장음표시 사용
251쪽
tharingiam deinde omnem , Utramque Siciliam , & nuper quaedam alia Galliae maxime viribus succubuisse vidimus. Et sicut Ferdinandus olim Catholicus cum anno sere 148o. Mauros Hispania expulisset, quindecim annis post novi ostis adeptus Imperium est; ita eiectis Anno 168s. Hugonoriis Lud vacus Magnus quinto post ac deeimo anno Novum pariter urbem cum ipsa Hispania Borhoniae maiestati adiunxit. Velut semper novos orbes adjiceret DEus pro paucorum immorigerorum actuc non Catholieos dixi Sed in omnes non Catholici Principes, qui permittunt in sua ditione esse C tholicos . ii etiam permittunt, eos in sacris ab Hierarchia Ecclesia1, ct m xime Romano Pontifice pendere, seu acerdotes ii sint seu laici. Idque ne-' .ari' a quia si non penderent, Catholici non essent. Nec tamen qui quam est horum principum , qui Statum hunc in statu exitialem credat, ut Pumendorvius & Heineccius. Id vudere est in omnibus mundi partibus ubi catholici fiant, apud Suecos, Danos, Anglos, Batavos, Gerranos, Rusos, Iureas, Persas, Indos, Simensus, Sianentes, Tartaros, Afrosi Alo excepisonitu γ Monaretiis Afrido si bHimeeii, quae duo potentissima regna Iubito corruere debebunt, cum primum Pontifici nullum in iis eorumque subditis imperium concedetur. Haec cum ita sint, criminationibus horum duumvirum opponimus consecsiones duorum, qui idem talem valent.
Puflendormus ex humili loco adeptus erat, ut a Consiliis interioribus lcsset magno Principi: Pleineccius adeptus est Rholae aliquem principatum. Illi
opponitur Comes a METTERNI peramplae prosapiae, ejusdem Principis
Consiliis & negotiis adhibitus maioriabus, non ad scribendos silum ilhros, ut Pussendoinius. Heineccio autem O ponitur Fri rei uius Argentinensis Ac demiae Acatholicae rector Acatholicus. ille in apsis Comitiis Ratis nensibus , ducente etiam, polt DEI gratiam, ratione naturali ab heterodoxa ad Cath licam doctrinam conversius docet religionis Catholicae necessitatem, im centiam , ordinem pulcherimum , u
pote DEO auctore dignumr idque pro
sesius est paulo ante mortem eo te
pore, quo mentiri ne sibi quidem facile
quisquam voIet ratione utens. Alter
demicis Rectoralia Sceptra capessena inter suos consessus est, quam misera esset congregatio heter Oaeorum, eo quod hierarchia careret , nec possevessicere aliquo modo Statum in Statu. Comes Metternichius consessionem suam confirmavit morte sua quarto decimo, postquam eam ediderat, die R tishonae Anno 3728. Rectori Frehreis nior ut consessio eum sita ad DEI gratiam , obitumque beatum disponat,
Breve Scriptum utrumque est. BrmVitas tandem nobis quaerenda est. Scruptum Comitis comentariolo illustravit vir doctissimus iuxta ac piissimus. v. P. D. Casparus Erhard Benedictinus ad S. Emerammum, Comiti eidem 1 Δ-cris r Sed quem tamen commentari tum pro hac appendice longiusculum censemus, ideoque omittimus. prcthiareis nisi scripto qui commentarium adde. re voluerit, eam operam I bentes permittimus.
