장음표시 사용
461쪽
quas Ioannes Stoflerinus,& Ale Xander Piccolomineus copiosε sunt prosecuti; tum etiam variae earum dcscriptiones, nam Ptolomaeus Hipparchi imagines immutauit,&constellatione quam plerique vulturem cadentem appellant, ipse Astrologo tum princeps lyram esse ut luit,nec desunt etia qui pro Aquila marina can. dem usurpent. Sic si assiopeia prout varie a variis pu gitur, ita &appellatur admodum diuerse, Iuvenali enim molli, cathedra dic tur, Graecis quibusiam η γυνη τοῖ θειν υ mulier Iedis, aliis θωνοι simpliciter siue Cathedra, Syneso αώς Θεάλα, HObraeis & Arabibus Canis, vel Certia. Et Ara conmilatio illa australis, quonam denique modo exsculpi in sigillis de bear, equide non video, quibusdam enim Astrologis non Ara, sed thumbυlum est, nec mbdo thuribulum, sed aerarium,pharus, puteus,templum,
focus,pru narum conceptaculum,ignitabulum,batulus,tote nun nomis
nibus illam vocari a diuersis astronomis, auctor est Hugo Sempilius. Praeterea Chaldaei ex Libra,& Scorpione Viram tantum im ginem secerunt: Arabes vero signa humana alijs cCmmutarunt, turpe, ac indecorum existimantes hominum figui as inter tot animalia conspicio quorum adhuc loco Hebraei literarum elementa caelo dederunt, & Abeneχra Auctore aliter Persae, aliter liaci stellarum imagines, & asterismos pinxerunt: nec de simi etiam hodie qui profanas elusinodi figuras exosi, Christianae pietati magis
conuenientes alias, nec sine quorundam applausu induxerunt. Vnde quis non rideat pannuceos homines, quos teSulaiola tuetura pluuia, nempe ut commodius caelo inuigilare possint; ex vulturis caelestis , aut alterius constellationis imagine in metallo descripta aureos quotidie montes sibi S aliis promittere,cu interim ipsi iam e pereant, ct caelo nusquam propitio, virtutes eius in teraras deducere nitantur, forsan quia loco vulturis, lyra sculpenda erat,aut pro Ariete,Capra,& Vacca,pro Boue, vel Tauro,de hoc enim signo incertu est adhuc inter Astrologos quid statui debeat, quoniam ut inquit Ouidius poseriora latent. Iam vero si ab istis separatim nihil sani,ac veri elicere potes, quid magis ab omnibus si inter se conueniant sperandum Θ vulgatum est,ubi tres ad Symposium conueniunt,quorum nemo symbolam attulit tam omnes tres simul,quam singulos domi csurire necesium este, &sane non maiorem habet imprimendi vim illa stellarum congeries tot que
462쪽
que mel Vt ab Ennio vocatur signitenentis picturam metallis,qua Regis imago aere caelata,aut colore ducta, fictore, pictoremue suuditare potest non enim noua instituitur ibi mixtio qualitatum,nomateriae molibus variis praeparatae, &conuenienti qualitatum temperie indutiae, noua ουσιοδες conficitur, applicaetur ve serina, sed corpori iam sua ante cosormato materia,& serma quibus ex sti de coiiseruatur,suaque instruisto conuenienti mixtione,arte accommodatur noua, di accidentaria species, ad quam nihil astra nisi qualitates quae tunc sunt in aere conserunt: imo tota illa fictitia species ociosa est, & ineffcax ; aut si omnino talis aliqua vis ex coelo defluit, cur illa non potius vivis, & vegetis corporibus animantium,aut illorum ipsorum qui tum sigilla emngunt,quam sculptili scorpioni, aut conflatili vel cereae, vel lapideae imaguu-culae inhaerescit ὸ Hac ergo ratione confisi, semotis tantisper ali, dissicultatibus , influxum coelestem in characteres derivari pedimittamus, tanta etiam facilitate, ac sestinatione,quanta se Velinus amnis ad Interamnam per excisas cautes in