장음표시 사용
281쪽
o, Phoenicum litteratura illustrando Q 279que iisdem in repurgandis atque ad veram lecti nem revocandis Punicis doctorum hominum fue-que coloniis variis ex Africa deductis , sedes ibi posuisse , nullus est Hiberniae historicorum , quin consentiae . Id quidem teste Cl.Vallanccy, An Essay on theantiq. dcc. Praefation. pag. 7.Qua de re quoque legenda quae eruditus vir in illa sua disquisitione super primis
Hiberniae habitatoribus, Au Inquiru in to the fis inhabitants of Deland , passim tradidit, eorumdem Collectaneorum Vol. II. pag. 38 73. Cujus disquisitionis summa, quae in rem , de qua nunc agimus, plurimum conferat, haec est: vetustiores ejusdem insulae incolas ab orientis populis esse arcessendos , sicuti plures litterati Hiberni memoriae prodiderunt ;illos vero populos , quantum conjectura di sane omnino probabili datur ad opinandum, non alios e stitisse , quam Chanaanitidas ab ipso Josua & gente Israelitica ex illorum deturbatos terris ἰ quos quidem Chanaanitidas, qui Phoenicum sese appellatione vocarunt, a Suis Terrae Promissae sic dejectos sedibus, magnoque emigrantes numero , ac nova, quo reciperent seSe , quaerentes loca, nou Medite
ranei maris solum insulis, sed etiam regionibus eidem mari propioribus insedisse ; horum autem multos in Hispanias post concedentes , indeque alios Hiberniam transretantes, eamdem insulam suis colonis frequentasse , doctissimus Vallencey statuit . Ne vero quis sorte existimaverit, haec una tan tum conjectura nullisque fulta rationum momentis
a Cl. Hiberno adduci ; in promptu ipse habet cumprimis vetustissimam gentis suae dialectum , themost ancient Irish dialeci, quae opinionis suae fidem faciat. Quod ne dubitare possimus , maximo eSSe argumento ait, quae de litteris in Hiberniam a Phoenicibus primum inlatis, deque eadem dialecto rerum Hibernicarum scriptores unanimi consensione
282쪽
ago De Borgiano Hebr. Samaritico Nions U
rit industria; haud equidem scio, an spes nobis reliqua sit fore , ut optimorum exemplarium
memoriae commendarunt, dc veteres manu exarati
Codices testantur, An Iuqairy dcc . pag. 61. dc An Essay on the antiquity &c. pag. 232. Hai in mim dialectum, propterea quod Phoenicis mi reserta sit voeabulis,populari idcirco nomine Hiberni appellam BEARLA NA FDNE , vel BESCNA NA FENE , quasi diceres di
lectum , seu linguam Phoenicum . Idem loc. cit. Quo in antecessum observato de antiquioribus Hiberniae incolis eorumque vetustissima dialecto jidque secum diu versans Cl. Vallancey , eo inductum sese stasse scribit, loc. cit. Praefation. pag. 7. , ut hac ipsa vetusta Hibernorum lingua cum Phoenicio-P nica Carthaginiensi dialecto primum diligenter collata, illius ope ac praestato Plautinis Panicis eriponemnis deinceps se daret. Qua in re Cl. Hibernus eo maiorem promereri fidem videtur, quo magnum studium multamque operam , uti ibidem ait, in eamdem popularium Suorum tam veterem , quam recentiorem linguam propius cognoscendam contulerit,
Quod propositum suum ut plenius assequatar , ad Μelitensem etiam dialectam ipse prou cat, qualem Agius de Soklams in sui Punici Melitenyis lexici spmcimine , de quo supra pag. I . dictum eSt . eam expOsait . Hanc autem cum Veteri Hibernica Iingua convenire, ex collatione , quam inter utramque instituit,
ostendere a nititur , ibidem pag. 263 - 273. Quidquid vero sit; certe ejusdem antiquissimae dialecti usam insignem in quibusque Plautinis Punicis Act. v. Scen. Io & II. iuu&trandis demonstrare CF. Hibernus aggreditur, pag. 3 Io - 32 . Ad cujus doctissimi viri
interpretationis rationem ut demum accedamus, pauca pro more delibabimus. Sit igitar eiusdem Act. ν- Scen. I. versus primus ad Comoediarum Plauti editionem Taruisti an. I 482. vulgatam , qua usus ipse es Disiligod by Coos