252쪽
CONSILIARII INTIMI ACTUALIS, EJUSDEMQUE REGIAE M tasTATIS RATIONE ELECTORATUS B NDENBURGICI, ALIARUMQUE TEUTONICARUM PROUINCI RuM AD COMITIA IMPERII RATISBONAE LEGATI PLENIPOTENTI
TYPIS ET IMPENSIS IOANNIS BAPTISTAE LANG
253쪽
s. a. Tri Elisto Christiana est Religio
divinitu, revelata. Σ. Revelatio est facti, & revelataui continet historiam: ergo seriein sac
f. Factorum veritas mihi constare non potest per rationem. S. 4. Ergo per aliam revelationem mihi innoteicere debet, aut per Te
g. s. Non priori modo. . 6. Ergo per Testes. S. 7. Neceste est, ut testes isti fiat omni exceptione maiores, ne fallere possint, nee falli. S. 8. Tales non sunt, qui post multa secula in remotissimis mundi ungulis Iingulatim extiterunt f. s. Sed tales, qui praesentes suerunt
justo numero. S. io. Qui ea, quae manthus contrec tarunt , quae oculis usiarparunt, quae auribus hauserunt ,.aliis retulerunt
. i a Isti visa & audita tradiderunt Ahis, stupendo successu. 3. Hii, quae a primis, scilicet Ap solis, acceperunt, tradiderunt porro istis. g. i . Hi deinceps Atiis. En succe
sonem testium. S. i s. Hi omnes habuerunt vel habent eandem scientiae suae causam. S. I6. Ergo omne sunt idonei testes. S. I . Cliscente mox Christianorum numero, orti sunt coetus, utique via sitis, quia ex hominibus compone
g. 18. Coetus hi omnes unum communem)M finem hahuerunt. S. I9. Ergo unam societatem consti
S. m. Talis societas vocatur Ecclesia. R. P. Desine Pura L,. 13. Ista Societas, quae Ecclesia Q catur, eo ipso, quod est Societas, non potest ne fingi quidem absque ordine imperantium S parentium; aut, gmavis , sine stibordinatione. En Hieraretium ladi. Talis Ecclesia est maximae au torita is, seu est is falDbitis, i l est, nulli Christianorum licet, dicto vel facto tellari, sibi displicere, quae Ecelesia statuit. a . Quae itaque Ecclesia docet, quae jubet, quae tradit, credenda sent, Im
i. et t. illa H;cit, collectionem quanis dam vetust i smorum librorum . item aliquot op stolarum 1 diversis Autho ribus diverso tempore, & diversis Iscis isti iptorum, esse verbem DEI Seripi, . Nisi diceret, non crederem. Plane ut S. Augustinus: Eo Nero LPoneelis non crederem, niήDe Curishois Ges a commodieret
i. as. Illa istius Verbi divini sensuri determinat. Alias illud intestigerem
meo iure, pro captu meo , non ad lubitum alterius.
26. Illa dicit, Christum & Apost los multa viva voce tradidisse. Quis, quaeso. aliud sbi persuaderi patiatur i. 27. At, inquis, mali fuerunt non pauci Pontifices. Fuerunt; sed sibi
mali fuerunt. α8. Ecclesiam corrumpere non potuerunt; nis dixeris, unum Papam tot Archiepistopos, tot spiscopos &praelatos toto orbe dissulos, momenisto quasi pervertim. Portentum li 29. Num & Vestri episcopi. sic di ii, vestri superintendentes & antisti. tes fuerunt boni λῆ. 3o. illi tamen nullio addictius imis perant, quam summi Pontifices Ee a . g. 3r
. Puto legendum δώ--δε phrasi non unota pia frictus, magis adductis haben a.
254쪽
, 3 I. Sed, inquis porre, iudicarunt
Concilia, necessariam fuissie reforma tionem Ecclesiae tam in doctrina , quam in vita & moribus. An vero sortius argumentum inveniri potest, , quo probetur, Ecclesiam universa-x. Iem nunquam errasset Qu; en in e rori medelam afferre potuisset , saerrans S. 3 a. At multa nova invexit Catholica Ecclesia Primum i vos multa n va appellatis, quae sunt antiquissima, S cujus origo non constat; unde est ab Apostolis. Deinde, sint aliqua noVa, e. g. Festi dies, solemnutates, ritus &c. alia, quae ad doctrinam pertinent , non agnosco Quid tum malum est, quod pars hominum, quae est multo maxima, rebus terrestrihus immersa, avertatur ab objectis stivolis, & ad unum necessarium Z Quod sine sensuum am' xilio fieri vix potest. s. 33. Demum, inquis, Ecclesiam Caia. tholicam spiritu persecutionis & cim delitatis agi. Quis tulerit Gracchos de seditione querentes Scilicet Spiritus Christi, spiritus inquam mam
suetudinis de Charitatis Christianae suggessit Luthero vecta haec: Cur
bos Rapar, hos ordinales Bre. nonoecidimur, manus nostras in e rum sanguine lavamus 7 g. 34. Constat itaque Ecclesiae sua aue.
