장음표시 사용
31쪽
ilem autem medicamenta etiam Empirici applicant, non ipsa rei natura ad illorum inuentionem perducti, quemadmodum R tionales ed recordatione soli Deo rum, quae longo usu atq3 experientia ςxplorariit. Dogmatici porro ipsam experientiam accusant: hi tanquainconstantem alii ceu impςrfectana alii ut artis oninino expertem. Rursus racionem Enipirici, taquam prQbabilem quidem, sed non eram,damn ni Methodici autem sic ellina stipsos nunςupauerunt ac sii non etiaPriores Dogmatici artem methodo pertractandam esse tradiderint)no verbo tenus cum Veterum sectis certare mihi videntur, sed mulia adhuc artis imulare opera: quandoquidem ne plocum p isum rael caussam Methodici me
Mem aetatem ne B anni tempus nec reRionem nec co imi
seu habitus conferre quicquam ad indicationem altit: sed a solis affectibus,eius quod confert, indjcatim emisti modici satis sibi esse putant, At morum sane quidam , morbo solis assecti
rum omnium qui ex ictus ratione proueniunt alii indicationes
omnium simpliciter,duagellacomnuinitates,dc tertia ' quandam e illis inita,Ostendere nobis conantur,astri ni mutue5ctionem videlicet, fluorem a , at Mechiῖ tertiam dispo munitates mox sitionem conflatam. Morbum ital omnem, Vel astri hQm,astrictio Hum Vel fluentem,Vel etiam ex Vtro p complicatum n Minfluo Laesi. contendunt. Vtilis autem indicationem,in astri h eo a Pictis quidena,laxationem: in fluentibus Vero,suppressionem eκistere. At in complicatis affectibus, ei qui magis Methodico
i urget ei se occurrendum. Suam autem sectam demitu secta quid. eqse cognitionem euidentium communiratum finem . . .
mea cinae equentium. Nolunt porro dic Dogmatici, iij d i E iactitent se non digere latentibus , quemadmodun tu ab Empiri illi. Nec Empirici etiam se appellari patiuntur, licet illi os rationR quam maxime circa euidentia versentur: o Empirici i ih euidentibus V tantur obseruatione ipsi ero indicati oezxegantur quodqi illi quidem,tanquam ab ignotis rab
32쪽
obscuris recedant ipsi ero tanqua ab inutilibus in an Methodicivo bi in q, Porro totam artem medendi adeo breuem eiu licet; st Q ciciti a- min angustum contrahunt, non modo in Lycurri ut meu Uu ed jSMurule Diem, bu, 'UὲbOSpolbedocer eas cosiuia sex flentur)Uerum multo ea citius uniuersam p. ii iiii piam ediscere quum iuxta eorum decreta dat sit nobis cauSsi Vnitie rus tam pro carar is quam corim ictiS, Degseciis at ictos qui ieran ast ex Iaκave fili dos alit ena sistere,a quacunq; illi cavisi proce fierint idq, nulla habita temporiam, a tostam .Fegioniam aut laborans Inaparticularum ratione. At quat opere hallucinentu hi vel Empirici percipere polibiat qui vident planu mi OA rabidus canis momordit istatim ulcus ascicatrice iri ducat Ur,pri Uisno adimi 1χjuratis remediis, ut Er ab ipsi xiv carissiae pro catarchicae indicatione minimi DP,contrulfbN omnella animam exhalare seruari autem: quibus iuxta incucatio em illius id hibita fuerit medendi ratio Quaere neci, ipsarum caussarum neciliaetatum, nec temporum,nec regionUm,nec denici affectarum particula indicationes negligunt quum experientia didicerint, Pueris senibus nec senectute cofectis, nec item admodiam pueri , Velo Ullς RG si Iadorent pleuritide uenam secandam esse Sub canet dum se autem, ante canem L Doriola purgatro π11tereia Vacuatioesco EOS qui septentrioni subiacent aut Aegyptum, aut plas piosas qui e gam meridionalem incolunt , copiosa est eme factas rint RVmς , euacuationes non ferre. Qui vero inter hos tant medii 8μου - manifestam subinde e venae sectione utilitatem lenti Auriit infama re .QUmetiam O Ullam phlagmone obse luim Ii ertaminoni auxiliari curationem requirere ab ea quam inflammata auriuacςtu Wwsk postulat. Ouippe acetum cum oleo rosaceo titillaturi Ocusis Dei Vmc Rurium ima malaci auxiliatur. O Ii autem, esse crucio/ssi quiSidi fundat,ha sed lenem no gamat thil erit. Adha Csissimum gurgulioni inflamat , spinae Aegypti;e fructus, si ecnGGI SVliQm micissile alumen praesentanea remedia sunt quibus ta-
conferant. mcn ς vin auribus, ne vari oculis,uti impune licebit:
33쪽
OUicient etia Empirici contra ipsos Methodicos, Vbi ripta m L/
quum nimirum in ipsiu cruri 1 nitam attone,quar po in eos. re decubuit minime quidem ante rotit S corpori Euacuationem dum platlaora adest laxanda si mi amma va parricula sed re grigerantibu potius Mastringentibus nae sicanientis ad moduni coprimenda Vbi auten corpU. Vacuatum fuerit kum d emum taxandam e te. I, et altas qui deni contra illo; argumenti S Utuntur Em Pirici. At Do marici a tum L Idore; tum urinas tum
Gat Oriri utiliter, comiellunt eorum Methodicorii sententiam, qui exura moderatis fiugiqnibus morbos coiter iudicat nempe in fluore quidem Vocantes morbuzubi humores excernunt Ir immodice in astri sione autem, Vbi prseternaturam sistuntur curantesqi Vtru premedio corrario . Nam tametsi illae excretiones creti
cx Upprimenda ullo modo no sint, quia per eas id qa
Ra dit,uacuatur, Mecho dici ramen, qui naturalibus excretionibus ad omnia, tanquam regula Utuntur prohibere eiusmodi accidentia conantur. Caeterum qui Meilaodici non in excretio ib ipi, sed in affectioibus corporum, comunitates suas collocant nomine siquidem tenus inter se omnes concordes sunt,sed in rebus ipsis His sentiunt' quo pacto eas dicere euidentes sunt ausi, quium a sensibus remotissimae sint, nec possint nisii per signa cognosci Qus d quidem si nobis fate Datur, i quonam a priscis medicis discrepent, non satis noui nec etia qua freti ratione, sex tantum men iam curriculo, se elotauros artem promittan r. Quippe ai cognoscen da ea quae nostros sensus effugiunt, no videtur mihi esse opus methodo exigua quum psertim talia indaganti necessctaria in primis sit anatomicae administrationis Ognitio,ac tum naturalis scientia,tum dialectica exet.
34쪽
eitatio ut quae uniuscuius sartis propria functio se, arm eius quis Vsus,facile deprehendata. Vt etia ex qui bus quid concluditur plane perspiciat: ne sophismatis quando aut ab aliis aut etiam a seipso fallatur. Veru quandoquidem di de phlegmone,& de meatibus plurima absurda prodiderunt Methodici pauca aduersus eos dicere est animus quae iuuentuti erudiendae nonni Iussi natio seu hil utilitatis adferent: inhiamatio est tumor praeter na- Phlegmφης , turam dolorificus tactus renitens,durus,&calid par,' ' tem ipsam quam antea contra quam illi existimant 'DHemonea nccr riorem,nec densiorem,nec etiam diariorem effifecist payticu cienS sedarestimul umoris superuacui repletam , almiam nec rario ea de caussia distentati . GDius quidem curatio eua axem ne dri ciso est humorum: quibus vacuatis,partes laxiores redvφm,ης dentur ensio igitur necessario comitatur repletasVsi
curatio sitaso raritas horum neutri sunt ex necessitate anne- Tino comis e xae:sicuti nec fluor nec retentio Neque enix asi rurum yypiς δ uiuippsam existit etia ex ipso diald fruiere prorsus ne-
laua uacua cc e tul Leninari crastium x putillum ierat quod continetur )nec si densum sit necesseri quod laque continebit. Nam multumis tenue . etiam per densogmeatus diffluit Praestabat ita didici si illos excern Exereth in quod prius in particula contentum est rarefacto eo qadus mois fiat ipsum continet:& eo quod continetur,attenuato, copiosiori q. et Tecto, dc vehementi moto c ab aliquo exteriorum attracto Vel ab aliquo internorum expulso: non autem ipsam evacuationem referre ad solam raritatem meatuum .Frequenter etiam natura ipsa impetu vehementiori insurgens quicquid sentit superuacanes in corpore expellit,exprimitq3. Oculus praeterea non nunquam fluxione affligitur, aut copiosior existente quod fuit,aut etiam tenuiori effecto, aut a naturale Nea partem expulso: nihil illis corporibus a naturali consitutione mutatis.Et oportet quidem,si velimus mede
35쪽
xi affectui tenuem fluxum crassitorem redderer copi sma vero euacuare opinari autem inflammationem Te iuἔflu lo,
unam affecmmastrictum esse,& complicatum aliam ' 'riquemadmodum opinantur Methodici deprauati cer--HMi. te est iudici1. At quia iis qui introducendi sunt ista suia Miunt huic praeienti sermonicia suum finem impona. .
