장음표시 사용
291쪽
α88 , dis donscias, et particeps suerit, in. 6.8. f. eod. Hic vero conveniri poterit, etiamsi fraudem omnino ignoraverit, d. l . 6.ii. Ratio disserentiae haec est; quia ille certat do damno vitando; hic autem de lucro captando: adversus hunc igitur creditori, qui de damno vitando certat, haec actio deneganda non est , Cuia . lib. u. ObServat. Cap. Hic opportune admonendum ost, quod apud nos a Stat. Mercat. rubr. R. lib. 3. cautum est mercatorem legitime contrahere, et OPPignorare Pos5e merces per duos ante decoctionem dies, Liburnen. praetensa Reivindicationis s. Decembr. I 65 a. cor. Guglielmi. Liburnen. Pignoris 22. A . Iz49., cor. Ber inlini.
s) Quaeritur, an actio finium regundorum sit bonae fidei, vel potius stricti iuris, sed accensenda videtur inter iudicia stricti iuris . eo. potissimum. quia, fructus in strictis iudiciis non ex mora extra iudiciali, sed ex iudiciali
tantum, quae litis contestatione contrahitur,
debentur, leg. 38. g. r. J. de usur. id quod in finium regundorum iudicio perspicue trudit Paulus in leg. g. g. a. Τ str. regu Πd. Nec obstat, quod in hoc judicio permittitur id dici te: uni ex litigatoribus ex bono, et
aequo ad judicare, g. Eo. inSt,h. tit. Haec nam quo diversa sunt; ex aequo et hono Permitti iudici facultatem aestiaeandi , quavimu R-
292쪽
ctori praestari debeat, quod fit in bonae fidei iudiciis; et iudici permitti solummodorem controversam ad dissare ex bouo, et aequo uni ex litigatoribus Haec autem finium regundorum actio est, . qua inter eos agitur, qui confines agros habent, ut agris termini ponantur, sive ut fines ad suam normam
et certitudinem dirigantur ; et quod intra iustos fines quisque habet, id totum retineat; si quid amplius, id vicino restituat, is a.
g. I. leg. 4. Pen. et tot. tit. F. M. regund. 6ὶ Plus autem aliquis petit re , sit maiorem summam vel partem petat, quam debetur: tempore, si ante. diem, vel condictionem p tat: loco, si Modi quis certo loco sibi dari stipulatus est, alio loco petat causa , si quid abscisso petat , quod alternati ve i pr missum est, vel speciem petat, quum genus
jur. Requo taptum .ini doris petitione id se vandum est, sed in cliisquoque contractibus
constante matrimonio 'nitis., Ι- ΩO. . de rei judio. Ex contractibus autem a marito post solutum matrimonium. cum uxore Celebratis, ille in solidum condemnatur, leg. de divortios s. F. de nept. gest. . Si tamen soluto matriis monio vir constituit, se mulieri solaturqm , quod in matrimonio, debere caepera , Con
demnandus est iu gu*ntum facere potest leo
293쪽
mulier a deo inops sit, ut ad eius victuin tota dos sit necessaria , tunc marito beneficium hoc non competit , etεῖ paupertato prematur ; aequius enim est, ut maritus potius men' dicet, quam mulier suo proprio careat , ar
Quod cum eo, qui in aliena potestate est, negotium gestum esse dicitur. I. I. Hacterina de actionibus, quae ex no stro vel contractu, vel delicto , vel etiam ex dominio, aut iure oriuntur, dictum est; proximum est, ut de iis actionibus agatur, quibus conveniri aliquis potest e t eorum contractibus,
qui in eius sunt potestate. Huius generis sex hoc titulo proponuntur ab Impera re ; actio quod jussu , exercitoria , institoria , tributoria , de Peculio , et do in rem verso. a. Actio quod jussu, est actio in pedigonam Praetoria, quae datur ei, qui cum filio-
amilias veI servo contraxit, contra patrem do minumve , cuius iussu contractum est, in So- Iidum, s. I. inst. h. tit. Nil enim refert, u trum quis Per se contrahat, an per alium suo
iussu. reg. 169. J. de res jur. Iussum autem qualecuinque accipienduae est, et quomodocumque
294쪽