S. 3s. Valete ergo, qui illam inter & . me dissidium volunt, valctes vale . S. 36. Cui haec non sufficiunt, aliam viam ingrediatur. Oret, legat, &consulat viros doctos ac pios. Si cui volupe est disputare, disputet: sudabit & algebit. Et ego multa alia habeo, quae me hortantur, ut m deam ad ecclesiam, multa, multa. Sed haec mihi sufficiunt, nunc quia i
g. 37. Taceo itaque, & immensam Dei sapientiam & honitatem adoro, quod eo modo populum suum regi voluit, qui solus humanae conditioni conveniens est. Omnes enim obedire posissint, non possunt omnes examinares iudicare, eligere. . 38. Haec est via illa, qua nee MI.ti aberrare possunt.
255쪽
MISERO ECCLESIAE AUGUSTANAE CONFESSIONI
ADDICTAE PERMULTIS IN LOCIS STATU HABITA ME LAE MAU Dν 3. ARGEN RATI IN PRAEEUTERIO ACADEMICO
NICO, CONVENTus ECCLESIASTICI PRAESIDE, ET PASTORE PRIMARIO
IOANNIS HE INRICI HEITTI . Auditores suis quique eloquiis
FElicitates, eum prima alteraque posterorum nostrorem silutis Iactum
vice saloes Academicos tenerem, vi sundamentum 1 Suh finem secunditam Galliae regnum, quam uni- mei Regiminis Academici pax Europae versam Europam exhilarantes grata H. reddita fuit, per polonorum dissidia larique mente revolvens non possum, tum amissa, extensis Gallici Imperii li- quin spe confidenti suffultus tertium mitibus, auctaque potentia. Quis qui nune Magistratum literarium laetus agis to vestram me invidia prosequeretur, Dedjar. Faustum reddidit primum si sub initium tertii huius mei Rect meum Rectoratum Serenissimi Delphia ralsis eandem Europa sentiret laetitiam, ni Nativitas, qua nihil exoptatius eandem gallia experiretur felicitatem regi regnoque contingere potuisset. profecto nos omnes ardentissimis, Quis nunc nostrum non sperat, fausto imploramus suspiriti, potentissime a ipsius Connubio solidum, firmumoue que henignissime Pater Caelestis ex inis intra Rectorale, quod instat, semestra timo eordis tunda clamantes: Da pa-
256쪽
cem Domine In ilIehu nostris, satrum fac Regem, Protege Reginam regiam
Re . sobolem, serenissimi proprimisielphini felicitatem Lecundo & siavi
matrimodio auge. Conserva sub po-rentissimo Hementissimi Regis proesidio hanc civitatem, & in ea Academiam, eiusque tam proceres, quam Doctores& Cives, ut illustris haec celebrisque sapientiae stientiarumque ossicina ulte rius floreat atque perennet. Imperii Benigne DEUS caelestem tuam hen dictionem omnibus meis lahoribus a que conatibus, quo vergant in Sanctis-himi nominis tui gloriam, & Ecclesiae pariter, atque Academiae emolumem
tum. Caeterum more consueto munus.
Rectorale hrevi sermone auspicatuIus pauca quaedam de misero Ecclesiae Au gustanae Consessioni addictae permultis in locis statu verba sacere decrevi, quae ut benevolis auribus cxcipiantur, enixis precibus contendo.
