F. Luysij Legionensis Augustiniani ... In Psalmum vigesimumsextum explanatio

61쪽

iusti scilicet,& pij hominis votis ac desiderijs, quani

Vt aliorum,hoc est, impiorum & sceleratorum libidii, ira cupiditati obsequatur. Nam quis bonus aequo animo ferat, bonos iacere moestos, improbos vero volitare laetos atque alacres illos lugere victos,hos victores exultaret illos innocentes dimicare de vita sceleratos Miniurios omni metu liberos formidini alijs S terrori esset hos bonis circunfluere, illos inopes egere illorum denique frustrari iusta vota,horum autein impia desideria compleri eodemque pertinet quod sequitur.

INSV RE NE RUNI in me tenes iniqui,

mentita est iniquitassibi. N A M eo David hostium suorum persona apud Deum in maius adducitodium, dum praeter caetera illorum peccata atque mala, etiam in testimonio dicendo falsitatem illis impingit: quo,quanto eis fuerit iratior effectus Deus, lato ipsi reddatur magis placatus atque propitius. Quamquam Nix reperto,quomodo hoc ad Dauidis personam pertinere possit. Nam quando is, obsecro, legitur salsis testibus circumuentus Aut, quis unquam in illum falsus esse testis scribitur Nam Saulis quidem animum nonat torum criminationes a Davide alienariit: sed illius gloria belli artibus parta inuidia ipsum exulcerauit:

cx quo mox Odium sequutum, &ex odio necis studium, cum animo inclusa diutius contineri no possent,primum ad occultas inimicitias manare coeperunt, postremo in apertum bellu prorupere .Et can-

62쪽

tabant in choris, Saul cecidit mille, & Dauid decem itaret millia. Non igitur ista satis quadrant in Dauidispe sona. Nisi forte Dogarum delatorem hoc loco intelligi voluit: verum is Achimelecho proprie incommodauit non Dauidi.Aut nisi hoc malumus, in aula Regis Saulis fuisse aliquos,qui cum Dauidis dignitati, atque apud Regem gratis,ad quam ex humili breui peruenerat, inuiderent: occulte illi obtrectando semper & detrahendo, Saulis animu ipsum sua sponte non satis aequum in Dauidem falsis suspicionibus 'impleuerunt,& tandem odio praecipitem egerundQuod quamuis non aperte scribatur in libris Regii, tamen satis potest colligi ex illo, quod David, Sauli dixisse memoratur, videlicet, Si Dominus incitat te aduersus Dauidem placetur sacrificio, si autem filij hominum sint maledicti. Sed quoquo modo ista se habea illud certe confitendu est,hunc versum aptis- sinci posse intelligi de persona Christi,qui nuc Dauia dis ore apud Deu patrem de ijs queratur hominibus, qui Ce scelerate accusarunt,&falsis criminibus obruerimc. In quo illud animaduerti omnino debet, quod cu Christus Iesus,cuius ex persona hunc versum accipi m us,oppugnaretur a plurimis,idque vari)s modis. Na alij prodiderutillii,alij accusarunt, alij coprehenderiant,ab alijs apertὸ tela in ipsum iaciebantur:clam ab alijs subministrabatur: deniq; da natus ab alijs,ab alijs caesus,& cruci affixus fuit:&tanqua in scaenacufabula agitur,sic in illaChristi causa,& postremo necis crudelissimae actu, alij alias personas gesserui. Cu

63쪽

igitur tot haberet Chri stus,tamque varios inimicosi dereliquis omnibus silet. Unum vero illud genus eorum,qui in ipsum falsum testimonium dixerunt,nominatim accusat:quo nos intelligeremus, innocentibus atque bonis hominibus ipsum per semori,atque ab hoste interfici non admodum acerbum esse: at cusalsi criminis specie quaesita & obtenta,pro nocentibus habiti ad supplicium rapiuntur, id vero graue ibi is nimis Mintolerandum videri. Etenim dupliciter fit,ut afficiantur poena atque morte, boni Sc innoxij

