장음표시 사용
381쪽
ε idritis demisi secundum virtute patientie nunc secunda legem charitatis propter viranda scadalum, aut propter nostrum aut alioru bonu spirituale.pcui andu ut a patientia nostram vincatur eorum malitia. Verum ec si contingat praelatos huius temporis procurare sibi pastorales dignitates ex ambitione eccupiditate, non idcirco no sunt veri proati. Proinde ad habendum verum sensumo intellectu scriptuvarum, ac aliorum quae in argumento assumuntur. Scienda est primum pro intellectu propositionis antecedentis et siquis aut ambitiosa, aut cupida voIuntate principatum,vel ea
ADJ mk904 PiisPῖxum ambiaxwObtineat efficitur tamen princeps aut xare sibi episcopa, piis Rie 'Rnonic/m electionem populi aut eccleuat elii Pud 2 4ribi genii di Ordin ntis, o illi potestatem dante. Nam aliud tion id frisiona st quod dicimus hominem sibi usurpare principatum aut ι - . iuropatum, nemine principatum aut episcopatum dante.
Aliud quod dicimus dignu ac in idoneu,aut auaru aut amhitiosum,causa lucri sollicitantem accipere e obtinere episcopatum ex autoritate populi,aut ecclesiae ac supe toris postestatem dantis o ordinantis . In priori casu loquitur Paulus Apostolus,prims ad Corin .decimo. Non enim, inaquit,audemus inserere nosmetipsos,aut comparare nos quihusdam,qui seipsos commendant, hoc est.ut inquit Ambrosius qui non accepta potestate a deo dominari volimi, nomiani suo vendicantes autoritatem,non missi a deo. In posteriori autem casu continentur,qui ambitione aut opiditate petunt mitti, o procurant praelici populo,ex instia tui autoritate seu ordinatione ecclesie,vel superioris potestastem dantis di ordinantis quales erant, de quibus saluator, Super eathedram Moysi sederunt scribae 8 pharissi Pontificet, inquit Bernardus,erant Annas tu Caipiras, praesidentes ex ambitione B cupiditate super cathedram Moysi, requi non obedierunt eis, tanquam inobedientiae rei fuerunt iudieati, etiam in ipsum dominum praecipientem dc dice tem, Quae dicunt iacite. Proinde luis omnis potestas,ia saecularis,* ecclesiastica sit iusta 8 a deo ordinata etiam in imp is&sceleratis praepositis, non tamen inde cdsequens',
iustam di ordinatam esse ecclesiasticam potestatem, rum
382쪽
m LIBERTATE CHRISTIANA, LIB. .
Qui sese ingerunt in episcopatus, cupastorales curas, nemia ne episcopatum dante aut ordinante Nam illi sunt verita, stores habentes ecclesias ex superiori commissione, Quis nopascant, α idcirco iudicium erit ipsis dure1limum isti auatem qui semetipsos institulini, non sunt veri pastores , non veri episcopi, o idcirco ecclesiastica potestas in eis nullaa. Quamuis autem omnis potestas in ecclesiae praeposito, episcopo, aut principe iusta est ec ordinata, non tamen oportet quod omnis voluntas aut hominis dantis,aut populi eligentis aut hominis accipientis recta sit c iusta Non omnis
voluntas, inquit Augustinus a deo est, sed omnis potestas adeo est. Aliud voluntas peccandu dest, motus voluntatis, o A pote σε quo peccantes volumus. Aliud potestas peccandi . Nec di dissed non omnis xit Apostolus Paulus , non est voluntas nisi a deo, sed non sinias a dii 1r.est, inquil potestas nisi a deo, per potestatem non hominem
in potestace, inquit,vulgarius sed ipsum munus significans. voluntatem autem peccandi,quam habemus a nobis, appetalat Augustinus,non vim in potentiam naturalem qua vos Iumus nempe oc certum est illam non a nobis esse, sed moatum voluntatis peccantis, qui non est dei opus. Nam re si deus nobis concurrat dum male volumus id est dum eoncupiscentiae prauae consentimus. Ipse tamen primitus instituaen naturam,non praeuenit eam imprimendo illi legem carnis, qua inuitaretur seu excitaretur ad volendum contra Iegem dei . Potestatem autem male volendi, qua peccare possctu music non peccare, habemus ab ipso, qui instituena naturam, liberi eam condidit arbitrii, quo peccare posset, e non peccare. Potestatem igitur peccandi, videlicet facultatem liberi arbitrij, insuper membra eg vires, di i etera talenta, quibus peccando uti inur, habemus a deo. Quaedam habemus a deo, ut conditore nature, alia habemus a deo, ut
