장음표시 사용
461쪽
nus per minorem anum quam Iupiter eryupiter per minorem quam Mars reum treditur. DEMONSTRATIO.
Si Planeta superior G. cum retro g adus videtur, immotus staret, arcus
Orbitae AB per quem Tellus durante
retrogradatione incederet, inter tangentes GB Ie interciperetur, foretque pro Planeta remotiori G major quam pro viciniori , nempe AEB, CED, quemadmodum modo ostendimus S. 39I .
consequet3ter CFD BGA. Quoniam itaque rectae FL & FM magis diver- sunt rectis GN &GO, majorem quoque arcum inter Fixas comprehendunt, hoc est, Planeta vicinior F per majorem arcum LM retrogreditur , quam remotior G per NO. Iam cum Planeta tardius Tellure progrediatur, perinde est ac si ille quiesceret. haec Uero excessu celeritatis suae supra celeritatem Planetae moveretur aestimatur autem hic celeritas ex motu angulari circa Solem), motus enim Planetae nonnisi tempus retrogradationis abbreviat, seu arcus CD & AB minores efficit, ceu patet ex Demonstratione praecedente. Quare Planeta vicinior etiamsi secundum Signorum successionem in Orbita sua incedat, per majorem arcum retrogredi videtur, quam remotior si-
mili motu latus, adeoque et, per arcum minimum , a. per mediocrem, J per maximum retrogrcditur S. F9i .
e. d. Sc HOLION. 393. Rudis hac Phanomenorum motu proprii Planetarum determinatio ad practens infitutum suscit i ex subsequentibus autem subi Planetarum Theoriam tradiderimus , disinctius confabit, quos supposito motu Telluris circa Solem exactissime omniam iiFdem fatisfiat, ita ut i e RiCCio Lus T bulas Astronomicas conditurus, quae Obsee vationibus responder ni, ad matum Tellaris, quem ex deereto Inquisitorum Scriptura S cra adversum profitebatur oe acriter impugnabat , tanquam ad sacram aneboram confingere teneretur a . Ita sane DE CHALES ru
M RICCio Lus inquit, licet ab Hypothesi M Copernicana esset valde alienus eamque ,, pro viribus suisset insectatus , nullas,, tamen Tabulas aptare potuit, quae me ,, diocriter observationibus responderent, ,, nisi seeundum Systema Torrae motae, is quamvis inusitata advocasset subsidia, is Epicyclosque mutabiles perpetuoque in-
is cremento & decremento obnoxios, va-
,, rieque ad Eclipticam inclinatos adhuis buisset. Unde in sua ABronomia R is formata, in qua Tabulas motuum Cc is testium aceuratissimas, omnibusque o, is servationibus accommodatas se daturum is promiserat, in Hypothesin Terrae motaeis relabitur.
94. Si Terra motu annao circa Solem revolvitur, nec Diameier Orbita ejus adiso
Vid. Astron. Reformatae Lib. X. C. r. s. In Mundo Mathem. Τom. 4. Astron. Lib. VI. Prop. s. sol. I. Ss .
462쪽
Si duae Stellae A & B Eclipticae vicinae,
de earum altera A in oppolitione cum Sole S , videbitur distantia earundem
dem A suerit in conjunctione cum Sole
S. spectabitur distantia sub angulo BDA s. s 3 1 si C D ad C A habeat rationem sensibilem; erit BCA BDA s.
I 88. Geom. . Distantia igitur Stellatum B & A diverso anni tempore varia existit. Quod erat unum.