De Misero p cclesae Augustanae Comsessioni addictae permultis in locis statu
dicturo ante omnia praemonendum Uidetur, sermonein mihi haud fore de statu eius interno, sive de Doctrinis, quas Ecesesa nostra in libris, ut v eant, symbolicis profitetur. Consentiunt enim illae divinae revelationi. Nee desiderandum quid esse eenseo in Sacramentorum administratione, institutioni quippe Salvatoris consormi. Naterialiter hine puram atque felicem esse arbitror Ecclesiam nostram. Sed misera mihi duntaxat conditio videtur ratione sermae, regiminis S status existerni, qui certe ici multis locis misi xior esse non posset. Etenim vix umishra eius visonis Ecclesiasticae in ca apparet, quam Paulus requirit quarto
Epistolae ad Ephesos Capite ita seria
hensi ex quo totum corpus, scilicet Ecclesiae connexum dc compactum per omnem commissuram sirppeditationis
secundum operationem in mensura uianius cuiusque membri augmentum eo
poris facit in aedificationem sui. Si nil nobis his in verbis Paulus Eceleia sae Christianae, cujus fundamenta tum iacta fiterant, strinam sub Schemate corporis humani, cuius membra sibi
invicem tam arcto rexu unita sunt; . ut laeso uno reliqua oannia dolorem sentiant, unum alteri perpetuum serant auxilium. Sermonem
Ptitilo filisse de Eetiosia visibili, &consequenter de unione & mutuo auxilio visibili, demonstratione nulla: im
dicet. Loquitur anim de Eciaelia,
in qua Doctores vlshiles a se invi cem visibiliter disternibiles conspici & . demonstrari potuerunt, quorum nempe alii tuin suere apostoli, alii Eva gelistae, alii Pastores, alii Didascali si ve Doctores. Requirit hine Paulus evidenter ad formam Eces ae vis hi-lis necessario unionem visibilem, at que mutuum auxilium membrorum visibile, quum ad coi pus humanum commissi ira ossium, cuius heneficio uis num membrum alteri aure ilium serie potest, aeque necessario requiratur, ascirculatio sanguinis, & sanus nutrien que cibus atque potus; sola enim concordia . in .rna doctrinae & usus vecti atque sacramentorum in Ecolesia nihil est, quam respectu corporis huia mani usus ciborum & potus atque circulatio sanguinis. Talis ergo uni nis riternae atque visibilis & mii tui auxilii, quod Ecclesiae pateticulares tabi invicem ad inuar membrorum corporis terre deberent, cum in Ecclesia augustanae consessioni addicta viet umbra hodie apparet, evidenter patet, in ea collective sumpta vix umishram ' sormae Ecclesasticae visibilis, uod Paulus requirit, observari. D ectus vero hic formae E esiasties, visibilis parum a totali disserens sona est omnium, quae in ea frequente apparent, miseriarum. Quaerenda est tristia huius desectus ratio in eo, quod Reformatores Ecclesiae tantum de restituenda doctrinarum puryale, es legitima sacramentorum aciministratione fuerint solliciti; prudentem auiatem regiminis Ecclesiastici ordinati;
nem ad conservantiam unionem e
ternam ahsolute necessariam, respectu Ecclesarum particularium, imprimis minorum, prorsus neglexerint; mediis cis chirurgasque smites, de eame &sanguine, eiusque circulatione, clestomacho, cie qualitate ciborum potos, optimaque diaeta, nec non ea sanandis vulnerihus, valde sollicitis; ossa autem non modo legitima con reisura destituta, sed per totum coripus stacta & contusa negligentibus ;de neeessario & mutuo membrorum auxilio, de iacultate standi, eundi re se defendendi ne quidem cogitantibu q. si satis fuissent providi Resormatorcs negotio tanto syncere quidem & ani mose inchoando pares, satis pruden. ter autem continuando, & seliciter perficiendo, ut eventus evidenter docuit Oh summam S multiplicem im providentiam , quae ex dicendis et rissime patebit, impares, cum augustana csasessiona cau duclaratione de
257쪽
norma Ecclesiastica doctrinali, Dil gen quoque Canonum exhibuissent,
tunc eorum, quos retinendos aut no
viter introducendos , quam eorum , quos ahrogandos censuerunt, ut Imperatorio, aut Imperatori patere potuisset, non tantum quid crederent atque docerent, sed & ad quorum Canonum normam Ecesesas suas reformatas dirigerent; cum ad hoc aequeae ad declarationem doctrinae tam ex
