Petri et Francisci Pithoei jurisconsultorum Observationes ad Codicem et Novellas Justiniani imperatoris per Julianum translatas. Accedit legum Romanarum et mosaicarum collatio notis illustrata. Ex bibliotheca illustrissimi d.d. Claudii Le Peletier ..

발행: 1689년

분량: 882페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

261쪽

Nigantur, auferri item cis arma, ne salutem in galea&clypeoqu*'rant. Illud etiam, imo vero praecipue, haclege sancimus, ut nefari Asacrilegaeque huiusmodi tumultuationes vel in ipsis initiis per arminrum amolitionem, honestamque admonitionem sedentur, vel certe si in improba obstinatione permuneant, metu illustrissimae potestatis per moderationem & justitiam &prinantem pietatem a praedictis rebus compescantur. Haec ipsa, quα pro veneranda religione, &cum omni observantia, veneratione, honore, pietate, puritate, sanctitate ac reverentia, vel maxime a fugitivis observari jussimus ;neque immanitatem propter religionem abjiciendo, neque rursum religionem propter humanitatem contemnendo, eo quod decet tum Divinitati,tum humanitati attributo : propositis edictis in totum orbem, ut ad omnium notitiam pem veniant, curabis: ut & confugientes per decreti clementiam securi sint, & nullius hominis temeritate quae ad honorem religionis sancitas i intercidant.

Lex haec proposita fuit indicti

ne decim quarta, duodecima die

mensis Pharmuthi. i hoc est septiamo Aprilis. J

262쪽

DE His, Qyi AD ECCLESIAM, dcc. et i

bulaverit cum Epii copo Presbytero vel Diacono in quocumque loco nullo modo eos retinere vel abduci ius Icrunt Valentinianus Theodosius M Arcadius consti tutione nondum edita, quia, inquiunt, in Sacerdotibus Ecclesia constat.

s Κή - ας οὐ l us . lib. 0r. GaItionum βρον Leviticio'. I ii. Ut ad Ecclesiam prodire aut ad Ecclesiam confugere non dicatur, iiiii quod ad locum ipsum pari ei que prodi ii ves confugerit, quibus Ecclesiae

-Jacobus Gjacius V. C. cui ego, si qine sint tenues in me ingenii facultat , ii quae literarum opes cxiguae, ni uni maxime quantulaecunque iant acceptas referam, improbus intestibiliique ita: summus inquam ille istius disciplinae doctor emendat, ex Latina constitutione quae sic habet. oratum siens dipuos trimas ingressitan acu . --- ταιι δε α :ul Fnnes Di pascisti: ο δι di. πολ nM:

. ελ-J Διαουν. echiel. xt. Oel. Hecatser ala atrii est, uti Virruvius loquitur quod vocabulum M septuaginta retinuerunt ιιν. Rei τι. Vide Hieronym. Nunc ego illud non extra rem testabor non falso ex veteri Glossario& Patucin & Doctorem meum retulisse quod omnino illud de Exedra habet. Sic enim me illic legere memini. Ala, Immiem

263쪽

ε. 4 CODICIS L I p. I. T I T. XII.

concutiebatur terra nocte ac die decem diebus, postea cessavit. At vero Imp. non gestavit coronam per dies decem. Sed & sancta Christi nativitate absque illa processit in Ecclesiam, etiam prandia Quae ex more sunt in decem &novem accubitus cessare fucro. Resarcietur inae Cedrenus lacerus, & ut alia

omittam. Prandia, dicuntur, non κνάεια. Sudas: ἡ Βααλ.

cap. xxx xl.

c, dis Eu, α,υ J Basiliscum ad Ecclesiam configientem abstraxit

Acacius. Proco'

