Ioannis Driedonis a Turnhout ... De libertate Christiana lib

401쪽

ni es uni est in cripturis sacris reperiri geminum modum lecundum quem deus aliquid dicitur facere. Vnus est quo ali ad facit ex se sua scilicet simplici volutate bona.aut insti

tuens videIicet naturam, donans bonum naturale, aut sua praeueniente bonitate largiens gratiam absqrillis homina meritis. Alius est modus quo significatur deus aliquid facere erga hominem , ut iudex, prouocatus videlicet homina meritis malis. Et secundum hunc geminum faciendi moda quae in quibusdam scripturae lacis dicuntur non fieri a deo. in alijs scripturae Iocis a deo fieri legiatur,quae re deus ipse facere dicitur. Et iemadmodum secitndum posteriorem faciendi modum deus infert mortem damnationem,excaecat,

indurat,abscondit mysteria regni, tradidit in reprobum sensum in palliones ignominiae mittit populo superbienti,operationem erroris,ut credant mendacio. Ita 5 secundum eadem faciendi modum dat ripulo regem malum, tyrantium. hy crisam aut puerum,aut ci eminatum. Sie deus in ases loquitur, Dabo eis regem in furore meo. Dabo puer Principes eorum,&cari. Verum quia haec omnia mala facie deus non ex se, sed propter causas in hominibus inuentas, quarum non ipse, sed homines sunt autores idcirco no ipse, sed homines dicu tur horu malaru cause. Et hoc significans ter annotauit deus in scriptura cum non simpliciter dicit, sedare regem, ex facere regCare hypocritam,aut tradere in re probum sensum sed addit se in iurore dare, id est, se iratum dare, 5 iacere regnate hypocritam propter peccata populi. ec se propterea traderet mittere operatioem erroris, quia

deum agnitum non coluerunt,cY veritatem contempserunt.

Et ita in aliis scripture locis dicuntur hec mala fieri non ex deo, sed ex creaturis,qui origo earum propter qua fiunt est Deg mortem,Speccatum in creaturis. Et sicut in scripturis sacris trumc fecit, tamen verum est videlice quod deus mortem non secito quod ii mors adeo est. mors ipsa a deo elt, hoc e P deus morte non fecit rumanu genus instituens,ut esset immortale, ec semper uiuerer, sed amen mortem intlixit peccatum humani generis, ridicas,

402쪽

regem primu Et quod idem regnu incepit non ex det, sed

ex hominu volutatibus. Similiter utruq; veruistinc videlicet deus separans dece tribus a domoDavid secit Hieroboaam regem super easde tribus dece,5 quod nihilominus de rem tribus sese a domo David separauerunt,& quod Hierohaam super illas dece tribus regnauerit no ex volutate dei, queadmodu deus loquitur in scriptura, Ipsi regnauertit, re Illimboam retη noe me, ipsi,ut inquit glossa interlinearis, Saulo Hiero, ait super deo iri, paregnauerut noex me .i. Iro ex mea volutate, nec ut istitubus ex uolutate dei gubernῆtiQne populi illius,nec ut approbate desideria,

G non ex uolua, quibus petiuerunt regnare seu habere regiam potestatem. toea l. Frincipes extiterunt oc non cognoui, id est, non approbaui desideria populi deum negligentis,cevane sperantis in regia potestate mortalis hominis aut se separantis a domo Dauid . Amplius autem sciendum est quosdam esse qui assumunt prouinciam regendi populum, O pastorales curas, seu episcopatus vocati a deo excitati, ac diuina inspiratione tracti ut prosint papulo, non ut presnta Et illi proprie dicuntur oc instituti esse,aec regere ex voIutate dei cocedentisin vocatis. Alii aut sunt a jumit huiuscemodi olfficia, in idonei, vel indigni non vocati a deo, nec excitati, sed sua praua cocupiscelia tracti ambiutura superitaribus .vr ab ecclesia psici,aut elegi aut postulari, ut palint,no ut prosint, i pascat, no vi pascat visit piscatores notio im sed denarioru . Et illi dicus ascedere ad sacerdotia θά regere eximissione diuina. i. ex volutate dei amittetis mala, eoue volutates agere, exsue y uidetie gubernaculo dirigetis