Si Stellae M &N suerint cxtra Eclipticam seu procul ab ea sitae; Tellure in T existente, videbuntur sub angulo MTN, & illa in V constituta sub anguis in MVN. Quod vero non in omni situ Telluris anguli MTN & MVN aequales esse possimi vel exinde liquet , quia angulo MTN invariato . angulus MUNvel major, vel minor evadit prout Stella N vel n puncto T vel propior vel ab
eo remotior supponitur. Quod erat ab
Quoniam elevatio Poli non mutatur diversis anni temporibus F. I 47 ; Tcllus in orbita circa Solem ita incedere debet, ut Avis ejus sit constanter Axii Sphaerae mundanar, hoc est, sibi ipsi P rallelus , adeoque motu annuo Polus ituris Circulum quendam dcscribit, eodemque modo patet, tum Eclipticae
in Tellure designatum itidem Circulum
alium describere debere. Sit ergo MPolus Eclipticae respectu Solis, P Polus Mundi respectu ejusdem , & Circuliathd & ACBD designent eos, quos Polus Eclipticae & Polus AEquatoris Ter restris describunt. Sit porro PM arcus Coturi Solstitiorum aequalis distantiae Poli Eclipticae a Polo Mundi & adeo in A o G , in B o g. l8 6 Fiat angulus PMS distantiae Stellae Polaris a principio Cancri quoad longitudinem, recta MS distantiae ejusdem a Polo Eclipticae aequalis: erit in S Stella Polaris. inando Terra est in Ariete, Polus ejus erit in C ; quando vero in ta , idem in Aerit S. 168 : in priori adeo casu distantia Stellae Polaris a Polo SC, in altero SA. Est vero SC M SA S. 3o2.
Geom. : distantia ergo Stellae Polaris non omni anni tempestate eadem , si Diameter orbitae Telluris ad distantiam Fixarum habuerit rationem sensibilem: alias enim DC videbitur ex Tellure sub angulo insensibili, adeoque multo ma- gis differentiae rectarum ex S ad alia
puncta Peripheriae ACBD ductarum &distantiae SC sub angulo insensibili comprehendentur. Dura erat renium.
, COROLLARIUM. ys. Tellure in T constituta, Stellan via debitur cum N una eademque t sed ubi illa ad V pervenit, distabit a N aliquo intem vallo. Unde in Hypothes Terrae motae fieri potest, ut una Stella certo anni tempore appareat in duas aut plures divita.
D B FDNITIO X.s96. Si Fixa ex duobus diversis locis, veluti quae Terra motu annuo circa So
463쪽
lem lata diverso tempore in orbita sita occupat, spectatur; disserentia locorum
Opticorum dicitur Parallaxis fixarum. Vocatur autem Parallaxis absoluta disserentia locorum opticorum ejusdem Fixae ex Centro Solis & Centro Terrae spectatae, vel angulus , qui intercipitur rectis ex Centro Solis & Centro Terrae in Centrum Fixae diictis. Quae ex Paral, laxi absoluta in Latitudinem & Longitudinem Fixae ex Gentro Solis ac Cem tro Terrae spectatae, nec non in ejusdem Declinationem atque Ascensionem rectam redundat differentia, Parallaxis Latitudinis, Longitudinis, Declinationis atque Ascensionis rectae appellatur.
TRllo REM A XXIII. Tab. sy7. Si distansi a Solis a Terra CSV I. ad disantiam Fixa ab eadem BC ratio- fg AZm sensibilem habuerit; Parallaxis absoluta CBS sensibilis, nec toto anni rem.
flore eadem , maxima vero, ubi angatasar Terram maximus. DEMONSTRATIO.
Etenim ut distantia Solis a Terra mad distantiam Fixae ab eadem CB, ita Sianus anguli Parallactci SBC seu Parallaxis Fixae absolutae ad Sinum anguli BSC S. 33. Trigon.). Quodsi ergo CS ad CB rationem sensibilem habet. Sinus
etiam Parallaxeos Fixae absolutae ad Si. num anguli BSC , consequenter etiam ipsa Parallaxis absoluta Fixae ad angulum BSC rationem sensibilem habere debet. Quamobrem cum Sinus anguli
BSC ad Sinum anguli BCS sit, ut distantiae Fixae a Terra ad ejusdem distan.