-εUr. ι . sani et hin ρυ . J L μυ- x. EN an Ergo secundum AEgyptios primo mense celebraturi sumus Dominicum Pascha, hoc est vi 1. Κ lend. Maias, qui est xxx. Pharmuti mensis. Nec absurdum arbitror, ut inde o servandi melius trahamus exemplum, ubi primum Pascha celebratum est. Unde& majores nostri in tractatu Concilii Niceni eum diem Ende tende si quis di ligenter attendat, statuendum putaverunt, Zc ipsum mensem novorum recte cui todierant, quia in AEgypto hoc primo mense nova secantur siumenta. Hic autem mensis de primus est se naum AEgyptiorum proventus, de primus secili dum lesem, de octavus secundum consuetudinem nostram. Indictio enim Septembri mense incipit. Nove . xlvst. L. t. C. A OD. Praefect. Praerori A c. Octavo Kalendas Octobres, id est, ad aequinoctium autumnale, ibique termitinatur. Beridae amment. Lana ct hemeri si . Constantinianae indictiones quai do inductae sint Fasti Graeci annotant. Sed Ec-ολυ τι δυν απέζη -υ γυεις, η πις vis iv Fς τῶ πιγαλ ρυ Θεω που, ab ε ρε-ο αριθμῶ H Iνἀκ L C drenus. miros a NM o arcu. Septimus autem mensis secundum numerum qui September dicitur computatur, quia cisi a Septembri mense annus videatur incipere, sicut Indictionum PRAEsENTIuid usus Ostendit, tunc enim seminum jatrias, nec tamen ex quo plenior gratia se incipit demonstrare ex eo anni oriso subducitiar. Initio Synnarii Ecclesiae Graecae, quod a Septembri incipit, ut de Novella Manuelis Omneni σῆι --κτυν Ἀ-ών scriptum reperio, ἀυ

mento Lunar Indictio dicitur ab indicendo, cum cnim Romani omnibus gentibus imperarent, omnibus tributa indixerunt, quae cis quinto semper anno pei debantur. Sed primo quinquennio ara, secundo argentum, tertio solvebatur at rum, quarto rursus a principio repetebatur, id est, ab aere; unde junctis tribus quinquenniis, quindecim annorum indictiones singulae institutae. Auctoritatem dat Bedae Argumentum Graecae Constitutionis, quae desideratur sub titulo 1. de Lustrata auri cogarione I b. xi. Odis. Quod tale esse ex antiquissimo exemplari rλrt Iurisconsulta a t. de doct. Antonius Contius. Indictionibus trino lustro digestis, auri primo pro rebus iunctio praetcr annuum canonem ii dicitur : aurumque quod ex tali collatione dependitur, est lustrale. Quindecim Vero annorum spatium in se quinquennii continens tria lustra, primo aurum, s

cundo argentum, tertio aes exsolvere collatores perurget. In lustra vero c--

264쪽

DE HIs, QUI AD ECCLESIAM, M. 2 sglomeratio in Subadjuvas, Melloproximos, Adjutores,*Arcarios ad hoc ossicii deputatos, sub Arma exactionis interea hoc expedito cursu perstringat. I e Semis.

SI servus cujusquam in Ecclesiam altariave armatus, nullis hoc suspicantibus, inopinatus irruerit, exinde protinus abstrahatur, vel continuo domino, vel ei, unde eum tam furiosa formido proripuit, indicetur, ei e mox abstrahendi copia non negetur. Sed si a morum fiducia reustenti animos insania impellente, conceperit, abripiendi extrahendique eum domino, quibus id potest escere viribus concedatur. Quod si illum etiam configi in concertatione pugnaque contigerit, nulla erit ejus noxa, nec constanda criminationis reli quetur occasio, si is, qui ex statu servili in hostilis,& homicidae coim ditionem transiliit, sit occisus. Dat. v. Kal. April. VALERIO, &

V. Imp. MARCIANUS A. ad populum. DE NUN ci AMus vobis omnibus: ut in Sacrosanctis Ecclesiis,& in aliis quidem venerabilibus locis, in quibus cum pace de

quiete vota competit celebrari, abstineatis ab omni seditione: nemo conclamationibus utatur e nemo moveat tumultum, aut impetum

committat, vel conventicula collecta multitudine in qualibet parte civitatis, vel vici, vel cujuscumque loci colligere ac celebrare conetur. Nam si quis aliquid contra leges a quibusdam sibi existimet perpetrari , liceat ei adire Iudicem, & legitimum postulare praesidium. Sciant sane omnes: quod si quis contra hujus Edicti normam aut a gere aliquid, aut seditionem movere tentaverit, ultimo supplicio subjacebit. Dat. III. Id. Iul. ipso MARTIANO A. & ADELPHIO

r. Ne quis de Ecclesia pestatur, mel trabature de rebus victualibus vestibus cir quiete. r. ve monitione judicis. 3. Et de eo, qui titet intra fines Ecclesia, repraesentando. . Si monitus restondeat. s. Vel non. c. ve

cio Oeconomi , mel defensoris Ecclesiae. VI. Imp. L E O A. Erythrio P. P.

