장음표시 사용
41쪽
starum,hoc apparens, quatenus conspicuum est, nihil ab inutilibus differre accidentibus. Qupis occultum esse id quod indicat tilia accidentia assirment,occiitata ad accidentium obseruationem coducere necessum est fateantur. At occulta nulla vi alia, quam ratione coprehen ii queunt. Quare sit occulta utilia sunt, in concursibus occultorum est obseruatio. Et si nihil aliud obseruauenre Tatio coprehendit ea apertu iam est absis ratione ob ab Iasion eruationem fieri non polle Mused autem mimὶu in obisu la accidentium concursiibus obseruati colligi nequeat, non posse colis haec euadet perspicuum. Quum enim prorsus oporteat ligi' 1mnium issa concurrentia, non modo genere eadem , numero acri in tiuscuaequJlia magnitudineq; similia ella,sed etia idem temta μ' '' 3pus, eundem I, ordinem seruari necessum siti, etiam connientur Empiriciosii debeat integra,absolutaq; obseruatio fieri quum, in omni vita, ne duobus quidem aegrotis, nedum pluribus omnia symptomata quae comitantur morbos accidere silmiliter que it clarum est huiusmodi obseruationem fieri haudquaqua in istis cocursibus posse. Quod si duo etiam aegri nulla in re differentes inuenti fuerint, non ob id tamen concedenda obseruatio est quandoquidem ipsa in plurjbu fieri de is , κου ἡ bet. Porro in quibus propositis utile ipsum aut inutile et fieri in phiavis observemus iam dicamus Empiricis . Nos scilicet tibus. έn solis symptomatum generibus obseruare,in quibus
hec potentia nec tempore, nec magnitudine,nec ordine nec alio quopiam est opus: ut in dentium stupore rQuaecunt caussae loci facultatis ue symptomata sunt, ra reputantes Utilia quae uero non huiusmodi, ceu inu
ilia explodentes. Caeterum si dicant,morsum haemor trhoi plura symptomata comitatur Vos autern nihil in his obseruatis: ad haec eis respcdebimus, no in illis symptomatis, sed in antegressis caussa nos obseruationem iacere: symptomata uero ad antegressarum caussarum cognitionem in quibus obseruationem statuimus,ex.
42쪽
pendere. Cavii amanti ignorata,& facultate cui ad ex indjcatione carente 3, obteruatione in antegressis caussis pretestamus. Etenim quia dente stupent, minime postulaca obteruatur, sed affectus ab acidis, acerbi m ortus: qui si ex fluxione, aut vomitu aut secatis serrae stridore productus sit nihil inportulacassidii fuerit. Prius
Pormae au italcauilam rimari dein portulaca temur. Iam Verbauitaturi IVP Empiricorum historiam qua Vruntur Quum treme
aui contra orianeS morbo abundent, tum tapia traditio sit breuior inane ui omnino else, nec colanci potatast man om se, mox patefaciam. Omni enim historia, aut praesei hesin esse prae lium, aut praeteritorum est. Siquidem futurorum nori
sentia,du Pr. historia sed poti diuinatio est dicenda. Etenim ipsi EmςWtψmm sirici frequenter praeteritorum historia sunt,si quam Futuρorum his definiti ni elie narrationem rerum saepius circa eadent historiam, sed probatarum. Num autem omnia in historia enar- diuinauoiNee rata vera eis assii ment,aliquem profecto iudicem habere deberent, qui recte historiam institutam esse diiudicaret. Is quum non adsit, aliquod diiudicandae historiae istrumentum est reperiendum, quo a falsi vera di- 1 cerni possint. Siquidem circa una eandem', rem,non soliam non contentiunt medici, sed etiam cotraria opi nantur. Quarc quum ipsi fateri cogantur, utile esse ni storiam amittere, interrogandi sirint, experientia ne, an ratione, historia iudicent. Ratione quidem nequeur, quu plana exterminent,& alioqui eo iudicare debent, quo istorum numquodq; percipitur. Atqui experieirtia quae iuuant deprehensa fuisse praedicant experientia igitur etiam iudicari ea est necesse. ubire necessari 3 Ustommiud et i Empirici de historia per experientiam iudicium cari ab vi facient: id quod si ira est, relinquitur, luperuacuam, inurio p Vp tilem et esse histo iam. At Rationalis Medicus per cauc
Rationalibues M. in Hudicare historiam poterit qui Ubi cauilam nan-pei caulas cisci non potest, historiae iudicium Experientiae comittit. Nullius autem iuuantis notitiam haberi possie ex ha
43쪽
storia,non magno quis negotio probauerit. Siquidem x pn hi per quae conclusiimus inconcursibus Obseruatioemi h. i.
