Andreae Anignoni ... Ad titulum de actionibus institutionum disputationes, quibus es solum excutiuntur, quae à doctoribus hactenus aut omissa, aut minus perfecte explicata sunt

71쪽

, Om 1 stutdilaniueus ac contentionibus plerint magislsiris civilis rigor,qκam aequitas,magis leguberba, quaturatio,aut mes solet instici. hoc ital ius, d ciuile appellatur,o in eorum authoritate cossi iit, qui Ieges eondendi authoritatem no habgerunt, praetores corrigebant, emmdabant, non autem illud ius, quod si eciali nomine uel liges,vel plebiscita,uel senatuscosiulta,uel principum placita appellabatur ut in. ij. f. de orig. igri quod sit haec declaratio tibi nimis dura uideatura altem illud diceηdum est, praetori*m iiis annuum fuisse G temporariu, postea Mero consensiu silue tacito silue exprese populi,dut senatus consiuiti approb4ta praetora aedicta pro legibus haberi caeperunt. quod aute in legibus saepe mentio fit de perpetuo aedicto sc ne de illo intelligendu est, quod perpetuae iurisdictionis causa,noprout quas res incidit, proponebatur,id est eo animo, ut semper duraret, ut in. l. st quis id quod. g. de iuris d.οm .iud. salte cidiu sua iurisdictio duraret εα ι debitor g. de pig. iis nouis praetoribus licitu erat res,cere. q. uero diximus pruietibi permissu fui' iura codere, intelligendue de illis interpretatisrtibus cias possea M,maior iuris authoritas haberetur. eis sacere erat permispu, qui fidueia suoru studiorum habebant. hi enim cnnu eme imperatore, cotibulentibuspiι-blice restondebant uinu. ij. out obiteri de ordiri. iur .ab eorums res Goluiex recedere non poterat ut

72쪽

sserant eor m iuriscontutorum opiniones, illora, creti, preseerebantur, qui sub Imperatore tunc uixerite interpretabantur. nam quemadmodum Imperatoris mortua

nouus succeser leges potest abrogare, similis authoritas iis prudentibus, ut uerisimile est,concessa erat. Sed in hoc cum necessarium iam non sit, a lius sectistendum non plito. transeamus ad alia, ta videamus quae sint actiones praetoriae.

Ad. f. Namsi Disi utatum de intellectu bulas. multa de

Publiciana contra Doctores explicata.

p. XIII. v ONIA H autem actionum praetoriarumq-iam in rem, quaedam in personam eje di

cuntur, Primo de realibus loquamur. Reales a tiones, de quibus hie Iustinianus tractat,sunt Publiciana, rescissaria, , reuocatoria, Sergiana, quassi semiana, seu bypothecaria. Publiciana ei competit,cui ex iusta taψa res aliqμή tradita fuerit, veluti ex causa emptionis, si, anteqμam eius rei dominus effectus fuerit,pogesbionem amisit. nam hoc casu, cum nullam haberet in rem dire- εὶήm actione, quippe ita proditae sunt actiones in rem, ut quis dominum suu uendicet. nece seria sit haec actio, is qua dicere actorem inquit Iustinianus, se rem ul*cepi', quam usu non cepit. Vnde oritur disticultas,iqvis nam ratione permittat lex, alioqui ios G sancta, ut

73쪽

si o

actor in mendacium N perinlam incurrat. restondent aliqui permisum este mendacium legis author irate in-Merueniente. nam oe solet dici iuste postsedere illum,qui authore praetore positit Iut in.I. iaste. . de acquirend. possess. Et iuramentum non bolet ad ea referri, quae a le

