장음표시 사용
71쪽
Obseruata in tertiam partem huius tradi tus, in qu de purga dari euadenda
D Icuhas an excuset a Mora bique in faciendis. α Quid i quisfarii lucrum quaerar, dis cultatem causeturi si id, debitore specie dandae, et quantitatis, Pelteneris. An solim die lapsiora sal,quid n lege commissoria. Dies adseuctus cressitors quoquefauet, . quando rea diem i
Con riti adueniens Morum nonfacit:quidsisi potesativa. Pos diem praestitutam quomodo Mora purgetur. ν' iam promittι fucere,diem a lege accΨιt Moram pureat. Quι ncψι acere ante titem conte qatam Mon adeo purgat. Io interes actoris imperit Moram purgarι. at cuidsi Lupo Itis conrestetur Mora commissa quid de eo qui ex
facιendo praemium uir. . S credi toris interestuam is qui dare debet,Moram non purgat. g Tu contestata cur tirrationem orae impedit.
a. si uides quod a usto dici solet omnia udicia esse absolutoria. a L mi promittιr iudicatum silui, et defendere pro alio, n Ne
Hi eius Morae purgationem tire suscepta. et tu delicuirpos acceptuni iussi cιum , num poenitentia pure et illud. x Dies O poenas u Moram excusiri non sinunt, quare. xx Emphyreura dulgaras non purra Morampost trienmum sectu in ecclesiastico obtinuit. cubare in .rrate ξιtια. f. deictionibus Mora non purgetur. et Ab arbitro ex compromis condemnatis au RIoram purget. xi Isti. agitur cum lege quam cum homine,interdum durιὐs.11 In praeparatoriis iudici die in poena non erant purgari mram. quid in legatis.
, Iustimunm n L magnam . modi lorae purgandae
72쪽
Hus induxerat,quam substulerit. M Oblim iure angara, at ora purgatorem.
4 Hereules gloriam nactus est apud antiquos quia
Arcadia aprum regioni infestum d damnosum domuerit,&aliquot tales feras hominibus exitia .rales confecerit cur non ego iure laudem Do tores priscos, qui varios modo Moram domandi d euadendi tradidere.qua nihil deterius utpote quae tot mal Tum parens a nobis pauloante descripta fuerit priusquam Danen Moram extingui purgarique ostendamus. Dicemus quomoa allegata dandi soluendique difficultate reus euadat Moram.& placet Rariolo dissicultate excus xi illum in faciendis: ut si Romam ire promisero vel sisti in iudicio me iudex iullerit, vel nauigare Alexandriam conuentum sit,' tempestas praepediat liu .pe. hs ad leg. rhod. l. 2. . sitq iis iudicio. T. si quis cautionib. nec periurus est qui aduersus promi an facit difficultate iubente cap. breui de iureiur quia coacedit hoc difficultas.&periuri gratiam facit. l. s. s quid tita .cog. si modo difficultatem is qui eandem allegari non asse- etauit. l. r. . s.ff. si quis cautioni b. aut nisi disse ultatem alia via effugere possit nempe itinere pedestri commode vitans procellas maris. d. l. a. pe aut nisi temere in dissicultatem coniecerit. l. idem iuris. .fi .ffad leg. aquil . idem est siquis di ficilem sio rem e rto sciens promittat. l. pe. fi de iure dot vi italis eulpa in dolum declinat I sic contumacia non excusat. LI. s. si cum duobus de collati. aut si ementita sit difficultas. Scxanus terror. 3. . si quis autem. T.de vi armat. Et lex prospiacit ac distinguit an extricari se potuerit qui difficultatem cat saluti nec excusat eum qui potuit . luemadmodum. .item
73쪽
beo. spad legem aquil . plane difficultas a Mora liberans non eontinuo liberat ab obligatione faciendi per aequipollens t.
