ibidem dispareant ἱ quod denique nulla earum a semira deviatio prope H
rizontem observetur , cum tamen HE-
vans , pro e Horizontem sumitiorem de prehenderit , nempe 27V infra semitam pristinam detrusum, CORO LLARIUM I. I a. Cum depresso Mercurii infra semitam sit a Parallaxi g. 372 ὶ, maculae Parallaxin a Sole nullam habentes t g. ii eidem propiores existunt, quam Me curius g. 38ο ὶ, Planeta Soli proximus
I . Quoniam per plures dies cum Sole oriuntur di occidunt, nec discum ejus des runt, nisi quando in limbo disparent, tribus tamen circiter diebus diutius post Solem
Vtii. Mercurius in Sole vasus I. I .
428쪽
utent, quam Hemisphaerium nobis conspicuum peragrantes consumunt g. 4ri J; Soli quidem proximae sunt, non ipsi tamen superficiei Solari inhaerent, sed aliquam ab ea distantiam habent. SCHOLION I.
436. Hoc argumento jam intulit primus observator FABR1 Cius a) cum altera die maculam adhue in disco Solis orientis spectaret, eam esse in Sole: etsi mera macularum post Solem latentium nondum cognita , agnoscere non potuerit, ipsis aliquam a superficie Glis dolantiam tribuendam esse. SCHOLION II.
4a s. 'Non licet excipere, quod , cum mi norem Hemisphaerii Solaris partem contuea mur F. 247. Optic.; ex mora macularum
diuturniore in parte Solis aversa earum a Sole distantia inferri nequeat. Etenim ubi Solis a Terra distantia fuerit cognita una cum ejus Diametro ; demonstrativa ratione comtrarium ostendere licebit. COROLLARIUM III. 4 6. Quia in medio disci solis & oriuntur & evanescunt, subitasque mutationestum ratione magnitudinis, tum ratione figurae, tum ratione densitatis, subeunt FAIIJ; eas de novo circa Solem nasci & it
xum dissolvi manifestum est. COROLLARIUM IU.qI7. Coalescunt itaque ex Solis exhalationibus t 3. nubes nimirum Solares.
418. Hinc communia eum nubibus habebunt Pbaenomena, quas itidem congeriem exhalationum esse constat. COROLLARIUM V. 4 I9. Cum adeo exhalationes, quae ex Sole prodeunt, supra eum eleventur & in
data quadam altitudine subsistant; Solem ambiat fluidum aliquod necesse est, quod exhalationes ad ascensum urget F. 99. UDU , inserius quidem densius, supe-
qao. Conveniunt bac eum iis, quae Κg-
P LER Us ex Aurora figura deduxit i s. 3 8 1 ὶ: sed de Atmosphaera Glari postea plura. COROLLARIUM VII. 4M. Quia maculae in medio diseo solis dissolutae disparent i f. tr); materia mi
cularum, hoc est, exhalationes Solares in Solem rursus recidant necesse est: unde ma nifestum est, varias in Atmosphaera Solari , consequenter & in ipso sole, conti
11. Cum revolutio macularum circa
Solem sit admodum regularis I as 4t I J Nmaculae ipsae Soli valde vicinae S. Ai 3 in;
non tam maculae circa Solem, quam Sol ipse una cum Atmosphaera , in qua macu lae haerent, intervallo a 7 circiter dierum circa proprium Axem motu vertiginis m
623. Inde motum vertiginis Solis jam agnovit primus Observator FAERICIUS, tanto pr nior ad eum inferendum , quod nosset, eundem priori assecutos IORDANiM BRuNuM σΚEpLERυΜ b . SCHOLION UI.qα4. Inde est , quod prope limbum obliquius spectatae coarctentur Er oblonga fiant S. 23 I. Optic. . COROLLARIUM VIII. 4a s. Quoniam Sol in omni situ instar disci circularis apparet, eminus spectatuSI figura ejus ad sensum Sphaerica esse debet A. 13. Sphaeris. & S. 177. Optic. SCHOLION VII. 26. tauod autem revera Sphaeroidica sit,
429쪽
Utendum est duobus Vitris planis θ' coloratis charta candida acu persinrata interjecta, vel Helioscopio S. 467. Dioptr. . Quod si autem ipsas maculas in propriis locis disci Solaris accurate depingere sicque earum situm, motum, &magnitudinem exacte determinare lib
Tab.V. I. Per Tubum Astronomicum AB g., g, 7. 3S8. Dioptr. . Sphaerae ligneae A intra foramen senestrellae ligneae CD mobili inditum , ut Tubus ope b, culi annulo ligneo AE Sphaerae agglutinato arixi FG libere huc illu que moveri possit, species Solis in
cubiculum obscuratum intromittatur. 2. Baculo FG ad angulos rectos aptetur Tabula lignea GH, Charta candida superinducenda & ultro citrinque mobilis, ut Tubo propius admoveri iterumque ab eodem reminueri possit, donec Solis species exa te impleat Circulum in Charta descriptum. 3. ope Perpendiculi KL determinetur Punctum Verticale M de plumbagine delineetur macula, quae in disco So. lis in Tabella excepto comparet, ninteturque tempus, quo dclineatur , ope Horologii oscillatorii ad motum