Capite iuris quam prudentiae ohstricti fuerint. Quodsi enim hoe factum ah ipsis suisset, non tantum sitissecissent ossicio sito, sed & sequentium tem- orum doctores, atque in dirigendaeclusia consiliarios sihi obstrinxissent. Hi enim per hanc Canonum syllogencertam quandam suis Ecelesiastici uni versalis normam obtinuissent, qua nunc destituti dici non potest, quam in re dibilibus , S ineffabilibus in munerum suorum administratione premantur dic ficultatibus. Quam misera esset Juris Consulti Civilis, qui advocati Generalis munere iungitur, conditio, si in relationi-hus at te deliberationibus suis ipsi tantum liceret ad statuta provocare, hi que deficientibus interdictum esset iura communia allegareὶ Interdictum auiatem hoe est iuris Ecclesiastici consultis, non lege, sed iuris communis Mesesiastiei desectu. Fit hinc, ut alia Ecclesa particularis ex Carprovianis, alia ex Hobheso - Thomasianis, alia ex Titianis, alia ex BOhmerianis, alia ex aliis principiis ius sbi Ecclesiasticum pro lubitu formet, magna cum Ecclesiae nostriae ignominia. Imprudenter idcirco & improuidὰ pristinas te. es Ecclesasticas abrogarent, qui nulisas certas & universales, nedum meli res, earum loco tulerunt; immem res notae in vulgus regulae, suadenti, non abiiciendam esse vestem licet inis veteratam & propterea haud eleganiatem, antequam nova & melior, quae
indui potest, adsit; eum praestet, te tum esse vestitu, qui displicet, quam nudum incedere. Hoc vero,Resoriamatoribus intuitu Juris Ecclesiastici Universalis factum esse, nemo ignorat, & ecclesiae particulares praesertim minore, consistoriis & conventibus FGHesasticis destitutae, suo saepius, e
que hodie irresarcihili es inevitabili
Multis iisque tristissimis id confirmare exemplis possem, s temporis ratio id permitteret, hinc si satis suis
sent providi Reformatores, in Germania , aut Hierarchiam spiscopalem cum Suetis Danisque retinuissent, aut Consillorium saltem supremum & univeriale, in gratiam praecipue Ecclesia.
rum particularium minorum erexi csent, ad cognoscendas omnes causas Ecclesiasticas non tam doctrinam,
suam utique solus DEUS per vurbum
uum diiudicat, quam regimen, ordianem , decentiam, disciplinam , Ministrorum vocationem & dimissionem, S alia negotia Ecclesiastica concerianentes ; iudicium quippe humanum non tantum admittentes, sed & n cessario requirentes. Utroque autem neglecto Ecclesia Augustanae Conse sotii addicta in Germania in relatio. ne Ecclesiarum particularium ad se in- . vicem respectu Iuris Ecclesiastici smilis evasit vermi, in partes non tam tum magnas dc longas, sed S mini' mas dissecto, quarum quaelibet se m vel, quamdiu aliquales vires superis sunt, & quarum quaelibet sensim semsimque vitam, S cum vita iacultatem se movendi amittit. Similis exeriacitui, cui nec desunt vires, nec helia
licae artes, rim annona, nec arma,
nec pugnandi ardor, militanti autem sui, variis ducibus dirersae dignitatis,
diversa, saepius contraria, nonnunquam plane nihil decernentibus & s hi invicem non subordinatis. Similis legioni, in qua neglecto habitu unuformi non tantum quilibet centurio, sed & quilibet locum tenens, vexistiser, antesgnanus, S ab ex hiis l. heratus sibi independentiam adscribit. Similis urbi , cuius incolis non deest quidem cibus & potus, qui autem nullo inter se nexu civili uniti sunt, ita ut quilibet non tantum Pater, sed ut quaelibet materfamilias gentium sihi iura adscribat, & in statu naturali
Obiicitur saepius, sed sne susscienti fundamento Romanae Ecclesiae, faeis minam quandam aliquando fuisse P, pam , Maiori specie hoc Ecclesiae no strae objici posse videretur. In ea enim jura Papalia & Episcopalia exemcere potest ismina, dummodo sufficientes possideat divitias, ad emeniadum pagum immediatum, cuius iniaeolae Augustanam profitentur Confesia sonem, & cuius dominio territoriali us quoque Patronatus adhaeret. Π- lustrabo assertum exemplo. Vidua
ruaedam praeter alia bona pagum pocedit in alatia, cujus mssori ib ii nem superioris saeculi ad Diaconatumque
258쪽
uendam huc translato dandus erat . Successor. Cumque viduae huic non
tantum dominii, sed & collaturae iuratum comperierint, incolae huius pagi eam stupplices roserunt, ut ipsis electionem post habitas a quatuor Canditiatis conciones, quas vocant probatin
Has henigne concederet. Annuit illa, detulitque mitto, post collecta autem
rusticorum vota non cum vocavit, qui