ri non posse,per eadem essicitur , ne P historia posse Oritam. stitui. Ne penim obseruationem fieri non potis, posse autem non obseruata describi, quispiam dixerit. Utuntur autem ipso transitu adsimile Empirici, nonnuqua Empirici quo ab auxiliis ad auxilia nonnunquam a locis ad locos est Qq quum a vitiis ad vitia . Ab auxiliis quidem ad auxilia, is
ut quando mes ilOS,Vice cotoneorum, torminosis exhibent A locis autem ad locos,Vt quaa ea quae in musculosis membris obseruarunt,talibus etiam applicuerunt. A Vitiis ver ad Vitia ita transeunt, Velut quum remedia ad sanguini fluxum probata, ad haemorrhoi morsum accipiunt. Qus modo autem intelligat ipsam similitudinem,si interroges facile ipsos conuiues, attin absurditates innumeras praecipitabis. Nunc verbae clarandum superest, quo modo Rationales transitum a Gnalis iis ad simile quem nonnulli vocant analo ismum inviuria ' Ρ μ' α ad linule avi peni. piorum lympio matum, aliqua quidem caullas, siti uim aliqua passios locos,aliqua facultates, aliqua aegrotates sequuntur. Haec Rationalis omnia distinguit, oscit aqvbi obseruandum sit nec ne. Qubialia Verb adsint,absint ue, non laborat quum nihil ad curationem conferant. Quinetia Vbi concursus ipse in aliquo symptomate inutili Variare videtur, haud secius iisdem utitur, cisi penitus consimilis concursus adesset. Qia' circa Utilia
lympio mata distinguens Rationalis ab inutilibus qua
facultate carent Empirici, quum 1ecudum concursum
aut absentiam similium sympto matu, soleant semper curatione variare)saepius dissimili in multis apparentepcursu ,eadem medicamenta sectatur,Vt in emprostho tono,opistho tono, & tetano qui affectus diuersum cocursum habere videntur. Intelligens siquidem copiana sanguinis si sic euenerit,in cautua eis illoria affectusi, musculorumque eise vitiunt,ati unum eundemi mor
44쪽
hum, eadem via incedet. Nam in priorem alit in posteῖriorem, aut aequaliter in tranen partem conuelli patientis symptoma est: quod obseruatum nullum ad
curationem momentum adfert quemadmodum nec
lachrymari. Contra nonnunquam simili apparente c6 cursu, Vbi causi am animaduertit, differenti curatione utitur Vt in illis qui ob erossionem, aut fractura, cruenta ore emittebant. Diuidens enim symptomata Rationalis ad Utileq; indicantia respiciens atq3 Vtilia ratum ex ipsis deligens , puxiliis mcontra ea pugnare Valentibus V tens pleruiam diuerso apparente concursu, eodem pie semper modo curabit: aut contra, apparentesimili, diuersam curationem instituet remedia nempe caussiis symptomata producentibus, contraria adhibens. Sed quomodo, dicet aliquis, utilia symptomata
vanis ipse Rationalis distinguet Ad indicantia propolis, ta referendo, respondeas. a Memadmodum autem cota
cursus, ita & curandi rationem distinguit: atm in primis perspicuum habet, qua na curationis auxilia,symptomatis quae a caussis producta sunt, aduersant: quae symptomatis a loco, facultate ue exortis. Sciens nanciς
hoc a caussiis sympto ma nasci, a locis illud aliud denieisci dehu que assa cust-rς ὲ caussa praeterea, auxilii genus indica auxilii idieat ii loco tendi modum, sicuti a facultat mentura, Locus indicat si quidem eadem caussa sit,4 caussam prodentia signa utendi modii simul etiam appareant, sed nec loc sit idem, nec faculsulam, tas eadem, Uti l idem remedii genus accipiet, sed menindiciti suram,&itendi rationem variabit Contra, si caussa plane diuersa fuerit sed locuso facultas sint iidem,n5 idem auxilii genus,sed mensura, e V tendi ratio serua- Rati5ales os bitur. Postquam igitur Ronalis medicuso concursus, se curationem curationes metiri est idoneus, potest secundum con,6hue sic Mi suum similitudines, aliquas curatiois partes pro suo pricis arbitratu mutare. At Empiric nil caussam, nem caussarum, aut loci, aut facultatis prostoria rimatus sym
45쪽
ornata id neutiquam facere poterit. Qia' circa nemad simile transitum inter curandum rite Usurpaverit.