l. uir. J qui satisda. cogant. Haec quidem restongo semper mihi disj licuit . quoniam nec lex ciuilis potest peccatum tollere, neque iura natgratia corrumpere ut in. Leas. ff. de capit. diminut. s. g . Sed naturalia de iure nutgent. UciMil. nec Mideo, quae nec pilas mouere legis latorem potuisset,sit huiusmodi formam intro duceret. immo G periculosa est, o naturae bulas actionis minime conueniens. Nam fatuus esset actor, sit petitionem suam in usucapione fundaret, adstringereti sie ad ul*capionem probandam,qκod probari non erat necesie, immo si si probet, iam istud rei vendicationi magis propriam est,quam publicianae,qua in subsit dium s defectum ciuilis actionis latroducta e R. nam ait praetor. Si quis id, quod traditur ex iusta causa i non domino, o nondum usucaptum petit, iudicisim dabo. meritos ait praetor nondum νβucaptum. Nem ut inquit Vlpianus in. l. prima de publiciana in rem actione,sii ubucaptum est habet ciuilem actione nec desiderat honorariam, quod autem

diximus iuste pollidere, qui autbore praetore possit det, illud est, via pro latice praesomimκS..ncqκe propter ea

74쪽

sequitur, quin praetor in siciat, si contra conscientirpol besibonem alici i decernat. er quod de iuramento ditium est, habet locum cassibus inopinatis, at hoc incasse , si s ecialiter a firmet, I igret se usse capisbe,non video, quemadmotu actor excubandus sir, aut lex talia permittens defendi posit,ita ut mirandum sit de Miniano hui modi formιm tradente, quae nes inaedicto praetoris, neq; aplii' iurisconsultos inuenitur. Vnde alii, quod bie dicitur permitti actori, ut se Uucepssee dicat, ita intelligunt,ut se quasi usu cepisse dicat. nam hoc uerbu antea repetitum est. Ghaec re onsio magis tuta est, quonia et rationi magis conuenit. Sed quum hic stecialiter ω principaliter forma libelli tradatur, neque ponat lir verbum, qκalii, hoc est argumentum actorem libere pollie dicere se usucepisse,quod usu non cepit, neque subauditionem uerbi, quasit, nec bariam esse. pro resiolutione igitur huius difficultatis illud ante omnia sciendum est,

pratores, qui ex bono oe aequo procedebant, plerumq- iuris gentium naturalesq: regulas sequi,qκάm iuris ciuilis solennitates,ut proxime cap. docui, Sciendum insit per

usucapionem dupliciter accipi posse,naturaliter, o ciuiliter naturaliter quidem significa tactum capiendi rem ad usium ita utilitatem alicuius,ciuiliter pro acquisitione dominii per continuationem posti limis temporis lege di finiti accipitur ut is l. iij in. t iis qui pro emptore m. I rerumifisira, talues in legibus.j. de Uscήξιοnib.

75쪽

naee duplix significatio reperiri potest, Praetor igitur

publicianae in rem actionis author magis ad naturalem uscipiendi significationem, quam ciuiem restici res potuit utique permittere, dicere se rem usuculle, id est ita ad usum cepi te buum,ut excontinuatione possionis per tempus desinit sim . lege dominium acquirere potui siet. dicet ergo se remi ucepise naturaliter, quod ciuiliter usiu non cepit lac e fi plana o facilis huius difficultatis resolutio. sex bis omnibus sequitur actorem duntaxat istud probaturum ese in hac actione, rem scilicet ex iusta causa sibi traditam sui', spi is,qui tradidit, dominus non fuit, sie potuissee usucapere. non autem tenebitur illud probare, qudi, qui tradidit, domi nus non fuit, quoniam haec alito magis introdsicta esse se uidetur, ut actorem ab onere probandi domini: sub Ieuet, quam ut eum ad probandum obliget dominumno fui', eu qui tradidit. ηas magis uerisimile est proetorem iis,qui nondum is mala fide, quam iis, qui is mala fideseunt constituti malui' subuenire. Vnde Harcellus in1 3ili f. de publiciana . q. publiciana, tem pus, inquit emptionis publiciana continet, s ideo ne quod ante emptionem, neque quod postea dolo malo factum est, in banc actioηem deduci Pomponio uι-ditur . ex quo apparet dubitatum fulse . Marcel - lo G Pomponio, 4n mala fides suptruent iis pia tempus scilicet emItionis contra ius noceret