maiora obtinuerat, sed qui sibi potissimum placuerat. Nonne haec faemina
iura Papalia & Episcopalia in sumismo gradu exercuit. Nee desunt forsan etiam uxores , quae per m ritos sub ipsorum imperio viventes
jura Papalia, Discopalia, Presbyteralia, & parochialia exercent, licet tantae sit hujus attentati, ubi id obse
vatur, turpitudo , ut honorifico hoc in loco neque recenseri, neque reda gui mereatur. Quot vero de quantae ex memor ta separatione atque independentia Ecclesiarum particularium iam ortae sint miseriae, vix verbis exprimi potest. Primum inter eas locum tenet libera multarum perniciosarum, S scandalo plenarum circa materias juris Ecclesiastici hypothesium assertio. Deprehendimus enim in Ecclesiis nostris Doctores Theologos aeque ac idre consultos statuere ausos, quamlibet Ecclesiam particularem ea gaudere potestate , ut consentiente Domino Tertitoriali non modo loco primi hebdomadis diei, quem inter septein Ecclesa primitiva universa ex solidis fundamentis ad constituendum novi testamenti sabhathum elegit, non obstante perpetua S universali observantia, secundum, tertium, quartum,
tuintum aut sextum pro lubitu huiecopo destinare , sed & loco septimi
recurrentis diei octavum aut nonum recurrentem pro die Dominica declarure queat. Qua hypothesi admissa
sponte sequitur, licere non minus cui
vis Eccletiae particulari memorato a cedente Domini territorialis, iura Papalia , atque Episcopalia exercentis conis sensu, abolere benedictionem sacerdot Iem, & omnia tollere, quae universalis &perpetui erunt usiis, & ad ordinem atque decentiam in Ecclesia conservandam absolute necessaria sunt. Quis vero non
videt tristes S misera; harum hypotheis sum sequelas Se uuntur inde gravissimae , oc decessu aissicis limae de succeLsonilius principum Protestantium conistroversae, docet hoc exemplum notis
sime de Successione montis Belliordens
contentionis. Qui allegatarum in inemorialibus eius atque iactis ejus occa-
sone impressis Theologorum, atque Iurisconsultoriim nostratium in qu stion thus iuris reclesiastici de henedi ctione sacerdotali, & iis, quae ad eius validitatem requiruntur, de dispens tionibus praesertim in causa propria, de divorsis, aliisque eiusmodi materiis hypothesium, opinionum, consultati
num, & respontorum varietatem, Conistraritatem , & frivolam quandoque a daciam ammadvertit probabilismum,aut potius scepticismum crassislimum, the retice k quibusdam non sine scandalo defensum, sine ulla haestatione a no
nullis Ecclesiae nostrae Doctoribus in ipsam praxim electum pio cocliotus Zelo indignabundus ohservat. Convinci tales effrenae licentiae S publice convincitates redargui possent, si adessent leges Ecclesiasticae scriptae universales. uuis
probus & cordatus non horrore coniis
pitur, videns, nonnullorum Iuris EGclesastici esse principium, quidquid
lubet, licet. . Quid mirum, s Ecclesiae Ecclesasticae Romanae addicti talia dotestantur, S abominantur, nigerrimamque de Ecclesia nostra id eam concipiunt , quippe cui ex causis supra meis moratis culpam ultimato semper avi scribit, certo persuasi, Reformatores certitudinem normae Ecclesiasticae negli-pentes inter causas morales Husmodi sequelarum reserendos este , aeque ac parentes, liberis in iuventute nimiam concedentes licentiam vitiorum, quae ab his in senectute perpetrantur, causae sitiat. Detestaretur profecto talia &ahuminaretur, si hodie viveret D. Augustinus, quod vel ex epistola eius octuagesima sexta ad Casulanum patet, in qua ita scribiti quis non DLum os sentiet , s velit cum scandalo totius , quae ubique dilatata est, Ecclesiae diu Dominico ieiunare Certe si per ieiunium die Dominico institutum DFusotienditur, quid existimatis Auditoreuuam dira ratione offendatur per a acem diei Dominicae abrogationem, de per defensionem atque approbationem moliminum infinitd majora scandala raebentium, & legitimum literarum latum dubium , successionemque i
tegrarum tertitoriarum incertam revidentium 3 Sed transeo ad aliam taclesae nostrae miseriam , in eo consistentem , quod consentientibus hinc iude, imo approbantibus, & laudantibus nonnullis Ecclesiis particularibus caecisque e rum inspectoribus cuivis imposiori atque sanatico impunὰ liceat novam so mare Ecclesiam, novasque promulgare leues Ecclesiasticas atque Cerimoniales.
