장음표시 사용
251쪽
Phoenicum litteratura illustrando a stloquerentur populi. Quorum tamen doctissim rum Patrum testimonia si paullulum expenda-
quaest. XVI. ibid. col. 399. -i Tractat. XU. in Ioan. Cap. IV. 23. ibid. Part. II. col. 4I6. - contra litteras Petiliani Itb.II. cap. CIV. Tom.IN. col. 292. Interrogati
rustici, inquit ille alio loco, quid sint, Punice re pondentes CHANANI , corrupta scilicet, sicut in talibus solet, una littera, quid aliud respondent quam
CHANANAE ὸ Haec S. Doctor , Exposition. inchoata Epistol. ad Roman. Tom. III. pari. II. col. 9ῖΣ. Rectissime sane dixit S. Augustinus vocem 'auda Chanani rusticos Poenos corrupte extulisse , multitudinis scili-eet Hebraica terminatione elisa . Nam multo accuratius plurali numero IUVa , CHANANIM , seu Ch naanim pronunciassent, ut Chananaeorum sese appellatione vocarent. Τὸ 'avaa autem , Chenaani nempe,uti Massorethae legendum volunt, quum idem a diat atque Chananaeum quocumque efferatur modo ,
vel Chanani dc Chenaani , vel Chananim & Chena anim,
purum putum tamen Hebraeum resonat vocabulum . Quod autem doctissimus Pater rusticos Poenos eandem vocem minus recte protuIisse scriptum reliquerit , non erat cur in reprehensionem veniret & S muel. Bocharti, Chanaan lib. I. cap.XXIV. pag. SIO. s& Thomae Hyde , Not. ad Abrahami Perilsol nam ren, P, Itinera Mundi , cap. v I., & Christian. Wormii, De corruptis antiquiti. Hebr. apud Tacitum OMartialem vestigiis lib. II. cap. XVI. num.V . , atque
aliorum . Profecto haud nesciebat S. Doctor , quae vera foret ejusdem vocis Punica pronunciatio ; is ipse, qui non Africanarum rerum modo , sed etiam Punici Sermonis certe peritus erat. In Hebraica quidem lingua sese nihil minus quam exercitatum fatetur, Con fe=sion. lib. XI. cap. iii. & duabus in epistolis , una ad Ianuarium , ad Memorium altera, num. 37.& Io I., alias 1 I9. & III. Oper. Tom. I. col. 197. II. col. 128.& 272. Diuitigod by Corale
252쪽
aso γ De Boetiano Hebr. Samaritico Numo Qmus; Poenos tunc temporis propter usum sibi
met ipsis, uti modo aiebam , ct consuetudinem cum harbaris indigenis, propriam linguam haud parum depravasse intelligemus quidem ; at eo
usque hanc Phoenicum dialectus corruptionem solum devenisse, ut magnam cum matrice lingua
sua Hebraea Punicum ipsum idioma affinitatem
etiam servaret atque coniunctionem . Verum Augustinus, ut erat Hebraicae scriptionis, a Punica id aetatis quam maxime discrepantis,legendae diff-
cultate absterritus , quamvis ita institutus esset, ut Hebraicam linguam nescire sese existimaret; attamen in Hebraicis evolvendis voluminibus, si vires animumque suum expertus suisset, quemadmodum Bocharto apposite animadversum est loc. cit. lib. II. cap. I. pag.