viri: vel ob id ipsum, quia boni sunt,quod accidebat olim sanctis Martyribus, qui nullum aliud ob scelus poenis subij ciebantur,nisi quod pietatis atque Christi fidei veri cultores essent: hoc vero mortis genus, boni non modo fugere aut detrectare nolui, Verum adire atque obire etiam eam mortem cupiunt, Vtpote quς eos illustret & exim ijs gloriae ornamentis afficiat. Itaque, vel interimuntur ob id ipsum, quia boni sunt: vel ob veru quidem crimen talso tame ipsis obiectum, sceleris damnati extinguuntur, quod est

iniuriae atque calamitatis genus maximum, proptereaquod ad iustitiam extinguendam, nomen ipsum iustitiae scelerate usurpatur,&sub aequitatis iurisque persona tecta, atque etiam commendata calumnia, in indignos grassatur, nomineque& armis virtutis Vtitur aduersus ipsam virtutem. Itaque aegre valddferunt boni sceleris tibi notam muri, aut nomen affigi,S pro sceleratas interfici,alias non grauate morte oppetituri. Non enim solum amittunt vitam, cuius

64쪽

ipsi cupiditate minimc tenentur, sed quod charissimum illis esse debet, quales sunt tales videri, qUo ex eo apud homines gloria illustretur,&' nomen Dei, id illis indignissime eripitur, virtutisque cultores in parricidarum numero ponuntur: iuris verbatque aequi oppressores vindices scelerunaatq; ministii sanctissimarum lcgum censentur, ex quo extitit etiam in diuino vate M sanctissimo homine talis querimonia.

Quare respicis contemptores, & taces conculcante Ataciti

impio iustiorem se,& facies hominis qua si pisces maris, & quasi reptilia non habentia ducem S: factum

est iudicium &contradiciti apotentiorum, propter hoc lacerata eillex, quia impius praeualet aduersus tu .stum, propterea egredituriudicium peruersum. De quo cum i ulti dolent, non tam suam S priuatam vicem dolent, quam publicam virtutis causam lamentantur. Male enim cum virtute imo pessime agitur, quotiescunque id euenit, ut boni pro sceleratis habeantur.Nam &reliquorum,qui boni esse student, , retardantur studia virtutis,& ipla improbi insolentiores redduntur, ipsumqtie adeo virtutis nomen suspectum, &inuisum multis sta dum sub eo insidias humanae viis fieri,&capitalia vitia tegi nonnulli,vel credunt, Vel suspicantur: tum qui sibi ipsis vidcntur dicaciores ansas inde sermoriis arripiunt,ad publicὸ atque ridicule virtuti detrahendum.Vide,inquiunt, quis euasit fucata illa simplicitas, quantum sceleris modestia,ac pudore suffusus vultusille tegebat,quid abiecisse pro Christo omnia, quid austerum vitae

H genus

65쪽

illis studijs ista monil ra gignuntudita ne hoc agebatur illo sacrarum literarum, atque Theologiae disci plinae indefesso studio abeant literi, facessant pietatis. stadia. Ille viuix recte, qui, quod ille dixit,vixi duvixit bene.Huiusmodi illi, falsa illa quidem, scelerata impia, quis negeti Neque enim virtus sui dissimilis

esse queat, aut ex aliorum sermonibus naturam sua& ingenium mulct, quamuis accusetur criminose. Itaquota se omnia, attamen ista falsa, veras interduec qimiu m dolendas Mages in castris virtutis edunt, . verasque. calamitates bonis viris important: ver

inqua quomodo vulgo iudicatur, de bonis mali' nam iusto & innocenti homini, quamuis falsis testiabus oppresso, quamuisque male pereunti, nihil mali accidit, si ad diuinae examen rationis nostria iudicia reuocemus.Nam in paucis,ut scriptum est,uexathmimultis bene disponentur: quoniam Deus tentauit illos,&inuenit eos dignosse. Ergo illi quovis modo cadat alea, beati erunt atque foesiceiadelatores comtra,&falsi testes, etiam eo ipso tempore cum se viciLse laetantur,sunt in elices,& miseri. Neque enim sit

falsum quod sequitur. IET mentita est iniquitassibi. I D est, aduersum sementita est, in suum J; ipsius caput recidet, quidquid contra innocentiam salso

com menta est.Nam licet connivere interdum Deus

videatur, & suorum obliuisci: tamen quam a seipse,

66쪽

bonitateque suadiscedere non potest:tarii nequit noratrocinari innocentibus. Itaque posteaquam illos in campum , & tanquam in aciem deductos, calum-nijs N impugnationibus malorum hominum paululurn exercuit,randc m aperit & in luc em profert insidiosas impioru aries ψὰ atque frangit atque debilitate aut si hi ebdeli,in huius si uti breui vita id interdum