259쪽
Domit hoe perpetua , & actu docet
hodiema tristis profecto experientia, novo indicio, Ecclesiarum nostrarum parti larium statum similem saepius esse statui, qui in Republica Judaica, Iudicum temporibus quandoque obtinuit , in quo quis fecit, quod honum sibi tectumque visum fuit. Statum auiatem hunc tantopere multis nostram placentem spiritui sancto, em spiritui ordinis , & Subsectionein amanti &primario libri iudicum Auctori maxumopere displicuisse, exipso hoe libro latis patet. Magnae porro & variae observantur tam in vocatione, quam in Aimicsone Minimorum verbi diuini in Ecclesia nostra miseriae. Iusto serius vos diis
mitterem Auditores , si vel centesimas ahusuum circa vocationem se Lepius manifestantium recensere nune vellemi
Missis hinc illis, ceu maximam partemper se notis id solum circa dimissionem eorum tristis refero, esse hodie in Ger
mania non paucos audacter asserentes, licere Dominis territorialibus sine ultilius rationis allegatione mi strum inis nocentem ex liberrimci arbitrio rem vere. Quas vero violentas injurias at aue miserias non optimis tantum viris,
et & eorum familiis impium hoe ius Ecclesiasticum conciliare possit, quili-het facile perspicit. Tristior insuper eonspichur plurimis in loeis miseria, si ministrorum E
Hesiae salaria considerantur. Tam mi gua enim haud raro his esse solent, ut Monachorum mendicantium more Auditorum misericordiam implorare cogantur, nisi time cruciari vesint, verbi divini praecones. Ex qua miseria necessario oritur summa S aegerrima viduarum, plerumque Ecclesiae ministro. rum paupertas. Aut non concedendatis uxores dueendi venia , aut ex mispite saltem prudentiae cura viduarum adhibenda tuisset. Talpa caecior stoportet, qui fluentes inde non animadia vertit peraiciosas in ipsa munerum FGHesasticorum adminili ratione sequelas. Alii enim ob salarii insuficientiam, alii ad evitandam viduarum inopiam inis stiami sape uxorum vi, Ham, aut pre rario coguntur sordidae se tradere ava ritice ; alii auditoribus turpi ratione adulantur, idque magno cum scandaisso in sermonibus precipue funebrihus, quos ideo jure meritoclue viri cordati iam dii: mendaces appes lare solent conisciones. Quibus adulationibus si alce. dit irrationale prolixitatis, & vanae veris
hi loquentiae ad lacrymas praecipue exintorquendas studium , superveniente quandoque aeris frigore dici non po4 teli, quanta indignatione talis decla maior sibi soli placens , audiatur tinanta aurem conciones ejusmodi mendaces pietatis mi lio Ileuant immo dimenta, isquens docet Historia. In pago uno tantum ab hac urbe lapide distante ante octo circiter lustra rustiti Cus quidam pastorem adilt, eumque inter gavit, quid sibi faciendum et, ut post mortem aeternum damnetur vix enim sibi hoc videri possibile, cum hactenus in omnibus concionibus sim bribus quosvis variorum sceleriam reos audiverit praedicari beatos, adulteros nimirum, ebriosos , homines maxima fraudulentos & avaros. Quae quidem quaestio Pastorem hunc, ac dente n minis gentilicii instigatione, in munem ris administratione valde severum re didit, atque permovit, ut deinceps in parentationibus de salute defuncti i dicium plerumque suspenderit. Nee minor in Ecclesis nostris te
Rectu emeritorum apparet miseri Detrimentum, quod Ecclesia nostra ex deficiente eorum sustentatione sentit, neminem latet. Accidit fiumis miniiastrorum vecti Divini in Ecciesia nostra Contemptus eo usque progressus, ut Crescere ulterius nequeat. Preter ali
