Ioannis Driedonis a Turnhout ... De libertate Christiana lib

411쪽

imbus dicitur Levitici. ari Sacerdos in quo metiuersi macula non accedet offerre oblationes deo. En habes an coaticledum eucharistiam non sufficere solennem sacerdotis os rationem, stare merita eius esse ne Taria, eost impie agere,qui contrarium putant. Item de haereticis ab G-Hesia prescisis videtur manifestum Te ab illis sacramenta . .

nec coiici posita,neq; drspensari, Na eL sic planesensit Cyp

martyr an annosai .ut patet. epi, delapsis Un ex in Niceno silio legit si ascofugiat ad ecclesia catholi de Paulianistis ex Catafrigis statutu est eos cino debere hapimari, sit suerint etia ordinati apud illos, rursus ab epistopoccesese ordinentur, si examinati inueniantur idonei, sicuti recitat Gratianos .quassio. Siquis. Hac senteritiam, ex ipse Micio. affirmare videtur in commentarnssupra Amos pisphetam. Odit deus acriuci hcreticora,cea se prothcit, deo testatur istorem eorum,quotiescumq in nomine eius consgregati sunt,et claudit nares sitas. Et in commentariis sue per Aggeam. Omnia siue vota pactum siue ieiunia castitu cori rarisFl molynaetiue holocausta erunt contaminata in

conspectu domini,quis sancta videanturGpeciem sui offeruta tamen quia tractata sunt ab illo, qui pollutus est in aniama polluuntur omnia. Et in commentarris su Oscae planecissetit hireticos offerre sacrilegum panem. Insuper Cypria

.nus. CVisat inquit,oleum unde baptizati virguntur sanctis

sicari, cM Eucharistiam apud illos omnino sim non posse, rubi spes nulla est, e fides alia ubi omnia, mendacia agsit.

Praeterea quisquis extra ecclesiam est non videtur ali quid posse agere nomine, ex in persona totius ecclesie sed sainerdos celebrans ac consecrans eucharistiam agit sacrificiu. in persona totius ecclese, undere in ipsa consecratione non dicit offero, sed offerimus quasi ex persona ecclesie Etiadeo quamuis alia orsitan sacramenta extra ecclesiam cel lirari possitat,de hoc ramen non videtur, Quod etiam Aug.,risus est sentire dicens. Reeolite nonae, ex aduertice verita-

cera. Misita enim dicitur eo quod coelestis missus ad conso randum e vivificandum corpus adueniat, iuxa dictum cerdolis dice uia. Omnipotens deus, iube haec perterri a

412쪽

D LIMRTATE CHRISTIANA, LIB. . . 19.

manus sancti angeli tui in sublime altare tuum cxistera. Et haec est plana sententia Magistri sententiarum in quarto libro distinctione duodecima concludentis ire reticua catholica fide prescisum eucharisiis sacramen tum nequauconficere. Ceterunt secundum antiquum ecclesie morem annos mille ec laticentos annos cust itum, consuetum estsacerdotes criminosos non solummodo excommunicari aut

suspendi a diuinissedo degradari.iuxta sententiam Augullini libro semimo contra Donatistas post Collatiorem capite quarto sic dicentis,in ecclesia nec mali bonis obesse possunt eum vel ignorantur, vel pro pacerac tranquillitate to Ierantur. Ita sane ut nec emendationis vigilantia quis quiescat corripiendo, excommunicando, degradandi, arterist coertionibus illicitas a ciconcessis qui salua unitatis pace in ecclesia quotidie fiunt,seamdum apostolicum praecepta seruata cliaritate,si quis no obedierit, inquit Paul. Who nostro per epistolam hunc notate. Ex quo verbo Apostolico eelesia teste Augustino intellexit sese posse degradare sacerdotes criminosesisSacerdos autem sic degradatus, amittit aut potestatem consecrandi,aut solam exequutionem. Non sola autem exequutionem,alioquin non plus perderet degradaatus P mcommunicatus, qui etiam per excommunicatio .: priuatur ordinis exequutione. Videtur ergo degradatus prorsus perdere sacerdotalem potestatem,seu characterem Atlita talis si tentaverit consescrare non plus udaicus non sacerdo, videtessicere

413쪽

Quos quasi gloriantes in meritis hominum baptizantium coarguit. Nunquid, inquit, diuisus est Christus nuncid Paulus crucifixus est pro vobis aut in nomine Pauli baptizatuestis . Gratias ago de et neminem vestrum baptizauerim. nisi Crispum e Gaium, ne quis dicat quod in nomie meo dictam exPrahaptizati sitis. Non enim misit me Christus baptizare, sed lo cramenta eo euangelizare. Prim. ad Corin. t. in sine eiusdem capitis con ius e se ualorisse ludens Qui gloriatur, aino glorietur. Et quod in . . cap in per malos, siue

specialiter declarauerat de sacramento baptismi hoc infra in re bonos mirus

capite tertio, ε in principio capitis quarti eiusde epistolae, ros distebentur.

