Andreae Anignoni ... Ad titulum de actionibus institutionum disputationes, quibus es solum excutiuntur, quae à doctoribus hactenus aut omissa, aut minus perfecte explicata sunt

81쪽

buit causam. G naec ita declaranti nihil obstabit hulamede opinioni ,quae sit uera est,apparet superiorem disti cultatem melius o facilius hoc pacto resolui posse, ut dicamus eum. qui publicianam exercet, in bona fide esse. consequenterq: tam secunilim regulas ciuiles, quam ponti Ocius usucapere, ου eam actionem exercere posse. sue cesssorem autem illius, qui mala fide ρήbidens alienavit, tunc posse publiciana experiri, quum s usucapere seu praesicribere posset ηt in Authen. mala fidei. C. de praescriptionibns longi temporis. Reliqua, quae de publiciana actione tractantur, hic non examino, quoniam ab

alijs recte sunt excussia maxime a Bariolo in titulo de publiciana in reni assione. Ad. r. stur us.

Qv omoto libellus resciJoriae actionis sis traditus defendatur, o quomodo restitutionis auxiliuntlocum babeat. Cap. X IIII. REsCISSORIA actio est, quam praetor ex equitate accommodat ad rescindendum, quod fecundum iuris stricti regulas essectum habuit. ueluti, si qκκm quis rei publicae causa abester, uel in boctium potestate esset rem eius, qui in civitate es fiet. usu ceperit. nam eo casu permittebatur domino, βι posset bor rei publicae causa abessee deliterit, tunc intra annum resci lausucapione eam petere, id est, ita petere, ut diceret pollic orem

82쪽

τθvernm blae nascitur eadem difficultas quo ιὸ huius libelli formam. quam supra capite proximo Doctores mollent in libello publicianae actionis. sed quam eam eisdem rationibus, quas improbaui resoluant, qκibus superiorem tollere conantur, Idcirco aliter dicendum putos facillime, ut dicatas or rem, quamus*cepit posse sessor fecundum regulas ciuiles, non usucepissee secundum praetorias,quae factae sunt ad huiusmodi usucapionem rese: ndendam, similiter in titulo. f. de acquirenda haereditate dici potest, nam quum in eo tractetur de fi- Ilis s/is quibus ipsγ iure poli mortem patris est acquisiita haereditas ut in.I. in βuis.1 de liber. G posthum. tamen quia ex beneficio'praetoris concessbum est illis abstinere, qui antea necesiarii, nunc voluntarii iudicantur, perinde ais si haereditatem patris non acquisierit, aηtequase pro haeredibus gestierist,ut traditur in . I. necesiariis illius tituli, proptereas tam restectu suorum quam extraneoru possitus est titulus de acquirenda haere ditate, quasi nondum stit acqusita, quam diu haereditatem non acceptam. quod autem dixi permitti actori intra annu rescista usucapione petere. ηuc ita intelligendu est secundu comune doctoru sententia,ut iam ultra annu poβit iudicis ossiciu implorari, ut ipse usucapione rescindat, sed intra

quadrienniu continua ut in. l. vl. C. de temp. in int. re heis rescisses intra annu reseciserio iudicio agendum sit uein. Ii sqκib. ex αμ. maior. in integram remigantur.

83쪽

iὸ subtilem rationem bahet, quoniam lex illa ultimi loquitur de restitutione, qua facta iam rescistoria actione agi potest, quae ad rescindenduseu rectituendum noeompetit, sied ai conssequentuti id, quod rescisum est

seu ob res issionem actori competit.quod uero in pris, ei pio dixi huiusmodi actionem eae aequitate introducta, id argumento est hanc actionem non concedi, qganio etiam absente eo, qui usucapit, plene operfecte domino conctuli potest. Meluti, per aliquos procvratores defenderetur ut in. I. item ait praetor,'Bariolusin. I. is qui rei publiaag. f quib. ex cavis maior. in integ. nam saepe contingit,ut nemo pluries uelit litigare, nisii quando omnino debitum suum consequi terer, cui eum qκο cum

litigaturus est, prius commonuerit, an cedere uelit,an

contendere. post hoc autem remedium resciserii iudicli introducta fiunt alia remedia ὰ Iustiniano in I. ut perfectius C. de annali exceptione, per quam constitutionem remedium hoc semel introductum in regulas comunis iuris redactum no tollitur. qgoniam, quod semel introiae tum est, non facilem recipit mutationem ut in l. diuus. g. de in integrum restitutione. maxime cum nee per remedia illius constitutionis plenius consulatur quoad litem omnino sopienda, sed quantu ad hoc, Mactorii velit, in popelictione mittatur O usucapione interrupat.