Narem praecipitat6. quaeram enim insuper quomodo ipsi conficere tandem pollini, vim sic impressam, dei nceps in lapide perseuerare ', cum remoto igne qui lapidem calefecit, aut serrum candefecit, utrumque statim ad solitum frigus redire conspiciatur. Prosecto nugae iunt haec , & arcana Platonicorum, Paracelsistarum, sumtuendulorum, impostora quibus non secus ac Elu js mysterijs, & Mnablatris sacris mulierculis tantum interesse fas sit, ut pote verblati contrarijs, indignisque virorum sagaci mentis Indagine prae ditorum , & maxime philosophoruni grauitate ac iudicio; cum eorum potius ossicium sit ex communis omnium Magistri sti tentia, an res aliqua sin, priusquam quid sit, aut quomodo sit ii,
quirere . At vero his nugis sectos homines multarum rerum,
cognitionem habuisse, his Alexandrum, Iulium Caesarem, Amribalem,Tamerianum , di reliquos duces ingentia felici ter bella consecisse,quis vidie unquam , aut quis fando tantum accepit nisi ab inepto Callisthene, nec illo qiudem A ristotelis nepote, sed recenti, & vo εὐ- alio striptore gestorum Alexandrx Madigni, qui totus quantus ex fabulis meris , & horrendis conssitus est , nihilque frequentius crepat quam inseri Uana Nece i, Ut vocatur a Paulino in carmine,quod ab eo conditu scribit sin
463쪽
nius cum Tranquilli historiam de Regibus in epitomen referret; forsan quia resciverat Callisthenes, Nec βin hunc, aut Regem aut philosophum Aegyptium, astrologiae, quae tunc ut ex Psello dc alijs patet, pro magia sumebatur, fuisse peritissimum,ut certe eo nomine plurimum commendatur a Iulio Firmico, Plinio, G, leno,Eusebio, Te oreto, D. Augustino, Salijs quandoquidem non hunc diuersum esse existimo ab Anebunte , siue Ane bone , aut Nectanebo, de Nectenabo quibus appellationibus venit in Porphyrij,Procli , Callistenis istius, & iam antea dictorum auctorum monumentis; ac etiam in eruditissimi Lucae Holitenti dissertati mne, ita me Deus amet, accuratissima&variae, ac reconditae eru
ditionis plenissima,de scriptis,& vita Porphyrii Philosophi.
Caeterum quia aduersarii statim atque cum philosophis comgrediuntur , vident se paralogismos facere , centum annorum spatio in Anticyra puniendos ; melius paulo secum agi putant in medicorum scholis, quorum ut inquiunt libri scatent exper, mentis , quae de sigillorum virtute , ct sacta quidem antiquitus sunt a diuer sis,& nunc etiam fieri 1 multis obseruantur. Quare ad diribitorium illud medicorum tribunal , litem hanc sensim per trahunt ; & Galeni qui princeps in eo merito sedet, fidem ac patrocinium implorant; quandoquidem ipse,ut Alexander Trallianus attestatus est librum de Homerica curatione olim ediderat, in quo phyltra Omnia, characteres, amuleta, perlapta, incantationesque non laudabat modo, sed proprio experimenta in se cussis a scorpione, verissima a se depraehensa sivisse, quaecunque de ipsis vulgo serebantur, confirmabat: quod si ita se habet, cum insuper aliorum mΡdicorum , &ipsius Tralliani auctoritates, probe Galeni dictis consentiant; signum proiecto esti, rem hanc non ita esse vanam, & deploratae veritatis, quin praestantissimos,
ct quibus maxime fidendum sit, ob experimenta quae de singuli3
rebus in arte sua quotidie faciunt, asserto res habuerit. Quare ut haec quoque peccandi. ansa bonis viris auferatur; operae pretiuest inprimis considerare, quaenam de hac re Galeni fuerit sei tentia , quando quidem ut Lucretius de Epicuro dicebat , . Ille sapit suus, reliqui velut umira vagantur.