secta ad Thrasybulum. Liber Unus. I Edicorum, theoremariam lingillumi atq3 ni Theorem oel l uersim omne theorema inprimis Verum esse de re Pu utile, uber. Secundo Vtile. Tertio iactis fundamentis consen a ' ζ' μriens Quprum si desit unum,ne theorema quidem dici meretur. Qi atenus enim sub coprehensionem Um pessi rem re ne theorema cadit, eatenus Verum sit est necesse Falsi liensio nuta. Daqi comprehensio nulla est. Quaten autem adfinerri aliquem Vitae commodum pertinet, eo tile esse affirmandum est. Quia Ver quemadmodum sub uno principe subdito multitudo mente concipitur,sico theo. rema ipsum ad ante iactum principium refertur ob id omne theorema erum,utile,cosentiens necetiario dicendum QDaressi omne aliud,liquidia certe est, Me dica etiam theoremata his tribus else diiudicanda. Igi-xur quadoquidem nec Verum ipsum quale nam sit necvtile mec etiam consequens facile aut aeminari, atat deprehendi possunt,notas horum aliquas iudicandiq; instrumenta in primis tradere,praetium pete fuerit. Is in em quia Porrbierum ex orationiS cum rebus concordianem, ' 'ης μx mabitur. At rerum aliquae sensibus euidentes sunt ali . quae sensum latent.Eniden tum rursus aliquae per se innotescular Vt albugarerqicolor aliae ab aliis euidentia. -
adipiscuntur: ut quae depreheduntur signi g. Adhaec rerum sensui abdirarum aliquae intellectuid perspicuae lunt,& dicunturivi bis duo, qtaatuor constituunt, aliae cognoscuntur per ostensi'nei .Vt si dixerla quo bene
'ti licet eodem di abuti oportet autem sema sermo-
36쪽
riem, atm Omne theorenia ad propositae rei speciem re ferre Ia Verci iudici ad ex ebus sensui uidentibus atmoccultis Δirerunt. Qui T cuncpenim lenivi euidentium
rerum,per e de se ipsis notitiain faciunt, sensu dijuc
cantur Ut album in atrum. Quare ill medici iure uni deridendi, qui de rebus leni ut euidentibus , ientctiam, non senioriis, ted ferre demonuTatione conantur. At cuidentium quidem sensui, non autem perde cognitorum iudex est obseruatio. Praeterea, sensu abstrus aruTerum, Vt plures sunt di nerentiae, ita & diuersa iudica
di instrumenta. Ex abstrusiis autem ensui, aliqua intellectui perspicua sunt, Vt hoc, fieri non posse,Vt idem ho- imo Athenis simul atm in Aegypto sit. Aliqua per osteirsionem agnoscuntur. Delei picuis intellectui iudiciu
excommuni omnium hominum conceptione habet.
At quae ostensione percipiuntur,per coniensium ab iis, quae ab omnibus concectuntur, diiudicantur. RursuS, concessit diiudicatio in plura diuiditur. Aut enim ex cosensu cum sensu apparentibus, aut cum intellectui perspicuis, aut cum demonstratis, concessum discernitur Igitur quo modo verum,ck ad iudicium veri ducentia, iudicari oporteat,iam explicauimus. Deinceps de Utili Vtii Jςψης dicamn theoremate Vtile theorema quum ad artis i
dioioscatur. em rerςrtur, dignos itur Oportet autem plum, pr1mum quideria comprehendi post: alioqui inutile theoxema redditur. Dςinde ipsitus apprehensionem non couenit Vulgaribus eis communem, sed artificibus propriam Iccirco nam eos falsos esse nos dicimus, qui etii tui euidentia initium artis existimat. Nem enim ex senArt 'uonso tu euidentibus ars constituitur, nec per sensu euiden
tatasti ita tia Πt ejus traditio quandoquidem nemo sensu notai radit,sed ea quae ex sensui notis pcepta oriuntur, qua plane ensu subiecta non sunt. Haec igitur artis princi-cipium esse, haud ab re quispiam existimauerit dico. n. xheoremata,ex euidentibus lansui nata: τ principium tradendae
37쪽
tradendae ab sensui euidentibus artis euadat. Iral Θυ sui nota principium inuentionis theorematum est iure dicentur: principium Vero arti nequaquam . Nam Altis pricipiat artis principia vulgo ignota esse debent, licutio ipse 'g' 'gRς 'artes illi omnes ignotae lunt. Praeterea, artium princi L hesuuigo Dpia traduncum. euidentia autem sensu haudqUaquam se ignotas. traduntur. Theoremata nacs, aut in sensui notis,aut in beormiat iiiSquae ex aliis percipiuntur, aut in his quae preteostens ' '' 'fuere,aut in manifestis intellectui consistunt. QUOdjo Theo emasidtur ex manifestorum sensui cosensu, aut in ii quae ma dicat unifesta sunt sensui, ratione inuentum est, & uniuersim Theoxeni '