Begligio facere in publico certe totius orbis atque omnium quicumque unquam fuerunt couentu hominum,est cumulatὸ facturus.quod cum fiet,menda s,ato fallitestes turpissimissurerum criminu no-

t. inusti, planisque subiecti in odio atque infamia

ei sempiterna. bonis vero per calumnia oppressis non solum suus restituetur honor,sed vita etiam immortalis S gloriae plena reddetur. Unde consenta. Bee sequitur. m. bili a. CRE D 0, ' Herebona Domini in terra ventium. LiiN A M utcumque in hac mortali vita, & in hac terTa, in qua non tam vita vivitur, quam ad acerbos fortunae casus subeundos, spiritus ducitur, atq; pro pagatur, cum bonis viris actum fuerit: siue aduersorios suos illi vicerint,sive ab eis victi ceciderint: cer' tum est fore, ut cu ab his locis discesserint in coeli r gionibus foetici fruantur, atque beata vita. Sunt qui terram viventium hoc loco Iudaeam dici putet: quo certe nomine ab Esaia:S Ezechiele vatibus non semel appellatur. Appellatur aute sic propterea quod

multam praestaret caeteris orbis regionibus ea terra, clorumque ad vita necessaria simiJc copia,& bonita-xi H a te

67쪽

te atque ob id maxime sacri vates viventium terram nominarunt ipsam, quia in ea una verus Dei retinebatur cultus,reliquis omnibus populifidola colentibus. Ab ea igitur, quia nunc exulabat David, & sperabat, quod illi pollicitus fuerat Deus,seu in ea gloriosum futuru reditum, eo ipsam dicere, sperare se visurum bona Domini in terra viventium, hoc est, in ea terra, inqua, S quod ad viiscopias attinet abundater, Sc quod ad Dei cultum Si religionem pertinet, sancte vivitur se visurum bonaDei id est adepturum promissa sibi a Deo bona, hoc est, ut id tertio inte preter delethipsius omnibus inimicis gloria&imperio potiturum,& quod ipseplurimi faciebat habiturum facultatem adeundi tabernaculum Dei,eiusque ipsius laudes in eo suis comprehensas, carminibus decantandi. Probabiliter quidem haec,atque adeo ad ipsam rerum gestarum fidem vere dictiatur: sed ut probabilia ista sint, tamen mihi verius appare terra viventium hoc loco coelum ipsum dici,& eo perueniendi spe sanetiam Dauidem aegritudines suas lenire. Nam & ipsa Iudaea, si quo loco terra vivetistm appellatur, ob id appellatur maxime,quia illius plςraq; diuinitus lata erant, ad caelestis patrie statum adumbrandum Sc significandunia praeterquam quod Omnis illa Dauidi in patriam restituto promissa regia a scolicitas caduca erat atque terrena,&non satis prosectis digna, quam vates diuinus,sanctissi mus ceria Vir tanti faceret,ut eius unaspe,vel in mediis malis se beatu ac foeticem putaret, ac diceret.Quid:quod te

68쪽

ra viventium si Hebrsae vocis numerum S sentini reddamus, terra vitarum interpretida est.Terra autevitarum, haud dubie augustius nomen est, quam ut ulli terrenar regioni possit conuenire,aut ei satis apestribui, propterea quod haec, quae incolimus terrena loca, quamvis r caeli clementia,& soli ubertate beata, mortis & morte peiorum maloru domicilia sunt, non vlix ecunda Iocinantumque absunt ab eo, ut iucunde & tranquille vivendi, aut ipsa habeant, aut nobis dent variasatque multiplices vias, Ut vn u hoc

vitae, quod hic vivitur genus, morti SmuIto plus qua Vitae habeat,utpote quod non solum sestinet ad in te