arato iudice faciente aliquid in nobis ob peccata nostra. Sic utrume ex scripturis verum esse patet, videlicet quod Saul, non ex voluntate des sed ex voluntate populi rex taet' est. Et nihilominus ipse Saul datus est rex super populum, per voluntatem dei, qui populo iratus condescendit male voluntati ipsius. Filii Israel petendo regem peccauerunt, nor,
383쪽
in eo quod rem malam peterent, quasi potestas regalis, aut habere regem sit malum, sed in eo quod male petiuerint regem confidentes in fortitudine mortalis regis se fore victoarea, dum magis sperantes in humano auxiliosi in de cona empserunt iudicem Samuelem 5 illius successsiorem dirinitus eligendum petentes, sicut gentes solent, deum ignorantes sibi regem dari ex instillatione, ex electione humana non innitentes in huniuscemodi petitione,consilio, di auxilio domini dei sui, qui eduxerat illos de terra Aegypti,quidi ut ait Samuel sol saluauerat illos de uniuersis malis, α tribulationibus suis qui etiam ad illudis 'cmpus gubernaverat per iudices coelitus a se datos, ocatos .ci monstra tes Et qu petendo regem sic peccauerint, patet ex primi regum .cap. Ghi dixerunt ad Samuelem Constitue nobis
regem,sicut uitauerse habent nationea, tu displicuit sermosamueli,eo quod dixisset populus da nobis regem; ut iudi cet nos. Et ait ad Samuelem. Audi, em populi huius, noenim te abiecerunt,sed me ne regnem super illos,ubi pater,iniod deus codescendit petitioni eoru iratus pro eo quod abiecerunt dominum deum ne in persona Sara is,aut alte eius succestaris divina volutate ordinandi regnaret super illos. Ante quidem insinuauerat Moyses in decimo septimo capite Deuteronomii futurum esse, quod populus Isra he supra se peteret constituere regem, sed non ivlli , Ut peterita isere bis si ret. Quamuis igitur initium regalis potestatim humans serio ulu frui, super populum Jsrahel non fuerit exprimaria voluta te dei.
suon modo De vi regale potestate instituetis, Israhelitico populo translato ruta deo ex Aegypto,que sibi peculiare gubernandu suscepit,p iudices ecpi phetas a se constituendos , uti an fuit ex volutate dei triati, ut merito populi cetribuetis seu malo desiderio populi satisiacientis. Deus enim populo duro di male petenti'usdam concedit iratus Mus negat propitius Rega - s igitur potestas super populum lsrahel est non ex primaria volutate dei illam instituentis , aut eiusdem populi in arentionem in petendo regem approbantis .c uis sit ex volacia Iescia cirEccus οἱ satissa ociis ciuiae populi desideri is
384쪽
Deu filios Israhelelegit in populum pectiliamnus 'tuaternum reseruans illii sibi gubernandum no per reges hamana voliintate, aut solitis carnalis cognationis aut sangui iccessioneas lumendos sed per iudices. gubernatores, eae litus vocandos L instituendos , ut popopulus agno osceret suam saltitem non ex humano gilbernaculo,sed ex dessetius pendere auxilio. Hunc autem gubernandi modum tris melioren certiorem,di niorem, ex utiliore perdidi popuIire iste temerariae petes sibi regem. apsus in inferiorem guhernandi modum, qui est secundum regalem potestatem,
qua gubernator populi regio iure possiet filios ex filias sacere seritos e ancillas, d addecimare eorum haereditates aepest Isides. Deinde dc de regalis potestas, sic p pter peccatu populi posita Ba populu Israhel, primitus a deo data est Sauli deblijs eius us p in sempiternum . Sed hic cum non