intestameto. isdecondit.&demonstr unde qui dare fideius sorem certum pro Pisit,& siccauere, atque ita omnino facere alium praestare aeque idoneum tenebitur l. qui autem. .i. Η de constit pecun ut qui promisit centum modios tritici ex fundo Tusculano nec eos collegit expectat itaque quoad ibidem totidem nascantur,& soluit .l .inter. f. sacram fi de verb. oblig. idem si incertum dare obligetur, alio itinere firmabit aduersarium, is qui fidei ulsorem non inuenit .l. i. . si frater. E. decoll.bonor. nec comminiscor,ut quidam, ibi de lucro tractari.qubd frater successsurus in bonis patris captat, ut propterea difficultate non penitus excusetur . non enim hoc lucri l eo ponitur in successione pene debita. l.fi. g.pe. C. de codicili. satius fuisset dicere tale factum conferendi, dationem quandam esse & domini transationem l. i. st pro socio l. si haeres.sfde legat. r.ubi iussit testator facere, luctu a centum habeat, id est ei iussit centum dari. Sane vero in praemiis lucris assequendis verum est, quod audiui difficultate non quaeri remissionem: nec sic fauem usi ero inhiantibus ut damna morae vitantibus .d. l. s. C. de eodbeii l. succurrit quod lucrum quaerere tam ut onus adiectum respuere absurdum est. l. vni c. f.pro secundo de caduci toli C. alioquin nemo virtutem sequeretur quam Deus in arduoi
di melli loco collocauit ut descripsit Hesiodus nee di mei libma conditio iter faciendi reiicitura testamento, sed quae impossibilis est. l. suus. 3. puto. ff. de haeredib.instit.& haeea est mento repelleretur incolumi sed conuentiones vitiaret t. mulier. F.de condit. instit. impossibilis fide verbor obligat si modo metiamur impossibile impedimento communi naturae,
non imbee illitate aliquorum hominum. l. continuus M. illud. U. eod.adducunt quoque alij. l. sciendum .sLex qui b. au maior ubi non restituitur maior absens causa reip .ad lucra, sed hoe testimonio nihil proficiunt.cum talis restitutio in lucris etiam prosit modo ne cum damno alieno, ut ibi Iurisconsubrua notat .l. Iulianus. s.f. eod.
74쪽
i Subdunt veteres debitorem specie dandae a Morai indior ingruente di 'facultate .l .c in seruus delegat i cum fortEqui promiserit seruum in fuga existentem, alienum sine culpa sua. vel legadium a testatore dare tenetur, de ea re cauet, ta diligenter inquirit ut reducatur fugitivus, expers orae est utique .l .cum res. .sed et si alienus .fLeod proinde no eximitur ab obligatione, non magis quam is qui superius ali cluid factu diffiei lepromiserat, sedioluit aestimationem iustam , veibi die ituro Cl. non dubium. g. s.de legat. . sed num poterit offerre similem ut locator qui bona fide tradidit alienam domum conductori quae mox euicta est. l. si quis domum. U. locat. non inuenio idem seruari, ubi agitur de dominio rei tras ferendo quo casu sola aestimatione subrogata consulitur creditori: seeus si dominium transferri non debuit ut iam demostraui ex .qui autem. s. I. T.de constit pecun . Si quaeratur de debitore quantitatis aiunt non liberari dissicultate praestandi
pecuniam,quam non ex notantum corpore depromeret
test, sed etiam ex toto genere pecuniae unde speciei debitor hae perempta liberatur ante Moram .d. l. si ex legati. ff. de e bor. oblig. non debitor quantitatis l. incendium si cert. pet. inde fit pariter ut venditor specie minusquim emptor obligetur. l. exempto. Ede acti empi additur id probari in i continuus . . illud. F.de verbor . obligat ubi qui neque domi pecuniam habet. neque inuenit creditorem,ut scilicet versura lacta alium creditorem acerbiorem pacare queat . non eripitur a
vinculo obligationis tali difficultate, cui impedimentum naturale non concurrit sed profecto verum est quod docti non
omisere ibi nihil de Mora ob difficultatem suspensa vel asmiisa contineri, sed poticis de ortu totius obligationis, quam quidem impossibili causia perire didicimus , non autem difficultate atque inopia quis enim obligationem actionem pampertate debitoris unquam obliterauit .l. fi . . f. E. tuae in fraud. credit. fateor inanem esse effectu actionem contra inopem . l. nam is .ff.de dolo sed tamen in deliciis habet creditor vexare decoctorem forensi molestia non minima, ultra spem futurae facultatis l. 1 3 si is cui.Tde oper.noui nunciat.l.qui bonis T.
