장음표시 사용
51쪽
dicare remedium posui, ex hoc ei det perspicuu . . indicare rei ues constans Vis remedium iniicat,in fanis quo ε, quan μ' doquident in eis constat, remedium similiter indicabit. Sed in sanis remedium non indicat, ergo ne meriam in aegris modum seruans facultas idicabit remedium. Siquidem opus est,ut scopus praesentia indicet: Dcu αδ nebita, hi
autem ipsa, quemadmodum supra est expossitum pro Let . a cla ahibere ne accipiatur id quod requiritur, Valet italae tur id quod remedii scopus ipsa nequaquam existit. Quam Vicem a quiritur. rem in exhibendis remediis faculta gerit, eandem in cladis cibis, morbi tempora. Item Vt ad remedia se habent eorum appetentes caussae,ilao ad alimenta facul
ag. Facultatem Uero exiguam escam postulare,no initium,aut incrementum,ide declaratur, quod ex aegri udine conualescentibus modicum cibum praebemuS, Contialescensi quem facultas requirit. Nam si modicum cibum incre hus modicum
mentu ostederet, expediret istos ad saturitatem imple Mn b x- ri, absente nempe ipso pati cum cibum indicante proposito Adhaec non indicari alimenti qualitatem, quantitatemue a tempore hinc etiam liquet. Qia' a genus indicat,id qualitatem indicare est necesse . Atqui alimenti genus facultas indicat illius igitur qualitatem, Ius
quantitatenati indicabit. Nam siliae differentia alimen fit c linentiti genus indicat. Dirserentiam Vero accipiens 4 discri indicare. men in genere demonstrabit. Quare merito Hippocra Z ltR indi. res ciborum quantitatis scopum, facultatem statuisse . - 'videtur Vbi ait. Augescentia corpora plurimu habent Facultatem Ecalidi innati plurimo igitur alimento indigent. Item ciborum quanqualitatem pro facultatis differentia euidete ankimit, itari scopu. dicens. Cibus,tuuenibus quidem in summo aetatis flore
non mutatus senibus autere exquisite permutatus. Ex quibus clarissimum est, Virtutem absolute escarum ge mus appetere: differetia Vero addita , qualitatem. At te puS,nec ciborum qualitatem, nec quatitarem ostente. re. Nam si morborum tempora ciborum quantitatem
52쪽
xqualitatem praescriberent, aut in sui seruationerti
aut abolitionem id facerent. Primum autem est omni ex parte ridiculum. Ex secundo Vero infertur talem ta nimia aio tumia cibum , aliqua aduersus tempora contrarietateli contrini etapi seditum. Asolis nanq, contrariis contraria tollatur. A temporibus nec talis nec tantus cibus trarius mu41uiibu, dicjtur quum non sub eodem genere contineatur,nec dici contrariu OSssit luod Unum est dici cotrarium pluribus. Hac ea non posse. dem ratione efficietur,ut nec remediorum differentia MoxbQxum , morborum tempora indicent. Quod autem aliat priu
feientiam ii Cipium no Icare, quod alagmentum prohibet, icopuna indicant autem agnitum indicare nihil extreme ridiculum est. Cuius erroris origo ipsis ex altera falsa opinione a nauit. Credentes enim quemlibet morbum transsire RMorbino es quatuor tempora,verisimile arbitrati sunt Ut morbo quatuQxsQxxi rum initia suppressitonem incrementi indicarent. Id igi
Aruit ibin si tu inpio latuit,non Omnem morbum incipere,auge mul atminua, ri,in summo consistere, ac declinare Acuti natam morserat ad exire bi qualis apoplexia est,simul atm inuaserunt, ad extrema ex ςnxu mani ascendunt magnitudinem. Et qui iudicatur mormbihi ut tu in Uno tempore,declinatione scilicet,mutilantur Stia dicantur,muti quidem iudicatioes,in sua Vehementia mo bos, adhuciantur declina etiam augescentes,discutiunt. Potest praeterea inter ini iQηη- tia,remediis adhibitis,deleri morbus atque ita caetera
ii terea IHethodicorum decretima est fatuit, C ranter morborum initia astringentibus semper Vtendum censent.