76쪽

νctionem publicianam exercenti. quod allum Acitur σ-ctionem hanc competere, si resi non domino tradita, nondum usucapta petatur, ita intelligindum est,ut quod de non domino dicitur, re fficiat negocis ueritatem,potitius quam actoris opinionem. finge enim me dubitarei an is qui tradidit ex lucta causa, dominus fuerit,nec ne,

terte nec dominium illius fuisse, nec illius ηοη false potero affirmare praecise Posuit igitμr praetor illud, quod sufficiebat ad actionem publicianem, potius quam illud, quoi necessario requirebatur. Vnde Marcellus in. L in

de publiciana exponins Merba aedicti haec, inquit serba, qui bona fide emit, hoc continent ut non omnis emptio prosit,sed ea, quae bonam sidem habet. Proinde hoc sufficit me bona fiet emptorem fuiste,quamuis a non domino emerim,qgasii uolui et dicere. non solum loca' quo dominus siti seritate negoth ins secta, de qua lex ceride' nos autem incerti esse poJumus si in.l.μentre f. de adquir. haereditat. haec actio effectum habebit, verum etiam si dominus non fuerit.et quod haec necessario ita intelligenda sint,ex uerbis pretorii edicti ibi est origo huius materiae, potest hoc pacto demonstrari. ait Praetor. Siquis id, quod traditur ex iusta ς usa i non domi - no, Si ueritatem negotii insticias is, quil minus non est,non babuit iustam caulam, rei, quam sciebat 4be alterius, vendendae,qgia bonam fidem non habet. neceDrio ergo intelligere di bes qsio, adi opinionem accipit n-

77쪽

ris cuius bona fides duntaxat sufficiens est v t in. l. eumqMi. 6 . praetoris de publiciana. Haec autem bona fides

potest durare non solum lesepore traditionis,uerum tetiam dum petitur res, quo cabu publiciana agere potest quis ut in. I ih. eiusdem tituli. Si ergo deberet omnino probare eum,qui tradidit dominκm non fuissee,qgum petit, iam eo tempore non opinaretur ex iusta causa rem sibi traditam fui'. Consequens igitur est, ut, qκum in ια-didio dicitur ex ig84 causa rem traditam fuissee, intelligi debeat quo ad opinionem accipientis, siue durauerit traditionis tempore duntaxat, quod satis est, ut in aliis legibus ὰ doctoribus declaratur, silue opinio itu tempore petitionis remaneat. quod quidemstsi necerarium non siit,pκbliciana tamen actioni seu uerbis ae idii ho repugna: arg. l. iij. quod autem dicitur a noti domino, illud intelligendum est quo ad ηeritatim ipsam, de qμε

lex est semper certa, ut iam dixi, mκlta enim, prout natura suadet, opinionem mcgis,qgam Meritatem,ο κ tritatem magii,quim opinionem resticiunt ut iη. l. .

s., conditione j pro emptore tradit Bariol. Et ex bis costat faciillime adorem in hac actione nes ad dominium,neq- ad quasi doninium probandum adstringi debere, net opus esse, ut probet eum, qui tradidit, domi-ημm non fiui'. qηoniam potius de praesumpto dominio agitur, cum actor sit in bona fide credens authorem rei

78쪽

quam multi non animaduerterunt. ex his etiam infero

contra eum, qui pro rede sie gerit, publicianam posse proponi. quo nim licet eisiersus eum, qui uerus est dominus, no posit,adgersius tamen eum,quem dominum e beintendo, proponi poterit. er nisi uere dominium ex parte rei probatum fuerit, ego obtinebo. ad reiiciendam enihanc a tionem exceptio lini domiηη non falsii, aκt pyxsumpti objicienda est. quod Papinianusina penultι. de rubiiciana in rem aestione tradidit. quicquid Zassius in contrarium adducat. tandem ex bis re citur q-dam dissicultas quam doctores magnificerunt, quod Mix probabilem rosolutione potuerint inuenire. difficultas haec est, utrum per ius poηtifctu reiecta fit publicianda tio, nam uidetur reiecta. Si enim astor probatum efi a non domino rem accepisse, utit, iam est argumento eum ese in mala side. G consequenter res usucapi non poterit, tu