84쪽

Iocvm habebit, ut totum absentiae tempus subducatui restondeo uarias e*e Doctorum opiones, quidam enim

subducendum esse arbitrantur moti authoritate.l. quod tempore. C. de restitu. militum. s. l. ηec non. o. I. cum

milites, C. quibus ex causis maiores. alii vero ita demum restitutionis auxilium locum habete, sit intra modicum tempus post reuersionem Uucapio fini/tur. motis s*ne aut ritate. I. ab hostibus. , 'Sed quod simpliciter eius dem tituli, ubi est Acisio expressa. ibi enim Vlpianus restitutionis auxilium locum Fabere dixit, si post reuersionem intra illud tempus finita sit usucapio. inquo iusta ex causa fuit impeditus is, cuius res usucapiebatur, uel in brilitio conducendo, uel in sarcinulis componendis, vel in aduocato querendo, nam eo rempore ex-

sandus est, si litem contestatus non fuit. quod si teH-pus habere potuit ad lieem contestandam im=utalidum est ei, qui restitutionem maluit expectare, quam iuris communis regulis uti, cum utieret tempus usucapionis adimpleri secus autem e ut, si cum negligens sui siet a principio, nes litem contestaretur, finis temporis advenerit,quo,cum potuisset agere rei posessor, reipublicie causa absiuit. nam timiηus non debuit vaticinari, aut prae cire alterius discessum, qui tempus igris communis reliciebat, ideoq illius ab lentia 'nes prodesse usu capiaenti, neq- nocere rei domino debuit. at in priori caseu cula prasientia domini finis usucarionis adueniat, nes is

85쪽

gitur, quam alterius abesentia. Et ita ipse hanc materiam intelligo. nes bis obstant leges i8 contrarium addu-Eiue, quoniam ex didiis doctorum apparent reston βιο fies qua in re adeundi sunt Barioli commentarii ' n. l. ab hombus. ψ .sed quod silmpliciteri uod sit ante quca pio fieri completam uellet dominus de restitutione temporis absentiae, O illius modici tempo is, de quo supri locκiμS suis, agere, utiq;pοJet sit ui. l. vltimor de minoribus. Sed usucapione iam completa in absentia, uel intra illud modiculis templis, tunc annus ad restitutionen metendam concessus est ut in. I. prima f. quibus ex cau. quoniam iam regulis iuris communis locus non est. De nativis, dativis, oedirectis,seu utilibus, actionibus,s quod rescissoria actio dativi, G utilis

sit. Cήρ Xy. D quoniam diximus rescissoriam actionem an praetore ex aequitate dcommodari, uidendum est, dis sese actio dativa sit censenda. ω communiter recestum ess dativam ese, quoniam ex aliqua obligatione fion nascitur, quod accommodandi verbum in hoc. l. fositum satis iudicat. Sed an utilis o re stondeo utilem etiam ροse appellari, quoniam amisto directo do-riinio ex uoucapioηe completa, non poterit praeror directum dominium, sed utile trasn erre,qMemadmodum nec

Heraeiem facere potest, sed cum haec dependrant ab illis

86쪽

leae personli simpliciter praecipit aliquid fieri, secus ta

men est, qMando lex decidit ex aliqua causa actionem posse competere, ta causa cognita ex ea condemnatione faciendam. nam, qui rei uendicatione conuenitur, nullo iure obligatus est. ideo ante condemnatione alienata re contra elim agi non potest, ut dixi cap. γῆ. ρο ex bis poterit ad omnia restonderi,qκae Fortuitias contra comunem opinionem congeritialia tamen ratione uidetur non posset dativas actiones reperiri, nam, ut actio sit requiritursaltem debita praecedere, unde actio causam habeat, originem, lioqui dejnitio actioni non ita conueniret, ut cum re definita eo uerteretur, quod dicendu non

est a T. I prim. g. de dolo. neq: bis obstat,quod quando bactionem dari dicatur, quoniam illud non est, quia causa non proecedat,unde oriatur, ima quia cognitione adhibita praetores seu ludices causam praecedere arbitratur, ob quam aequu sit illam actionem concedere,et permittere. Vnde plerunq- cautu est,ut actio, quae ex aliquo facto seuco tractu nasci dicitur, alio in loco dari dicatur,ut ex. Lnaigratis. 6 . at cum do. f. de pactis cognoscere licet. negandum itas non est actiones nasci, ta descendere uel ex legit timis ociuilibus causis,vel ex praetor' sarg. Sed istae. lassar iudicibus 'concedi solitassissee, prigi laederetur aduersario ut in D. σ.η. C. de sor. act. fateturamen est plerus praetores actiones multas uel contra vel praeter regulas iuris communis introduxissee, eas nisi praecedete cause cognitione cocidere minimsset

87쪽

gnitione Adelfactum est, ut praetores in delictis per suturum tempus loquerentur, magis ut certiores facerent

ciues, quod ius quaq; de re dicturi essent, quam quod fiatim directo acquisiitum est et ius ex illorum aeditione,σpromulgatione, ex legibus autem continuo-immedi- diate ius nascitur,sacqgiritur,adeo μt iudex plerunt

solum neceste habeat declarare ius iam acquisivum fuisse se, unde, si aliquis petitione haereditatis agit, petit sedeclarari haeredem ut in. I licet minimam ff. de petitio. haeredit. Si bonorum ροβessoria haereditatis petitione, perii sibi a praetore bonorum pol bessionem decerni ut

notatur in. I ultim. C. qui a dmitti. nam sitne praetoris decreto bonorum possees Sio non acquirebatur, ut eo in loco traditur. proptereat rus utile appellatur, quod ex bonorum positssione prouenit, quia non immediate acquiritur, sed interpositio prius praetoris decreto. ita s de actione resciboria dici poterit, ut censeatur utilis, quia non antea ex ilire aliqgo nascitur, quam prius praetorusjucapionem rescindati Appellabitur etiam datiue,quoniam contra regulas iuris communis ά praetore ex aequi tute conceditur causae cognitio ηe adhibita. id re q. de

alijs actionibus praetorijs dici potist. o Fac si ficiant quo ad praesentem materiam, caeterum sit latiorem de utilibus adtionibus tractatrum de sideras, a leas Baricli commentarios ina. prim. f. ti alo imb Gobligat.