Caussam vero id placitum illud accepit, quod multae phlegmonae per astringata, reprimentiaq;,inter initia desinant. Quum autem quaelibet secundum ipsos phlegmone,astrictio sit,absurdum plane videtur astrictos affectus p densantia tolli id quod se hoc nomine facere
profitentur, non ut caussae reprimantur,sed ut corpora firmiora minusq; patibilia reddantur. Quibus ita responsum velim,minime fieri possie,Vt nocentibus caussissimul
53쪽
es simit auctis, corpora aegre patibilia reddantur Caellerum' inchoantibus phlegmonis,commode astrin Phlagaram D entia admoueatur, obrepercuSsionem humorum lae bd.,diicentium,non Vt concilietur robur particulae,Vt illi eπ is sitieuia. stimant,nemo id non fateatur. Nam si ex astrictoria rastione firmitudo conciliaretur corporibus,cutem rigiis clam, distentamq; prae egestate habentes, valentiores bene fanis, senes iunioribus longe vegetiores existe Robur ararent .QDi igitur corporibus robur firmitudinemq co IQne QR ix o Parare studuerit,minime qui corpus durum reddatur,4 'cogitet opus est: sed qua ratione membrorum vires augestant,quibus libere, ait expedite proprios usus
stitutione Artis Medicae, liber unus. O Vandoquidem diuino quodsi praeditus affectu, Patrophile mihi videris,ut qui orrnia cum dein monstratione Amethodo indipisci desyderes,nec so-
Iscam prouinciam tibi committere audeas statui ala-Cricati tuae obsecundare, at in tuam gratiam duos Commentarios conscribere, alterum in quo monstra Araqu6sberatur quamlibet artem a finis notione sua habere consti ni notione
gutionem alterum quem habemus prae manibus ubi Σώα
ostendimus,methodum eam quae Oe alia artes,ipsam Methodusque' et Medicinam constituis rid quod ia mobis est ex asias Martes .
Urdiendum.Quum igitur artium ipsarum aliae quidem Era in seia naturae rerum contemplatione, quas sibi propo I. ' '
fuerunt con*derandas,suum habeant finem,ut astrologia,S physice. aliae edant praeterea nonnullas acetiones a quibus cessantes, nullum permanens opificium stendunt, ut saltatoria aliae opificium aliquod possint ostendere,ut ars aedificatoria & fabrilis: aliae denica nihil inciant ipsae aliquid tamen aucupari conentur ve Uiς
venatoria. manifestum uti est artem Medicam ex e uisum genera festiuarum genere existere. Habet enin inquod opin existeria
54쪽
rium , quod finita actione possit ostendere. Quare ian
opera rectum fuerit,eandem methodum, quam casteris factivis artibus priori commentario tradidimus, ad han quam in praesenti constituere conamur, transferre,posito hic que eodem principio , quod in aliis
est statutum mempe finis notione Prima igitur quae his nobis suboritur cognitio, cst hominum recte alanti Altera ab illa, eorundem,quum morbis impliciti sunt. Vnde mox in nobis bene valedi desyderium assurgit Uartemque aliquam sanitatis conciliatricem constituenci Vt autem proponimus efficere stegram valetudinem, sic ex factivarum numero ars ea futura est, quam con-
ει uae anta stituere volumus.Dein, quia duplices factivae artes sinta piis , nonnullis quidem res ipsas c Minni, aliae labefactitas instaurant corrigili I, haec quam inirestigamus, iri eis potius erit,quaeremiam facta reficiunt, quam quae iam is si, . . liqui' quod prius non esset, edunt. Quemadmodularn te abefacta igitur illi quI aedificaturus aut collapsas istauraturus estra instaurant aedes hecelsum est prius omne aedium particulas,earum j, constitutionem accurate nouissie: sic etiam, qui' artem, quae circa humanum corpus versatur, constitu- - turUSedilius partes omneis sigillatim necessario debet
eam resumtu cognoscere: quali nimirum substantia qua magnitum illum, eo otis ne,quali figura&numero praeditae sint quam citeris humani pari structuram sortiantur. Et quemadmoduille qui extruidi φη qmsi domum nunquam cognitionem particularum nisi ex .hbstes ' reselutione alsequi poterit ita nos corporis humanr noe Deus Nasu titiam ,ex illius dissectione eonsequimur Deus quippella praenorim &hatura instar illius qui primum aedes est fabricatus,
sed, quo ράd Vero illum qua extruciam domum contemplatur, muriali usi ramur. Vbi autem ex disse hoe ipsa naturam forma magnitudinem numerym o concretionem partium similarium apprehenderimus, compositorum pariter
membrorum quae nonnunquavi instrunientaria o l
55쪽
anthri scientiam assequemur. Qus fit deinde ut dupli Amones pinaees partium actiones m corpore ederiantur. Simpliciu IVN Vpl3ςς'
nempe,aim compositarum qUU ci ci US VntUerlum ovis 'aeri 3 sigillatim musculos eius es Videamus quum qοῦ Isitarum. musculo quocunci per transversem resecto , necessura fit deperire ipsius motum aliquem cruris: Vulneratoc neruo,primvm quidem, musculum cui inseritur,exp- Diem motus &senses reddi mox Vero, articulurium ab eo mouebatur. Quare hanc nobis artem constitutumedicam a ris, necessarium fore arbitror, etiam partium actiones '' ' a cognoscere id quod sane ab aedificatoribus nos distin inhistia actu. suit.Duplex igitur est, Vt particularum , ita di actioni ii cognitio Natura,vna quidem prima,& maxime propria,m pari ter omnes simplices partes agunt altera Ver ex accidenti aut secundaria quae toritas est instrumenti. Ut totius quidem cruris actio incessus eae qui fit dum articuli ilirus vicissim nunc extenduntur, nunc inflectuntur.