Ustendimus istam ea quibus Empiricorum secta signi tur, atq3 informatur, nempe obseruationcm, historia,& adsimile transitum frustratoria esi. minimeq; consistere posse. Modo superest ultima acies cum Methodicis depugnanda quorum sane instituta sunt haec Quit eadem symptomata sunt, arsere aut, quibus cecinita Methodicorirent,disserunt,n6 eadem medendi ratione est utendu DS ' ut in phrenitide generis stricti,aim laxi Rursus, 11 ideiassint affectus, symptomata autem differant, de inquiunt)curatione ternum: Vt in costarum, cerebriq; phlagmone sistram sub astrictionis genere continea , tur. Quandoquidem igitur symptomata eadem quurusint, disssidente tamen rone in medendo utimur quti is illa differunt, eodena nonunquam modo curamus, ideo inutilia prorsus ad curationem pronunciant esse sym-yromata. Quum autem sublatis affectibus ipsa pςreant symptomata: positis aut in pζrdurent Vrilςs esse assevctus contendur, Ut qui haec XOrientς pr*ducant,e ' o, ibitina intinguant aute, evanescenseS. QUPd autem per ea quae methodi Methodici faciunt, cogantur utilia fateri symptoma cos. ta facile cognitu est. Nam homines xcunt insanientes,sime ob fluxum,sive ob astrictioneia1 insaniant coi Inseniente ,re
locat in tenςbricoso cubiculo lucem ipsam addere ad ''
insaniam existimantes. At Veternosos siue astrictione, hέ,- siue etiam fluxu laborent,loco splendido continere comicem auge μuantur. Tenebris enim Veternum augescere putant , re insaniam.
Quum igitur delirantes ex astrictione in tenebris, quae u . 2
adaugent ipsam astrictionem,detineat in luce autem, scere. veternosos ex fluxu licet lux ipsa fluxum reddat magis exorbitatem videntur certe mihi affectus ipsos negligere,sola'; intueri symptomata. Sed nec affectus Affectus conlapserentia indicare,Vt opinatur ethodici, iisdem yllis mi non ἔ-rytionibus,quibus ipsi mutilia esse symptomata niteba
46쪽
tu probare, etiam elici potes rit. Nam si iidem affectus
smi, causiste ero differant,no eandem curationem ad-
na fui p mittun r. Vmnetem a suppressio , unus quidem affectus Guaris LM id est Vertina si calci ius sit in caussa ,excindimus. Si phlegvQHςβ PI' mone cataplasma illinimus Si vesicae supra modum di
tam tentio,OraculariumlpecillUm,aut cathesera impolii-mu S aut aegrum in genua flactentes aphronitro extreimhin urinariae fistul. perfricamus. At nautium est cauila licet affectus dissideant idem curandi genus ad . mittinuis. Cholera nani,& arquatus morbus, quavis
dissimiles, eadem ferme di ipsi ratione curantur. Qua' ob rem quoniam sublatae cauisse affectus aufer ut posis tae conitituunta. iten diuersae cauli a quavis affectus sint iidem diuersam eaedem licet affectus Martenr,eanden1 curationem postulant mon iniuria noso caussas. affecius,&pastos locos eXpendimus. Et quemadmodum ij stomata ipsi Metho ici, quoniam adiuersis arsectibus eadem & ab iisdem diuer1a proueniunt,nihil commodi indicare testamur itidem nos adiuersis caussiς eosdem ab isdem diuersos gigni affectus cerne teS eos G,aiiom que ad Utiliu indicatio em inco modos esse dicimus: ad cura sufficiant tionem aut 1ufficere; ceptionem caussae dignotionem perpessi loci,nec non ipsius facultatis mensura. Q Uandoquidem sit ne suor an astrictio stlperVacaneum pu- Asse V suam to cognoscere quiana asseelus non quid agendu sit , auripisi Vm' ' i ni sed suam i sortim sublationem indicet id ua
non egent sed illa cire exoptat per quae la ore pellantur Nam si morbi uacipi orum remedia edocerent, laborantes ipsi per quae ad sanitatem redirent, intelligerent. Quino e auxiliis adhibitis, non morbos,sed Cauta me a cati illas iacticare med clam deprehenditur. Auxilia na- indic-nx l non effectis. Ad essicientibus aduersantur. Ita mon Ru iud orsus incomoda cise symptomata,neca morbis coin
ducibile,sed a caussis ,1dicari,fatis ample est ostensum.