ac coopatis ad ea quibus ascedat ad huiuscemoi dignitates. Vn Ac iusto suo iudicio Muidet ea ub'eti Migni aut abitiosi 1 huiuscemoi dignitatib mala volutate isti tui expfici mo Ilut Et huiuscemodi dicut instituti aut electi, aut alsumptiymi Tione diuina. Et cla praelati prorsus certi no sint qualiter sit vocati nec debet de suis viribus aut idoneitate lacilepsumere. Idcirco significat se esse platos,ppositos aut episcos pos amissione diuina, lextelio nola etia coplectit diuina cocelsionem ac inspirationem. Qui diuina inspiratioe vocat,

ac istituitur no icogrua etia roe diuina amissioe istitui dicitur.

403쪽

ritur. Ad decim uteritu argumentu i concludit Chriasianos in tergetes comorantes,nsi oportere vlIis lcgibus getisi obedire. Respodeo illud salis esse,nec sequit ex antecedere qd ad illud demonstrandu assumit,cl dicitur, iter gestes absciside in Christu nec esse vi Iu ius ve nec ullam iusticia vera,nec ulla lege Risi a. NI Aug. idomatibus suis passem tradetis non esse Ilia vera virtutem apud hoc a fide Christi alienos,veram virtutem appestat,secundum qua ho mo vere est bonus bonitate faciente remissione peccatorum,

ec dignificante ad vitam aeternam,vera τι uiliciam appe ri

dicit.qua seruansio iustus iis deo*gratus, cY acceptus, halat quassio vere est iustus. hes super his doctrina August. in lib. . contra Iulianum. Veruntarren quemadmodum lex iuris naturae de honorandis pare libus,deio adulterando denosurando, ccno mentie do scripta est in eordibus litam etiam eorum, a sunt a sideunius dei alieni quam lege ipsi transgredientes peccam rei cistut ilicos cicidia dei sus,que ignorant, tames seruatea illam non ei liciantur iusti in conspectu domini quippe non habentes fidem in mediatorem lesum, sine qua nulla iustiacia deo placens esse potest. Ita cY apud eos multe sunt leges, multac ciuilia iura ex aequitate naturalis legis derivati, a supericilibus potestatibus rempublicam gubernantibus consituta, moribus dicon scnsu populi roborata, quorum iurium transgresso es contemptores, ei fiunt apud deum etiaam deum ipsum ignorantes .vndo egias electionis Paul legibus Romanorum ethnicorum est usus,dum iniurisis asa sectus roram tribunali Festi iudicis gelitis Caesarem appellauit,subhcies se legi ethnicotu. Et asis Ma suerit huiusces modi lex scriptura sacra aperuit recitas .c Festus ipse du in Hierusale Iudsi aduersus Paulum postularent damnati ciem mortis respondet ipsis, Nonis constretudoRomanis, damnare aliquem nisi praesentes habeat accusatores, locu*defendedi accipiat ad abluenda crimina Actuum. a . Vnde ec placuit deo, inquit Aug. orbem terrarum per et man debellare, ut eundem in unam societatem reipublice egu FCerductum longe latac pacareta

404쪽

rat,appetitu nature in aduersa retorquet,quae no sunt reuera

utilia Augustinus igitio intendit negare, quin apud gentea a fide Christi alienas possit effetus 5 lex iusta & respublica iustis legibus gubernata, secundum quanda praesentis

vite iusticia,cuius consideratione, inquit, remota iusticia, sdsunt regna nisi magna Iatrocinia ec ipsa quo latrocinia, quid sunt nisi parua regna,in quibus di ipsi latrones , prae M Ie uda apud donecato tyranni legibus quibusdam inter sese diuidunt Dbnitas. spolia. Eleganterocveraciter Alexandro magno quida comprehensus parata interrogatus,quid ei videretur quod ma re haberet infestu, libera contumacia respondet . Quid tibi, inqui ut orbem terrarum, sed quia id ego exiguo nauigio facio latro vocor, tu vero quia magna classe, imperator dice iris Hic iam si dixeris infideles no posse habere domis

niu,vel praesidentiam aut potestate,aut iurisdictionem, seu lacultate iudicandi sua fideles cum Paulus coarguat fideles qui apud iudices infideles agebant causas pri ad Corin. 6.