Ipsius porrδ facultaris motricis a cerebro descendetis, neruus veluti Via quaedam est. Cerebrum itaq; esse ne Cerebra ego Mis omnibus luduscemodi facultatis oristinem princi 'ΠΤ
rnam ue,inde perdilcas licet, T sea quo cuiam neruo, dis per ne, om supremis partibus , quae cerebro continentes sunt delatae. actiones seruantur integrae quum tamen omnes in inferioribus pereat Incessus stam actio est totius cruris MusculQ prae cui actioni mysculorum praeest genus . Ossa siquidem. ςiης chartilagines,adeps,naridulae arteriar cutis,Venab,mebranae igamental a musculis habent initium motus Primum enim ab ipsis o si a mouetur. Mox caetera via, eum ipsis etiam moueantur oportet. Ad quem motuni Mecessaria fuit optima cum ossium, tum etiam ligamentorum commoderatio, costitutio 3, . Ac de caeterarum, partium actioeo usu similiter disserendu Vt quae optime constitutae sunt seruentur: quae autem Vitio non
rent ad meliorem statum ducituri id quod minimea his licebit,nisi uniuscuiust partis tum actionem, tun,
56쪽
2. Instrvirentorunitium integri
instrumentaliuparticularum. Fractura. Scutara.
usum atq; aded etiam structuram examinarimus. structuram porro cuiuspiam rei, an vitiosa sit, an ab omni prorsus immunis Vitio,nemo perpendere poterit, nisi is magnitudinem,numerum,figuram, & situm omni partium,ex quibus talis res constat, optime scrutatus a prius fuerit. Qn quidem olum instrumentariorum corpo*, quae ex compositione suam essentiam sortiuntur, tum Vitiu,tu integritas affectus clxois, quatuor generibus his cotinetur. Qusd si partes unionis quot ex natura participes sint quintum hoc genus his addendum erit corporibus: ita vi quod in ipsis se praestatissime habuerit sit optima , habituruin actiones: quemadmodupessimas quod deterrime. Si ergo etia viaio soluatur, talis affectio erit morbus,quem unitatis diuortium vocamus quo non solum instrumentariae, sed similares etiam affligutur particular. Caeterum in osse is affectus fractura dicitur. In carnea Verbisusculorum parte, si cum distentione accidat, μγμα , hoc est scitara Vbi autem sic filamenta tenduntur,ut disrumpantur, Conuulsio. Vbi caro citra tensionem soluit,vulnus. In neruo dicitur affectus is scissio. Si vulnus ab acuto telo infligatut,punctio Vocatur. Si a graui,contusio. Si a corrotione ortum habeat,in osse quidem, caries:in aliis autem partibus vicus Vocatur. Tot ergo talesci; in hoc quinto morborum genere, quum simplices particulas occupat,differentiae erunt. Instrumentariis verb saepEaccidunt,aim diuulsiones dicuntur. Sed si similaris quaepiam particula dissecetur in totum affectio illa partim
illius quae secta est,dicetur: partim totius instrumenti: quavis nonnunquam huius non nisi ex accidenti dicenda sit ut quum aliqui musculus patitur . Quando autem etiam primum,Vt quum aliquod ligamentum. Quemadmodum igitur in hoc no morbortim geneae fecimus sic in aliis quatuor differentiae tibi scrutat daehunt. Quibus examinatis,nosse oportet, Possivns
57쪽
vars quaepiam in alterius locum restituti, an minii Quandoquidem si resecueris carnem vitiatam, facile
poteris similem aliam reficere. Secus autem si neruus, 'T
vel ligamentum diffectiam fuerit. Nemenim alia resar rari posse. cies, qualia erant priora quum illa quidem ex sangui Neruum aut sne generetur haec Verb, ex semine ducant originem gamenia scio