varii generis Ministerii contempto , infimus quoque de lentinam reipublicae Constituens , populus tam abiecte de voluntatis Diumae nuntiis sentit , de tam impie de illis loquitur, ut si nulla psi in rini precipue cerevisaeque camponis superest colloquii materia, alvitia, quae in Ecclesiae ministris obseris vari arbitratur , recensenda se converistat , summumque in iis vel fingendis vel a ravandis studium omni veneratione leposita adhibeat. Quam infamem impudentiam non tantum Ecclesiae tam manae, sed Ac reformatae membra lauridahiliter in nostris detestantur. Haec autem miseria hic Amentorati precipue in pleno pro dolor vigore est,
Originemque primariam ex electione populo concella trahere videtur, Cum electionum temporibus potissimum e
Sed transeo In Germaniam, ibuque miserum quoque Ecclesiae nostrae uatum deprehendo intuitu turpium de inanium , quae a theologis saepius imis
pune de frustra moventur , fixarum. Recenserem earum plures, si taedium e citare animus csset, quantis Mesertim
260쪽
animorum motibus agitatae, quot &quantis convitiis , haeretificationibus ec condemnationibus resertae fuerint C sub finem Superioris , & sub initium hujus seculi continuatae atque auctae , hinc sub pietatis promovendae, illine sub conservandae veritatis mede tu Theologis nostratibus controve siae, an aprico est. Certe si taxin E schemolynen , ordinem & decentiam amasset Ecclesia Augustanae confestioni addicta, quod alii ab Evangelio, alii a Luthero denominare solent, modum saltem eas tractandi nunquam permiis Magnum pariter desectum Ecclesiae nostrae multi jure declarant tot
tuum sive domorum iis consecratarum, qui ob aetatem nimis proiectam , &cessantem ad negotia conicia ulterius agenda aptitudinem; abiectis lubentita lime omnibus curis mundanis in pia hominum sui sexus societate ultimum vitae tempus transgere, non sine rati ne desiderant. Haec certe in re, si modo verum ingenue fateri volumus, infans cum sordibus inconsiderate &impie essulas est. Consummatum denique reddit miserum de quo mihi siermo est, statum lanto quidem gradu sed evidenter nihilominus ad interitum suum procedens, ac multis iam in locis ruinam minans Ecclesia nostia. Concordia enim rebus parvis crescentibus, discordia Vero misgnis dilabentibus, nonnullisque ex p ientissimis Principibus, quorum maj res precipui fuerunt confessionis A gustanae exhibitores, & rerum Ecclesi sticarum Directores ad pristina reverissis sacra , quomodo partes imprimis minores disceti vermis Ecclesiastici se diu adhuc movere, quomodo exert tus militans sub variis ducibus diverissa decernentibus se porro defendere, quomodo urbs Ecclesiastica, quae non simul est civitas, & in qua vicinus, ardente pariete proximo rem suam non agi existimat, nullumque proinde fert auxilium , se ulterius conservare pol rit vix appaIes. Innumera adhue proserri possent, Auditores, maximique momenti ad miateriam Ecclesiae nostrae demonstrandam, Argumenta r sed sufficiant haec aci tri. stem ipsius faciem delineandam. Transeo laetus ad laetiorem fel,
cioremque academiarum conditionem.
Suus enim constat honor etiam aput summos Principes eruditis eorum D ctoribus. Non imminuuntur & lappiam tantur, sed conservantur & augentur
horum iura. Nihil sibi timet respublica ab ea , quam Rectoribus lubena concedit potestate, nihil de ejus abusia suspicatur, laetus hinc Regiminis Academici onus in me tertia nunc vice suis
scipio; leve enim illud reddunt iuralpu annexa , intacta Divolis laborditi torum oppositionibus, & invidiosis re levolisque atque stram eis aliorum duiudicationibus, ineptis criticorum n dum in stirpo Lepius quaerentium cor jecturis S emendationibus, quas vir eruditus sub Mathanasii nomine state lapideque derisit. Laetus id susicipio natali meo quadragesimo nono, quo suis perato ex annis climactericis septimo, quin uagesimum aetatis annum salvus
per DEt gratiam 2 esque ingredior.
Cum enim nullus subirem, sere ut
praelectis satisfacturi sitis legibus, nihil nisi Fausta mihi polliceor atque