quasi repetens generaliter dealr, sacramentis seu myster ijs explicat commonstrans homines non esse nisi dispen. satores mi steriorum Christi. Cum sit inter vos inquit,ra Ius B contentio, nonne carnales estis et secundum homionem ambulatis.Cum enim quis dicat,ego quidem sum Pauli, alius autem ego Apollo, nonne homines estis Quid ini

Apollo quid Paulus nisi ministri eius cui credidistis conicuic,sicut dominus dedit. Ego plataui, Apollo rigauit, sed deus incrementum dedit. Ita nec qui plantat est aliud

nem qui rigat, sed qui incrementum dat deus. Sic nos existimet homo ut ministros Christi dedispensatores mysterios rum eius, lac nemo glorietur in homine Hactcnus ille. Quos nominat Apostolus sine dubio boni erant ministri. sed sub his bonis,quos dicit intus fructum non operari vult insinuare saneta dei verba, que laris adhibentur etiam per ministros prauos dispensari L per eosdem verba sacra dispensantes deum intus operari salutis fructum Ptoinde ex hac Apostolica doc trina. mper intellexit ecclesia baptismum tantum valere dispensatum per hominem

contemptibilem,ssium valet per Apastorum ditus, quia baptismus non hominis sed Christi est,qui int Iavat Vialc

carnales, desecundum hoem ambulantes, Apostolus appetolat eos qui auxilium sperant humanum putat* se intus purificari ex meritis hominum sacramenta dispensantium. Item Augustinus in tractatu de corpore domini intra ecclasiam catholicam in ministeriocorporis ex sanguinis domini nil ul

414쪽

nihil a bono maius, nihil a malo minus sicitur sacerdote,

quia non in merito consecrantis, sed in verbo conficitur creatoris, Θ in virtute spiritus sancti Sicut ergo ipse es qui baptizat, ita re ipse est qui per spiritu sanctum suam ct Ticit earnem e sanguinem. . . Putant quidam inquit Grex

rius communionem corporis domini minus este sanctificatem, si illorum fiat osticio, quorum vita oculis eorum video

tur ignobilis. Heu in si ci magnu laqueum incidunt, ut diu uina oc occulta mysteria plus ab alid sianctilicata mile sies

xi credant. Communis idemque spiritus sanctus in tota e etesia inuisibiliter eadem mylieri di operando sanctificat.

ec sanctificando benedacit Caeterum Nicolaus papa respondens consultis Bulgarorum . Sciscitantibus vobis, inquit si a sacerdote qui fuerit comprehensus in adulterio. siue de hoc ibia fama cospersus,communione debeatis recipere nec ne . . Respondemus, non potest aliquis quantumuhet pollivus sit, sacramenta diuina polluere,quae purgatoria. more se e sint cunctarum contagionum. Qualiscum ci enim sacerdos bens in Micrio, sit , quae sancta sunt i quinari non pessunt, idcirco ab eo. euchmflMasciri quoust iudicio episcoporum reprobetur .ccmrnucio percuenta plendae It, quoniam mali bona administrando se tantumsmodo tedunt Cerea fax accensa, sibi quidem detrimen tum praestat atris vero hamen in tenebris administrat, ocinde atris comodu exhibet, inde si hi dispedium pre bet e ludo addit Sumite ergo ab omni sacerdote intrepide Chris i myasteria, quia omnia in fide Christi purgantur,et non dantis meritum sed accipientis fit, tanquam dicat, non sicunda dispensantis, sed secundum accipientia fidei deuotionem sacramentu proficit. Recitat Gratianus decima quinta quem ultima,cap.vit. Quemadmodum autem is qui applicat igne

eombustibili, quodammodo causa est conbustionis,qua ne quaquam ob varietatem applicantium hominum variatur.