Respondeo antecedens salsum esse, nam a dominio repraesidentia principis pagani, non eximitur subditus illius 'in hoc quod efficit Christianus Caesaris impin Neronis serui erant Christiani couersi de familia ei ad fide dicere Patrio Apost ad Philip. . Salutat vos oes sancti, maxime autequi de domo Cesaris sunt. Ad verbii aut Apostoli sitoli hentis fidelibus ire ad tribunalia infidelium iudicum Respondeo Apostolu prohibere fidelib', ne ultro sese sub ijciat tribunali iudicis infidelis habetes aliti fidele iudicem Uerum nequa b prohibet fidelib iam constitutis sub principe infideli ne in ius vocati eorum iudicio pareant in his, quae iustis sententio, dc legibus discernunt secus siquid contra Christum iubeant . Unde e Paulus ingenue prosessius est tribunal Festici tribunal Caesaris,neq; dixit Festo non agnosco tribunal tuum Non meus es iudex,sed coram tribunali Caeseris, inquit, sto illic oportet me iudicatis. Sed his iam rursus obriciet forsitan quiscst, Seruus domini infidelis si fiat Christianus eximitur a seris

vitute domini sui. Na contra ius naturae, ne fascie ut quem

Christus liberaui blasphemus Christi in seruitutis vincus

405쪽

taria uius primi tractatus caput in quo declaratur quemadmodum a pantoribus sacerdoti s o pontificibus sceleratis subditi licite aipiant ecclesiastica sicramenta

Huius capitis prima Hrs in qua reclint argaenenta

Issuperiori eapite oste sum est Christianos oportere obeadire principibus ac preposuis reipub.prs sectis etia disco

praelationis suae subditis imponutur,no aduersiari Christians libertati. Reliquum est iam commonstrare etia su ditos secundum Chri utiana libertatem licite posiae a suis superioribus etia prauis exigere,petcre ac recipere ecclesiastica sacramentaδε posse cum reuerentia adelia eorum sacrificies, prsdκationib',ceterisq; diuinis officijs. Primum in recita himus argumeta queda, quib' probari videt id non licere. Prirnum argumentum. Quisin pro viribus lege charitatis tenetur eniti ad inducendum sacerdotem indignu, ut a celebratione sacri,siue sacrific4 immolatioe ec a ministerga sacramentoru cesset,ac pro reuerentia abstineat potius Q ut iniuriam faciat sacramentis illa contrectans indigne,iuxta rapitulum inale de temporibus ordinandorum . Sacerdostes in crimine iacentes monendi sunt, ct sub interminatione diuini iudicii obtestandi ut in testimonium suae damnationis in susceptis etiam ordinibus non ministrent. Videε igitur prorsus esse illicitum absolutionis eucharisti ae .vel astia quaevis sacramenta scienter suscipere ab indignio insami sacerdote cu tale usi debeat potius a ministerio retrahere ac impedire,si ad ministrandum requirere,adu cars, siue

inducere. Secundum argumentum.

Quisquis ad celebrandu vocat, requirit, vel inducit sacerdote publicu fornicariis,aut alias in crimine perseuerante, is mortaliter peccat,eriloec ille qui eucharistis vr absolutiois sacramentu exigit, aut petit sibi dispesari ab huiusmo sacerdote.Ancedens videt manifestui ex decreta lib' multis, ub' precipie, ut nullus mitram audi at presbyteri,quem nouerit indubita icis habere concubinamsi non est licitu audire misasa eius mulaein licebit iducere aut vocare e ut Gebret.