tiam a Sole, adeoque angulus BSC ad- Tib. modum sensibilis esse debeat S. s i ); VI Parallaxis quoque Fixae quin sensibilis esse debeat dubitari nequit. Quod ervi
In omni puncto orbitae cum sit ut Sinus anguli ad Terram BCS ad distan. tiam Solis a Fixa, ita Sinus Parallaxeos absolutae CBS ad distantiam Solis a Te ra s. 33. Trigon.); erit Sinus anguli ad , Terram ad Sinum Parallaxeos absolutae, ut distantia Solis a Fixa ad distantiam ejus a Terra g. l73. Arithm. . Iam in Hypothesi Terrae motae, Centrum Solis in S quiescit, adeoque distantia a Fixam eadem semper est g. II. A ron. &g. ITO. Geom. . Quoniam vero ex ins rius sequentibus clarius patebit, in pra senti negotio orbitam Solis sumi poste Circularem & Solem in ejus Centro supponi; consequenter distantia quoque S lis a Terra eadem censeri potest s. m. Geom. ; in duobus quibuscunque Orbitae Punctis Sinus Parallaxium absolutatarum ejusdem Fixae erunt inter se ut Sinus angulorum ad Terram S l6T. Arith. . lam cum per observationes constet, si qua detur sensibilis Parallaxis, eam tamen valde exiguam esse debere , Sinus Vero angulorum exiguorum sunt ut ipsi Sinus: Parallaxes absolutae ejusdem Fixae. in duobus quibuscunque Punctis Orbitae Telluris, erunt ut Sinus angulorum ad Terram s.cit. Axii . ; conscquenter cum anguli ad Terram non sint ejusdem
quant talis, atque adeo nec Corumdem
Sinus inter se aequales; Parallaxis abs luta Fixae ejusdem toto anni tempore cu in non est. ἁ-d eraι secundum. Angum Diuiligeo by
464쪽
Angulus ad Terram vel rectus esse debet, vel acutus, vel obtusus S. 66. Geom. . . Quamobrem cum Sinus tintus, qui Sinus anguli recti est g. 2 trigon. , sit omnium Sinuum maximus g. 6. Trigon. , & Parallaxes absolutae lixae ejusdem in diversis Orbitat Telluris punctis sint inter se ut Sinus angulorum ad Terram per demonstrata ; parallaxis absoluta maxima erit, ubi angulus
ad Terram rectus. Quod erat tertium. COROLLARIUM.f98. Quoniam Parallaxes Latitudinis , Longitudinis, Declinationis & Alcensionis rectae a Parallaxi absoluta pendent t8. 3 96 ; singulae quoque toto anni tempore eaedem non sunt; consequenter si Parallaxis quaedam Fixarum absoluta sensibilis datur, Latitudo quoque , Longitudo, Declinatio &Αscenso recta ejusdem Fixae toto anni tempore non erit eadem. Sc Ilo LIGN.s99. Eua lege Latitudo , Longitudo, De- elisatio oe Ascenso recta ob Parallaxin FLxarum mutetur, jam non inquirimus, cum paucis Theoria ista tradi nιn possit. Dedit eam Astronomus eximius Eus T ACHI UsM ANFREDIus a), apprime necessariam, ut intelligatur, n*m detur aliqua Fixarum Parallaxis si qua in Declinatione, Abcensi ne recta, Latitudine ae Longitudine annua mutatio obstruetur. Neque enim ex qualibet variatione annua colligi potes ParalLxis fixarum I sed necesse es eam siqui Parallaxeos legem annuam ; quod ubi non obsiemaveris , fieri poterit ut Parallaxin aliquam Fixis semsibilem tribuas . qua tamen ipsis competere nequit. chid hactenus circa eam observandam molitι Rerint ABronomi quem successum habuerit ipsorum studium, nostrum es
vatrones cum lege annua Parastaxeos FLxarum ad amussim constrare , ut miroris in re tam delicata conseUum, demensi
usque ad A. I 697. ope Quadrantis muralis pedum 6 cum unciis ocro variavitiones di antia Stella Polaris a Vertice observavit Cel. FLAMSTE EDI Us e) : ex qu bus eis Parallaxin Fixarum inferret Astronomus Ammos , eas tamen ab annua Parallaxeos hujus lege
GREGORIUS aliam variationis hujus
causam allegat h , ob quam Parallaxin iude
465쪽
inde illatam suspectam reddit. Eandem alias magis aessentire adprehendit, qxam aberrationem Stella Polaris jam ante o quis uesicari poterat.