283쪽
Phoenicum litteratura it lustrando 28 II nanu exaratorum majori copia, priscae suae in
tegritati, eaque illa scriptionis ratione , qua
accommodatus. Quae editio ita habet: et Nythalonim ualon uth si eorathissima eomsyth . Quae verba pag. 3IO. Cl. Vallancey legit hoc modo : ΣNyth at o nim ua lonath sicorathissi me com syth . Quod ex Veteri Hibernorum dialecto ita interpre
Anglice vero : et Omnipotent much dreaded Deity of this eountry l assu age my troubled mind. i. e. ut ego ipse haec Anglica converto : T Omnipotens, Naide tremenda Deitas huius regionis i meum seda perturba
Non est quod alteram, quae eodem ferme redit, hujusce versus ab eruditissimo viro , pag. 3II. prolatam Hibernicatia atque Anglicam heic indicem inteo Pretationem . Hoc ego nunc tantum dicam : Plautini hujus versus , ut caeteros eadem explanatos ratione, brevis esse volens, missos seciam , si alicujus momenti sit ponderis & Hibernica expositio & Punica lectio , Carthaginiensem Puni eam clialectum , Plauti ipsius aetate , ab Phoenicii ldiomatis natura atque indole nimium quantum deflexisse statuamus oportet . Qua res cum Phoeniet o-Punice inscriptis monumentis nobis cognitis , & quidem cum Hebraeo-Syro-Chaldaica litteratura intimo conjunctis vinculo , quonam pacto componaturὸ Quod si de Punica Carthaginiensia Plauto in suo Poenulo usurpata dialecto id admittamus ; quae igitur tanta illa vetustissimae Hibernicae linguae eum Phoenicio-Punico & Hebraico se
mone esse innitas potest, quantam sese ex earumdem linguarum inter se collatione deprehendisse adserit Cl. ipse vallancey, An Essau on the antiqui dcc. pag. 23 I. Illa namque primi versus Hiberniea inter Diqiligod by Corale
284쪽
a81 De Boetiano Hebr. Samaritico Numo QPlautus ipse Poenulum suum ediderat , Punica quaeque aliquando reStituantur . pretatio & lectio nihil Phoenicio Punici, nihil Hebrai- ei nihilque Syr Chaldaici quicquam prae se seri,quod
hanc assinitatem commonstret atque conjunctionem . Et sane , hanc ipsam Cl. viri Plautinam lectionem Hibernicae suae vero accommodatam eXplanationi, ad voces aliquas aut Hebraeo-Chaldaicis , aut aliis quibuscumque sive Syris, sive Phoeniciis , sive Samaritanis , sive Arabicis expressas litteris revoce
mus ; quidpiam ne ex iisdem colligemus vocabulis , quod cum Phoenicio-Punica , vel Hebraeo-Syro-Chaldaea lingua paululum congruat ὸ Valde equidem dubito, an in hisce versatissimus quisque linguis illud bene unquam assequatur . Unam summum aut alteram ex ejusmodi ita descriptis, sed male compositis vocabulis exsculpemus vocem , quae earumdem
linguarum aliquid vix relinquat vestigii. In τω Auequidem videbo τὸ ,N EI, Deus, fortasse etiam το,v Aal, super . De caeteris vero me haud multum scire fateor quid apposite dicerem . Atque hoc esse quod in hac Plautino-Punico-Ηibernica hujusce primi versus expositione mihi videre videor. Praeterea Cl. interpres pro certo ponit, quod vel maxime in quaestione versatur: nimirum Punica-Plautina , sicuti ea ipse profert ex Tarvis ina . editione, eaque & singulari ingenii dexteritate summaque Hibernicae veteris dialectus peritia in rem suam transferre adlaborat, librariorum culpa aut parum, aut nihil primigeniae suae deperdidisse integritatis. Quod vereor , ut ab eruditis, quibus haec Plautina Punica bene sint perspecta atque explorata, Cl. Hibernus unquam revera impetret. Illud quoque accedit incommodum , quod ejus explanatio ab ipsius Plauti Latina versione nimis discrepare videatur. Qua de Diuitigod by Cooste
285쪽
Θ Phoenicum litteratura illustrando 283
Quid ergo i an quia temporum injuria , vel