Os quom in iis est, quae per prima efformationem con et ' stroructa sunt. Caeterum in locum ipsim aliquid suggere Cisne messa re possumus, quod ossi1 quam simillimum sit Ver uni guine, neruos methodus ipsa nos cogit ad inquirendum Vtrum una e smin gyuael pars ,eaa quae di simplices,& similares viar, nul It an potius eκ plurib' stituta: dc pterea, quis sit earucoponis modus. Quae insisitio, quis no philosophis ino, sed comedico: nonullis admodu sit visa dissicilis iiiii cibus adsint septem adiumenta quae subdam, facile qua illius tum aliarum omnium dissicultatum,ipsam Veritatem inuenient aut si minus, saltem non omnino de inuentione desperabunt. Septem igitur illa sunt, NRtu Italamentati ra perspicax, Educatio optima,Praeceptores ingenui, stem ad uino Labor improbus, Veritatis ardentissimus amor, Opti talem in ab
ma methodus, Exercitatio denim assidua Quprum si 'Ri 'Velinum desyderetur qui ad viam veritatis introdu- '' ''
cendus est,non est admodum sperandum, illum posse sin voti copotem fieri. Si vero omnia cumulata adsint, quid deinde vetat, quo minus Veritatem , bona etiam spe, exquiramuSt Reuertamur autem eb,unde digrestasa est oratio disquiramus il primum, an carnis exempli gratia)elementum Vnum specie sit. Deinde verb,sinc videat an plura. Mox quo ea sinat,& quae,& que Camis te di habeant copositionis modum. Profect si caro quum μvel secatur Vel impelius calfit,dolet fieri nequit, ut ex uno elemento constet ut ex atomo, quemadmodum Epicurus existimauit. Quare pulchre Diuus inquit Hiprocrates. Si Unus existit homo, neutiqdolebit: quia in .lterum nequit mutarissi unum est,quu nihil praeterea
58쪽
se relinquatur,in quod mutetur. Qu9d si est mutationis , erit quo 'alterationis expers, at Pimparibile,ac pro inde nulli dolori obnoxium. Si ira Cp elemetum carnisi, essiet specie Unuim, nunquam illa doleret: dolet autem, igitur elementum carnis no erit specie Unum. Rursus, mi eleme sit impatibile esset elementum carnis,no doleret: atquitum non ςψim dolet non igitur est impatibile. Quibus rationibus inb 'ph uertulitur dogmata eorum, qui tum atomo S, tum ssimilaritareS, tum elementa quatuor, sed quae mutuo inter
se transmutari nequeat introduxerui. Quippe si duovdigitus simul committas, moxq; disiiungas iteru, ne dcorum conuentus, nec diductio, aliquem excitabit do-o se .li 0rςm Vt nim aliquid dolet,ita patitur. Si quidem pa- liquid ob es, i, ab his duobu prodit, ab alteratione per tota, a coactationem, Qtinui dissolutione. 9ndoquidem igitur nec conuenis solution tus, nec separatio corporib' vel manifesto pari bilibus,n' vllum adfert dolorem, minus profecto adferet impatimii uis esse bili seu S Etenim quodcunt in dolore futurum est, nepti idem esse cenum habet,Vt quum patiendi, tum sentiendi faculta debet patibi te praeditum sit . Nulla tamen necessitas cogit, id quod ei,&s sibi seiatit, ex illis primis constare, quae ipsa etiam Vim ha-z su esse beata sentiendi. Nam sat erit,si ex patibilibus siti. Dur
pus, non neces enim patjentur,alterabuntur l, poterit aliqua sentierisario ex seni di vim assequi quum innumerae possint esse alterati oeshuibus colici elementorum,unde mox innumerae parricularum poterunt proprietates oriri sic Ut alis evadant sensus ex
ista rite pertes: aliae illo praeditae sint. Lx dictis igitur costat, elem alteratio menta esse plura no, eaq; alterario eis obnoκia. Nuem obitoria. vero numerus eoru nobis inuestigandus est. Necessuim
autem est,Vt illa quae rem quampiam alterant, prima Alteratiosse si quidem illud coiitingant, quod ab eis alterandum est: 33GR3 Qt' at ei, ita ino ipsunaiadem immutent id a pertacii lev
Tactiles quali qualitates, quae attrerare totam proximae rei subitalia eates. potuint. Cuiusmodi sunt caliditas, frigiditas, humidi-Acti aemu si las,atque siccitas. i. quide adivaequalitates plane
59쪽
sint,& dictituta ex eisq; vel maxime oppositio prima rates, calidaeanim in hae ipsa caliditas Praeter has quatuor nulla re mgidi