75쪽
deee bono an non hoc satis declarat Venule lusa illud
in h. eam in debitore loquitur, qui alienum seruum , quem dominus nolit vendere. dare promisit,& rustra difficultatem causaturξ nempe quoad hoc ne obligetur, namque nihilo magis liberatur,d pretium ipsius iustum praestabit. d. l. non dubium. 3. fi ff.de legat. quoniam de ortu obligationis tractatur certe a Mora exculabitur talis speciei promi or difficultate emergente i cum seruus. st de legat. r. unde patet in d. g. illud nilla minusquam de ora in uiri propter difficultatem eluenda ininimo adhuc audaeter in iurget aliquis, tamplius dicat ab Ooligatione quemquam liberari ob paupertatem . utique valida ex sententia iudicis publicum iudicium alibi exequentis. id est dicentis multam N parti vel silc addicentis. l. r. f. fi .de iudica.lege. .fi. st .ad syllant.&ita paupertati fauetur l. si .C. de modi multar. licet descendat ex delictis ut allolet multa inflictio .ergo duri sexigenda 4 cessionis bonorum Xpers. l. . 3. quanquam squod cum eo Caeter tim haeeliberatio non fit ipso iure imo a iudice qui quodammodo ea
induxerat in inuitum, nos de obligatione consentientis quaerimus tant m a Mora eripere idei difficultatem putamus. Quin etiam in i .datio 3. si per editorem. Ude actioni b. empl. venditor vini in gener quod quantitati a tota pecunia seligendae confertur in ora censetur si nulla difficultate impediatur praesertim inquit, si omni tempore paratus fuit tradere. id est, si in promptu habeat frumentum δε potestate magis quam voluntate possit satisiacere igitur si dii ficultate distineatur. in Mora constitutus dici nequibit. Aecedit L Thai, i .s .desdeicommi. l. libertibi haeres iussus liberare aere alieno seruum non est in Mora, si pro rei suae familiaris explicatione tardius numeret pecuniam creditoribus nec proficit
quod ait Bar olus ibi de facto soluendi & liberandi tradiari: quia cum factum desinit in dationem nihil est aliud quam me-
radatio. l. si haeres. ff. de legat. t. vi patet in emptore, qui dat pretium numerationes facto. idem in promi. io rein similiabus. consilio . de curat fur r. Ego ut quoel existimo profera arbitror difficuleate debitorem liberari a morae no a mae
76쪽
D M o R A. quantitatem protinus dare teneatur:cum Mora 1fiterpellati ne aliqua fit. vel specialiter lege interpellante Ut in contractibus bonae fidei .d. f. si per venditorem. l.datio .de action ellipti quia non omnis retardatio ad Moram pertinet, si culpa vacet. I.sciendum. U.de,sur. nam excusatur debitor difficultate ac si
impossibile non praestet: sic Plinius lib. 31. cap. io ait Apellem pinxille quae pingi non possunt, ut fulgura tonitrua.ac Cyclopes nam certum est ea quae perdilficilia sunt impossibili biiuaequari. l. cum in plures. g. vestimenta. n. locat. l. cum sane Tilatis qui deiec ergo, inquies, homo inops excusabitur a Mora perpetuo: luia difficultate perpetua impediturξ minime nam pertinax difficultas & diuturna cunctatio prope dolum est,
cum promiserit quae praestari non polle exitus declarauit. l.pe. U.de iure dot. l. cum post. f. i. de ad min. tui toleratur namque dilatio, tua abest a praecipiti festinatione, non qua moratoriae cunctationi adest. l.tutor qui. g. I. Teod. ex quo fit videbitores difficultate impenente ne iudicati detrahantur in carcerem, bonis cedant. l. r.C. quibon.ceder.polisquod si ante sese tueatur difficultate a bono iudice tempus accipient mediocre in intellectu magis quam locutione exprimendum. l. ratu ni T. de solui. Sed&bonus iudex reum multatum certa quantit te inopia detecta mox eundem liberat. l. illicitas. 3. fi Ede of se praesid .sed hic liberatur ab obligatione non qui cessit bonis siditior euaserit. l. qui bonis. T.de cession . bonor. non enim multam ultro promiserat reus. Dum vero quid promisit, satiesit ei factum dum a Mora culpave excusetur,ut in insula A
dto dictum est Themissocii apud Plutarchum pecunias imp xanti .ac dicenti se duos deos habere vimo persuasonem risi Andri j & nos inquiunt totidem paupertatem Mimpossibilitatem cui summam difficultatem e aequauimus .l. . de acquir. rer.domin .ma ime quam parit nigerrima mater inopia, l. si procuratorem. 3.pe. ff. mandati. Si Vero ora committatur
per diem certam praestitutam. l. si fundum. fi de verbor . oblig. non putem difficultate eximi a Mora debitorem qui vana spe illectus se fore tum soluendo credidit,& quodammodo somniauit vigil atque praecauere debuitu.sed & si per g si feriae.