Quantam vero iniuriam illi faciat Trallianus, digne satis ex plic xi non potest, ctim ex Pseudographo&inlata libello cuiusdam
464쪽
nebulonis, falso eius nomine diuulgati, continuo infert, medicamenta haec,quae Galenus ipscmet aduersus Archigenem disputas ἄλιγα vocat, ab eo laudata, & usurpata fuisse: verissimum quidem fide med 14. est Galenum alicubi recepisse compositurum se librii, de ijs quae ς-lib- virtute occulta totius substantiae operantur, quem librum testa- tur insuper agendo de popularibus morbis a se edit. mi absolutumque fuisse, sed quid draconi marino, cantharidibus. magneti, με eom- purgantibus medicamentis & similibus alijs commune, cum annuia M*R Diis gillis, carminibus, ct id genus deliramentis, quae si quis unquam pleno ore irrisit, is mea quidem sententia fuit Galenus ; ut ex multis, quae passim habet in libris de simplicium medicamentorum facultatibus, & de eorundem compositione ς τοποις rem ipsam diligenter, non autem perstinctorie, ut Trallianus secit inquirentibus, liquido constare potest. Tantum enim abest, ut quod Galeno assingit de Scorpij experimentis, verum sit, quod contrarium e diametro concludendum est, ex decimo de silmplicium facultatibus, ubi cima de saliua sermonem haberet, historia insuper narrat cuiusdam, qui ter in scorpium despuens, & totidem
vicibus carmina quaedam obmurmurans, ipsum interfecit; quod ipse cum primum quidem miraretur, tandem expertus est, saliua . . hominis praecipue sicci,&ieiunii Scorpioni venenum esse praesentis nium, etiam sine verbis, aut incantatione. Praeterea eiu dem operis libro nono, cum aliquorum opinionem retulisset,qui Iaspidem, in quo tamen delineatus esset, Draco cum radijs stomachun iuuare arbitrabantur, si ea ratione collo appensus gest retur, ut os ventriculi exterius pertingeret , idem postea subiungit, torquem se ex iaspide coniectum cuidam e collo suspendisse,& nihilosecius ab quesculpturis, O characteribus profuis e, quὼm
si illos habuisset quos Nechedios describerat . Sed quid melius Trallianum inducere poterat,ii meliori mente usus suisset,ut aliter linsede incantatipnibus, ac de Galeno quoque sentiret quam ea , quae in eodem libro leguntur, de stercore lupino quod medicus quidam ad intestinorum cruciatus suspendebat, ex vinculo coniecto e lana,non quacumque sed Ouis a lupo dilaniatae,subiugit enim postea Galenus sed hoc quidem obiter dictum es siquis imuenietur qui suspensis sedem adhibere dignabitur; dico autem o, nam Nantia es quae suspenditur , non voces barbara, ut quidam
465쪽
praefigiatorum facere Ment. Euge Galene triumphasti hac libera consessione de malitia Tralliani, de fraudibus agyrtarum, de erroribus populorum, & aeternum decus ac gloriam sectatoribus
tuis asseruisti. Ut non opus sit amplius in afferre, quae contra
Pamphilum & alios , de seris boro porum herbis descriptis 1 Mercurio Trismegisto , & a Pythagora forsan sub nominbus
coracesiae, callibia , corinthiae, aliarumque laudatis, tam sapienter attulisti: multoque minus optare cum erud tissmo Iulio Recalcho, vi P0sicam Arisbtelis, non Platonis , arti medicae subH xi es ἰ aut denique eos medicos laudare, qui te Duce impubsi, simulque ut aegrorum c mmodis, ct veritati ipsi, quae omnium rerum praestantillima est inseruirenti, bellum acre, Scinte necinum superstitiosis omnibus remediis indixerui. Quamquam facere non possum quin ex infinitis duos perquam tibi similes ingenio, labore, auctoritate Duretum intelligo, & Varronem Germaniae Coradum Tigurinum, velut reliquorum interpraetes in medium proferam, ne si neminem expresse designarim , calu-nietur me aliquis, quasi perfunctorie, & oratorum more multos appellarim , quorum tamen nullus est,qui vel postulatus a Iudice respondere possit, sic igitur prior ille: reiicimus in euratione Anginae perivia illa seu amulata, quae non modo in hoc morbo ,sed O in aliis multis, eum solemnibus quibusdam verbis, cum certo numero, eum exorcismo, collo oppenduntur : haee enim omnia supersitis sint . posterior vero, ut stylo in omnibus suis operibus fuit laxiori , & soluto, sic opinionem quam de perlapt.s,& amuletis habebat magis explicate docuit : video , inquit indocti mos quinque,ct maxime supernitisses homines; cum olim tum nunc lapiadibus aliisque apotro eis amuletis, ct rebus eiusmodi, quarum ratio nullasere consul, ct experientia pleraque lauit, pistimum tribuisse .