Te per totum possit. Vnde si niuem ad minima sis se fueris,uix quidem seruabitur. Sed simul ac calfiet, desinet actutum nix esse. Quare quaecul corpora haSqua Remmia om tuo qualitates sibi Uendicauerint primum, erunt om nium sunt ter Diumaeo Orum elementa. Sunt aut haec, terra , aqua, o, qμδ. er,ignis I, Ac proinde uniuersi, qui demonstrati mi δῆμ' Parent,philosophi haec eis omnium quae gignuntur, jntereunt i ,Vera elementa, necnon motu se trasmutare habere, omnia subiectum quoddam commune, Rutumant. Igitur ex quatuor elementis simul contem Peratis, corpus Unum silmilare gignitur: quod pro amria temperamenti ratione,aut parriceps sensus , aut illius expers eualit. Vnde corporum similarium differe e oti. liae, quae simplicesquiaemiunt,dtollunt, quor elemen ora ditiarenaea. Calidiores nempe, frigidiores,humidiores acii sic tias simplices. Liores. Totidem Uero&compositae ut quae simul cali 0 s, My
stiores &humidiores sunt: quae frigidiores: humi 2 πόα
odiores,&praeter has alia tertia ,ssiccior ato calidior: compositas. Auarto deinde loco, quae siccior est, di frigidior sic tamen,Vt quae temperatissima est, doliorum omniinpra ma,non negligatur, Quum igitur abunde sit iam osten Similis parsum isimilarium partium intestritatemo vitium in elestium integrita
Maeniox tum moderatione, tum immoderatione On L hiementora siluere, uperest ciuquiramus, quo modo ab earum i moderatione. pio morbus sit distinguendus. Distinguetur autem a rei immoderatio
jςηjVsili Qxjone. Porro salubris constitutio corporis, ne F coiistere. actiones sibi ex natura debitas, inoffensas habet. Μor t:
hos ,offensas. ccirco sit quis sanus quide sit, altero ta a uitio 1imia men, qui itidem prospera Valetudine fruatur,actiones tum partiis habeat imbecilliores, erit sane is itemperatior illo, nec Zm tum tamen aegrotat. Itam inter salubres habitus universes,Vnus erit temperatissimus: octo utem intem
60쪽
ae biteis Ierati. At inter morbos,nullum temperatum menias. quo constitu Lundem tamen numerum compluat,quem intemperanoMurum turae salubres Ac de his actenus Deinceps autem inco dum est,quo modo quis morbos curet quo modo, de sanitatem tueatur Enimuero medendi methodus ex ipso quum sanorum, tum aegrorum corporu affectu ruum principium habet. Quum enim id quod exquisite sanu eximi omni ex parte sit moderatum,quod Vero aegrum,imoderatu aduertendu, in primis est, quaenam ea sit illius imoderatio . Quippe necessariu est alia inueniri immoderationem contraria per quam illa e Reditu insin terminemus. Reditus si quidem ab imoderatione ad te .r .iue riem,in omnibus erit per immoderationem contra se immode ria. Vtcladem necessum sit id quod praeter naturam afllationem com iactum est dum ad naturalem statum redit, ill adem ariam ieri quasi via incedere, quam prius confecerat, praeter e Conflaua re quod ordine contrario. Quare generalissimus curan-erariis renue dorum morboru scopus erit, contraria corrariis reme.ia dia esse di particularibus particularia cotraria Calido enim morbo frigidum:& frigido calidum. Ita etia si co,quod humectat humido quod exiccat In similaribus siquidem res se habet hoc modo Inustrumentariis
autem oportet in unoquo praedictorum quatuor generum,morbosa 1moderationi eo, sol adhibere contrariam donec ad moderatio em naturalemq; statum
peruentum fuerit. Vt si exempli gratia, caro plus si
par sit,Vlceri excreuerit,erodeda est. Sin autem nimis
V cauum sit ulcus implendum. Similitero in aliis faciundum. Conjderandinantem in omnibus generibus est, num habeamus facultatem,ea quare indicatioe se of m*εeiis ferunt,perficiendi. Siquidem morbi species,curationis euratione an tantum modum indicat. Id autem fieri possit, nec ne, tum indica . haud item indicat.Etenim eorum omniu quae prostine corpori in caussa est quum ipsa natura, tum etiam medicus. Quaedam tamen naedicus: quaedam etiam natu-