seruaret mandata domini dei sui meruit huiuscemodi iure potestatis tegieqoliari queadmodum ait ad illum Samue Stulte iecisti, quia no seruasti mandata domini det,qtie prscepi tibi. Quod si non fecisses iam praeparasset dotninus regnum tuum super Israiae usq; inarternum, sed iam nequas regnum tuum ultra consurgit primi Regum decimo tertio. Deus ergo quod semel dedit alicui, ut habeat inata
ternum, iusto sito itidicio auteri ob ingratitudinem, Nieciscati meritum. Nam gratiam meretur amittere, qui ab titiatur dono accepi aegratiae Paradisum Adae o semini eius
semel datum ust in sempiternum deus abstulit deijcies in eum sua posteritate in vallem lachrymarum secudu sui peccati meritu Rursus post peccatu ipsius Saul eadem potestas super uti tribus Israhel data e David, e ipsi domui Q in sempiterna, quae domus denuo propter peccata Salomonis eade regia testate sua trib decet spoliata relictis domui Dauid solu trib duab'. Et stuis dece trib'sub Hiero a sint a domo seu regno David alienate,dc separatae ex
volun rate dei,ut punietis c vindicatis peccatu Salomois. Sic enim dicit scriptura. 3. Regum M. Haec tamen non sint sacta ex vcluntate dei,ut instituentis regnum Israhel,
cie voluntate dei,ut approbantis maliciam seu malam
385쪽
voluntatem, I ipsius Hieroboam regnum ambienus, vel ipsius populi mesua voluntate sese a domo David separantis. Que ab homine aut Aunt,au petuntur mala voIU-tate,seu intentade pei uersa,ea fiunt a deo voluntate bona ex amore imis qllem non intendit homo ipse in operando. in Ois igitur deus iratus populo Israhel,voluerit ®nu eius diuidere ac decem tribus separare a domo David, re Hieroboam regnare super tribus decem, non idcirco tamen sesquitur,quod Hieroboam ex decem tribus secundum voluntatem de &herae secerint se a domo David separantes,quea admodum non oportet si deus voluerit tilum suum tradere in mortem,quod idcirco lulas, aut Iudaeorum populus hec iecerit in mortem tradens illum Ex huiuscemodi sentent4s concordari possunt scripture, que inter se pugnare videmur,quibusdam dicentibus reges tales scilicet amahitiosos populum gubernantes non regnare ex voluntate
des,quemadmodum in Osee loquitur. Ipsi regnauerunt aeneu Dp ritu non ex me principes extiterunt,c non cognoui . Aliis sto
biciosos con dicentibus,omnem potestatem esse a domino deo cedeumsitvit rege, et psi dedisse populo reges tales,quemadmodum apud eunde abiis eccle)ιαἱμα. sere Ioquitur. Dedi tibi, inquit, regem in iurore meo . Et in Esaia. Dabo pueros principes eorum, ecessceminati daniinabuntur eorum Et in Iob dicit Heliu . Qui regnare iacit hypocritam propter peccata populi. Iam enim pluribua in locis dixim secundum aliquem usitatum loquendi modum inscripturis sacris signiticari ex deo non heri ea quae .ipse non ex se.sedit iudex tacitisa prouocatus propter pe cata populi. Et secundum alium loquendi modum in eisdescripturis rursus signiticari deum liccomnia iacere Sicut cim ipse .ppter homicidiis perpetratum iudicatus ad mora
Iam magis ei sibi causa suspendi i b ipse iudex illi . Unde
te& recte dicit illi iudex. Tu tibI, non ego, causa es
mortis tue, quia causam propter quam orieris , culpam
videlicet homiciqi l. non ego, sed tu tibi fecisti Ninilomin'. tamen quia iudex iple est qui exequutionem facit, cetusta dege infert mortem idcirco etiam recte Idquitur, qui dicit Dcenam mortis Oc suspendium a iudicetieri. Et ita ma
386쪽
ni estum est in scripturis sacris reperiri geminum modum secundum quem deus aliquid dicitur facere. Vnus est quo aliud facit ex se sua scilicet simplici volutate bona,aut initi
tuens videlicet naturam, donans bonum naturale, aut sua praeueniente bonitate Iargiens gratiam abs*,IIis hominctmeritis. Alius eli modus quo significatur deus aliquid facere erga hominem . Ut iudex, prouocatus videlicet hominu meritis malis. Et secundum hunc geminum faciendi moda quae in quibusdam scriptura locis dicuntur non fieri a deo. in alns cripturae locis a deo fieri equitar, quae ex deus ipse facere dicitur. Et quemadmodum fecitndum posteriorem faciendi modum deus infert mortem, damnationem,excaecat,