ritum, verumretiam intereat omnibus horis i ut illa non dicam mala, morbos, dolores, aegritudines se tunae acerbita lex, quorum istae regiones valde sunt quidem feraces. Illa itaque sola regio,vitarum & sit, S appelletur terra, in qua malarum cxpers vita producitur peraeterna tempora:vbi qui vivunt gemina, S utramque foeticissimam vitam viuunt: ubi & vi. get animus,& viuitcorpus,animus,quia videt atque

posisidet nullo tempore amittendum Deum, in quo no maxime animi vita consistit: corpus vero quia abest ab eo, non solum morbus,Wdolor, sed & moriendi necessitas omnis, atque causa: adestque rursus, atque inest ei, summa&pulchritudo,& agilitas. quae sunt certe eximia illa&praeclara bona Dci,quae sanctus David, & videre cupit, & dicit se sperare visurumin terra vivetium Quorurn spe bonorum freti sancti homines,aequo animo praesentia mala sertit.

69쪽

D quando acriusipsa eos urgent sectio cum Maiario tuo itali uunturi Leue esse; S ad momentum tena poris durans, nec tam re ipsa,quam nomine acerbiim; quidquidid est mali, quod patiuntur, in quo perferendo fortitudine suam S pictatem erga Deuspectari ab eodem ipso Deo: tui pastus cum sit,idq; pollicitust uerit i pse,pro malorum patienIta,proque

vi ta mortali, Sc tcrrena amrssa, dare immortale ni indoelo atque beatam uuam,nimis angusti, nimisque pusilli, atqueadeo abiecti animi esse, quae tam paruo Ueneant tam eximia bona emere non audereataque se ipsi cofirmati t. sed adsunt cateruae impiorum ut sibi videntur eallidorum hominum ista omnia ita ridentium demiserorum hominum solatia appellam. tium,itaque dicentium. Nec vera illa esse,nec vero- similia vllo modo, stultitiaeq; prorsuscitque demen, tiae condemnandos esse eo quηquae vident atq; sensibus suis percipiunt heglectis,quae nunquam sunt, ceres quan nemo hominum dicere audeat se vidisse, ea sequantur atque ament. Quorum aduersus Voces atque opiniones impias,quo In sua persona armaret David, atque praemuniret omnes bonos, quicumq; unquam futuri sunt , pulcherrimum hoc iuum G

fortetur cor tuum ouiline Dominum. IV Nilii tria QV A expolitione sermotiis, iri, eandem sentetiam tot repetitis verbis acriorem adhortationein

fecit. Ex quo etiam intelligimus, quam sit dissicile l stare

70쪽

stire iustos in acie sertes 5 inuictos,quando non se lum aduersus illos tartuna pugnat, sed etiam perdi torum hominum, quorum est maxima multitudo praua iudicia insurgunt, telaq; in illos omnes iaciut: musque ipse interim subtrahere se se illis videtur, neque auxilijsei atquesinoris lumen ipsis prstendere. Nisi enim in magno desperationis-ad impios defectionis periculo versarentur, ta acer in adhorta-do David, tamque vehemens profecto non suisset. Itaque quemadmodum cum quis aduerso flumine, aut lembum remis agit, aut seipsum natatu propellit multis e littore spectantibus ipsum: si quando id adcidit, ut fluctu ipso& rapiditate fluminis obrutus retrbin prςceps feratur,ipsa magnitudo periculi, mon solumintent spectatores reddit,sed etiam auxi feretidi cupidos. itaq; illud unum certatim omnesquod possunt,ne cede, vince, supera,magnis clamoribus iterare non cessant: sic ho oco David ad omnes eos, qui in acie acriter dimicates interea dum cunctatur Deus,seque ipse continet, grauiter sub a mis laborant conuersus, eisque animum addens, ita fatur.Exstem Domi mdc iterum. Viriliser age. & te tio. conuertetur cor tun m. postremo atque tandem. Et

sustine Domitium. Et profecto,veru si quaerimus,quod bonos & innocentes homines, dum ab alijs iniuriose premuntur, maxima solicitudine afficit:quodque eos laedit maxime, & periculo cadendi, & a pati etitia ac pietate deficiendi, propiores facit: non tam ipsa per se, quae patiuntur mala sunt,quam illud unu