quia possessione siemel interrupta initium siecuniae possessionis uitiosium erit ut in. l. si is qui. F. si quis. f. de Uucapiore tum quia iure pontificio quocuηs tempore s*perueniat mala fides praescriptio impeditur sit in.c.viti. Moluminis Gregoriani de praescriptionibus. consitqgens igitur est,quia res μβucapi non potest, publicianam non competere argument eum qui . f. de publiciana. idem

dicendum erit in succesbore illius, qui mala fide aliena sit xt in Authentic. mala fiet. C. de praescriptionibμs

79쪽

s lingi temporis. per quem texisim videtur corrigi eum qui. , . ait praetor de publicia ηa. Bariolus eo in loco respondit usucapionem in illis casibus non procedere, publιcianam tamen non cegare, quoniam satis est tempore traditionis bonam fidem adfuisbe, ut late biedocet Iason. Et hane opinionem coramuniter Doctores sequκntur, habeηtque pro comperto satis esse, itempore venditionis G traditionis bona fides di sit, quamuis tempore petitionis deliciat. Itim mouentur lege eum qui. publiciana. ego multum dsibito, an boc verμm sit, nam primo uidetur ese contra aequitatem. ut praetores, qui ex bono G aequo procedunt actionem concesserist ei, qui se in mala fide confiitutum non negat. Secundo est contra illam regulam satis uulga rem, egmpose agere pubIiciana, qui potest usucase re, qμα probatur ex lege, eum qui . . traditionem. Vbi cu qgareretur,an publiciana agere possit is,qui maIa fide emit, seu rem apprehendit, restondit Iuris consultus Iuli anus, non posse, quia usu capere fion pote rir. Haec quidem ratio generalis est, qua locκmsabet,

etiam si in mala fide sit, qui in iudicio experitur, πηοuam positellionem vitiose adipiscitur argumento I. si is qui, s. Si quis .f. de ψιcapionib. Tertio Lee Doctorum opinio est contra .L tra ὀitionem. in fine textus, ubi, cum antea dictum esseet bo tum fidem tempore contractusto traditionis ne-

80쪽

nos existimare sufficere initio traditionis ignora Je rem alienam, ut quis po=it publiciana experiri,sed oportereo tunc bonae fidei emptorem esse, id est eum, qui expe τι tur, de quo proxime loquutus fuit Ililianus. G ad hoe alludit Vlpιήηus in. Liyl. de pubiiciana. Mbι air, sequit, Iraetor, qμi ex iusta cavsa petet, non solum igitur ivdam causam habere emptor exissimare debet tempore traditionis, sed etiam petitionis ut supri dixi neque bis obstat. l. eum qui .* . publiciana, ubi Doctores sinda mentum suae opinionis condituunt, quoniam ille. 6 .loquitur de dolo incidenter facto siue ante emptionem, si Me postea, non alltem de mala fide. nam etiam si dolus aliquis incidenter commismi sit, non propterea consequκensast, ut dicamus emptorem non et be in bona fide, quo ad Aminii acquisitionem, seu vi*capionem, quum contra ualeat,ut traditur in .l.s eleganter . f. de dolo. naille dolus qui non est causa principalis ipsius contractus,sied extra contraditum venit, nocere non solet quanmm ad hoc,ut existimem me ex legitimo contractu ί uero domino rem non accepi'. Caeterum de dolo commisso tenebor ad id, quod intererit dolum commissum non esse inuenditoris praeiudicium, quod si dolus in ipsa Menditione fiat, ut quid sit causa contrahendi, tunc contractus ipso iure nullus erit,ut traditur in. l. ω eleganter. μεζqμentcrs experirι non poterit, Pi iustam non ha