indurat,abscondit mysteria regni, tradidit in reprobum sensum in palliones ignominiae mittit populo superbienti, perationem erroris, Ut credant mendacio. Ita e secundum eadem faciendi modum dat repulo regem malu yranlium. hypocritam. aut puerum,aut et eminatum. Sic deus in Cases loquitur, Dabo eis regem in furore meo. Dabo puer Principes eorum,&cari Uerum quia Nec omnia mala facit deus non ex se,sed propter causas in hominibus inuentas, quarum non ipse, sed homines sunt autores idcirco no ipse, sed homines dicu tur horu malo tu cause . Et hoc significana ter annotauit deus in scriptura cum non simpliciter dicit, sedare regem, ex arae regnare hypocritam,aut tradere in re
probum sensum sed addit se in furore dare,id est, se iratum dare, e sacere regnate hypocritam propter peccata popuIi.
t se propterea tradere ccmittere operatioem erroris, quia deum agnitum non coluerunt,cu Meritatem contempserunt.
Et ita in alijs scripture locis dicuntur hec mala fieri non ex deo, sed ex creaturis,qui origo earum propter qua fiunt est em marem a peccatum in creaturis. Et sicut in scripturis sacris utrumc fecit tamen verum est videlicet quod deus mortem non secit ecquod in a Belia mors ipsa a deo est, hoc e P deus morte non fecit humanu genus instituens,ut esset immortale, ecfemper viveret, sed amen mortem inflixit peccatum humani generis vindicas, Sic ex utrumc verum est videlicet quod regnum Israhel fuit ex voluntate dei dantis,c monstrantis populo Saulem
387쪽
regem primu Et quad idem rem incepit non ex dei, sed
ex hominu volutatibus. Similiter utruc veru est qc videlicet deus separans dece tribus a domoDavid, fecit Hieroboaam regem super easde tribus dece Og quod nihilominus de rem tribus sese a domo David separauerunt,& quod Hierohaam super illas dece tribus regnauerit no ex volutate dei, que admodu deus laquitur in scriptura, Ipsi regnaueriit, &Η emboam retra Oe me, ipsi,ut inquit gloss. interlinearis, Saul di Hiero,
ait Derdete iri, da regnauerut Oex me. i. no ex mea volutate nec ut illitubus ex uolutate dei ente gubern tione populi illius ne ut approbate desideria, o non ex uola, sui ou petiuerunt regnare seu habere regiam potestatem. latea L Frincipes extiterunt oc non cognoui id est, non approbaui desideria populi deum negligentis,eY vane sperantis in regia potestate mortalis hominis aut se separantis a domo Dauid . Amplius autem sciendum est quosdam essi qui assumunt prouinciam regendi populum, e pastorales curas, seu episcopatus vocati a deo excitati, ac diuina inspiratione tracti ut prosint populo,non ut prei sint. Et illi proprie dicuntur & instituti esse,aec regere ex volutate dei cocedentis ec vocatis. Alii aut sunt, altum ut huiuscemodi officia, nidonei, vel indigni non vocati a deo, nec excitati, sed sua praua cocupiscetia tracti,ambiutura superlaribus .vr ab ecclesia psici,aut elegi,aut postulari, ut palint,no ut prosint, i pascat, no vi pascat visit piscatores notio im sed denarioru . Et illi dicus ascedere ad sacerdotia taregere eximissione diuina. i. ex volutate deii mittetis mala, N volutates agere, exsugiuidetis gubernaculo dirigetis ac e patis ad ea quibus ascedat ad huiuscemdi dignitates. Vn 8 iusto suo iudicio huidet ea ub'eti Migni aut abitiosi huiuscemoi dignitatib mala volutate isti tui expfici mo Ilui. Et huiuscemodi dicus instituti aut eiceti, aut alsumptia missione diuina. Et cla praelati prorsus certi no sint qualiter sit vocati neq; debet de suis viribus,aut idoneitate tacite psumere. Idcirco significat se esse platos,ppositos aut episco pos amissione diuina,q extello nola etia coplectit diuina cocelsionem ac inspirationem. Qui diuina inspiratioe vocat,
ac istituitur no icogrua etia roe diuina amissioe istitui dicitur.