semaverat PICA RDUs in Itinere Ur,niburgico sed cum altentatis eandem ex ' minaret, eam aliunde quam is Paraluxi annua penaere agnovir ca .
ν1diani immobiliter posito variaιεones altitudinum Sirii observavis . Interatiletudinem maximam . qua d. 9. JHii. no1ata , se minimam . qua d. 29. Decem bris deprehensa, disserentia II observata. A d. 9. 'υι autem usique ad d. s. Ο tobr. altitudo maxima decνevis S ι 3O V. Es autem Ha LLEius e) observati nes istas se flectas reddere conetaer I ea tamen eaem lege Parallaxeos fixarum' annua consentire demonstrat Ad /NF R M
disserenitas Meensionum rectarum a S, rio ad Arcturum observavit, quas ad M INFREDIUM A. I 7 7. misit. Eas cum propriis A. I 727 o A. i 728. habilis euhiset I ANF RE mUS e , is eum
Iete Parast Mos annua Fixarum confert. Harum AIquas ciam eadem consentire,
no I 692 ex temporibus , qua inter tra .ssus duarum , tellarum per Meridianam intercedunι, variationes Asiens onis resera elicuit O LAUS ROEM E a Us is qui exemplo excisatus Observationes istas ραstea continuavit HORREA OUt s ac inde cum RoEMERO Paraia axis amn am aram determinat 3OV seu firm
Observationibus A. I 728 9 17 29. v cavis . non modo iliorum Observationes suis prorsus contrarias deprehendit, ve rum eriam easdem a Lege Parallaxeos annua prorsus d entire evicit.
ιιι exquistitifimis variationes Decianationis annuas in Io Stellis scrutataeses , cumque eas nullo modo per Parasim xin annuam reprasimari pose animas ver erat , eas admirando prorsuu inter observationes est χρει hesin consensu, ster novam aberraιionis istem exhibuit, quam a successua LMmin, pro Vatione motuque Telluris annuo simul deduxit , scilicet quod Terra in1erea ιemporis Proingrediscn In Coponio Triumphante α s. s. in.
1 In Commentariis Bononieris. Scientiar. 8e Art. Institui. p. 612. & seqq.s 6 γ Philos Transacti num. 4 6. p. 637. Ee seqq.
466쪽
ω. III. DE SYSTEMATE PLANETARIO. 4s Z
greditur, dum Lumen a Fixa ad Ocui iam observatoris propagatur. Ad a N-FREDι Us sa), potheseos Bradlei
nae, quam dilucide exponit, eum aberrationibus Ascensionalibus consensium stru- ratus invenit, non omnia quidem ad amussim quassiare , in plerisique tamen sellis multo sane majorem cum Me 'pothesi, quam cum annuis Parallaxibus consensum reperis , ac in quibusdam tam manifectum , ut minime casui a D
scriba ρη se videatur , ei si causas Phψι-
eas ά BRA DLEIo allatas minime probet. COROLLARIUM I.
sos. Quoniam variationes Annuae Declinationis ac Ascensionis restia Fixarum hactenus observatae cum lege Parallaxeos annua non prorsus consentiunt, etsi quaeda earum ab eadem non abhorreant; avero aberrarunt, qui exinde Parallaxin Fumarum annuam inserre ausi.
so . Unde porro patet, falli etiam eos . qui motam Telluris annuum per Parallaxis Fixarum demonstratum esse contendant. COROLLARIUM II. so S. Cum variationes Fixarum , quas in Declinatione & Ascensione recta subeunt, in paucis scrupulis secundis o
serventur , nullae autem observentur Paralis Iaxes annuat; eviden est , Parallax in an
nuam Fixarum . si Hypothesis Terrae motae si vera , duobus scrupulis secundis minorem esse debere , adeoque in proxima Fuxa non posse unico scrupulo secundo ni iorem asi iami.