47쪽
Iam Vero, quum Methodici Medicam facultatem deli cleribus aarer hiant eis cognitionem per se erit dentium communita Di xv tum, mani restinetiam Iaallucinantur, at p conuinci possunt: quanto quidem communitates piae quas Vocat,nem euidente , sunt, nem pie peri eptibiles . Siquidem quum o is densatio ierentio astrictio sit, neq; omnis raritas aut excisti fluor in praegnJtibus enim reten Mens motu retio menstitiorum non est astrictio: sicuti H l fluor, ex tentio, non est pulsio illa materiae inutilis, quae in mulierculis molliori astrictio, sicilia Victias ratione sis excerni sinktili mentibus solet' re ςquς80ς fo
linquitur maniteItum, qui Olaespia lympio mata reipi i. cit, eum nec fluxu nec astrictionem deprehendere pos se sed haec ex aliis etiana e se diiudicada. Siquidem densitas ipsa & raritas, nonnulli quidem genitae, aliis aduentitiae, cwpter eorum natura sunt ac proinde oporter in aliud quippiam affectione eas referentes ita secundum naturam ne sint,an Vitiosae, iudicium ferre. Amplius,id quod immoderatum , at P praeter natura est, euidens non est qua loquidem Vt cognoscatur, magna est opus inquisitione, necnon collatione ad Vires. Atqui communitares quo intentur etiam Methodici praeter naturam sunt, at Pimmodica qUaedam, O Comumtatas munitates igitur euidenres non erunt. Illu 1 etiam con euidentea non syderandum est, num quispiam unquam medicum ac- ιις cersierit spissitudine aut immodica raritate Vexatus Qu9dsi nemo Vnquam communitates percipi sensu, cur ipsi artem medicam definiunt eis notitiam perseeuidentium comm initatum, quas quidem inuestigare
cognoscare, Erasistratus Hippocrate, oppido et diffulleo laboriosum exii imarunt e Caererum etiam si communitates ipsae euidentes stat, nec ob id tamen eas aliquid utile indica e est fatendum estim aliunde ipsa uera indicatio investigari debeat nempe ab efficietibus caussis,quarum differentia communi sima est dic ausarum di Flex Aliae siquidem in nostio corpore continentur. c
48쪽
... Aliae accedunt extrinsecus. Verum quum ab aliqua ere. . terna caussa pulsamur,niinime laedi possumus, nisi ali lutestina cauisa in corpore delitescens, impetum externa illius excipiat. Porro Methodici non duas latum c6 munitates, sed plureis etiam statuunt. Alias nant in vi tus ratione alias in chirurgia collocant. In Victus quidem ratione, Ut astrictum,&nuens adiunctaq; magni
tudinem, morbi pa quatuor, lon inquitatem, de
accretionem,&intermissilonem. In manuaria autem
opera quod alatura alienum est,ponunt,loco, tempore, pluribus aliis. Sed de iis tantum communitatibuS, quia ad Victus rationem pertinent,satis fuerit impraeientiarum aliquid dicere quas quidem introduxerunt,nihil reperientes, quod auxiliorum differentias i, dicaret: ut scjlicet iuxta ipsaru diuersitatem, diuersam inuenirent medendi rationem. Quod autem magnitudo communitatum non indicet magnitudinem remediorum hinc nobis discere licet rin ipsis morbis cura dis, non si1mpliciter auxiliorum magnitudine egemus, sed hiciuscemodi certa magnitudine. At magnitudo coIDunitatum,non hanc hujusce auxilii magnitudinem, sed simpliciter magnitudinem indicat. Deinceps ne smorbi tempora Vtile quippiam indicare ostendemus. Prius tamen aliqua de temporum differentiis traciada
Trebin disti hin Duae igitur temporum differentiae apud Medicos
rentia duplex celebrdiatur. Aliqua enim morborum: aliqua auxilio . dicuntur tempora. Atm hinc a manifesta curatio fiet. Causarum o Caussa autem motiones morbi esse tempora dicunt trois disterme At motionis differentiae sunt quatuo initium, incre-iunx VRxμφx mentum status declinatio. Haec eadem sunto tem-
inliorum. Porum nomina Auxiliorum vero tempora,ea quae actipsorum exlijbitionem idonea sunt, praedicant. Sunt autem idonea, quando remedium postulantia quident adsunt prohibens Vero, nullum Pleri P autem auxi- horum morborumq, tempora, non re ipsa sed cogi .