librariorum culpa atque incuria, tam multa cor-
interpretandi ratione quum supra pag.238. & 264. seq. satis dixerim , nunc omittatur. Μihi vero, cum de veteris Hibernicae linguae usu in hisce Punicis enarrandis haec mando litteris , non tantum arrogo , neque arrogare debeo, ut de eadem dialecto me putem sine ullo erroris discrimine posse dicere . Hoc munus equidem pensumque litteratis ipsis Hibernis accurandum relinquo . Verumtamen, ad pauca ut redeam , doctis rerum eiusdem clarissimae gentis scriptoribus si adhibenda aliqua assensio est; veterem eamdem dialectum Sic esse comparatam intelligemus, ut ex vetusta Celtica & prisca Hispano-Cantabrica lingua , alias Vasconica , seu Ba
que, Bicavenne , quemadmodum hanc a Gallis vulgo appellatur , conflata fuerit. Neque dissentit Cl.Valla cey, An Essay on the antiquitu &c. pag. 2sI., id unum praeterea contendens , veterem Hibernicam Punicidi Celtici idiomatis veluti concretionem,a Puni Celticco ound , esse quoque habendam . Sit igitur vetus Hibernica lingua etiam Celtico-Basquensis , ut ita lo- . quar, & Punica . Non aegre seram . At quoniam in hoc Plautino-Punicorum primi versus Hibernica expositi ne,quem unum tantum expendendum nobis sumimus, nihil prope est, sicut modo dicebam , quod Punicam ipsam dialectum , doctissimis hominibus hactenus cognitam , redolere videatur; verendum sane est, ut sit aliquis non in Phoenicio-Punicis modo , sed in Hibernicis exercitatissimus, qui id genus Plautino-Punico- Hibernicae explanationis ad Celticam , vel Hispanicam veterem linguam potius , quam ad Punico-Phoenicium proprie dictum sermonem esse reserendum non immerito censeat. Etenim , quibuscumque idiotismis, Carthaginiensi dialecto tunc aetatis propriis, Plautina Punica immixta ponantur, quibus ab Plio Dissiliaco by Corale
286쪽
rupte ac depravate in hoc Poenulo leguntur, ut ingenii subacti viris crucem diu fixerit ι docto,
niciae linguae analogia, uti pag. 26 I. aiebam , de flexissent; nihilominus peculiares ejusmodi dicendi modos eidem Phoenicum dialecto tam suisse absonos tamque ab ea disjunctos, ut Hebraismi cum primis exinpressa aliqua vestigia in Plautino-Punicis non servas sent; quotusquisque hisce eruditus litteris est, qui illud unquam sibi persuadeat λ Nee pol me multum fallit, quin , quod de eadem Plautin Punico-Hiber bernica expositione ad veterem Celtico-Hispanicam dialectum potissimum reserenda , suspicor, sit quod modo posui . Equidem intelligo veterem Celtleo-Hispano-Basinquensem linguam , quippe originis Hebraicae, uti praeeuntibus doctissimis viris, jure contendunt Cli. scriptores Historiae universae , ex Anglico Gallice
Pag. 3IO. , prope infinitas proserre voces debuisse, quae natales suos haud obscure proderent. Quum amtem Hibernica vetustissima dialectus perplures ejus generis voces Celticas in se receperit, vel ab Hebrabeis , uti dixi, vel ab Phoeniciis repetendas sontibus , seu ab primaeva lingua, ultimis temporibus per totam Assyriam diffusa , quam Phoeniciam potius, quam Hebraicam vocat Ioseph. Scaliger in epistola ad Stephan. Ubertum, Epistolarum suarum lib. I v. num. CCCLXII. pag. 7o I. intellectu sicile est, quare ipsa prisca Hibernorum lingua ad Hebraeo-Phoenicias , immo & Punicas origines esset quodam modo revo
Verum haud scio, an , ea opinione probata, con sistere Cl. viri Vallancey Punicorum Plauti Hibernica Singularis explanatio possit. Enim vero illud et erae
demonstrandum , Hibernicae veteris dialectus cum ll
287쪽
Θ Phoenicum litteratura illustrando Q 28srum autem hominum ad eum a mendis repurgandum eumque illustrandum magnos conatus nihili haberemus t Hoc si censeamus , reperiemus neminem , qui nobis assentiendum arbitraretur.