crediaitas forte persuasio in nonnultis aliquid actum, nec mirum, in paucis aliquando uccedere,quod in Murimis rentatur: νουσων ἰητροι. Ita est natura leues morbos per se sanat, in grauibus vero artis praesidio indiget, unde qui ex circulatoribus plusculums piunt, neque ad morbos acusissimos, ut Apoplex iam, Teianum , choleram morbum neque ad longos in contumaces amuletis vrumtur; sed ad febres tantum tertianas, quae intra septimam accessi nem magna ex parte desinunt , nam siue tum, siue prius termi-
466쪽
nentur, id tribuunt amuleto si ulterius perdurent,accusant aegrotum quod in aliquo deliquerit. Alioqui quid iuris habere possunt P ct A, quibus Marcus Seruilius Novianus Senator magni nominia uti solebat ab morbos oculorum 8Quid Abraea Ma merent, contra febres quid haec vox duo, ut Scorpio Visus caudam non vibret quid Pu Pti Marcelli Ad paronychiamὸ quid eiusdem ορ- non emn vicies ct septies repetitum, ut sanguis profluens comprimatur Θ Sane ut Basilides haereticus, suos prophetas Barctabam, & Barchop nominabat, ut sola appellatione,vulgus in sui admirationem pertraherent, sic imposiores isti barbaris, & ins ientibus vocabulis abutuntur, ut qui ea non intelligunt, eo magis virtutem aestimet quasi verba se uipedalia, aut quae sunt ipse penetremen sono plus esticacitatis obtineant contra humores, & prauos spiritus morborum progenitores Θ cum tamen ipsa, Vt etiam figurae ad quantitatem spectent, non vero ad qualitatem, quae sola agendi vi, & facultate praedita est. At vero tam obuiae sunt ex Porticu rationes,quibus cessatione perpetua voces damnati sunt, ut pudeat me toties adium agere, & crambem hanc recoqueret quae delicatis mors est. Quare illud potius D. Augustini,quod et ganter, & vere in medicoru honorem dictum est, pensitan tu unicuique relinquo; ad hoc genus inclisit Ninn omnes ligaturae,atque remedia quae medicoru quoques bola condemnatiue in praecautioni-ιus e in quibusdam notis quas characteres vocant ue in quo Pare Vulpendendis, atque illigandis, vel etiam altandis quodamodo, non ad temperationem corporum , sed a qua a gni cationes, aut occultas, aui etiam Uranifestas, quae knitiori nomine Phisica υocant;
mi non quasi sive Ititi Θ implicari, sed natura prodesse videantur. Non igitur medici reni dia eiusmodi probant, sed alij ab ipsis, 'tconstat ex Arnulphi Lexoviensis expostulatione de monachis quibusdam, qui simitaris remedia promittebant, eis quisse incantatae nescio quibus carminibus aquae septies sinerent immergi : atque eam ob rem,licet Aphsellii in Apongia dixerit nihil, quo erendae Iuliis ali criminorium esse,longe tamen secusAntonio Car callae visum eii, a quo damnati sunt, quiremedia quartanis tertiani ue collo annexagestarent , longe eua Vlpiano, Imperatoribus
Christianis, D. Augustino, & ipsi etiam Carolo Magno , a quibus
atrocisruriae Poenae in talium iacinorum reos, seu mauis φυλμα - . Ee εισις
467쪽
et constitutae sunt ; de quibus praeterea multa, nec Ca qviden obuia reserunt Synodus vj in Trullo Harmenopuli Epitome, dc Nicetas Chartophylax,qui etiam rit9m ab illis in poenitentis,pro ei uinudi criminum e piatione seruatum resert. Uerum quia rirgor ille quo μαπίοῦ clanan ntur, non is amplius ςst , qui olim suit, ct voicuique impune est, usurparte insana haec documen ra. quae nostra credulitas excogitauit, ut a Pomponio Laeto xedi in philopseu me appellantur propterea, ut ego quoque mitius cum illis agam, quaeram ab illis,quod Lucianus quondam a sui temporis