Sic oc in sacramentis Christi contingit, quibus deus adest, spiritualem effectum operans Neque obest qualescumque tuerint sacerdotes applicantes, qui, ut inquit Paulus, solum sunt ministri Clitissiti intus operantis, per quos Christu e-

415쪽

elam maligno daem)nia ethcit Ioannea ApostoIus eceuangelista cum interpellasset Christum, Preceptor vidim'q iendam in nomine tuo eisscientem daemonia, oc prohibuimus elim, quia non sequitur nos. Responsum habuit, Noliis te prohibere eum, qui enim non est aduersum vos pro vobis

In herericis, mali si catholicis, prauis sacerdotibus,mon a m ms cramenta cola in quibus nobiseum sunt, sed diuisionem pa IMO 'ci veritatassi contrariam qua aduersum nos sunt, non sequentes dominum di testari, exodia habere debemus. cinisa qui non caste euangelizabant, Apostolus permisit euana gelium annuntiare cini hoc gaudebar, quia ec si tales, no quae Iesu Christi sunt sed sua quaerentes non caste uangelizaverint, castum tamen erat quod amua labant ad Philippenses prim Q. Sicuti de quibusdam dixit Christus , Quae dicunt iacite secundum opera eorum nolite fixere Sicuti ho- nam legem potest reprobus habere, pulus , ita: iustans, vectamci potes reprobus iudex ferre sententiam secundum legem illi praescriptam Hinc in cap. cstra de cohaabitatione elericorum eY mulierum,Sine dubitatione,inquit papa teneatis, quod a clericis S presbyteris etiam fornicas xiis . diu tolerantur, nec habent operis cuid cntiam, licite ciuina audiantur e ecclesiastica recipiantur sacrzmcnta, quia odist iuxta incrctalem tinalem demi tui, quemliis Let pro mortali peccato constet esse suspensum quoad seipsa, non debet tamen in diuinis or icies euitari. Nam quantum ad alios suspensus non est, nisi peccatum eiusmodi fuerit nototium, aut pers sentiam seu confessionem tactam in iure. aut euidentia. . .ei, quae tergiversatione aliqua celati non potest

Iam si dixerit fortassi, quispiam, sacramen ta 5 dei versia dispensata seu praedicata a ministris malis isse quidem N me is fis

416쪽

DI LIBERTATE CHRISTIANA, LIB. s. qua ipse nos multis virtutibus solidat ad salutem propriam,

Alteram qua foris muneribus ornat ad Iucrum. Illa nobis, inquit Bernardus haec nostris accipimus . verbi gratia todes, spes, charitas,nobis propter nos dantur, absq; his quippe salvi esse non possumus. Scientiae vero seu sapientiae ser Dupinstar tuimo, gratia curationis, prophetia, donum linguarum, simi Dcti innuis.liam, quibus carere cum integritate etiam salutis propriae possumus, proximorum proculdubio in salutem expendenda donantur. Aic ita fit, quod una praedicatio, ut inquit Augustinus , sit meliorib alia. Quis unus baptismus non sit alio melior. Quae sane Augustini sententia, non est accipienda solum propter maiorem sanctitatem praedicantis, qui orando aut impetrando possit proficere audientibus,

alioqui ratione simili etiam unus baptismus melior alio et dici possiet, quod tamen Augustinus negat,sed est sententia melior dia, sed Milia Augustini intelligenda propter ipsas preditationes in ἄπι--

se,quarum una est altera suauior,doctior,se ad commouen non e dicro Ndum,& nistedum auditores aptior, quis ipsa predicatio euangeli j non ex se, perinde ati baptismus valeat hominem

saluum facere.

Proinde Paulus eum dicit, Christus non misit me baptizare, sed euangelizare insinuauit officium euangelizandi excellentius esse officio baptizandi euangelizareno sit omnibus datum, quibus datum est Daptizare. Quod autem adiecit, Misit me euangelizare non in sapiens tia verbi, non eum predicantem in sapientia verbi, praediis care intelligit, qui in praedicando euangelium scripturas

rum autoritate contentus, utitur suauitate dicendi utra etat do moueat auditores atq; persuadeat, sed uirsdicante,

qui euangelizando nititur euangelium probare per verba composita ex humana sapientia, o secundum indaginem humanae rationis c elegantiam sermonis. Hanc autem es DeIecte inmξ se Pauli sententiam patet, Nam quod capite primo ad Co tu in bi. Enthios dicit. Si sapientia verbi. Hoc capite se do dicit, Sermo meus re praedicatio-mea non in persuasibilibus hi manae sapientia verbis, sed in ostensione spiritus 5c virtuatis, ut fides vestrali non in sapientia hominum, sed in vi

417쪽

lione ad decimu argumentu infra latius. Ceterum solutidibus argumentoru suppon eda est lice diuisio prauorum sacerdotum . Alr neq; tenentur ministrare sacra meta, nec parati sunt alii vero tenentur, sunt parati,terti j vero sunt obligati oc non parati, quarti autem sunt parati mi DNὶTi aD- .nistrare: non obligati Praeterea inter sacerdote prauos tam sua lum. alij sunt ab ecclesia tolerat ali j vero Isscissi, aut excommunicati .aut suspenn ab ossich ministerils, di inter hos alij sunt notatim eiecti alia vero sotu gnati sententia iuris vr hamas.