PR AE s E N Ti lege decernimus pcr omnia loca valitura, sexcepta hac Urbe Regia, in qua nos Divinitate propitia degentes, quoties usus exegerit, invocati, singulis causis atque personis praetentanea constituta praestamus in nullos penitus, cujuscunque conditionis sint, des crofanetis Ecclesiis, Orthodoxae fidei expelli, aut trahi, vel protrahi

265쪽

E fugas, nec pro bis vcnerabilςs Episcopos, vel religiosos oeconomo, tigi, quae ab ipsis debeant r; hi , qui hoc moliri, aut facere, aut nudasilieni cogitatione atque tractam ausa fuerint tentare, capitali, de ultimi supplicii animadversione plectendis. Ex his ergo locis eorumque sinibus mam anteriorum lcgum p scripta sanxerunt, nullos expelli aut ejiei aliquando patimur: nec in ipsis Ecclesiis reverendis ita quemquam detineri atque constringi, ut es aliquid victitatium rerum, aut vestis ii

getur, aut requies.

i. Sed n quidem ipsi refugae appareant in Ecclesia publice, & se

in sacris locis osterant quaerentibus conveniendos, ipsis servata locis re verentia, Iudicum, quibus subjacent, sententiis moneantur, responsumdaturi, quale sibi quisque perspexerit convenire. s. i. Quod si in finibus Ecclesiasticis latitant, religiosus Oeconomus, seu Defensor Ecclesiae, vel certe quem his negotiis commodiorem auctoritas Episcopalis elegerit, reconditam latentemque per nam decenter sine ullo incommodo monitus intra fines Ecclesiae, si invenitur,

praesentet.

3. 3. Cum autem monitus fuerit in publico privatoque contractu actione civili: in ejus sit arbitrio, sive per se, sive si magis elegerit in instructo solenniter procuratore directo, in ejus Iudicis, cujus pulsatur

sententiis, examine respondere.

3. 4. Sed si hoc facere detrectet aut disserat, judiciorum Iesumque solitus ordo servetur. Itaque si res immobiles possidet, post Edictorum solennium citationem, ex sententia judicantis usque ad modum debiti, bonorum ejus sive praediorum traditio, sive venditio celebretur: Quod si res mobiles habet, easque extra terminos occultat Ecclcsae, sententia judicantis, & executoris sollicitudine perquisitae, uocunque loco occultcntur, erutae, pro aequitatis tramite, modoque debiti putilicis rati nibus privatisque proficiant. sane si intra fines habentur Ecclesiae, vel apud quemlibet ex Clericis absconditae, sive depositae fuisse firmantur; suidio & providentia viri reverendissimi Oeconomi, sive Defensoris Ecclesiae diligentia inquisitae, hae quolibet modo ad Sacrosanctarq Ecclesiam pervenientes, proferantur: ut pari aequitatis ordine, iisdem ex bonis fit co, vel Reipublicae, sive creditoribus, &quibuscunque justis petiatoribus ad modum debiti consulatur. Sicubi depositae vel commodatae dicuntur, inquirendi talem volumus esse cautelam: ut si la suspicione apud aliquem adserantur absconditae, de sua etiam conscientia satia cere auctoritate venerabilis Antistitis jubeatur: adjicientes,quod ea, quae de principalibus personis decrevimus 1, in causis fidejussorum, sive mandatorum, seu rerum ad eos pertinentium, vel familiarium, &sociorum, seu participum,& omnino in iisdem causis obnoxiorum personis praecipimus observari: scilicet si ipses quoque secum confugae intra Ecclesiarum terminos habere voluerint: ut eorum quoque bonis publica de bita privataque solvantur, & per eos rerum, ubicunque depositae sunt, procedat inquisitio. Et haec quidem de ingenuis liberisque personis.