Sit igitur sua laus S Samueli Petito & Philip
po Pareo et sit utique sua ct Samueli Bocharto , quem felicioribus auspiciis hanc spartam navasse pleriSque eruditorum visum est, & sane non immerito . Neque ipsum eruditum Ambros. DONho ut, qui omnium poStremus, quod ego sciam , in Punicis Plautinis integris eruendis atque ex Hebraismo illustrandis suam exercuit indu
Hebraeo. Phoenicio-Punica lingua eam assinitatem esse atque consociationem , ut ipsa Hibernica quaeque vocabula , quibus ad Plauti Punica resolvenda utitur, etsi pronunciatione & scribendi diversitate ab Punicis ipsis
aliquantum aliena videantur, re tamen vera, nihil aliud, quam purum putum Sermonem resonare Phomnicio-Poenorum . Atque , quemadmodum Io. Henr.
Μajus in Decimine altero linguae Punicae in hodierna
Melitensium superstitis optime secit, atque unius limguae cum altera convenientiam exemplis evidenter demonstravit ; ita Cl. vir Vallaneey hanc eamdem si tenuisset viam , Hibernicae veteris intimam cum Punica lingua cognationem, atque amnitatem nobis comprobasset. Quibus bene explicatis, nihil amplius huic Plautinae Punicae enarrationi omnino fuisset reliqui, quod quidquam secesseret negotii. Quod si Cl.Hibernus
cuius ego eruditionem atque doctrinam maxime suspicio , ad litteraturae huiusce Plautino-Ρunicae illustrationem , eaque ingenii felicitate , qua sua Hibe nica ornavit atque amplificavit, id fuisset aggressus, aliquid certius exploratiusque attulisset.
288쪽
a86 γ De Boetiano Hebr. Samaritico mmo Qtriam, neque caeteros,qui id sibi quoque negotii antea sumpsissent , debita sibi defraudamus Iaude . Quamquam & illud non esse inficiandum , docti viri hac in litteratura versati mihi sertasse
dabunt atque concedent, in eruditorum hominum quos commemorari , singularum Plautino-Punicarum vocum interpretationibus ex ipso P e-hraismo potissimum deducendis , haud pauca adhuc desiderari, quae majori atque tutiori indigere videantur illustratione . Quamobrem , etsi, quemadmodum arbitror, nullum Punicum tam singulare, tamque amplum vetustas nobis suppeditet monumentum , in eoque eXponendo non minima sit doctissimorum virorum dissensio ς quam metuo, ne ex Plautino fragmento Punicae linguae rationem , nisi alia nobis suppeterent monumenta, plane perspiciamus . Quamquam illo in ipso , quantumcumque vitiato ci) perturbatoque Poenuli statu multa profecto insunt, quae Hebraismi manifestissi-
1 Cujus sane rei testes , eosque gravissimos hele appellare plures possem doctorum virorum, quorum mentionem injeci. Nullus namque eorum est, aut sere nullus, qui de Plautino Poenulo maxi- .mas, librariorum culpa , in Punicis depravationes Passo, magnas querelas non secerit, ut Scaliger, Grotius , Salmasius, Seldenus , Petitus , Bochartus, aliique . Nam haec menda di quidem permulta non te
mere inesse censentur . Diuitiam by Cooste
289쪽
Phoenicum litteratura illustrando Q 287ma indicent vestigia ci) . In una vero eademque lingua , eaque ipsa Punica , temporum progreS-Sione , ut supra dictum est, aliquam fuisse diver- Sitatem sermonis, quid mirum Ex qua re etiam fit , ut voces nonnullae Plautino-Punicae, immo& sententiae ferme integrae, aliunde mutuo sumptae, ab primigeniae patriae linguae ratione declinare videantur . Neque illud, inquam , mirari licet , quum Hebraicum ipsum sermonem archaismis, ut ita dicam, ct neoterismis plane
liberum non prorsuS esse , neque dialectos Suas
ei desuisse , eruditis viris & quidem magnae doctrinae fuit obseruatum ca). Quae praetcrea de
i) Adi sis Iosephi Scaligeri opuscula varia edit.