78I., quantum in iisdem intelligendis ille ipse versatus
esset, per se facile cognovisset. Etenim Punicae dia. lectus apprime gnarus, re quidem magna ex parte sciebat , quae sese ignorare fatebatur . Sic quisque , aitis Bochartus cit. loco, Hebraeae linguae cognitionem is adeptus est, inde ad Syram accedens, aut Chaldaias, cam , miratur se jam esse doctum , antequam didia is cerit, & - Nota fertur regione viarum is . Quanta porro consociatione dialectus eadem ipsa Punica cum Hebraico sermone conjuncta fuerit, doctissimum Augustinum nequaquam ignorasse, paullo ante indicata ejusdem loca, sed brevitatis ergo a n his praetermissa , egregie ostendunt . Quamquam
Poenorum idioma in Alascanis plagis tunc temporis usurpatum, ad priscae Phoenicum linguae atque Hebraismi integritatem minus accesserit, quippe quod externis & barbaris foedatum vocabulis, Afri praese tim sermonis permixtione haud parum vitiatum, Iabes suas jam tum contraxisse certis imum eit. Dissili ed by Coosl
253쪽
γ Phoenicum litteratura illustrando Q 23x Quoniam vero Augustini, in primis autem Hieronymi de Punica eadem dialecoo testimonia , quae in subiecta adnotatione consulto expressimus, eodem prorsuS recidunt; nemo ullus, nisi tantum apud eum praejudicata valeat opinio , ut veritatis ne minimum quidem rationem habeat , quid sibi illis verbis sancti Doctores voluerint , non animadvertet. Quae res quum per SeSe pateat, idque de Hieronymo ipso iam ostensum supra sit ci) ς ad caetera scriptorum veterum, quae esse item sibi subsidio posse existimat Cl. vir Antiquarius Vindobonensis, testimonia ut
nunc veniamuS CXponenda, est necessum . De
iis namque me suo loco dicturum ca) promisi. Illuc igitur redeamuS. Principio sit Sallustii de Leptitanis Iocus, ita scribentis r m Eius civitatis lingua modo eonve sa connubio Numidarum 3 . Assentior equidem.
Quid ergo i quia Leptitani Numidis permixti
ctrina Numorum Veter. pari. I. vol. III. pag. 4Oo. cap. LxxvII. ς editionis vero I achianae Lugd. Batav. I 663., qua ipse utor, cap. LXXVm. pag.3 28. Sigeberti autem Havercampi, Amstelodam. I 742. cap.LXXX. pag. 268. Cl. Francisci Perezii-Bayerii Notas at Iugurta , egregiae editionis Μatritensis 177 2. versione auctae Hispanica pag. 326. - & Dei Alfabeto p tengua de los FGn Icer , ad eadem Sallustii illustranda verba , ibid. pag.
254쪽
asa D, De Borgiano Hebr. Samaritico Numo Q connubiis, a nativa sua Phoenicia lingua, Sallustii aetate , degeneres, etsi, quod idem scriptor eod. Ioc. tradit, legum cultusque pleraque S
doniorum retinerent, ad numidicam sese accommodaSSent, cuius sane rei in veteri historia non
desunt exempla ς i an non ex hoc uno Sallustii testimonio in caeteris Phoenicum coloniis idem vetustioribus temporibus quoque accidisse defendemus t Quam vellem illud comprobasset Cl. Vindobonensis Antiquarius, ct quidem secus atque inscripta demonstrant monumenta i Ea ergo ipse vir eximius heic sumit ad concludendum , quibus concessis , nihilo secius essici quod contendit, nullo modo potest. At Virgilius ,
t Quod ut commonstrem , huc transferre placet, quae in hunc eundem Sallustii locum edit. Ηavercampi TOm.I. pag. 268. animadvertit Ch. Ad . Ru- pertus - Nihil frequentius ingeritur ab auctoribus , quam mutatis sedibus mutari & mores; imo omnia usque ad oblivionem & linguae & originis . Unde tanquam monstrum, quod de Graecis, proxima Italici
maris littora Occupantibus , Justinus lib.Xx. cap.I. Denique multae urbes adhuc poSt tantam vetustatem vestigia Graeci moris ostentant. At contra Curtius de u
bibus sex conditis ab Alexandro, circa Marginiam , inquit lib. vII. Haec omnia sita sunt in editis collibus , tum velut freni domitarum Gentium : nunc origἱuis suae oblita , serviunt quibus imperant. Eodemque loco de Brunchidis, qui iussu XerXis Mileto quondam transierant : Mores patrii non tum exoleverant: sed jam bia lingues erant , paulatim a domestico externoque se mone degeneres is . Haec ille. Diqitigeo by Coosl
255쪽
Phoenteum litteratura illustrando Q asp
inquit ille, Poenos Urios biliugues canit i . Sit ita . Quid illud quoque erit i Mihi certe in
iisdem Poetae Mantuani verbis , quocumque de
r) Aeneidos lib. I.. vers. 663., editionis vero
utriusque Petri Burmanni, Amstelodam. I 746. Tom. II. pag. I 66. vers. 66 I. Qui versus ita se habet: ΣQuippe domum timet ambiguam, riosque bilingues . Quem Virgilii locum sic exponit Servius, ut τὸ Tyrios bilingues, per fallaces interpretetur . Nec enim , inquit, ad linguam id retulit, sed ad mentem . Quare animadversa, haec subjungit Petrus Burmannus, adnot. in eund. loc.edit. ante cit. AmstelOdam.Tom.II.