266쪽

DE HIs, QUI AD ECCLESIAM, m. Σ s. s. Sane, si servus, aut colonus, vel ias riptitius, familiaris,sveli batus&hujusino si aliqua persena domestica, vel conditioni subdita, conquis iis rebus certis atque subtra aut scipsum furatus, ad sacrosancta se loca contulerit: statim a religiosis Oeconomis sive Defensori bus, ubi primum hoc scire pomerint, per eos videlicet, ad quos hoe pertinet, ipsis praesentibus, pro Ecclesiastica disciplina de qualitate commissi, aut ultione competenti, aut liuercessione humanissima procedente remissione veniae, & sacramenti interventione securi ad locum statumque proprium revertantur rebus, quas secum habuerint, reformandis: diutius enim eos in Ecclesiis non convenit morari, ne patronis seu dominis per ipsorum absentiam obsequia justa denegentur, &ipsi per incommodum Ecclesiae egentium & pauperum dantur ex

penus.

' 3. c. Inter haec autem quae sedulo ad religiosi Oeconomi sive Defensoris Ecclesiae sollicitudinem curamque respiciunt, erit etiam illud observandum, ut singulorum intra Ecclesias confugientium personas, causasque incessanter conquirant: deinde Iudices, vel eos, ad quos cauta&personae pertinent, instantius instruant; &aequitati convenientia diligentius exequantur. Datum Pxid. Kalend. Mart. LEONE III. A.

Magi alitas adeundis, Ecclesiis non turbandis. De Imper. reper Archiepiscopum in bruendo. VII. Garuae Constitutionis Epitome cx Graeca collectione Ecclesiasticarum Constitutionum.

ο Vi h bet actionem aut

controversiam cum aliquo,

ne turbet Ecclesias per se aut lium, sed adeat Magistratus. Si vero Imperatore in criminibus opus habeat, per Arctii episcopum ipsum instruat. Adversus haec faciens

castigatur. o Refert Graecus scholiastes lib. ix. Bαπλυκών tit. Ixt.

Se exclamatione. r. De eo, qui propter potentem personam ad riclisiam confugit. VIII. Graecae Constitiitionis Epitome ex eadem collectione. OT O Υ Βααλ ωι εἰς et o Ui Imperatore ad ma-

267쪽

CODICIS

a. Qui vero propter potenetem personam ad Ecclesiam com fugit : doceat Imperatoriam Ma-jeuatem per Ar Mepiscopum &Ecclesiae defensores.

Ioannem. Ad locum. Alius premitur a potentiore, fugit ad Ecclesiam, alius pro se vult intervenire apud eum apud quem parum valet. Atque ita interpellatur Episcopus , & nisi curet op ram impendere, ne miseri opprimas tur , immisericors est Nota ut nostrates Principes ubi se circumhabent viros veste aurata conspicuos, currus insupet auro ubertim e cultos, quos tum ta trahunt candidi ra, &. Vehicula pretiosioribus seminis ornata, ut niveos lectulos, ut carpenta aureis bracteis ci pitantia, Dracones praeterea auro M serico vestibus cm-giatos , ut scuta auratis ambonibus de

loramentis. Nihil prosecto ultra viso Principe aut spectamus aut magnifacimus. Princeps enim vel solus tum ex ejus purpureo. amictu tum diademate, sella, fibula N: s eis, tum demum fulgenti uno ejus aspectu omnium nostrum in se

oculos convertit.

manumittuntur. minor as. annis coram Antistite plibe potest Iervum sui m minumittere, Icriptura intemeniente. Salis.