Prolatum,id appellatur theorema. Omne autem theo μ' Gai
rema, aeternum, firmum, at Ipetuum est. Quam ob ta. rem hallucinantur illi,qui ab ipsis theorematis Medicimam appellari existimant artem coniectatriceni: quum ab actione,& medentium opera, quae incertum haberieueritum, ea coniectrix reddatur. Caeterum quoniam utile diiudicadum es e profitebamur, si referretur ad fi nem artis fineni proponere iam tempestiuum fuerit. 'Artium igitur aliquae ea quae non sunt essiciunt: ut na Arisu fines Guium structoria. Nonnullae quae facta sunt, conseruanti Vt nauium gubernatoria. Aliae utructi praestanta ut aedificatoria. Porro in facientibus artibus , aut seruatibus, Unus est consequendi finis modus: ac proinde Phis sirit pleκ est utilis aestimatio. Atiniis quae iuxta faciunt,at seruant non ita facile fuerit diiudicare Ars ita, Medi ina Inter eas eli,quae faciunt,aici conteruant: no Ob tamen geminum esse eius finem credere covenit,&q simul common est facere, utpote sanitatem & eam quae est, con servatricem seruare. Siquidem ipsitus artis unicum est propositum med i0κ
sanita scilicet mn1s m Unic nempe adepta inlli qua' Oessissim uis modi sint pisius adeptionis multiplices Qvjppe dusubmovemus aduersas noxia sanitatem adquirimus: diana Vitamus illa praesentem sanitatem tuemur. Qua- o utile in imedicina rect aestimabimus, nonnunqui ad
38쪽
sanitatem accersendam nonnunq si ad eam retinenda confert, nobiscu reputantes. Consequutionem autem ipsam diiudicare oportet ex eo sublato Vno , aliud Consequentia necessiarib aufertur: sicutio posito ponit. Talia nantv dis-xVx consequelaria consociataq;.itUreptit ad sunt. Ne . n. qubd medicinale theorema uerum dilech ssit, cogia scere satis fuerit,scd nihilo secius ipsumcu aliis colla rere, consentirem opus est. Quandoquidem igitur omniS oratio, omnem theorema,trib hisce perpenditur:
sh, indie tres autem in medicina sectae celebres sunt, Ratioalis , tum tres Empirica Methodicam, ageo hisce iudicandi rationi Ronar, Emptu bus, si, earum singulas diligenti examinemus: Vt synn si Μςibodi ceraeo salutari, caeteris posthabitis, adhaereanr In primis tam quid inter eas coueniat,& quid cuius m sit proprium, exponere Videtur necesse. Dein autem,ssingulas ad examen reducere. Porr conuenit inter illa: trium
Sectarum rei sectarum professiores, qubdeuidentia theoremata ti- communia. lia sunt, analogismus, obseruatio historia, adsimile trasitus. Praeterea ar historia sime iudicio non admittendaria i r instrumenta,& remediorum applicandorum mos
ex usu sint: qui Lex aliis alia deprehendiatur: a iisdem praesentibus malis eadem sint facienda qubdadiectioibuso subtractionibus sanitas conseruatur, alch lagantur morbi Q ad materiae adhibendae notitia, experientia potens atq; Vtilis est. Siquidem quae nutrivi,& quae non nutriunt, purgantiao laetalia omnia, experien- Ide hod es Qti comperta sunt. Vertim Methocici Rationales ea .Ratioales,qui tenus inter se conueniunt, quatenus Virim Vtile perci conueniat in i ex indicatione arbitratur. Quatenus ver a diuersis
1 -xl in accipiunt, eatenus sunt discordes. Siquidem ethodici ex evidentibus sensui Vtili adulicari existimant. At Rationales ab huiuscemodi qdc minime sed ab occul- tiS: hoc est, a caussis. Qua in re etiam Empirici Rationathodici qes libu Hamagantur.Rursum , hoc loco inter Empiricos, iter selint Methodicos cli conuenit, occultum ex euidentibus nis
39쪽
rinosci, ex quo conferentium indicatio oriatur. Obii concordes.
ciunt autem Empirici,& Methodici Rationalibus inu.