49쪽
ratione tantium differre existimant: ν auxilii morbiq; tempus simul incidant, interdum et eodem temporeti morbus sit, & auxiliis optima reperiatur occasii . Hallucinantur autem non leuiter. Nam si eadem auxi/r a auxiliora horum morborumq; tempora forent nec re ipsa disti Qx Iς rent,oporreret quocul morbi tempore, tempus etiaauxilii adessie non autem quocunt morbi tempore auocilia adhibemus non eadem igitur auxiliorum morbo t. rumq; sunt tempora . Plerunt etiam administramus insigo mor, remedia,quuna morbus quidem non adest, sed futuru boeaeissete .no, timetur. In morbi autem vigore ocimpetu, auxiliis c esse opportue moduni temptim non est. Contra ver in ipso node in eclinationis tempore plura quis auxiliorum tempora,
quidem opportunissiima accipiet. Adhaec morboru4 uita
quatuor e mpora habentur,initium, aligmentum, sta esse amestioratus,& inclinatio: quae quidem in auxilis minime reperi mali re licebit. Quin etiam, morborum genera, aliqua unita MarboΠim tu
uersalia, aliqua particularia sunt. At remedio runt gene ' ' 'ralia quidem describi posistunt: particularia vertano te Ex quibus liquidb constat, non sola cogitatione, sed re '. . ipsae ilia, distingui huiuscemodi tempora Ac tempora quidem id quod utile est indicare, Metholici hac ratio
Iae impulsi putarunt, Tempora non omnia ad cibi medicamenisue assurriptionem apta et Iecernebant: quilii; temporibus notamillis haec utiliter exlij beri, nonnullis vertano κib spectarent id ob temporum discrimina
accidere arbitrabatur. Quia re ex eo de fonteo cibi proposita 8 remediorum tempora manare profitebatur.
Thessalum et, inter illos fefellit Hippocrates dicens in 'morbus in summo est, tu iacvictii tenuissimo utendum. 'Suspicatus est quippe, ipsum natura temporis ductum alimenti qualitatem tunc praescripsisse : quum tamen alpe facultatem illic niensius fuerit, ac secim ipsius facultatis mensura cibi qualitat acceperit id a et iis quae
iubiunxit,declarat Coniecta luenim inquit)anteger '
50쪽
Tempora ite possit durare. Plerum enim tempora, quod a facultate dum in VM reuuiritur interuertunt: ne accipiat inarediunt: non
euitate tedrit. Duqu-m Rutem quid actenGUm it, edocent. QDymugitur id quod aliquid postulat, ejuSquiod postillarui pro- possitum sit quod Ver nos pol ilarii lumere impedit, propositum nequaquam dicatur: Vti . morbi tempo-xa nos interdum postulatum sumereti hibentia , proposita mininse fuerint. Nech alia ratione constat dixit ἀie Hippocratem inter moliorum initiis quid videtur
mouendum,moue: Vigentibus autem , qui eicere me-lius est, quam circa ipsa principia, vir eis nondum infirmas etle intellexerit sed posse eas facile inanitiones perferre: at circa morbi statum 4 inualescere caussas morbificas,& virtutem languida essici, prosterni, at PRemedia es labefactari. Cui accedit, neq3 impune posse administra esse praetra ri remedia, quum omnia praeter naturam sint, ob idq; naturales facultates infestent nec possint adeb morbosas caussas rescindere, quin V na cum illis, aliquid etiam benignae substantiae rapiant. Quare primum ipsam auxiliorum naturam, usum, non ignorare oportet. Aunci, Iihi, tua autem per se, caussas extirparemo possunt, sed naficas extirpare turae adminiculum postulat: ferme soluto impetum, non posse, sed motusq; initium naturae iniiciunt, quae pie postea tO- initium Q tum o si ololuit Igitur quum est Valida, remedioruviolantiam perfert, di bonae ingenitaeq; substantiae detractionem facile sustinet minimo i negotio ipsam diuexantia excutere potest. At in morbi vehementia Valde laborans, adhuc remediis adhibitis magis opprimit, propriis direptis opibus, infirmior redditur,& laederibus caussis magis succubit, morbi j author es nullaten rotest expellere. Qtium Ver nat Ura ipsa conata, discutere sibi infesta non valuit magnopere ex ipso conatu imbecilla effcitur. Atq; his de caussis in prjncipio quidem licet mouere iuxta doctrinam Hippocratis: intacultatem n statu aut cessaniaum est. Qu' autemet facultas ipsa in