장음표시 사용
61쪽
ra praestare nequit. Os nimirum ita perfractum , ut de suo loco partes decedant,membrum ii, distortum red datur,haud potest natura corrigere,aut conformare . Naim msicuti potest medic'. Sed natura potest ulcus cauum imu qR RIPI plere, quemadmodum quae semicocta sunt, aut etiam bosi cruda concoquere: id quod negatum est medico. Quasi ad haec peragenda mediet ministerium naturae po Medi numtest ex usu es h Vt dum congruis medicamentis ulcus naturae missmddit purissimum,& eis quae concoctione egent, ea of fert, quae modicb calfaciant. Iam vero natura ipsa, no- nulla etiam primisma se confecti denuo non Valet reficere,Ut Venam arteriam,ligamentum,neruu,4 alia id genus. Siquidem ob inopiam materiae, nullum eoruma Mamacta natura reficere valet, quae ex semine suum ortum dii ex si, quae a stmerui. Igitur scopis ipsis a methodo medendi repertis, myWς δ'
eos in particulares materias iducere oportet: Vt dein i vide comprehendatur,quae aut omnino,aut ex parte alicua,aut aliquo etiam tempore secudum eam fieri possint quaeq, secus. Nec Vero est exigua hui'artis portio, remediorum omnium materias,tam similariu partisi, quam dissimilarium morbis congruentium, adinvςnia re. Quprum uniuersum genus, offerendis,efficiendis, Remedio aeuacuandis, ditis praeterea quae extrinsecus accidunt, innuerium e
Plane consistunt. Quae omnia,Vbi artis constituto ad, amusssim persequutus, di consequutus fuerit, iam caus 'sas omnes salubres,Vt nihil illi praeterea ad artem me dendi desiit absoluisse putandus est: his omnibus red elis in capita duo mempe corporum cognitionem, quibus remedia offerenda sunt: atch ipsam remedio ruma-lturam. Verum hoc mox illi quo supererit ut sibi at quam affectuum omnium dignoscendori facultatem
Comparet maxime vero eorum,qui parte i alto sitas Dccupat: quos exacte cognoscere Una cum affectis particulis haud fuerit obvii cuiust . Ouocirca, de his etia
ialiquid impraesentiarum dicendum I, is sunt senera
62쪽
Peram preter rerum praeter naturam. Primum, affectus qui lardui na
Causae. dgunt: quaui ita nonnunqua dicantur,' Vim habea: Symplomata agendi. Syptomatum verbgenus intris dabferentias dibym ς δ μ geritur. In action s lapsi0em. In ea quae corpori accidui: Affectum do bi ς Ner mentorum exuperantias. QDp circa omnii sitoici ex sym symptomatum existit caussa ipse avfectus ob id*meriplomatas tbeκ illis agnoscitur Symplomatum porr nonnulla affectus ipsos necetlaxitaco comitantur Alia non ex necessitate,sed aut saepius,aut raro,aut aeqMaliter Sicuti aliae rursus affectuum differentias necelsario sequunt rquetedas.epe alia raro alia in ancipiti sunt. Ea tam syniplomata, quae ψrbos e necessitate sequuntur,cr affectuvii, in se cognitionem habeant, dicuntur Graecis pathoenomo pathognomonica. pro morborum notis habendanica sunt. Quae Vertanon necessarid, ea vel morbi differentiam,vel alijus mores,Vςl magnitudinen ndicat. Vtrorum P autem Vim Vno odemit, aperiamu exem --