I. Imp. CONSTANTINUS A. ad Protegenem Episcopum I A M o u D u M placuit, ut in Ecclesia Catholica libertatem domini suis famulis praestare possint, si sub asileetii plebis adinentibus

Christianorii in Antistitibus id faciant: ut propter facti memoriam vice actorum interponatur qualiscunque scriptura, in qua ipsi vice testium signent: unde a vobis quoque ipsis non immerito dandae &relinquencae sunt libertates, quo quisque vestrum pacto voluerit, dum

modo vestrae voluntatis evidens appareat testimonium. Dat. V I. Id. Iun. SABINO & RUFINO CONs S. 316. temem vi pumi Protegenem Sardicensem Episcopum intelligit, de insequenti lege ouum Cordubensem, quorum niagna fuit tunc temporis aluctora eas in Decreto Synodi Orientalis apud Sardiniam Episcoporum aperte Arrian rum. Habent MVet. d. Proteginem. si Protoginem. M. Protoginensem sardicensem

268쪽

censem Ruscopum, cujus simul & Osii Cordubensi, Episcopi meminere Sozonis

reo permittitur inter vivos, Cr in ultima voluntaue feros suos munionittere,'plenam libertatem confeci istuc Salici

I I. Idein A. Osio. O Ut relisiosa mente in Ecclesiae gremio ' servis suis meritam

concesserint libertatem, candem eo jure donata videantur, quo civitas Romana solennitatibus decursis dari consuevit. Sed hoc duntaxat his, qui sub aspectu Antistitum dederint, placuit relaxari. Cl ricis autem amplius concedimus, ut cum suis famulis tribuunt libertatem , non solum in coniectu Ecclesiae ac religiosi populi plenum fructii in libertatis concessisse dicantur, verumetiam cum postremo judicio dederint libertates, seu quibuslibet verbis dari praeceperint: ita ut ex die publicatae voluntatis sine aliquo juris reste, vel interprete competat directa libertas. Data Kal. Maii, CRIs Po II. & CONs-

TANTINO II. CONSs. 32 I. . E rem J Id est, Ecclesiae medium.

DE LEGIBUS, ET CONSTITUTIONIBUS

ve interpretatione inter aequitatem oe jus.

I. Imp. CONSTANT IN Us A. Basso, Praesectis Urbi. 'IN τ ε R aequitatem , jusque interpositam interpretationem nobis solis & oportet & licet inspicere. Dat. III. Non. Decemb. S A-Bi No de RUFINO CONss. II c. τὸ Pritilegiis. II. Impp. T H EO D. δί VA L E N T. C. ad Senatum Ouae ex relationibus vel suggestionibus Iudicantium, vel consultatione in commune florentissmorum secti nostri palatii Pr crum auditorium introducto negotio statuimus, vel quibuni bet Corporibus, aut Legatis, aut Provinciae, vel Civitati, vel Curiae don vimus : nec generata jura sint, sed leges faciant his duntaxat negoriis atque personis, pro quibus fuerint promulgata, nec ab aliquo retractentur: notam infimiae subitum eo , qui vel astute ea interpretari voluerit, vel impetrato impugnare rescripto, nec habituro se

269쪽

oum per surreptionem eliciti; & Iudice, si dissimulaverit, vel ulterius litigantem audierit, vel aliquid allegandum admiserit, & sub quodam

ambiguitatis colore ad uos retulint, triginta librarum auri condem natione plectendo. Dat. V III. Id. Novcmb. THEODos Io A. XL& VALENT1NIANO Caesare CoNss. 4α s. 8 citi Constitutionum.

III. Iidem A A. ad Senatum. LEOεs ut generales ab omnibus aequabiliter in posterum ob

serventur, quae vel missae a nobis ad venerabilem coetum Oratione conduntur ', ves inserto Edieti vocabulo nuncupantur: sive eas nobis spontaneus motus ingesserit sive precatio, sive relatio, vel lis mota legis occasionem pomi laverit. Nam satis est Edicti eas nuncu-.patione censeri, vel per omnes populos Iudicum programmatibus clivulgari: vel expressus continere, quod Principes censuerint ea, quae in certis negotiis statuta sunt, similium quoque capsarum fata componere. Sed & si Generalis lex vocata est, vel ad omnes jussa est per tinere, vim obtineat Edicti: interlocutionibus, quas in uno negotio judicantes protulimus, vel postea proseremus, non in commune praejudicantibus: nec his, quae specialiter quibusdam concessa sunt Civia talibus, vel Provinciis, vel Corporibus, ad generalitatis observantiam

pertinentibus. Dat. V III. Id. Nov. Ravennae , THEODos. A. XII.& VALENTINIANO A. II. CONss. 4 ς.

tiges, o c. vel missa a ad venerabilem caelum orari nes mi ichus vir rp. lib. s. Quod nullas sumpsi litteras tuas cum nubi a Princi-

rbus aeternis legenda in Concilio Patrum delegaretur oratio , scio non suis le Sive eas nobis sontan- motus ingeserit J Impune quaelibet sacere, id est, Regem esse, Antoninus dicebat.