homini bus quaerebat, exuimatis ineantasionibus quibusdam eiusmodi ma- edari, aut amuletis extrinsecus adhibitis malo intus delitescente t militibus consulam ,. vi quopies. verae, ac germanae curat ini taedio laborarint, ad militarem serbam recurrant, qua stimo, lih ,. ,ν. ia. Dio Plini Πμωμ erros Num , nullum non int a dies quinquesanah ex oleo imposta, aut ad ratiotem, quae eundem effectum p r aestare . potest, si cum tantillo aceti illinatur, potius quam ad inania haec, di irrationalia impostorum sonin a, quae nec modum in se habent vllum,nequq ullo modus uelligi possunt ab ingenio hominis, nish. di uagantiSextra omnem humanum modum. Secus enim laud,.dbdiuisit. Ciceronis frequenter, nec sine rubore a sipientioribus: audient ἡhac mihi iam cre e ne anicula quidem existimant , aut si mi it Uuscum illis agendum, & extra medicinam is rebus. r *ilicet ijsquR verbori .visieri creduntur,sus ii ., sciet istud Senecae, rudis adhuc antiquitas vi. . v. . i. MOt, ct attrahi imbres cantib-s, pclli, quorum m&0 esseri.
tam palam es, ut huius rei vi causa nullius Philo - , ii Dischola intran, il
468쪽
A C T E N U S igitur, Ludovice Comes, I.
de militari disciplina diximus, quantum opus erat, i quae nostris temporibus con- TI. uulsa penitus, ct labefactata contemnitur; ficia: ramis praeclaris munita sanctionibus, Sexerci- α 'atiorum usu confirmata, erigere se,atque componere ad antiquioris illius similitudinem posset, quae ex ignauis militibus sor-res,ex intemperantibus moderatos, ex desidiosis strenuos, ex lu- Auriosis frugales, Rex libidinosis continentes emciebat. Quo in aequore sulcando, si diutius forsan quam tibi,aut alijs conueniens visum suerit, versati sumus ; velim in primis hoc a me factum existimes,quia non minoribus poterat obuiam iri,exerenti se in dies, ac in peius ruenti militum petulantiae, quae pe rinian os conatus,co licentiae prouecta est, ut quemadmodum dicebat Petrus Ble- sensis, qui minus ordinesseruat, cuius os maiore verborumspurcitia epist. νω Euitur, qui detestabilius iurat, qui mintis Deum timeri qui mini- μοι Dei vitificat, qui Ecclesiam non veretur, se hodie in coetu missium lior, o nominatior reputetur. Accessit praeterea quod non perinde se habet Imperi una militare, ac regium, ut sola auctoritate nitatur, aut hominibus casu potius, Stomina, quam consulto E e 2 adue-
469쪽
adueniat, sed Ducem multa agere conuenit,multa pati scire,comiectari,tentare, quorum nisi experimentum aliquando secerit ex communi manipulariorum instituto, frustra, vel honestiorent
aliquem gradum ambit e, vel si obtineat recte hunc sustinere posse videbitur, notum enim illud GraeciPoetae;
Idest, qui exercitui imperat, O nunquam fuerit miles, is Hecatombem educit hostibus unde cum neminem unquam audiuerim,ins premum belli Ducem euasiste, qui bellandi scientiam, & experientiam non habuerit, haec vero non secus,ac reliquae artes,absque tyrocinio, quod gnaviter ex haurias,comparari non possit liberius propterea sum in istis peruagatus, de quibus nisi eo quo maxime decebat loco, plura dixissem, futurum erativi alio longe minus idoneo,de ijsdem agere coactus, rerum inter se penitus diuisarum fines turbasse, aut virtutem ordinis, seu quam Horatius Venerem appellat, parum intellexisse arguerer . Quamobrem Vt Architecti complanata area , dimenso insulae ambitu, effossasser he,iactisque in altum, & erectis fundamentis, palatium tandem inedificant, cuius gratia, haec opera omnia prius illos absoluere oportuit: ita postquam de his diximus,quae absolute requiruntur ad ulterius progrediendum, hoc est de Ty ronum delectu, & disciplina, quae duo militaribus officijs, dignitatibusque viam sternunconsequens est ut de ipso Duce,atque Imperatore supremo dicturus, breuiter ea perstringam, quae praeter communes illas dispositiones, quibus iam antea cum coeteris militibus suit informatus, in eo tanquam reliquis imperante, nec amplius priuatum,sed publicum munus fiastinente, requiruntum. neminem quippe caeteris hominibus praecise conuenit, qui subditis suis non sit aliqua in repraestantior, cum ex vulgari, receptaque hominum inter se consuetudine, par in parem non habeat Imperium, nec sit admirationi una arbor cum reliquae omnes in eandem altitudinem consurgunt: quare si Dux nihil plus in se virtutis quam gregarius miles habuerit, non erit etiam, cur potior illi cultus,& obseruanti1 exhibeatur,cum illasse, ut inquit Cicero per quia homines aliqua di-gηitate antecedentes,cultu quodam, ct bonore dignamur. Hoc autedum facio,Ludovice Comes, videor mihi videre te, multo quam
470쪽
antea impensius fauentem huic meae dissertationi, quae te sensim eo deduxi ut superata iam rerum perquam dissicilium, ac mol starum lectione, & quarum exercitia dudum etiam in castris sinstinuisti; earum nunc tractatio periucunda sese offerat, quae minus in se laboris habent, ac molestiae, honoris vero tantu ut eius adipiscendi causa, leuius esse , ideatur, quicquid in prioribus illis exantiandum erat. Nimirum haud dissimilis est in imperio,atque in re familiari augenda ratio,sunt enim in Vtroque negotio prima quaeque dissicilia, & ardua, quae ubi quis superauerit, reliqua ei omnia in proesiui esse consueuerunt: ut quod Horatius de Ma cello; hoc idem de militibus dicere liceat, quorum fama ersit,
occulto, velut arbor aeuo: nec aliud est inter vitae munia, & ossicia ,
cui sese largius gloria, honosque indulgeant, pro praemio meritorum . Quibus de causis contingere plerumque existimarim , ut etiamsi inviti, & recusantes, ad hanc laboriosissimam vitae rationem multi se conserant, tantam nihilominus in ea re progressu temporis voluptatem sentiunt, ex continua dignitatum accessione,ut periculum sit,iae viaqnam istud ossicium relinquere velint,quod tamen ob taedium,& laborem, antea tantopere resu-giebant : Tibi vero Ludovice Comes,ut nunquam graue suit Tyrocinium subire,ob laborem qui caeteros a praeclaris incoeptis deterrere plerumque solet; sic neque te inuitauit, ut diutius: in eo perseuerares, quae reliquos ad istud impellere solet proemiorum consideratio cum nihil sit tam asperum,uel difficile, quod tua innata virtute absque alio stim ulo superare non possis, & nulla militaris digni as tam augusta sit, vel sublimis, quae non a te potius , tuisque maioribus ornamentum aliquod non suscipiat. Sed aliud scio vehementer te ad utrumque impellit, atque inflammat; est enim tibi grauis aduersaria constituta,& parata incredibilis quaedam expetiatio,quam tui facillime vinces,si hoc statueris apud te, quarum laudum gloriam adamaris, quibus artibus eae laudes cω parantur, in ijs esse elaborandum: non alias vero ambire potes quam eas,quae propriae semper fuerunt augustissimae tue familiae; aut alijs artibus illas parare, quam bellorum administrationibus, quibus ita maiores tui inclaruerunt per uniuersam Italiam,ut si in horum exempla respexeris,mihi procu dubio cessandum sit,cum
nihil huc quod non in illis multo facilius, ac illustrius inuenias,