Pleuritido plo. Costas succingens membrana tenςatur inflami δymp η νδ tione quem affectum necessiarib sequentur tumor prapte naturam,rubor,& dolor veluti pungens circa ipsis costas: quon amest 1ubstantia affectae partis membra'nea. Late etjam Vagabitur dolor, rea ipsa membrana
late etiam diffunditur. Febrim quom tum ex ipsa phlegmone tum ex Vjcinia cordis, equi necessariu est. Qus rum si vel alterum desiit iam non ex necessitate febris . aderit. Nam si digitus inflammatice laboret, aut costas cingens membrana icii rho,aedemate ue affligatur,
Iron continuli adorietur febris Quino spirandi dissi cultas incidet, quam aftcctus ipse producet, potius qua 16ρεmia e---pδrS PHOrnyn yrtei piratjonis operami eius si ris exesuere nondum CXpleto diilbluit ut mox necessum sit alteraxespitationis celerius illi succcciere actionem Vnde spiritus frequenεπςxλm paruus reddis M. Adciit etiam pr.eter eana qua seu
63쪽
gra febri non potest & pulsuum quom alteratio: hena
e durities tensioni iuncta: quia pars phlegmone obses,a, neruosa est. Quu autem duplex sit ea tunica quae co-4tas velat, si ea pars qu. exteriu ossibus haeret, valde liquando laboret, tacilius aegri in latus decumbunt opsolitum. Nam si decumbanon laesum, copressio molectiam adfert. At si interiori quod frequentius contin' git vehementius dolent ii in ppqsitu latus reclinent: quum nimirum pensilis sic reddatur inflammata parti cula. Qu*d si Vtram naembrana assiciatur,par iitro platere decubitus fuerit. Adhaec, si inflammatio in supre/nis illius partibus excitetur, clauicula trahi deortuna videtur. Si in infernis,dolor praecordia pertingit. Qisimbrem xxigua inflamatio erit,& secundum partes co 'sarum medias sit in neutram se inclinet partem. Quod Nero tenue quid purule tuum ex inflammata effluat in vario, Particula, quum ex Qrbo ipso, tum ex parte laesa procedit. Suboritur etenim inflammatio ex humorum affluxu. Ubi igitur multus, tenunq; is humor fuerit, qui influit in 1flammatam partem. atm pars etiam ipsa estrarior plurimum est quod effluit. E contrario autem, si fluxio fuerit tum exigua,tum crassa, corpuSj, praeterea densum,minimum erit quod transfundetur: ac proinde excitabit tussim,ita ut nihil inde Xcernatur. Quemadmodum si copiosum fuerit, tussient plurimu , nec parum expuent. Hunc ita parfectum semper ac ne ' cellario sequitur tussis. Screatus autem pol tus1im, no Diti sempeς at maiori exparte. Quod sputo reiicit, necessim est semper eme infectum colore non tamen perpetuo eodem,quum nec excremetarum in inflamata par ticula semper sit eius deni naturae Etenim quia sangui Sputorum e .
nolentum fuerit biliosum ue eiusmodi siquidem fere 're 'Mii, ty
8mper ea fluxio est, quaei pleuriticis phlegmonem gi πώ ra
gnit)a detento succo iniflammata particula, sputum itum pleuritiviore incitur: iubeo quidena, si sanguineum id fuerit: Mi ivus.