interpositum; sive testato quis, sive per epistolam, sive verbis , aut per nuncium; sive specialiter in uno contractu iusserit, sive generaliter. Sed et si mandaverit pater, domi uus ve, videtur iussisse. Sio et qui ratum habuerit, quod servus eius gesserit, vel filius; iussisse intelligitur. Item etis: qui servi, filiive chirographo, seu contractus per servum' aut filium celebrati instrumento subscripserit, tenetur quod iussu . Ieg. I. F. quod juris. lea. 3. et 8. cod. h. titig. 3. Exercitoria est actio Praetoria pers
natis, qua in solidum tenetur exercitor navisex Contractu magistri, quem navi praeposuit , 3.. a. inst.. tit. Exercitor dicitur . ad quem omnes obventiones et reditus navis pertinent, sive is dominuε navis sit, sive a domino. navem eonduxerit per aversionem, hodest, integram 'navim et in universum suo periculo una mercede conduxerit, adverso. in se locatore omni periculo ,. damno .. ed lucro , lem de exercit. assii Magistrum autem navis accipere debemus . cui, totius . navis C ra mandata est. d. leg. I. g. . I. et s. Ex ptu
ribus exercitoribus quilibet tenetur in solidum ne in plures adversarios distringatur , qui qum
uno contraxerit, d. leg. et passim d. F. tit. g. 4. Institoria est actio: in personam Praeroria , quae ex . contractu institoris adversus
eum qui praeposuit, datur in solidum eius
295쪽
29 aquisti ex outractu debitum est is. g. E. inst. Nam et is, qui cum institore contra hie, non tam eius, cum quo Contrahit, quam eius, cu
ius negotium geritur, fidem sequi videtur; qui sine dubio deciperetur, nisi is, qui praeposuit,
omitia institoris facta praestare teuehetur. Institor ex eo appellatus est, quod negotio gerendo instet; nec multum reseri, tabernae sit prepositus, an cuilibet aliae negotiationi, Ieg. 3. de inst. a 2 puta rebus mendis , locandis , et permutandis, Ieg. g. eod. Item nil resori , an institor masculus sit, an Remina ; liber an
servus, d. g. a. iust. Sane non ex omni ca
sa ex contractu magistri, vel institoris, obli- 'gatur navis exercitor, vel, praeponens, sed ex eo duntaxat negotio, quod gestum est eius rei gratia , ad quam praepositi Sant, Ieg. g. 7. de exercit. as. leg. s. g. Io. et seqq. j. de
. g. as. Tributoria actio a fine suo, a dis stributione scilicet mercium peculiarum inter creditores sicienda , nomen habens est actin Praetoria pergonalis, quae creditoribus ger-ui , aut filiifamilias, in morce peculiari. scien te et pationio domino vel patre, negotiantis, datur contra ipsius dominum , . vel Patrem, qui in illius merce pro rata cuiusque debiti contribuenda dolo malo versatus est, ut quan to minus tributum sit . quam debuerit , praestet. 3. indi. h. tit. lay I. et r. m. de tribat. adi. Sit
296쪽
gnorante domino vel patre , servus vel filitisis familias contraxerit; Non huic tributoriae aest do pecnlio actioni locus .erit, inter quas ingens est disserentia. Etenim actione de poculio patcr vel . domi aus, ex contracta filii vel servi conventus privilegium. habet , ut praecaeteris creditoribus deducere possit, quod sibi a filio vel servo debetur , g. s. inst. h. iit. 'leg. 9. g. a. Τ. de pecu I. Ast actione tributoria pater dominusve conventus, hoc deductionis privilegio non 'gaudet ; sed veluti extraneus creditor, cum reliquis creditoribus in partitionem mercituu Peculiarium pro rata sui crediti vocatur , β. 6. inst. eod. d. leg. I. et leg.
s. g. 6. J. de tribtu. .act. Hinc ex. gr. filius similias sciente Istre cum Sempronio contra' hens, debeat suo. Patri quindecim , et Sempronio totidem, et in peculiari merce habeat duntaxat viginti; pater autem sua quindecim sibi detrahat; et reliqua quinque Sempronio cre
ditori relinquat: tunc, quia distributio nou est pro rata debiti , facta , habet Semprouius coa4tra partem hanc tributoriam' acti Onom , cuinaque cogit sibi reddere quinque. g. 6. Achio de peculio est actio Proetoria
personalis , quae peculio tenus ei competit, cum quo filiusfamilias, vel servus , i ignorante , aut invito patre vel domino , contra ii, β. 4. inst.
h. tit. Quamdiu filius in potestate est, de psaculio actio perpetua ust;