406쪽

cipere ut habet textus C. cepit a . quaest. a. Ex quo ducto Gregori j, sectrus de palude in quarto sententiarum dicit,uab hereticis siue sint occulti siue sint publici non sunt sacratii et recipieda. Imo meli inquit est moti de manu hara retici eucharistiam recipere,etiam in mortis articulo. Sic et diuin Thomas secunda secunderius st. leo. articulo. 6.lnso. Iullone ad secundum argumentum docet non licere Unc γ,ut quis recipiat ordinem ab epilc po quem scit simoniace ense promotum in episcopatum,etiam citum uis occulta luerit simonia. Et quantumlibet ipse etiam episcopus sub poena excommunicationis iubeatit alter ab ipso ordinem recipia at,n ri debet, inquit,alter et obedire, etiam Huis alter ipse

probare non pollet ipsum piscopum sic esse simoniace proomotum. Eiusdem sentem is est glosa in cap. Si quis a simo. niacis pri questione pri Et glosa in cap. Per tuas de sim

nia. Ex his videt ar consequens,quod nemini liceat a suo pastore occiitte haeritico aut Lucheranis insanijs insccto seu excommunicato accipere ab olutionis, aut eucharistia sacra

Diui aure praeceptiam est, non consentire alteriua peccatoiuxta Apostoli doctrinam, digni sunt morte non latum qui faciunt, sed de hi qui consentiunt iacientibus, ad Romanos primo. Sed petere secramentum ciet terra sacerdote criminose est consentire in peccatum illius . Neamo enim petit ab altero aliquid fieri nisi ex velitra conssentiat ut alter id faciat. Si ergo nulla rationedicet consentire, ut sacerdos indignus sic amenta dispenset, videtur iapitur nequaq; esse licitum peterest ιlo sibi sacramenta diabensari. Sextum argumentum. Iure diuino illicitum est non solummodoconsentire peccato alterius,sede cooperari ei in opere quoscccati prosponere ei materiam,vnde sibi sumat peccandi occasionem etiam quis illam occasionem sumeret ex malitia e praua sua dispositione. Sic o Paulus iussit inolite communicari operibus infructuosis tenebrarum magis autem redarguite,ad Ephesios quinto. Insuper Ecclesiastici octavo, preceptum legimus. Ne incendaa carbones peccatorum arguens

407쪽

edici nee mites mitates seu inclinatiora ad peccandu quae sane inclinati s Incendunt ab his .ica sunt, ut hoes adice candum parati exeat in exequutionem illiciti operis. Srptima argumentu Usurar la,meretricibus, dilacaries, Iudaeis idololatris ritu libet fuerint parati ai in peccatis asouerare nequac licitu est locare aut vendere domus ad h. h De locantibus do itandu etiari uis locantibus aut vendentibus colu cupietinos furani' me bus domus suas iusto precio aut vendere aut locare,displiceretricori Ombis an peccata dorsi, ex noldsentiat in usuraru acceptioes,quonthoc ludaeis. xurias aut idolata trias. De locantibus domos usurarhs, habes caput primu de usuria, ubis.via textus yhibet,neas I cet clamos alienigenis, cxio ills coriundis locet domos, vellii alio quocumq; titulo concedat sub poena suspesionis pofaeto,si locans fuerit patriarctra archiepi: pus,aut episcop', subicen vero excomunicationis, si plana suerit ecclesiastia ea inferioris ordinis,sub poena aut interdi si locans fuerit ciuitas aut collegiu. Cum ergo huiuscemodi sint poene graues que non inferuntur nisi pro mortali crimine, conseques videtur eis, si sic domos locat usurarns, mortaliter peccare, et eum in sua, qui domos conductas habere sinit e no expellit illos. Et ne cauilletis ex verbis textus Pec dicas his poenis subiacere eos solum, qui domos cancusurari js ad cenus exercendum, id est, ea intentione . Huic cauillationi obviat gloss a ibide dices probabilis ignorantia excusat illu, qui locauit domu et,que ignorabat, Iurartu, in dubio tamepraesumuntur ad hoc conducere,si consueuer ut usuras exeriscere. Et Quia locare domos usurarijs non alienigenis , non subneiantur his poenis posit sui iuris , non tam e consequens est se locates no peccare criminaliter. Et a par ratio videt esse de locante domum usurari js et de locante domu meretricibus,aut concubinares aut idoloIatris,uel Iudeis, videntur omnia hecaeque esse iure diuino illicita propter cooperalione, virtualemc, sensum in crimina illoru Qtrem admoducis qui locat aut vendit scienter gladium suum alteri ve Iarma quibus ille est abusurus in oppressione vel morte in is nocentis mortaliter peccat contra naturalis B diuini iuris proluisione, di id illud e .ppter cooperauone peccati.Sicuri iure