64쪽
stimo autem si biliosum. Caeterum si pituitos prima fuerit is succus,quio conclusus daemum purrescat,ac deinde sit in caussa fluxionis gignentis phlagmonem , tunc pumosa excreantur. MLquadoci, cernitur strea tu niger,dum biliosa ,sanguinolent ue fluxio praea fatur. Quare omnia haec cum partis affectari, affectris Dipsius dignotione, etiam stullionis indicant differentia. Ex dictis igitur constat,pernecessarium esse ad assec locique affecti inuentionem tu uniuscuiust affectar partis subitantiam actionem 3, tum eiusdem cum vicinis consortium callere necnon morborumo symptomatum genituras , adeoq; morborum effectrices caussas. prius inuestigasse. Porro in nuper proposito exempto, 'Iura lis per perniciosissimus saccus est atra bilis Onanium mitissi Asilaolis unu mus sanguis. Medium in simplicitareo malignitare r. liqui duo obtinent. Ex symptomatibus autem ut ni Actiatus quis nil omnino Xpuere,periuci i&simum est ita screatus iubarimus facilis,saluberrimus praecipue si concocta Ypuantur. Pulluum etiam symptomata morborum more osten
dunt: sicutio quae lege consortii accinant ut destria. . somni quidam inexpugnabilas,fastidia urinae deiectio inneSq; alui. Ex quibus omnibus erit petenda ratio qua esum pr. img ensu,t m commode tedi remediis Praesagia
uirtus nati I, , di medicum ab omni mortis culpa reddunt immunem,& aegros ad obtemperandum facilas,occasio medioriam nemq, remediorum praemonutiant At Ver , et aptUS us aptus, in rum ediorum usus,idsiit quod in arte est praecipuum,llm-xx PUςςV quet Iam excrementorum species muliorum notitiia eis vento, adfert, quum di corpus secum connexu habeat, quo species illa excerni Uidemus .Locus autem per quem fit excretcocus per ρος io,poterit certius nos ad affectas partes 2ducere. Naε ςWς si per inferiorem aluum, membraneum qUid excernatur Vlaus indicabit in intestinis. Si per superna Voma-tur,in Ventriculo. Si per tussim excreetur, abradi tunicas asperae arteriae , indicium erit. Sicuti si mingatur,
65쪽
A vesicarii vel pudendi meatum. Sed, parumpra rerea ad rem faciet ea quae primario affectu ab iis quae Per cosensum laborant,distinguere in Universum autem,maxime necessctarina est ad comodum remedio ip sum partis,quam curaturi minus,substantiam, figu, 'Man l)zam di positum,accurase cognoscere Substantia. n. affectus primos qui in inteperie consistunt, quantum a naturali statu aberrarint, ostendit,quarituri q, recti piasti parila gerare,calfacere, mectare aut exiccareoporteat F is μ' igura vero,morbos qui ad ipsam spectat, eorum I; magnitudinem indicat necnon quo P sit opus ad natu-xalem habitum per contraria reducere Obstructiones autem ad hoc genus pertinena qua habent aliquam comunionem cum illis indicationibus, quae desumunt aditurde quibus iam agam Vno proposito exemplo. s 'meiae obstructio assectus est partium in umentariam , qui βλ 'u'
Praecipue iecori selet negotium facessere. Nam mi Tquae a Portis orimur per uniuersam Huius visceris partemcam diuertunatae tandem illis quae in gibba sunt, Per quaedam ostula sensum effugientia applicatur. Uni
mersum Verci alimentum ex Uentriculo in huc Vnum Porta uenao
locum,qui ob id ipsum,quod nup diximus, porta ap sic dicatim Pellarus cst,suggeritur Quemadmodum enim 1 vrbesai invehi nisi per portas potest , ita ferri nihil potest in iecur,nili in hunc prius locum feratur Vnde in tota
iecoris partem caua demittirrinde Uero, per eos quos
diximus terminos iu ipsem gibbam. Quare nihil mi videatur,si viscus hoc,& ob viarum anguinam 4 ob OPiam pertranseuntis substantiae, assidue obstructioi I Ieahus corripiatur Ei igitur curatio adhibenda est prius ΣΠ ψμη
quam oburinioes excrescant,at accendatur rebris, tum cibis tum medicamentis attenuatibus administratis Nisi auctae illae fuerint evacuatione erit opus: quae
Per quem locum molienda sit, membri figurat situs iactabunt. Quippe si quid iecoris cauo adhaerescat dicinae paries
66쪽
obhcs per intesὶ1na detrahemus . Quae autem in gibbo copis per v βxςΠ ii un o nam cientibus euacuabimus. Eodem ce Duimori, se modo,quae in pulmoneo pectore delitescunt,periunctorisc excre ses sunt expurgada: sicuti deducenda adnares, quae in Haenta e pux cere dro sulit.Nec minus a mcbri figurao situ de stin sanda P mi ratio si fanadi phlegmone detentas particulaS Sr enae serandi quidem fluXiones quae decubuere in coκa sectis venis
xatio in auxi in poplite aut in talo euacuamus: et eas parit e quae inrmihu quae dς utero comprehensae sinat. Quae in thorace aut pulmo cumhμ Vς ne per cuditi interiorem venam. Sicuti eas quae in ca-
theracem,sul, pitem collo per humeralem. Ea quippe Vacuatio tacit monem,caput, lim & optime fiet,quae WVicinas Venas, Massines parct collum ti affectae fuerit administrata Porrbs suam ex inior-..isuri baliua bom. De indicationem in halitum difflandum es e, cloiae in inflamatum locUm defluxit. Situs tamen affec e par Bitus uatiata tis varium deinde insinuat particularium au viliorum; Iuliorum M vlium E enim quaecum in summa cute ortum habenteriis ij. ' 'φ tale exposcunt dictatorium remedium quale ipsa indrameetus,quaIta catinflamatiois species. At quae in profundo, eo egendi remedia post medicamentis acrioribus, quo imagis ab exterioribus v - recessere: Vt quadom cucurbituliss tutendu si sedem H f dδxum plurimum profundam habeant quod tamen inflamari.