De Principe soluto legibiu. IV. Iidem Α A. ad Volusianum P. P. DION A vox est majestate Regnantis, legibus alligatum se Prin

cipem profiteri'. Adeo de auctoritate juris nostia pendet auctoritas. Et revera majus Imperio est, submittere legibus Principa tulit': Et oraculo praebentis edicti, quod nobis licere non patiniit , aliis indicamus. Datum III. Id. Iun. Ravennae, FLO REN Tao M

AM . lib. s. Vari cap. r. in . Volumus hoc exemplum a nostris praciis inchoare,ut nulli graviς iit jussio quae constringit & Principem. s, iram legibus P cVarum J Iiam J- . lib. o. cap. is. Imperiosa numium res est pictas nostra, quando propria voluiitate vincimur qui alienis condi tionibus non tenemur. Nam cum, Deo prasi uite, possimis omnia, sella nobi

eme credimus laudanda.

270쪽

DE LEGIBUs, ET CONSTITUTIONIBUS, &c. 21rve eo quod est contra legem , mel in faudem lem. V. Iidem A A. Florentio P. P. NON dubium est, in legem committere eum, qui verba legis

amplexus, contra legis nititur voluntatem. Nec poenas insertas legibus evitabit, qui se contra juris sententiam seva praero ativa verborum fraudulenter excusat. Nullum enim pactiam, nullam conventionem, nullum contractum inter cos videri volumus subsecutum, qui contrahunt lege contrahere prohibente. Quod ad omnes etiam legum interpretationes tam veteres, quam nocitas trahi generaliter imperamus : ut legislatori quod fieri non villi, tantum prohibuisse sumciat: caeteraque, quas expressa ex legis liceat voluntate colligere:

hoc est, ut ea, quae lege fieri prohibentur, si fuerint facta, non solum inutilia, sed pro inferus xtiam trabeantur: licet legistator fieri prohibuerit tantum, nec specialiter dixerit inutile esse debere quod factum est. Sed & si quid fierit subsecutum ex eo, vel ob id, quod interdicente lege Aetiim est, illud quoque cassum atque inutile esse praeci

pimus. f. i. Secundum itaque praedictam regulam, qua ubicunque non servari factum lege prohibente censuimus, certum est nec stipulationem hujusmodi tenere, nec mandatum ullius esse momenti, nec sacramentum admitti. Dat. VII. Id. April. Constantinop. THEODO-sio A. xv M. &r EsTO CONSS. 39.

De interpretatione constitutionis florabilis.

VI. Iidem A A. Florentio P. P.

UOD favore quorundam' constitutum est, quibusdam casibus ad laesionem eorum nolumus inventum videri. Dat. Kal. Au- Ttigo Dosio A. xv I i. & FESTO CONss. 43s.

quo , oc. J Cicero erat. s. in Verrem. Quod mihi Iex mea causa dedit, o c.

De negotiis praeteritis oe futuris.

VII. Iidem A A. Cyro P. P. & Consuli designato.

LEces & constitutiones futuris certum est dare sormam negotiis, non ad facta praeterita revocari': nisi nominatim, de de praeterito tempore, & adhuc pendentibus negotiis cautum sit. Data Non. April. Constantinop. VALENTINIANO A. v. dc ANAToxio CoNss. 4 O. Leges cse remotiones futistis cerium es firmam dare negotiis, nee ad a praeterita mi Mars inve mi. a. in Himum. Si prohibet lex observari, in posterum solet; M nemo commissum punit, quoa ne admitteretur ante non

vetuit.

SEARCH

MENU NAVIGATION