388쪽
estur Addecim uteritu argumentsi j concludi Chrsanianos intergetes comorantes,no oportere vlIis Icgibus getiu obedire. Mespodeo illud falsu ise,nec secuit ex antecedete qd ad illud demonstrandu assiumit si diuitur, iter ge, te absili fide in Christ si nec esse ultu ius, nec ullam iusticia ver2, neq; vlla Icge iusia. NI Aug. dogmatibus iapassim tradens non esse Ita vera virtutem apud hoc a fide Christi alienos,veram virtutem appestat,secundum qua hoomo vere est bonus honitate iaciente remissione PGςδx Vm, o aridi i .ec dignificante ad vitam aeternam,veramc iusticiam appe bn I. lat qua Movere est iustus. i.austisRatus a peccatq,lege iusta L. I
it qua seruansio iustus fit deoc gratus e acceptus, ita ' hes super his docti ina August . in lib. . contra Iulianum.
Veruntari en quemadmodum lex iuris natura de honorandis paretibus,de no adulterando denosurando, ccno mentie do scripta est in eordibus hesm etiam eorum, a sunt a fide unius dei alieni quam ege ipsi transgredientes peccant reiciti ut ilicospecta diri dei sui que ignorant, tames seruates illam non civiciantur iusti in conspectu domini, quippe non habentes fidem in mediatorem Iesum, sine qua nulla iustiacia deo placens esse potest. Ita ccapud eos multe sunt Iegea,
inulial ciuilia iura ex aequitate naturalis legis derivata, a superioribus potestatibus rempublicam gubernantibus consituta, moribus απιγnsin tu populi roborata, quorum iuri tim transgressotes ac contemptores ,rei fiunt apud deun etiaam deum ipsum ignorantes Nnde ex vas electionis Paul legibus Romanorum ethnicorum est usus,dum iurisis asa sectus coram tribunali Festi iudicis geritis Gesarem appellauit,subricies se lagi ethnicotu. Et asis Da suerit huiusce amodi lex scriptura sacra aperuit recitas,q, Festus ipse d si in Hierusale Iudei aduersus Paulum postularent damnati ierem mortis respondet ipsis, Nonest consuetudoRomanis, damnare aliquem nisi praesentes habeat accusatores, locu*defendedi accipiat ad abluenda crimina Actuum. a . Vnde ire placuit deo, inquit Aug. them terrarum per Iecmanos debellare, utcundem in unam societatem reipublice, leguFseiduictum longe lateiu pacaret.
389쪽
Sunt itaq; apud ethnicos etiam leges iuste. Rex Nabuchodonosor cum seruus esset Idolorum conititust sacrilegam legem ut simulachrum adctraretur Idem Uero rex diuino cara
reptus miraculo piam e laudabilem legem constituit ut saeum blasphemiam diceret in dominum deum Danielis, cum domo sua penitus interiret, Danielis tertio Diocletias nus imperato ethnicus utilem θ iustam legem constituit, ut nemini Liceat nuptias contrahare cum filia,nepte,uc a nepote, nec cuil ire auia,Uel proauia, nec cu amita, materte ora sorore, aut sororis filia, nouerca, nec insuper licitum esse habere duas uxores, habes h se in Codice de incellis nuptris.