In Cominentati Bononiens para. dc seri. censiones rectas, tantummodo obstre tur.
ne sectis iis, quae ad Longitudιnem o Latitudinem spectant. SCHOLION III.
aberrationes ista Fixarum annua observatorum cura ad liquidum perducantur , non m do ut inde Catalogi Fixarum emendentur, v rum etiam ut loca Planetarum ex Observatione rectius determinentur o motus Usorum accuratius constituantur.
Stellis universis circa Tellurem motu diurno revolvitur , Sidera remotiera ce lerius , viciniora ιardus circa Tellurem
Stellae nimirum omnes duplici motu moveri videntur , altero ab ortu Versus occasu in . altero ab occasu in Or-rum S. 2I. 3Ο , cum vero impossibile sit . ut Stella, dum ab ortu in occasum progreditur, eodem tempore ab occasu in ortum promoveatur; si motus ab ortu in occasum est verus, alter ab occasu versus ortum erit tam tum apparens , ortus nempe ab ina quali motus diurni celeritate. Ponamus enim Lunam cum Fixa aliqua hodie cubminare : quoniam Luna, ex Hypothesi, tardius movetur quam Fixa ab ortu in occasum, ubi crastina die Fixa ad Me ridianum accedit, Luna adhuc inde ve sus ortum. distabit,adcoque a Fixa verinius ortum discessisse putatur, videturinque motus proprius ob majorem a Fixa distantiam tanto celerior, quo communis tardior. Cum adeo Lunae motus proprius omnium celerrimus g.
467쪽
& Inde usque ad Fixas continuo de
crescat S. 32. & seqq. , in quibus
tandem omnium tardissimus apparet F. 236 ; necesse est motus comminnis in Fixis sit omnium velocissimus, in multo tardior, in multo adhuc tardior & ita porro, tandemque in Linna omnium tardissimus. Distantia vero Fixarum a Tellure major quam Plan tarum omnium , Saturni major quam
Iovis, Iovis major quam Martis, Ma tis plerumque major quam Solis, Solis denique major quam Lunae F. FΑΙ ,
adeoque remotiora Sidera celerius, Viciniora tardius circa Tellurem revol- untur. Q e. d. COROLLARIUM LεI 1. Quoniam remotiora Sidera Peripherias majores describunt vicinioribus i f. t 1. Geom. , & celerius tamen circa Tellurem revolvuntur S. sir a Peripheriae majores breviori tempore describuntur minoribus.
ς 3. Motus ergo viciniorum tardior,
male Terra mota, ubi multo convenientius
quilibet Planeta tanto majus temporis spatiam in Orbita sua motu annuo circa Solim emulen da insumit, quo amplior extiterit.
6 I s. S Terra quiescit is Sidera m
tu communi circa eam revolvuntur; --
mani celerit Ieseruntur. DEMONsTRATIO.