Pag. I 66. Item apud Livium lib.xx I. 4. de Annibale :Inhumana crudelitas, perfidia plusquam punica , veri nihil, nihil sancti, nullius Deum metus , nullum justurandum , nulla religio is . Proverbio enim suit Punica fides; sicuti ab Carolo Ruaeo in eund. Virgilii locum
observatum est, & Veteres saepe adnotarunt, ut PIautus , Prolog. in Poenul. Vers. II 2. II 3., Sallustius de
Bello Iugurth. cap.CVIII. pag. 37I. 372. & alii . Hujus est simile,quod etiam recitat Plautus in meumio Act. II. Scen. V. Uers. 72 - 74. ubi Milphionem Hannoni Carthaginiensi respondentem sic inducit: αAt Hercle te hominem ct sycophantem, O subdolum, Qui huc advenisti nos captatum migdilybs , Bisulcilinguae, quasi proserpens bestia . Nigdilybs autem est quasi mixtus Libys partim Tyrius, partim Aser, Seu mixto genere ortus, quales tunc erant Carthaginienses . Atqui ejusmodi bilingues, vel utriusque gentis utentes lingua , infideles & veteratores improbique olim habebantur . Quare Hannonem utpote bilinguem Plautus dicit esse bisulca lingua, quasi proserpentem bestiam , uti adnotat. Adrian. Turinnebus ibid. edit. Αmstelod. I 684. pag.266. Seq. Conser. Sam. Bochari. in Chanaan lib. II. cap.VI. pag. 8OO. Diuitig Corale
256쪽
a 14 γ De Boetiano Bebr. Samaritico Numo Qmum modo accipiantur, nihil videtur consequens esse , quod Cl. viro Echhel Phoeniciam linguam in coloniis tantopere depravatam contendenti, quicquam Suffragetur . Summum inde siet, Li-hy - Phoenices , sive Poenos Carthaginienses utraque & Libyca & Phoenicia usos fuisse lingua. Id vero tantum abest, ut Cl. Antiquario faveat,
nobis autem adversetur ; ut noStram potiuS confirmet sententiam . Quo etiam revolvetur quod
ex Plauto Hannonem Poenum Migdilybem dicente , opponit doctissimus vir . Quamquam &illa Virgilii ac Plauti loca ad infidelitatis fablactaeque vitium , cujus gens Punica vulgo in- Simulabatur , esse reserenda, sunt eruditi ci qui censeant . At de hisce veterum testimoniis
Atque id genus linguae insigne specimen scriptum reliquit Plautus in Poenulo cet) , quo Hamnonem Carthaginiensem Punice loquentem inducit Poeta lepidissimus . In quo sane nobilissimo fragmento Punice multa proserente , magis minusve illustrando atque ornando versati Sunt 1ὶ Vide quae proxime antecedit, adnotati
257쪽
o, Phoenicum litteratura illustrando ass
i in Epistola ad Salmasium , quae est cXm. ad Gallos edit. Lipsiens I 674. pag. 2O3. 2o S. Distola
De quibus Plautinis Punicis ab Ioseph. Scaligero emendandis , vide Henr. Ripping. De lingua primaeva β. m., in Thom. Crenti Analectis Philolog. pag. 3I . Σ Εjusd.