88쪽

rem alienare, mcxie si ἰ creditore ex βηtetia praesiidis bona ροβessi a sint. Sed an haec adtio mere personalis est

quod fere omnes opinantur. an in rem scriptas quod lason putauit. pro cui opinione illud a dducitur, quod baee actio oriatur ex maleficio illo alienationis prohibitae in fraudem facta. Vnde consequeηs videtur, sit personalis fit argumen.* . omnium Iason uero pro se ad fert illud,sbaee actio positorem seqgatur quamuis exfraude obligatum,nam ea est natura actionis in rem scriptae,ut trassitur ιn. 3 . o mmum G infra in. 9.qliaeaam.

Gomerius bis fanus hanc Iasonis rationem re cit, qMoniamin. l. i. g. si quid in fraudem patroni. haec actio,in persenam ese dicitur revocatoria, neque obstare iηquit, qμοὸpos porem sequatur, qκoniam ex hoc,inferendum non est in rem scriptam e*e. nam factio finium regundorum licet per rei vendicationem fiat, spositJorem seqκήtμr, in personam tamen Vbe dicitur xt in. l. g. finium regundorum. idemque de sim: liae herciscundae, communi diuiduηdo iudicijs dici potest. Ego

vero nec opinionem Gome , qνα communis est,fe-quor, nec Iasonis rationem admitto, arbitrantis adtionem, de qua loquitur hoc in loco Is inianus, contra posessorem oblig tum semper competere. Corfide in vo enim in primis asstbore Moluiste priκs de actionib. iure praetorii s loqui,deinde personalibus, ut ex ordine fro

89쪽

re poterunt,ita hic, cum bona ex sententia praesidis possessa esle dicantur,qcreditores in positionem missi

sint, Sil debitor clam alienax erit rem aliqκam, quam pe nes se retinueratforta', competet utis haec actio reuocatoria contra qκemcuns possessὸrem,quamuis obligatus non sit, puta si rem bona fide emit,nam tapropter illam migionem in bonorum posse ionem generalem ac-qsisitum est ius creditoribus in omnibus bonis,quemadmodum solemus dicere dominium in uniger subus acquiri etiem illius rei, quae tradita non est, ut notatur in a. traditionibus. C. de pactis. sex bis constat actione bane realem posse appellari,quoniam sequitur quecun possessorem erum nullo iure obligatum, iis in eo ca

liquitur Iustinianus, proptereas libellus ita concipi pote ut uerba illius in personam aduersarii non diriga tur,s:d in rem ipsa sit capite γη docui quanuis non dubitem etiam in personam uerba libelli dirigi pose,sei illud in cons quentiam uenire,ut de rei vendicatione dixi eap. Un actioniblls uero gero in rem scriptis,qgae magis conatantar, qgonicm aeqκκm sit. ut p esbor mihi ante omnia rem restituat, quam quod ullum ius in ipsa labeam,aliud esset. idem dicendum putarem, si reuocatoria agerem contra ill , qui ex titulo lucratiis accepit rem,antequam ex aliquaseententia seu alia de causa bο-

90쪽

82.4 ratione, quia mιgis aequum est rem mihi creJitori diudicari,quam penes illum remanere, qui ex liberalitate accepit, effagit de lucro captando, quod ρο ea ratione introduci u est, ne dolas alienantis ex uoto sis effectum sortiatur. N tunc revocatoriam actionem personalem in rem scriptam essee iudicarem secundum Iasonem, si autem ex titulo oneroso accepi siet, mere personalem, sit commAniter receptum est,nissi ex siententia prasii dis bo

Ad. g. Item Sersitana.

Quae disserentia sit inter pignoratiliam, O bγ-pothecariam,'utrum Serviana competat ad res

coloni partiarii, oe an in quassi Draiana probarei debeat actor rem in dominio debitoris fui se, sqn Seruiana competat ad res in uilini, s de ratione. certi. C. Iocati. Cap. XVII. SL R VIA N A autem expiritur quis de rebus coloni, qμue pignoris iure pro mercedibus fundi ei tenentur. Proptereas realis censenda est, quoniam eius libellus ita concipitur,sit ad bona obligata dirigatur principaliter,no ad ren conuentu,sideo personam po=esboris sequitur ut in. I. unica. C. de praecario ου Saluia.int. . idem de quasi Seruiιna dicendu est, qua creditores pi-