Doruit; uidem Augustinus ibidem contra Ciceronem, Psecundum definitiones reipub N populi ab ipso Cicerone illi designatas apud Romanos multorum deorum cultores non fuerit, ne neq; Uera respub nessi verus populus , eo laput illos non fuerit coetus multitudinis veri iuris consenissio verritilitatis communione sociatus , quandoquidem veri iuris consensus sine vera iusticia geri non posssit, verae item utilitatis commullio Te no possit inter eos qui impie visunt .sed non inde sequitur apud eos non fuisse ullam leagem iustam aut utilem, secundu iusticiam aut utilitate prς lentis vitae, tametsi huiusmodi legibus iustis absin vera sidena sint a secuti veram iasticiam , qua redderent cultum vero deo debitum, nec veram utilitatem qua alsequerentur aeternam vitam.Considerauit quidem Cicero ad hoe, ut sit bona respublica,&ut coetus multitudinis sit verus populus Soportere multitudinem esse sectatam iuris consensio comunione utilitatis. Alioqui nec populi nomine digna erit multitudo, si non iusticiae legibus vitiat. Sed quid nam esset,earum ius,& quonam vera iusticia sue vera utilitas ad asse. verum lucrum quutionem veri boni aeterni necellaria ignorauit. Vndeic
sit, Plato in Hyppercha describit lueru esse honi utilis assequutionem sed utile nihil esse, nisi quod ad eosequutionem verihoni potest conducere, quod vero ad hoc non confert, nee Dpsum utile etsi nec lucrum, atq; ita laudanda esse veri lucri cupiditatem,eam in omnibus natura inelia, vituperanda asst
esse opinionem talum,quod uteruicile, di veru Iucru ignorat ap
390쪽
rat appetitu naturs in aduersa retorquet,quae no sunt reuera
utilia Augustinus igit no intendit negare, quin apud gente a fide Christi alienas possit effetus 5 lex iusta, ε respublica iustis legibus gubernata, secundum quanda praesentis
vite iusticia,cuitis, sideratione,inquit, remota iusticia, sidiunt regna nisi magna atrocinia dc ipsa quoc latrocinia, quid sunt nisi parua regna,in quibus oc ipsi latrones , prae Lexiuidones aic tyranni legibus quibusdam inter sese diuidunt Zibricos
spolia. Elegantericveraciter Alexandro magno quida comprehensus pirata interrogatus,quid ei videretur quod ma are haberet infestu, libera contumacia respondet. Quid tibi, inquit ut orbem terrarum, sed quia id ego exiguo nauigio facio latro vocor,tu vero quia magna classe, imperator dicearis. Hic iam si dixeris,infideles no posse habere domis niu,vel praesidentiam aut potestate,aut iurisdictionem, seu saeuitate iudicandi sua fideles cum Paulus coarguat sideles qui apud iudices infideles agebant causas pri ad Corin. 6. Respondeo antecedens salsum esse, nam a dominio repraesidentia principis pagani, non eximitur subditus illius in hoc quod efficit Christianus Caesaris impr Neronis serui erant Christiani Guersi de familia ei ad fide dice te Palato Apost .ad Philip . . Salutat vos oes sancti, maxime autequi de domo Cesaris sunt. Ad verbu aut Apostoli stolii hentis fidelibus ire ad tribunalia infidelium iudicum Respondeo Apostolu prohibere sidelib ne ultro sese
subhciat tribunali iudicis infidelis habetes allu fidele iudicem Uerum nequa b prohibet fidelib iam constitutis sub principe infideli ne in ius vocati eorum iudicio pareant in his, quae iustis sententissa,& legibus discernunt secus siquid contra Christum iubeant . Unde Ac Paulus ingenue professiis est tribunal Festi esse tribunal Caesaris,nec dixit Festo non agnosco tribunal tuum. Non meus es iudex,sed coram tribunali Caesaris, inquit, sto illic oportet me iudicari. Sed his iam rursus obiiciet forsitan quis li, Seruus domini infidelis si fiat Christianus eximitur a seruitute domini sui. NI contra ius naturae,neia' e ut quem Christus liberaui blasphemus Christi in seruitutis vinctas