Inserius independenter ab his ostendetur , distantiam Lunae a Terra medio. crem esse minimum S 7 Semidiametrorum Terrestrium, hoc est, quia Semi. ldiameter Terrestris est 86o militatium
Germanicorum, ut in Geographia deis monst ratum,49o2 milliarium Germanucorum. Quoniam itaque Peripheria Cidiculi diurni Lunaris 3 8qs milliarium
existit g. 429. Geom.); Lunae motus limrarius erit I 28 27 milliarium & singulis minutis secundis, hoc est intervallo munore, quam quod unico arteriae pulsi metiri liceat, milliaria tria cum quinque partibus nonis & amplius, Luna confiis ciet, utut tardissime omnium lata g. 6 ii ). Patebit ulterius inserius , S lis distantiam a Terra mediocrem esse 22 o Semid iametrorum Terrestrium seu i 892C O milliarium Germanic rum, adeoque spatium Solis diurnum, quando in .ssiquatore existit, II 8 8i76- milliarium s. 29. Geom. . Intervallo itaque unius minuti secundi, hoc est, in.
tra oculi nictum, Sol spatium conficiei 37s milliarium Germanicorum. Patmbit praeterea distantiam Solis a Terra esse ad distantiam Martis sere ut I ad II, ad distantiam Iovis ut I ad sy , ad distantiam Saturni ut I ad 9. Quare cum spatia diurna S. 29. Geom. , adcoque& reliqua quaecunque eodem tempore descripta, in eadem ratione existant S.I7I . Arithm. a d , unico oculi nictu , progredietur 2O62, a, 72 I9, D denique I 237s , milliaria Germanica. Et quoniam Fixae longiori multo intervallo quam h a Terra distant F. 3 I , motus
Fixarum :n .Equatore aut prope eundem constitutarum, multo velocior erit m
tu Saturni. Apparet adeo admissa quimte Telluris, Sidera celeritate incredibili
468쪽
tus , defendit , difantiam Solis a Terra, eonsensu omntum Afronomorum recentiorum, ob rationes suo loco adducendas , justo minorem facit, ita ut distantia Fixarum ipsi sit a ooo Semidiametrorum Terrestrium adeoque multo minor distantia Solis ὰ Terra a nobis vi Observationum recentiorum σ accuratiorum
sumta; sed admissa illa Fixarum distantia
extra controversiam juso minore, spatium a Fixa prope natorem constituta, unico nicta oculi, confectum ess 87 1 milliarium Germanicorum , utique adhuc enorme, etsi spatium a Luna confectum sit tolerabile.
THEO REM A XXVI. 6IT. Si Terra quiescii se Sidera m ru communi moventur; sit uti Planetasngulis diebus Spiras singulas describunt,
que ad certum terminum versus Boream excurrentes er inde rursus ad temminum oppositum versus Ausrum recurrentes, nunc ampliores, nunc arctiores. DEMONsTRATI .
Singulorum enim Planetarum d Pantia a Verti e quotidie mutatur, ad certum usque terminum versus Boream crescens, inde rursus usque ad alium versus Austrum decrescens g. 39J. Quare cum Poli altitudo constanter ea.dem observetur S.I47 , nec tamen Planetae ad idem Meridiani Punctum restituantur ; non Circulos, sed Spiras usque ad certos terminos versus Polos hinc inde excurrentes describunt. Quod erat
Planetae singuli non eandem constanter a Terra distantiam retinent, sed nunc propius ad eam accedunt, nunc longius
res , praesertim in oppositione cum Sole, Terrae multo propiores sunt quam in Com
Terra distantia Spiras majores seu ampliores , in minore minores seu arctiores describunt. Puod erat alterum. COROLLARIUM LsI8. Cum tamen motus observetur ta
dior , si Planeta longius a Terra distet, quam si eidem propior extiterit Spirae majores celerius describuntur min tibus. COROLLARIUM II. si . Et quia distantia maxima & minima Planetarum a Terra non eidem Coeli puncto afixa ls.s m sci singulis diebus ab omni retro aevo Planetae singuli alia d lati sunt per Coelum via. SCHOLION I. 6ao. Facile apparet, supposita quiete Teia
luris, inextricabiles sequi motus Planetarum, qui supposito ejus motu diarno σ annuo simplicissimi sunt. Nee ullus hactenus Afronomus vel somniavit de motu Planetaram in Spirιs vari bilibus computando : sed qui Solem circa Terram quiestentem finxerunt mobilem , in Theoriis Planetarum motum vertiginis Tella ris tacite quasi supposuerunt, ut Spira diurna in Circalos degnerarent, in quibus Planeta motu proprio ab occasu versus Ortum incederent: adeo scilicet Asronomia infensa es quies Telluris SCHOLION II.