Parisiens. I 6IO. pag. 474. & 436. quaeque ex ejusd. Epistola ad Stephan. Ubertum superius adnotavi pag. 233. T Io. Bapt. Palserit De Hebraismo Aegyptiorum Dissertationem , quae inserta habetur Symbolarum Litterariarum Ant. Franc. Gorii Vol. IU. pag. 33. Seqq. Perplures alios eruditos mitto idem sentientes ades
perspecta res est atque explorata .
a) Consulendus Iacob. Gussetius in Commeri tario linguae Hebraeae, passim , ut observat Johan. Christoph. Wolfius , Bibliother. Hebraeae Tom. II.
Pan 633. Quodque de libro Jobi, Arabis mis reserto,
post Io. Henr. Hottingerum, Samuel. Bochartum, EdWard. Pocockium , etiam adnotavit Alberi. Schulintensius in Animadversionibus ad eumdem librum . Vide & Ualentin. Ernest. Loescherum , De Causis Ebraeae linguae lib. I. cap. IV. g. m. pag. 6O. π Bartholom. Μeyerum, Philolog. Sacr. pari.I. cap. II. Seqq. Ioli. Gottiob CarpEovium, critic. Sacr. Part. I. cap.V-
290쪽
Chaldaismo Hebraeo-Biblico Philologi disputarunt i noIo dicere. Haec enim quum sint alterius loci, relinquo . Sed de Plautinis Punicis Syro- , Chaldaicae linguae & Hebraismi in primis semina egregia bonam partem complectentibus , hactenus . In quibus tamen eruendis atque explicandis neminem adhuc fecisse satis, Si quis unquam defendat , haud equidem scio , an in reprehensionem merito incurreret doctorum virorum . Utcumque vero in tam dissicili negotio fuerint eruditorum, quorum mentionem feci,
ad Punica Plautina enodanda conatus, id mihi optimum factu esse duxi, de tam luculento fragmento , deque doctorum hominum in eo enucleando Iucubrationibus , qualicumque interdum nostro interjecto judicio , verba facere . Id namque instituta prorsus postulabat ratio; ne, dum argumentum , in quo hactenus multum sui, quodque ad Phoenicum dialectus nat
ram indagandam totum spectat, illud ipsum l
feci. IV. pag. I99. seqq. V Samuel. Κoenigii Specimina Arabismi in Proverbiis Salomonis , Diarii litterarii S. G. Alimanni, Tempe Helvetica inscripti Tom. II. feci.III. g. VI. pag. ψ 7. seqq. V Ioh. Jacob. Reisheconiecturas in Iobum & Proverbia Salomonis. Lipsiae
i) Adeundus August. Pseiffer. Critie. Sacr. seci.II. quaest.V. Pag. 68. seqq. Adde quod pag. 2II - ΣI3. paucis diximus. Diuiligoo by Coost