413. An hune modum observandi maculas Solares primum incidit FARRiCIUS, cum splendor Soas ne aciei visus osticeret sibi meis tueret . Heliosopiis tunc temporis nondum
ScΗsitis Rus bὶ re prolixius ex eodem D. scribit ν ab H εvELio υ).ΟBsERvATIO III 429. Commemorant quoque multi s culas seu partes reliquo disco Solis lucidiores a se observatas, maculis floramque majores o tam lumine , quam mo is , figura o duratione disserentes. Sane HEvELius d. 2 .Jul. I 634. faculam se observase ait, qua tertiam Di metri artem occulaverit. Pre ejusdem HEvELII Observationes se macula saepissime
tur , se nunquam faculas videre potuisse, eis maculas sepius spectaverit, is nonnisi in nηbeculis subfusis, qua maculas plerumque circumdant. aliquandasta feruntur, puncta quadam Hariora interdum notari. Idem etiam exiguam
istam in disci circumferentia inaequat talem , qua interdum per Teles via cernitur, vaporum prope Terram nostram tremula agitationi, non quod vulgo seri assolei undarum fluctibus sam m rumque eructationibus a cribit. Eι s ne ipse ego talem fluctuationem in Amba Sotis d. I Sept A. l7O8. Rer T o sopium 8 pedum deprehendι, cum ex
nutibus circa Horietumιem orIivum confititutis emergeret, qua in elevaιiori
430쪽
SCHO OON. 43o. Quemadmodum adeo fictam judico Imaginem Solis, quam ex Κ in C HERi σScRgi NE Ri Observationibus passim depingunt
Aurores, cum ego similem nunquam vid
rim, nec HuGEMius exquisitis is suis Telescopiis talem deprehenderit θ FAa Ri Clus, qui primus Solem per Telescopia contemplaintus, Observati nutis Dis dissus imperfecitioni Telescopia tribuit, nihil definitarus de in
qualitate oe asperitate eirea inargines Solis, donec alii eundem ac ratioribus Telescopiis observaverint cain ; ita facularum Phaen ο- mena non materia euidam accensa obstat enim diuturna raram duratio ct in maculas mutatio), sed Refractioni Radiorum Solarium in exhalationibus rarioribus tribuo, qui densati in Olcinia umbrosa lucem Solari majorem exibere videntur. Sunt adeo facula macularum quoddam accidens.
ejus per Specula concava & Lentes causticas collecti incendunt, urunt , comburunt, liquefaciunt, corpora solidissima exiguo temporis spatio vel in calcem, vel in vitrum convertunt g. 22 I. Catoptr. & S. I90. Diopιν. . Quare cum vis Radiorum Solarium propter divergentiam decrescat in ratione duplicata distantiarum reciproce sumtaruin g. 87. O tic. ; evidens est, eundem ipsorum fore effectum, qui dentiorum per Specula & tantes causticas deprehenditur, si adeo prope ad Solem accede. remus, ubi eadem eorum densitas deprehendistur. Radii adeo Solares in vicinia Solis eosdem effectus producunt, qui ab igne vehementissimo expectari possunt; consequenter Sol substantiae igneae existit.
COROLLARIUM I. 40. Ejus adeo superficies undiquaque fluida. SC Η o L ION. M. An Sol integer fluidus sit, qu
madmodum visum es nonnullis, an vero p tius solidas quemadmodum aliis placet, noui definis Sed eum non alia sint nota, per quas ignem ab aliis eorporibus di linguimus,l nis lux, calor vis incendendi, urendi, comburendi, liquefaciendi, calcinandi, vitr Mandi; sane ego non video, quid obstare post, quo minus concludam, Solem esse comi pus igni nostro simile adeoque flamma circumcirea vestiri. Ne tamen quis voce D monstrationis ossendatur, qui minus recte supponi sibi perseuadet, eorundem esses umeasdem esse in universo causas; ideo eandem omisimus: quod etiam in posterum faciemus. partim cum probabilia proposituri sumus, partim eum instituti ratio non permittet, ut ad veram Demonstrationis formam probatio redigatur , utut . si verum fateri vel mus , firma perfecta Demonserationis alibi is nobis delineata in ipsis Mathematicorum Demonserationibus non adeo rigorine semper obstristis, ne scilicet prolixitate Lectori r tiocinandi vi jam pollenti, nausea moveatur. COROLLARIUM II. 436. Cum maculae ex Solis exhalati nibus concrescant i F. 4ITὶ; Solem nota esse ignem purum apparet, sed flammae ejus particulas heterogeneas admixtas esse constat. Tullo REMA II.
43 s. Figura Solis est Spharoides , circa Polos depresior, quam sub AEqua
Sol motu vertiginis movetur g. 42M, adeoque materia Solaris a Centris Circuia lorum , H quibus movetur, recedere