Quibus missis cosiderande sui sei et te. 4. . . Prima erila resolutioe huius quaesticis diligeter oportet colis derare cid sit naturalista diuini iuris, Ad aut iuris humani, ex praedictis manifestu est. Si contingat nos secundum cera poralem conuersationem esse vel comites, vel socios vel loda dunsrIoitu Iesidi peccatori vel indigos auxit 4 eius. vel famulos, vel ne potioru gestores ea maturitate, P moderamine ex iure diuio teperanda est nostra cu illo conuersario, ut ne et i, ne alteri possiit inde verisimiliter contingere prauitatis omentum aut ruine occasio. Nam si nostra couersatio,vel societas corporalis cu sceleratis peccatoribus praestet illis vel aliqs. vel nobis lamentii prauitatis, aut saluti detrimentum. aut ruinae perieulum, iam nostra conuersatione tali deum in ira prouocamus, sicuti scriptura de Iosaphat rege testar. His qui oderunt deum amicitia iungeris propterea quiddiram dei merebatis . Ex hac sententia diligenter conladerata liquet,quonam pacto liceat a sacerdotibus prauis sa cramenta petere: c accipere, B quomodo se gerere debeat Christiani servitores o serui trices in rebus domesticis sararioru aut abducti in seruitutem Saracenoru, ac infideliri Secunda sententia est, secundum cuspositionem iuria positivi humani, Nullus parochianus debet deuitare Luna

pastorem C eleratum a suis se mysteνrj separado nisi pastor

ille priuia sui superioris sententia suerit nominatim denunciatus Uno dumtaxat calii excepto per indultum concili4 Costantiensis de notoria iniec ioe manuum in cIericum. Et hoc His humanum est naturalii diuino iuri consonum. Prior

huius semei:ti pars patet ex eiusdem decreto concili4 Cola

418쪽

eolai Pape ct alios canone supra allegatos,ex quibus i quiduis est etiam ante indultum Constantiense licuisse subdistis a suis praelatis prauis fornica rhs, ct etiam generaliter Drzescisis. ait suspensis sacramenta suseipere Udiu suerant

zb ecclesia tolerati. Ab ecclesia autem dicebantur tolerari. c diu nec condemnati erant,nec sponte conuicti in iudio Cio, neq; crimen iactum suerat notorium per res euidentiam, Ab eo, a tolera ad quam quidem euidenti notorietatem secudum doctorea ri sudaeis mcanon istas tequirebatur quod iactum ad minus esset decem hominibus manifestum. Super quibus habes dominam Pan imitam in cap. vestia,superius allegato,de cohabitatione clericorum α mulierum . Deinde 5 Hostiensis tracta cap.Nullus mi Tam audiat prexbyteri quem scit concubina indubitanter habere, excitera vigesima sectinda distinctiosi de iure etiam veteri, inqui declarati per sententiam noroeli fornicatores vitandi non eram in diuinis ossiciis, nisi soostium eorum fotnicandi ad minus a decem hominibus

fuerat notum,qui ipso facto inquit per poenitentiam restituebantur,&ipsa facto suspendebantur. Simplex enim trans Populas, potest gressio legis,qua cauetur ne sacerdos liabens concubinam uitare pallare fusi celebret e ne quis illius mictam audiat solummodo indu prauae uitae insacit peccatum quod sola poenitentia diluitur. Proinde Sessa cramentora minis

cerdotem curia ablacerticoncubina non impedita celibratio steriliacae Ceteruma pro intellectu huius sententiae scieadum est quod populus non solummodo licite potest , sed ectenetur a suo pastore prauo sic accipere sacramenta Neque potest licite eundem suum pastorem in communione sacra amentorum itare, aut sese subtrahere a communione illius .c diu ipse ab ecclesia in officio pastoralis cure toleratur. Ne

expedit item populo habere vel licentiam,vel praeceptumaeonfusum vitandi pastorem suum prauum Bosele substrahit di a communione illius. Nam dare licentiam, aut iussione talem quacaueatur,ut populi vitent pastorem lapsum fortassis in crimen aliquod non praeuia sententia in e auata republicata est ministrare tulis fomitem rebellionis sissentio-ois,ac temerarie dijudicationis sicuti iam dictum est. Ne