408쪽

Iure diiuno Illicitu est vendere venenu intoxicu, aut taxillasve aleas abus metes miter abutuntur in danatione alariissam. nec hac me non est licitum mihi reddere holiam iratoin parato occidere gladium suum, quin potius teneor ab eodem sic irato etia gladiu uus vim surripere ad impeodiendum homicide peccatu Videt igitur, piarisormitcrtenear sacerdotem criminosum in scelere perseuerantem,nODIum non vocare,sed re impedire ne sacramenta sic contrese et indignus,ingerens Christo contumeliam Ec proximo

peccati ruina Oetauum argumentum.

Iure diuino prohibitu est exigere iurametum ab eo, que Exigere iuramenicio falsum iuraturu iuxta doctrina Augu. designata. aa.qM tum ab eo γ' lacap. Qui exigit, ct ca. Qui prouocat. Assiatici ibide Aug.eu tu aram Vbio.s sic prouocat hoem ad iurandu, que nouit iuratutu esse falsiim plus peccare I homicidam . a Mitrsus eade causa aequaestione in cap. Hoc videtur . tradii generale documentuvnumqueq; reu elia, C audit eu iurare salsum e taces no in adicat . multo igit magis est res AE ad deierandii prouocat etique nouit lalso iuratur m Multum erat interest inter istum et illum possumus em paratum ad peritatium admonendo vel prohibendo a tam gratu peccato reuocare,sed si non audierit nos,& coram nobis de re quam nouerimus falsum iurauerit prodendus e. sed utrum ita prodendus sit, ut proditus etiam periculum mortis anCurrat, difficillima quaestio est. Sed scriptura in Leuitico non expressit cui hoc periurium indicandum sit, utrum illi cui iurauit, an sacerdori cuipiam, quietion istum eum persequi non potc irrogando supplicium, sed etiam orare Lisso potest, videtur mihi, quod se a peccauvincilla absoluat, si tau vindicet qui magis prodesse ponsunt,si obesse,sive cu corrigendo. siue deum pro eo placado. Nonum argumentum. Ob nullum finem cptu libethonsi assequedum, licitum est vescosulere mones,vel coli I tu accipere a Magis, Ariolis, e malefici etia paratis male yciis uti, neq eni maleficium repellati nec ob alia ulla utilitate vel necessitate;ergo videt, neq; licere unu ob ulla nec esstatem vel utilitatem petere sacramentieel hiari aut dispesari a sacerdote perseuerante in crimine

409쪽

Decimum argumentu assumit media quibus oIim an mille annos heretici Donatistae utebantur ad comonstrana dum omnia sceleratorum sacerdotum sacrificia di sacramenta esse falsa, irrata Minania ato neminem Christia risi posse communicare illis in huiuscemodi sacramentorum perceisptione, que sane media iam supra in argumento,nec cimo e duodecimo,magna ex parte recitauimus. Vnde contra Augustinum argumentabatur Permenianus haereuc'. sicuti recitat ipse Augustinus libro tertio contra epistolam eiusdem Permeniant. Si polsum',inquit, a sacerdotibus pus blice manentibus in peccato sumere panem 5 calicem dos mini,quomodo poterimus ohedire Apostolo prccipienti, ne