tilem esse rei uni abditarum notitiam: nihil enim abdi c. iii Ratiotis tu utile reperiri. Ad hoc Rationales Empiricis quidem las obiectio . respondent, sensu cognita non latis esse ut in ipsis uti is si in coli obseruatione deprehendantur: quia ne ipsi quidem ' , 'S. -'
Empirici in o inanibus sensu perceptis , tantur obseruatione Ac proinde occultis eis opuI,Vt a quibus conferentium indicationes nascantur. Ultra dicta etiam, quadoquidem Empirici afferunt,c in praeteritis,& in praesentibus obseruadum esse, quum infinita sint, tum praeterita, tum praesentia in infinitis autem obseruatio fieri non possit, plane eorum Obseruationem ex ii Sesse, Ratioalium arquae fieri non pos sunt. In Methodicos autem,sens si per sertio CPintra spicua conferentium esse indicativa putantes, haec Ra ως b xς0 . tionales adducimi. Sensui nota ex seipsiis percipi possunt. Vulgo igitur nota erunt. Qusniam Vercio comunitates indicant, simul l cum indicantibui sese indicata onerunt, Vulgaribus Vtici indicabunt comunitates:
ate ita nihil a vulgarib O Methodici, differetis. Quod ea ibitet a
ab affectibus vertaconferentium indicati non proue ferentiniri nonniat,hinc maximiaicet cernere, Teodem affectu, eκ sumi ab ame pli gratia phlegmone, occupante differetiles corporis 2μ partes, Ut Oculos iecur,& gulam, no timur eadem ratione medendi, quum navi desyderetur diuersa. Ocu eulo inflamio naci inflamato, succus Reniculi, e lac muliebre con malo succus ueniunt. Gulae autem, aut iecori, aliud quippiam quum micuit et lae
tamen idem semper in omnibus eidem affectui applica θ'
dum ei set praesidium, si affectu, ipsi conferentia indicarent. Non applicatur autem affectuS igitur Oferentia Affectus core non indicar. His summatim expositis, quidnam sit ipsa reii a noui κ. indicatio, armetiam analogismug,&qua ratione ab il- -nt, lis ne lacn ab obseruatione sumatur utile, expedit alii quid dic re Quemadmodum igitur sensu euidentium zalimia per seipia percipiuntur, ut albu,& nigrum: no-
40쪽
nulla adhibita obseruatione, ut ea quae dignoscuntur
taurila perui per notas ita & iuuantia quidem per indicationem paui uim P tefiunt, nullius cpcogitationis ope indigent. Quare quin apertissimis, sine cotrouersia concessis reperitur, id nimirum&inperceptis ex indicatione contigerit. Obseruatio autem,proportione ad ea respondet, quae
Duili, quoia pς Qui noras comprehenduntur. Vertim ex analocto scipia ex gismo iuuans ipsum percipitur,quado caussa ipsa ignoanalogi Q. ratur, nullaq; obseruatio habetur sed affectus quam intillimus ex symptomatis est. In huiusmodi enim ab inidicatione profuturum colligi nequit quum ignoretur cauilla. Iccirco nulla praeterea facti obseruarioe, castui similitudinem intuentes,cogimur ad silmile transgredi. E 'φῖxγη Analogismus tam per transiitum adsimile fit quo tenis . LΣ ' es,aumili adsimilia transiimus. Empirici verbsecus ac
nos hoc est,nullo prorsus iudicio adhibito transitula indieatio is huiusmodi usurpant. Est igitur indicatio iuuantis con . Prehensio simul cum comprehensione infestatis adue perieria disiens sine obseruatione aut ratiocinio. Experientia vero est eius quod frequenterin eodem modo visum est, Ubsexu t f coprehensito &memoria. Caeterum obseruati, ex-zibbis iis, i letalia sunt idem. Analogismus autem est compara- quid rio,& perceptio caussarum iuuantium per similitudinenti At deiceps,propria cuiust sectae quum exposue- Empiricorum rimus,aduersus singulas aliquid inducemus . Empirico I Qpria rum sunt propria iuuantium in cocursibus obteruatio, . - historia,diuersecta simili transitus. Ab ipsis tri caussia ie&5ε, adue iure petenda est,cur non in omnibus accidentibus sed Empiricos in certis quibusdam, se conferentia obseruare fateantur quum accidentia , quatenus sensui euidentia uia i tam illa in quibus fit obseruatio si caetera omnia inuti lia,nulla ex parte dissideant ae Dicantigit nobis, quid
iam accidentia villia commostret apparens ne an occultumisi enim apparens dixerint, quo utilia acciden tia produntur,& in quibus est obseruandu, inferemus