Scaligeri Notas in veterum Graecorum Fragmenta s Iecta pag. 3o.& 32. tum ejusdem ad Stephan.Ubertum epistolam , num. 362. ; Epistolarum edit. Lugd. B taV. I 627. Pag. 7oo- 7o2.; quamque recusam dedit Io. Henr. Μajus fit. in extremo suo verimine linguae Punicae; qua epistola ipse Scaliger fata linguae Punicae breviter exponit . Hanc tamen linguam Plauti tempore, ab Hebraismo descivisse quidem, ut ex Po nuto patet; at eiusdem Poenuli dialectum ab puritate Hebraici sermonis parum abesse, ibidem defendit. Conser extremum Vol. xv. Thesaur. Antiquit. O HAstor. Siciliae Petr. Burmanni col.488. seqq. Ubi Thom. Resnesius Scaligeri de Poenuli eadem lingua ab H braica parum deflectente seditentiam contra Casparum Barthium tuendam suscipit Samuelis vero Petiti in Plautinis Punicis eorumque ex Hebraismo veris lectionibus eruendis exponendisque singularem quam maxime probat industriam . a) De Diis Syris Protegom. cap. II. pag. I7. seq. ae Conser. Andr. Beyeri Additamenta ad ejusd. Selden.locum cit. Blas.Ugolini Thesaur.Antiquiti. Sacr.
3 Epistola ad Hugon. Grotium , quae eXStat cum ejusd. Grotii Epistolis ad Gallos edit. ante cit. Lipsiens. pag. εῖ S. seqq. Epistolar. ejusd. Salmasii
lib. I. num. XvIII. edit. Lugdun. Batav. I 6 6. Pag. 39. Diuiti os by Corale
258쪽
as 6 De Borgiano Hebr. Samaritico Numo
13 in Ἱς-ορουμενοις de lingua Punica Cap. XII. I. I. III. XII. XU. - XVII. Syntagmatis Dissertation. ex Museo I. G. Graedii pag. 49. Seqq. conser. ejusd .epistol. ad Vitum Nolsrum , ibid. pag. 76. Seq. & 79. Seq. a) in Apparatu ad Biblia Polyglotta , Prote-
Conser eiusdem Traitato delia lingua Ebraica , e sue a nisi, Sec t. v I. g. I. seqq. pag. I 24. - I39. ue) Vide Augustum Ernestum in Dan. Alb. Fabrieli Bibliotheca Latina,ab se rectius digesta O aucta , edit. Lipsiens. 17 73. Tom. I. Pag. II. Seq. T Andr. Beyerum Additament. ad Cap.II. Prolegomen. Io. Seiadent de Diis Syris., Blas. Ugolini Thesaur. Antiquit. sacr. Tom. XXIII. col.247. SEq. Quos hactenus recensui, docti viri, qui Punica Plautina exponenda existimarint , pauca admodum de iisdem attigerunt. Praeter namque primum Act.U. Scen. . versum & aliquot vers. 3. & 6. vocabula, nihil aliud protulit Hugo Grotius . Seldenus vero & Salmasius in uno eodemque UerSu primo ex Hebraismo interpretando propemodum continent sese . Quae a tem Reinesius de hac Poenuli Scena exposuit, si unam, aut alteram Punicam Vocem excipias, eodem recidunt . Quamobrem caeteris Plauti Punicis ex eorumdem eruditorum hominum observationibus quae assuugere lux quaeat, non eSt quod Speremus . Neque maiora protulerunt Waltonus, Loescherus & Finetius .