cum hominibus sornica rhs, adulteris, aut avaris sumamus libum etiam communem. prim ad Corin. quinto. Quomctitem praecepit unicuit in nomine domini Iesu Christi, utreeedat ab omni fratre ambulante inordinate secun . ad Thessal. 3. Item carnales homines non, ssunt spirituales ulios procreare,dicente Christo ad Nicodemum. Quod nata est excarne caro eukex quod natum est de spiritu, spiritusa, Dan.tertio. Praeterea deus odio habet non solum crimin sos satirdotes sedec orationes 5 sacrificia eorum, abomiis naturo holocausta, victimas, testiuitates,& solennitates eorum, eo quod manus eorum plenae sunt sanguine, id est, eratis, sicuti dicitur Esaiae primo, Ne offera res vltra, inquit deus, sacrificium frustra incensum ahominitio est mihi. Intia qui sunt coetus vestri, calendas vestras L solennitates vesseras odivit anima mea. Cum multiplicaueritis orationem non exaudiam,manus enim vestrae plene sunt sanguine. En vides spiritum sanctum ex ore Esaiae, etiam deleam re Ipsa sacrificia diuinitus instituta. eum offeruntur a scelestIs sacerdotibus, sicutio in alio loco apud eundem Esai am loquitiir. Facinorosus qui mihi sacrilicae vitulum,quasi qui canem occidat et qui offcri oblationem, quas qui lana guinem suillum offerat. Item proicerblarum decim quinto, Sacrisicia impiorum abominario domino. Et Eccllesiastici trigesimoquarto, Dona iniquorum non probata illisim'. Item Oseae. s. Sacrificia eorum, quasi pania luctua,omnis u

410쪽

DELIBῖRTATE CHRISTIANA, LIB.t.m1ducat ex illo,inquinabitur. Orat vir sanctus, Olium precatoria non impingue peccatum psal . Non est speciosa laus in ore peccatoris, psal Carcerum predicator annuncians populo doctrinam salutuis aeternaei notorie vivens contra eiusdem doctrinae pracepta morialiter peccat, quem di per prophetam deus arguit Peccatori autem dixit de', Quare tu enarras iusticia rneas , ex assiumis testamentum meum peros tuum .psal. Qilem e Paulus increpans, inquit Qui alium dxes, teipsum non doces , qui praedicas non furandum furaris,qui dicis non moechandum moecharis ad Romanos secundo. Proinde prime ad Timothea tertio de sacerdotibus,quibus incumbunt eccli si ministeria,Probentur inquit primum, ex sic ministrent,nullum crimen habentes. Si peccaueri populus orabit pro eo sacerdos, Si autem peccauersi sacerdos,quis orabit pro eo

Vndecimum argumentum . Tota sacramentorum virtus seu tructus a Christo derivatur. Cum ergo sacerdotes praui, sint palmites aridi, alieni a chriso vera vite, per quam confluit virtus fructificandi in palmites, videtur consequens eosdem prauos sacerdotes, qui non sunt particis pes pinguedinis vitis ac radicis nequaquam polia dispensare aut communicare atris sacramentorum fruetum

Item eucharistiae sacramentum benedictione sacerdotis consecratur, sed praui sacerdotis benedictio non est efficax ad spiritualem ullum et Tectum a deo consequendum, sed repros ba potius , di qua poenam meretur, iuxta illud Alalachiae secundo, Maledicam benedictionibus vestris . Unde Gela. sius papa quomoso ad diuini mysterj consecrationem coelestis spiritus inuecatus adueniet, si sacerdos qui eum adesse deprecat criminosis aetionibus plenus comprobet . . q. .c. Sacrosancta. Quam sententiam longe ante Gelasium diuus Hieronymus,multis in locis videtur eomprobasse. Prima in commentarii Sophonte tractans verbum prophetae Saacerdotes eius polluerut sanctum. Sacerdotes, inquit qui sanguinem domini diuidunt populis impie agunt, in legem palan res eucharisi iam tacere verba non vitam cenecessariarn tuae, solennem OIMMnem, non autem sacerdotis merita, det