qualia reme, JOmbus quae Τniumma cute consiliunt,quam aduertiiLdia postulerit simum es . Nec minus etiam est situs loci aestimandus curbituli quando astringente medicamento opus fuerit. QDja se ii me licamentum ipsum astringes potest e peruenire.
ἔ... nil vetat quominus ipsum administremuS. Sin minus cavetidum tutarine humorem ex vicinis partibus in asa stringenitur fectum locum pellamus. Qitare Vel aliquid admiscen-- quando dum astringenti medicamento est, quod eb virtutem il* Nnd lius pei ducat:vel ab illius usu in totum fuerit superse 3elidum. Ac de his quidem iam dicta suffciant. Dein Ahq a I, o n. ceps nonnihil de praesagio dicenduma cuius artem qui inibus 1 opii costituere Voluerit ψis necesse habet prius examinasse
trum vi sicuti cuilibet i animatae proprium vitae spatium
67쪽
etstitutum est a natura,sic etiam ibus morbis: ut nul eonstituta esseto deinde pacto,si sit alicui illorum a natura constitutu 'MRx bimestre te napus possit is quatuor dieb' absolui an vetoo in logum protrahi,& celerrime possit finiri. Ubi
igitur excrementa in locum aliquem decubuerint, nec Hefluant amplius, sit cuiust humoris naiciram explora ierimus facile artificiali quadam coniectiara cococtio Inis rationen d tempus deprehendemus: modo caete
ra omnia recte circa aegrotantem tractentur dia dulc- ,hum admis,
quid erroris fuerit in his commissiuni erit profecio ii si producimi caussa,vi vel setius morbus soluatur, Vel mors celeri morbum mei adueniet. Quare tuc sane praesagia sunt euentura , ubi exi m Quem
medicus praestantissimus metit, aeger in nullo de Ct, Idus
. inquat. Medicus igitur, his duobuS,morbo inquam do euentura i matura,Veluti colluc statibuς,semper mentem intendit Medicus inte
ac dum discernit quod nam hor robustius sit primum tu Π xx xὴς quidem suum de salute hominis, aut interitu praesagiu ' depromit. Dein vero, quo alter altero fortius essem Robii nata aetiit, eo Dillius praefinitum tempus agnoscit ut enim eo gnosci ex celerrime morbus soluend est, si vires 1nt validiores propriis illius sic cito mors aduentabit,si hae imbecilles fuerint,mor ZmQuibu , dbus autem Veheniens. Sed magnitudo eκcessctus horum rempus bdicabit. Naturae robur ex proprii illius actio J,LYb magninibus comprehendes maxime vero expulsu. Siquid tu sine cogno-is,facultatis Vitalis est opus: Morbi aut magnitudinem scis e ' sym cognosces ex suis symptomatis . At quatenus alierum 5eb quid
altero praeualet, concoc tio cruditasq, indicabit qria ii licet. subinde ex propriis excremetis cognosces. Quae enim ciuilitas quid. in ventriculo conficiuntur deiectiones comonstrant: ''d ψ'ς .