419쪽

rentibus sacramenta scienter a prauis sacerdotibus, vela dientibus diuina eorum officia non sunt accipienda quasi ex prioris vitae eorum conuersatione prauadicite quis possit iudicia, id est definitas firmaso sententias de conscienti js eorum contingere,quas potuit deus subito mutassie in melius,sed sunt habenda tanq; documenta quaedam declarantia quonaria pacto liceat aut non liceat ab illis sacramenta acci Qu redita licia pere aut intercede risuinis offici se eorum,de quorum praui est de occultas uisate eciam interdum contingit tam probabiles . tamque certatis cor i violentas habere rationes,que iudicium desinitiinim indus M iudicare. cunt eosdem lacerdotes pro tunc dispensando sacramenta peccare Potest nempe dringere,quod ex commisso crimine

nouerim iacerdotem iure commum propter crimen aliquod commillam esse ex inmunicatum,irrigii larem,aut a duris

nis suspensum Atq; ita eundemici polle licite sacramen ala, aut celebrare ut distaeniare,cuius conscientiam dili non possit tunc . nisi foris prodeat fructu mali operis licite iudicare iniquam esse,altatricias videa illum sese sacramentis in tali statu ingere te, licite iudico eu inique agere, quem dc si secundum indultum Constantiensis concili j in sacras

mentorum administratione, vel receptione v tare non tenear,praetextu humani praecepti aut censure ecclesiasticae,utio tamen vitare teneor eundem si occurrat obligatio naturalis , aut diuini iuris , veluti cum ipse vel ex mea communione sumeret fomentum iniquitatis , vel ex reuerentia sacra amenti vellet in tali centura constitutus abstinere, tum emnon possitim eum ad celebrandum aut ad sacramenta dispensandum inducere,nisi quatenus meus est pasta pro timc obligatus sacramenta ministrare. In laac materia diligenter Eli discernendum ius positiuu adure naturali. Nam quam uis prohibitione positius iuris tenetur quis solum vitare

nominatim excommunicatum, iure tamen naturali reneatur etiam plerum 'itare, non sic designatum nominatim. Pro huius ampliori intellectu sit hce sententia tertia. Tertia sententia. Nemini etiamx caula vel utilitatecbtumlibet ardua, licet exigere seu petere absolutionia Cucharistiae,vel aliud quodvis sacramentiam a sacerdote cri-

420쪽

menta ministrare, icite quis polisit ad suam vel aliorum uti Iitatem spiritualem sacramenta petere di suscipere, eumque ad ministrandum vocare, dum per hoc alias ille non patiat salutis sus damnum, seu prauitatis fomentum, patet. Nam licite quis potest uti alterius mala voluntate, ad exhibendia aliquod opus, quod est in se bonum delicitum, quod &4lter ipse possiet licite o recte dispensare, etiam c si nouerim Vt mala volutidis illumelle parati animi, opus illud non ministrare nisi illic te .lterius. te indigne, aut irreuerenter Sicuti licite quis petit mutuuab usurario quem nouit sine acceptione usur non mutuaturum Caeterum 8 interdum quis propter honum aliquod spirituale,aut ad vitandum magis malum licite consulit alteriit faciat optii aliqudd secundum se malum 5 illiseitum modo ille paratus erit illud facere, alioqui maius aliquod malum perpetraturus, ct non inde proueniat illi, vel alteri damnum aut spiritualis salutis detrimentum, VesIuttisreticum,qui paratus est occulte seminare haeresim I Helis. actu excite induco,ut hoc tempore ec loco ea que, sentit de fide do tertia in latriaeceat,quatenus deprelaendatur,deprehensust non amplius proinc issaerta noceat. Sic propheta sanctus Helias,ut ab idololatria reuo tes d. taret gentem Iudaeorum ad externum idolorum sacrificia induxit sacerdotes Baal, a parati firmiciae immobilis antimi erat asistere in idololatria,terin Regum i . Item eum s parati animi est occidere patremfamilias, ut libere thesaurum illius posset surando deportare licet induco, utro ut furetur potius Q committat latrocinium Volenti occidere uxorem,ut pollit aliam quae hoc fieri suggerit ducere, licite possum consulere,ut potius faciat eum illa adulterium uxoare reseruata. Diuitem nolentem subuenire necessitati pauin

Peris nec per via eleemosyne,nec per viam amicabilis mes of tui precibus licite induco, ut potius sub usura mutuet Eb φύς λη pauperem perire sinat. - . Hic iam si obiecerit quispiam,

sic dicere est dodere alterum malefacere, ut veniant bona.

Huic respondeo hoc salsum esse,sed e docere, qd propter aliq ram necelsitatem vel utilitatem licitum sit malam ec contumacem alterius voluntatem facere prodire foras

in opus extera ivbi id fieri potest abst detrimento si is