Si qui denique sunt, quibus haec ipsa Punica aliquo in lumine collocata debeantur , in eorum numero erunt prosecto ponendi Samuel Petitus, Philipp. Pa- reus , Bochartus , Dorhoutius aliique pauci, quorum lucubrationes Punicis iisdem illustrandis conducere
259쪽
o, Phoenicum litteratura illustrando 237quos, ne longus Sim, praetereo . At enim hi , quamvis eruditissimi, in Plautinae tamen sabniae vocabulis eruendis Punicis, exiguis sese admodum circumscripsere finibus . Quos vero scimus in id studii majorem intendisse curam , Squorum opera & doctrina ad intelligentiam verborum nobis panduntur viae Plautino-Ρunico
rum, nominandi sunt & Samuel Petitus i , qui
posse intellexi; has autem , uti instituta nostra postulat poscitque ratio , sequentibus adnotationibus recensere diligenter curabo . i) Miscellaneorum lib. II., ubi cap. I. II. & HI. Punica singula Act.v. Scen. I. II. & m .exponuntur atque non indocte illustrantur pag. 38. - 88. ὴ quamvis non me lateat, etiam suisse eruditos , quibus Cl. Petiti non multum probaretur lucubratio . Atque adeo eadem sese Claud. Salmasio in primis parum probavit , observante Daniel. Georg. Μorhofio , Polyhistor. literar. Tom. I. libr. Iv. cap. V. Pag. 77I., ut in sua
paullo ante indicata ad Hugon. Grotium epistola, Samuel. Petitum , quem , nescio quo ille & Grotius in eum affecti animo EXIGUUΜ appellant, vel Pluto coectorem in plerisque Plautinis Punicis exponendis deprehendisse, scripserit . Neque Hugo ipse Grotius aliter judicarat in alteris ad eundem Salmasium datis litteris , quarum mentionem quoque superius seci. De quibus duobus epistolis ad ipsius Petiti Plautinam expositionem pertinentibus, conser quoque Paulum Colomesium in Gallia Orientali , operum editionis Hamburgens. I7 . ab I. Alb. Fabricio curatae pag.
Ego autem non is quidem sum , qui Punica Plautina ab ipso Samuele Petito explicata tanti faciam,ut nihil in iis reprehendendum putem . At quoniam eadem
260쪽
a38 De Boetiano Hebr. Samaritico Numo Qeruditionis non vulgaris laude ea interpretatus
est, ct Ioh. Philippus Parcus in Plauto suo illustrando i dignus sane , qui doctorum
Punica , Latinis descripta litteris, quemadmodum in editis sese habent Plauti Comoediis , haud facile profecto est, ob peecata librariorum ita resarcire, ut quae una vera illorum fuerit lectio , sine ulla dubitatione assequamur de Plauti ab erudito Petito data expositione, eaque in universum considerata , benignius judicium facerem . Atqui, quod semel & iterum Petitus ipse erraverit , non equidem dissentio ; & quo minus dissentiam , facit ipsa Punicorum Plauti consideratio . Ilorum autem interpretatio quum non alia quaerenda videatur , nisi ab iis , quae Plautus Latine, etsi non ad verbum , sed libere reddidit; idcirco , quo magis Puni eorum versuum explanatio ab Plautinis Latinis recesserit, eo major suspicandi dabitur locus , P Dicorum interpretem eorum intelligentiam , sensumque vix ac ne vix quidem attigisse . Verumtamen hoc dicere me posse mihi videor , ipsa illa sua Plautino. Punica tractatione, cujus loc. ante cit Miscellaneorum, rationem affert Petitus illud sese fuisse consecutum , ut illis , quibus nostra patrumque memoria suam hoc in genere interpretandi industriam locare studium fuit, ad Plautin Punica minori negotio intelligenda viam aliquo modo pararit. Quo beneficio promeritas est, sibi ut debeamus . 1ὶ Qui adeundus in sua Plauti comoediarum edit. Neapolis Nemetum , sive Spirae , I 6 I9. in to Tom.I. pag. 333 - 336. & 339. Ab eruditis certe maiorem gratiam Pareus iniisset, si Plautina quaeque Punica Hebraicis, uti Sam. Petitus secit , descripta Iitteris , ad linguae vel Hebraeae , vel Syro-Chaldaicae analogiam revocasset, eorumque anomalias diligen- Diqiljroo by Coral,