77쪽
V exquib. eaus maior.excepto quod Moram post diei absumpurgare poterit. l. sed & si alia.sfide constit pecun sedulo ,
Dicturi autem de orae purgatione prius admonebimus, diem certam praefinitam conuentione ipsam Moram gignere. ad quod sum ego aliquando ausus insuper trahere. l. promis sor. 3.i .ffeod. ubi quis constituit soluturum sine diei adiectione modicum tempus habet spaci decem dierum: alioquin absurdum sequeretur, ut quis sine diei adiectione promittens
illico conueniretur cum omnis Abligatio praesens sit. F.omnis de verbor. oblig. sed talis promissio sine die censetur. l. talis. F. de legat. r. unde sequitur necessiario .si dies exprimatur a comtrahentibus eadem oram induci: nisi quis recte dicat in d. t. non de ora inducenda sed de agendi facultate disceptari, quod verius est, ne dicamus omnes pro miliares post decem dies a tempore conuentionis Morari .sane in dierum numero non ponimus, siquisse hodie soluturum promiserit. l. liber. pe. F. de verbor . oblig. nec ideo cras in ora erit.Sed hoc amplius vltra iura superius commemorata diei lapsu oram e stitui ostendit. l. vinum .ssi de reb.credit ubi cum de vini mutuo dati aethimatione quaeritur perinde augetur haec velut interesse.quod antea intrinsecum diximus ex ora accedens,
diei praeistitutione et interpellatione solenni. Non omitto. l. pecuniae. .f.de sur. ubi cum dies apponitur,&adest cui solitatur theulpata Mora non est nec inulta . Vnde etiam in legis commiliariae pasto ut res sit inempta, si non certa die pretium persoluatur non est necesse interpellari amplius emptorem, sed erit ab emptione discessum. si venditori placueritat. si fundus. g. mis de lege commiisl .post diem eod. non ausim lentio praetermittere oram purgari ex aequo bono. l. si seruum. I. sequitur fide verbor. oblig. idque post diem quo solui res debuit.d. sed & si alia .ffide constit pecun ergo dies in
Mora constituerat. l. si duo. fi .eod. neque enim ora purgari potuit vel excusari quae non praecessiit, ut apertissime docetur
in . si ita qui s. g.seia. F.de verbor obligat denique s loci adiectio aspera est aduersus debitorem,& omne id quod actoria
78쪽
Interest alibi soluod se rapit i. i. ff.de eo quod cert. loci quare
tempus non idem efficiet quamuis non tam acri iudicis arbitrio. l. luod si Ephesi. st eod. proinde verum est quod passim iactatur diem interpellare pro homine. l. hominem. fi mandat. imo pro multis interpellationibus est e,eo quod debitor me ditari potest diem aduentare & tacito gressu festinare At di cet aliquis tempore non induci obligationem. l. obligationsi. .placet de adtioni b.sed idem non ibi dixit lex eum de saniem da obligatione non de ineunda in uestiget:& cum certum sit adiecta tempori desidia dominium auelli usucapione tametsi
solum tempus per se parum proficiat. F. i. de via capion sic si pini debitoris cunctatio intra tempus recte praestitutum Minram arguit,& suras ac similia. Intorquent nonnulli. l. I. f. licet. E. de pericul .rei vendit sebi cum vinum vςniit ut die certa metiendum foret, nondum
licet id venditori effunder priusquam testato emptorem interpellarit ut vinum sibi tollat.sed ibi quia illicitum quiddam faciendum veniebat vini totius effusione: unde ibidem laud turis qui vinum non effudit: non enim fas est victori nimium acerbe agere in aduersarium. l.7. g.plane. F. ad leg aquil caeterum non quidlibet punit ex quan uis tanquam indignum auersetur. l.at si qui s. g. idem labeo. isde religi.tamen quia ςgre lex permittit illicitam effusionem vini, ideo interpellarici bet emptorem alioquin die lapsu admonitu. Adhuc ali subdunt tempus adlidi fauore debitoris non stipulatoris. l. eum qui calendos.quoties de verbor. oblig. igitur in odium eius de
non poterit vergere ut morator dicatur Fateor vltro cursum
temporis pro debitore intelligi ut interim queat bluere ereditori.& ita ei verisimiliter prodesse,quasi plus solvat. l. solidum .sfide sol ut .sed mala temporis omnino contra debitorem est.nec eadem est ratio agri & limitis agrum terminantis. l. id quod. g. f. F.de pericul .rei vendit. minus oberit. t traiectitiae.