quae in vafis,Vtinae quae in corpore uniuerso sudoret
Rupetiam modo kreliquae concoctio negomnes se Sudores. habent quae in ira quapi imparte, aut pluribus ab sol morbum ustuuntur. Quibus omnibus comune est, nunquam mor lxii niti. ς5c hum solui posse nisi prius in excrementis, concoctiois,' ke Emὼς ligna cernantur. Nam ut cococtiones Omne cςlereui praecesserint.
68쪽
coneoctiones erisim,salutisq; securitatem indicant,sic cruda,& quae uid indis tun prauos vertuntur abscessus,vel nullam crisina,veria
zz: ' aiores vel tempus prolixum,uel mortes, Vel recidiuas
declarant. Ac iam mihi videtur uniuersa medendi methodus quae formam tantum ac veluti uniuersalena speciem totius negotii continet' ad finem suum peruenissχ.Reliquum autem nunc fuerit, ut modii aliqtiem quo quis possit eos, qui a morbis sunt liberati,reficere: prospicere autem iis quili, morbos procliues sunt, ac eos deniq;,qui inculpata fruutur corporis Valetudine conseruare, doceamus. Ergo ex symptomatibus , quae medium inter ea quae sanis insunt,4 ea quae eueniune - gris,seruant,deprehenditur ipsa in morbos procliui. Procliuita in las. Affectiones vero quae talem procliuitate gignunt, 2breviatur pς contraria sunt corrigendarisii tamen haec res summatim tractanda estinam si transigenda particulatim, omne exuberans est vacuandum sic ut prius sit distii Exuberasoni, guenda exuberandi ratio quantitate ne an qualitate, Me uacuandu aut Vtrach etiam ratio exuberet. Ac deinde quod po- est iterum ad naturalem statum redire, sic per contra esse in elassati ri Rite tur Vt quod crasi,m,lentumq; est,tenue fiatrdos, ut conco, quod tenue, craSsius reddatur: ambo vero pariter conquantur, as coquantur: obstructiones praeterea aperiantur: quae t D avtςm φ uo tenere existunt praeter naturam quemadmodu Venuandos. venena alte, ςna nimalium tum alterentur,tum euacuentur Al- aiida de a terati autem per contraria fiat, quae vel tota substan-
manda esse tia aduersantur,vel altera,Vei utral qtialitate. At eua Alter nφης cuatio per ea quete trahendi vim habet. Caeterum haec moliendam. Omni qu b ssint peragenda remediis, ab ipsis morbis
acuatio fiat petendum est. Quin si omnes pariter humores accreue pertra xi rint,praecipua ipsorum vacuatio erit per sectam vena. Feς aQΠe ςΠῆς Deinde vero per frictiones per exercitia per balneas. comedistinae 'ubinari eieth Eς in diδm. Nec alia etiam erit vacuandi ratio, quum
talia solus sanguis exces erit. Vbi autem flauae vel atrae bilis iuccus,vel serolus humor cotineatur in primiis uenis,
69쪽
purgandi tales humores sunt, iis quae aluum commo Purgatis quis oeant. Si in aliis tenuis aquosa excrementa fuerint, hes 1u,
per urinam si biliosiora per purgatoria Possunt tam qualisis '. S tenuia etiam alui deiectione purgari. Sed quae totum corporis habituna occupauerint, quum tenuia fuerar, aut sudore aut medicamentis,quae cuti applicita, vim exiccadi habent quum Vero biliosa,primum quidem, Purgatione egent mox euacuatioe per cutim At quupituitosus succus exuberarit,si salsus sit, est purgadus. Si, acidus, experiundum, an poSisimus eum alcerare: di longe etiam magis si dulcis fuerit. Erit enim is concoctu facilior. Porrbad concoctionem coducit quies, Pituita dulcis calfactio modica cibi parcus usus boni tame succi GVQ u fratus vini parum calfacientis, derata frictio, medio 'CbheoAbhicris usus calidarum aquarum,insuperit; ibi at medi quaeconducat. camenta moderate calfacientia. Obuructiones reserat Obstructiones quaecun vel esculenta,vel medicamenta attenuatia. Pquςnira. In quibus autem nulla cauila,nullus 3 affectus praeter