. Euemadmodum vero Systema Terra quiescentis sibi relictum nullius est in Astr nomia usus p ita exiguam quoqMe in Pissica utilitatem habet, cum praecipuorum Phanom norum nulla inde ratio reddi possit, adeoque vel provocandum sit ad Numinis nutum imis mediatum l quod tamen idem esse in Pissicis, quod in Geometria est reductio as absurdum, inter intelligentes oe rerum Metapb carum satis peritos constat , vel ad rationes nobis M vim 1 Luem
469쪽
iatentes. Sane ut Afroηοmi Telluris quieti faventes motus Planetarum Phaenomena eum Solis praesertim motu complicata salvarent, Orbitam Telluris tanquam Dioclum Orbita Planetarum a erunt, ita ut Ptiaeta in D velo incederet, dum ipse per Orbitam suam circa Solem deferretur: quamvis ne sic quiadem voti sui satis compotes fuerint facti. THEO REM A X XVII.
622. Terra movetur se motu diurnosa vertiginis , ct mo u annuo circa Solema
Ex observationibus constat, Solem cum omnibus Planetis, ac Stellis fixis quotidie oriri atque occidore & succe sve ad alios aliosque Circulos Verticales appellere S i I . Sol autem &Planetae singuli inaequalibus temporum intervallis motu quodam singulis proprio ab occasu in O: tum sciuntur S23. se distantias a Vettice in cul,
minatione continuo mutant g. 39). Omnes Soli opponuntur, prater Vcncrem& Mercurium S. si 7 & superiores in oppositione cum Sole propiores sunt, quam in Conjunctione S ssi fiuntque
circa eam retrogradi, inscrioribus circa Conjunctionem retrogradis factis g. 362 J. Quo Planeta superior a Terra remotior, eo frequentius fit retrogradus , Venere tamen inter inferiores conistraria ratione tardius retrograda facta quam ε S. 63 . Saturni retrogradaistiones sunt diuturnae, Jovis mediocres, Martis brevissimae g. ci . , Saturnus tamen per arcum minimum , per modiocrem, I per maximum retrogreditur I. F6q). Fixarum a Vertice distam tia non semper eadem toto anni tempo-
Ie , immo aliquo tempore Stella una
RONOMIAE. Ars II. videtur in plures divisa s 43 , immo
variationes Declinationis & Ascensionis rectae annuae observantur S. 6OI. , & Gravitas accedendo ad aquatorem continuo imminuitur g. 366 . Admis Io motu Telluris cum vertiginis,
tum annuo, haec Omn:a necessario con
sequuntur g. 379 se seqq. , ita ut
non solum Phaenomenorum singulorum quoad minimas circumstantias ratio pateat , verum etiam sprout in sequentibus docetur Phaenomena singula prompte computari & praedici possint. Et quamvis variationcs distantiae a Wrtice, Declinationis & Ascensionis rectae annuae cum lege Parallaxeos fixarum amotu Telluris annuo resultante S s 97 non prorsus consentiant S. 6O J; admisH tamen motu Telluris annuo resultant S. 6OS). Ex adverso, posita Teulure in universo quiescente, Omnis comcinnitas in motu Siderum tollitur S. 6l I.
ct seq.) Sidera singula, sela sere Luna
cxcepta , incredibili prorsus celeritate per Coeli spatia quotidie vagantur 6 Is , motusque Planetarum adeo implicantur f. 6l7 ut vix Phaenomen rum generalis ratio inde reddi, multo
minus eadem juxta accuratum compu-
tuin in suturum praedici possint S. 393e 62o . Nulla igitur ratio suadet, Terram quiescere & Solem cum Stellis reliquis circa eam moveri r sed confitendum necessario, Tellurem & motu vertiginis cieri & cum comitatu sui simillimo g. s a s θ circa Solem naturae a Planetis omnibus prorsus diveris S. 43I motu amnuo serti.