f.de actionib. ubi erat dies adiecta:quin imb4 poena si ad die
pecunia non solueretur, tamen interpellatione debitor infestabatur.quid tum non idcirco interpellabatur ut in ora constitueretur,sed ut Morae per die dc poenae iam commiis x
79쪽
idamna creditorum resarciat. non omitto quod nihil vetat imae pellari eum quia tempore praefi sat admonetur, ut amplius arguatur culpae&socordiae nec repetita ora eiusdem personae Moram delere potest .l. qui romae. g.cohaeredes E, de .verbor .oblig. At quo Laiunt in il .l.i. g. licet fi de pericul rei vendit .diem fuit se praestitutam . ut vinum admetiretur emptor, qui deses interpellatur ut veniat ad mensuram. nihil miror neque enim preti causa certabat venditor ut suras ardius soluti acciperet. sed aliud noui moliebatur, nempe vinuemindere:&ad hanc licentiam noua interpellatione meritompus fuit .l.de aetate 3 ex cauci de interrog.actioni b. Sane vero ad i. item quaeritur . . lui impleto. T locat via lustro finito conductionis renouatur conductio dicam ibi non agi de tempore praestito. ut vis obligationis Sc effectus elucescat . sed e extinguatur sicut in l. emptorem denique. f. de act empta
quod tamen contingit. l. si quis neci .si. T. si cert pet nisi taci- tus consensus creditoris debitoris accessierit in iis quae consensu ineuntur .alias negari non potest quin colonus furtum fructuum faciat inuito domino post quinquennium .d. .s. u id de conditione adueniente, an in ora debitorem .constituat de hae re Paulusci quoties in diem vel sub eonditione oleum quis stipulatur, eius aestimationem eo tempore spe stari oportet quo dies obligationis venita tunc enim ab eo peti potest: alioquin rei captio erit .l. 9 de verbor oblig. ubi hariolus syncerae opinionis sertor,& Moram coditionis aduentu minime fieri scribens ait interpellatione Moram ibi post aduentum conditionis contractam ego autem nihil de Mora Paulum tragidisse ibidem suspicor hoc tantum viluit, pretium rei promissi tunc spectandum, cum conditio uen rit: quia tunc peti potest nec quoties petere licet. Mora subestialioquin in omni obligatione pura illico Moram commiti
rei debitor. . omnis .de verbor. obligatal. cedere. te verbor signi f. Iurisconsultus itaque dat facultatem petendi .conditiones .rtita exitum, δἰ in Mora constituendi non autem Moram
80쪽
esse fatetur sessiae res e vestigio ab adita haereditate a legatari iapulsatur actione in rem vel in personam, nec ideo in Mora statim constituitur per maiorem Ov.annis, ut ante docui. .cum res. E.denegat. 2. l. I.C. devsur. fructib. legat. quod ergo Paulus ait in d. l. quoties in diem. siue in diem, siue sub conditio. ne oleum quis stipuletur diem obligationis super aesti nati ne inspici ad diem incertam conditioni parem pertinet. l. qui promisit. is de condict. indeb.l. si dies.ssi quando dies leg. ed.
vel quamuis dies certa oram faciat de hac tamen nihil illietractatur,sed de facultate petendi, desin ora debitorem constituendi quam statim creditor habet .vt l.non omnis T de rebus credit. nam .ut iam diximus, cum dies certa praestituta est, praeuideri animo debitoris volutari abunde potuit, qui
lem legem sibi diei passus est: at conditio dubia multum est an
veniat, quando: quinetiam si pro certo ventura foret, ut in illa: si moriar, t .nam V.F.de condidi. indeb. tamen non puto testatorem haeredi sua morte Moram relinquere , sed petendi facultatem ereditori. l. vnic C. ut actiones ab haeredib.4 contra haered.quia quae pro certo praeuideri queunt in ora constituunt non quae sub incerto. l. sed etsi per M. si feriae. Q. κquib.caus maior. idem in culpa. l. si quis domum. g. fi ff. locata nee quicquam inopinatum magis est quam mortis impressio senibus saepe lentissimae, Miuuenibus insidiosae licet neutros obliviscatur.Addunt ali rationem quare conditio succedens no constituat in Mora:quia nimirum alienum ab siquitate sit, eodem momento obligationem nascivi Moram quid dicturi miseri. si viderent liberationem Mobligationem simul oriri. I in numerationib. U.de solui.& fur ex delicto obligaturit
euldubio.& eodem momento in ora est. l. in re. ff.de codict. furi . item conductorMoram specialem contrahit simul atque domum accipit a locatore. nec soluit mercede. l. cum quidam. .e locato. Ede,sur. idem in emptore , editore recipii tissimi iuris est.quia iniquum videatur emptorem re frui tradita. pretium detinere. l. Iulianus. f.e vendito. T. de acti. empl. unde putem in conditione potestativa iniuncta legat 'sio fundum accepturo, si haeredi, verbi gratia, decem dedisset,