naturam est,sed cum gracilitate, sela ibecillitas viriu, ii facile in naturalem habitun reducentur,si moderatis cibis,& motionibus reficiantur. At materias quibus hi alendi,unstauraditi, sint in opere de sanitate tuenda explicuimus. Ne tamen deesse aliquid huic sermoni uideatur,no modo ipsius analeptiees,sed uniuersi etiam ' 'V salubris negotii methodus, hoc quom loco repetenda est. Si solum hoc eueniret corpori,ut in halitus difflaretur,& subinde inaniretur cibus,potus', dete in illusarcire ponet. Quia Uerb humorum copia, au q, ς ΗΨhfessionaei crementa gignuntur, egemus exercitationibus quaru usus. nimirum est munus superstim succum Vacuare excrementa Vertaco coquere,& expurgare: si tamen causae Umne Vitentur, quibus solet vitiari sanitas refrige Saestatem usi vati inqua,aestus lassitudo,cruditas, temulentia ira, ii ' i' furor, di consimilia. Ergo Vt Vniuersam medicinae ratio in per capita resumamus, Medicina est e numero Tomus. I. D
70쪽
Medicina esse factivarum artium, quae res Vitiatas reficiut. Ea autem Cnum Q D sini exemplar nullum confingit Ied contemplatur uictitiarum arti qua uitiata re dem Hlnia e corpori assectione ac dein v quad vim ficiunt. siit, corrigere id conatur. Sed hoc differt ab aliis artib IVledicina an ut maxima ex parte,se operanti naturae ministra pstet
de partibus artis Medicae Liberinus. rum On ablup ratione mihi quidem Iuste charissime,
Γ, de partibus Artis Medicae dubitare Videris quip
pe quum alios alio modo eas partiri animaduertas id- NimaXime Roma Vbi artem ipsam Mectica niuebra Romanis elle Medicine arte numera relecant ita V alios ocularios medicos Vo- multiplicem . cet, alios auriculares,&eos et qui an cristis medetur,
peculiari suo nomine appellent tot i in summa medidicos faciat, quot sunt corporis humani particulae. Qua Medicina om quam cerre mirum non eu si ars ea, quae omnium main xima sit,tot in se adinittat sectiones atm etia,si in ma' xima ciuitate pro unaquam harum statim aliquis reperiatur, qui inde dicatur medicus. Nel enim in oppido Romli me2an quDd-m Xiguo posset quis victum sibi parare, qui tandriam popu tum sumasiones pugeret oculorum authernia incide osissimas vr rei Roma veros Alexandria, prae mortalium in eis kς. PQMAVς multitudine possctunt quemcunm alere qui Velinicam ins medicu Me r. a. xe,quiue uni tantum X artibus hΙS,pronteatur. Vnde huiulcem od1 cum morhum medici Urbes Graeciae saepe mutare coguntur, Vt idem curare norit tota Graecia illis afferat, quod aliis qui in Italia sunt,so Nesii VmV ua Roma oitur ut sermonem quatenus esto sentio in am uix pomis se praestare me tuam, quemadmodum In corporis humani lection1- dico, quod so buS,particulas omnes ad minimam vises scrutamur se
a m cundum speciem, quae elementa etiam sensibilia appellantur,sic artium minimas portet etiam inuestigare particulas, quaeo ipsae sint earum sensibilia elementa, Etenim instrumentum quodda est caput exempli gratia: cuius partes,praeter alias,sunt aures,o nasus. Ha qua libet in alias diuiditurivtputa in carnem neruum