470쪽
C p. III. DE SYSTEMAΤE PLANETARIO. 46r
COROLLARIUM.s 1 3. Quia Poli altitudo toto anni tempore eadem observatur F. t 7 , necesse est Tellurem in orbita sua circa Solem ita librari , ut Axis ejus Axi Mundi constanter sit parallelus.
614. COPERNICUs hune motum Motum librationis vocat, non inepte hoe simili illustrandum. Globus cum Axe Axi Telluris parallelo in aplustri summo navali eirca Memmobili appictas cogitetur: quod a Noto constanter impellatur , dum eirca insulam navigatur: evidens est, in omni Navis sita Axem
Globi picti manere Axi Mundano parallelum
I. Agηovere motum Telluris iam is, treveteres Philosophi eo lures. Motum diu num Telluris CicERONE te se ta in primus detexit Ni CETAs Syracusanulliannuum et ca Solem PRILOLAus bl. Centam annis post PHi LOLAυΜ σ amplius, ARisTARCHus S mius clarius Systema Terra mota proposuis, - te se Ακ cui MEDE c . Obsitit autem Gemsilium supersitio , quo minus ulterius excol retur oe ab Omηibus Philosopbis , saltem sanioribus , propugnaretur. Sacrilegii enim a cWatus est ARisTARc Hus 4 CL E A N T H Ε, quod iniversi Lares, Vesamque loeo movisset id . Recentiori avo NICOLAus CusANus cardinalis se , motum Telluris asseruit: non tamen SMema Terra mora invaluit, antequam CopεRNicus summa ingenii vi praelarum ejus in Afronomia usum apertusime ostendec. Quaest. Tusculan. Lib. II. non prorsus circa finem. co) Plutarchus Lib. III. de Placit. Philos C u. di i q. Be Laertius Lib vi II. Q 8 . e In Aienario statim ab initio.
Vid. Plutarch. in opusculo de iacie in Olbe
c. De docta ignorantia Lib. XI. & XII.
tronomi altius vulgo literatorum sapientes, mentem a superstitionis labe repurgatam Misbentes σ extra eensura Ecclesiastica pericula consitati accessere, ita ut KEPLERυs jam suo tempore scribere potuerit g i; ri Hodie is no tempore praestantissimi quique Phil is sophorum & Astronomorum CopERNI- is co adsipulantur: secta est haec glacies, is vicimus ius ragiis melioribus, ceteris p is ne sola obstat superstitio aut metus a DCLEANTHI aus: σ Vir summus,
is leatur bὶ; omnes nunc Λstronomos. is nisi vel tardiore fuerint ingenio, velis hominum imperio obnoxiam habeantis credulitatem , motum Telluri locum- is que inter Planetas absque dubitationeis decernere.
ε16. Sunt qui Terra motum non admisistunt , quod eam Scriptura Sacra ditiinitus revelata adversum judicent, tum quod in ea δει oriri ct occidere , tum quod tempore Iosυα fletisse dicatur. Enimvero via deamus , quinam si Scriptura de ortu, ocincasu ct statione Solis sensus autem sensum alienum verbis Scriptura Gngamus, neque inde inferamus , qua nullo modo inferri possunt, in Regulis inrerpretandi a te omnia conveniamus necesse es. Sumpono itaque v. Verbis Scriptura singulis suas respondere notiones , ct eum tenere sensum eorundem , cui notiones ista inter legendum occurrunt et s. Verba Scriptura cum attentione lecta notiones modo dictas in animo a praejudiciis libero excitare valere. Si prius negaveris , concedendam erit, verba Scriptura esse sine mente s M m m 3 num D In Libris Revoliition. Coelestium. I In Epitom. Astronom. pernici Lib. I.